Ազգային ընդհանուր ժողովի արձանագրություններ, նիստ 12

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է աստղաֆիզիկական օբյեկտների հիերարխիկ համակարգերի կառուցվածքի, կազմակերպման և դինամիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն համակարգերի վրա, որոնցում տարբեր մասշտաբների աստղագիտական օբյեկտները ձևավորում են փոխկապակցված ենթահամակարգեր և կարող են դիտարկվել որպես ավելի մեծ կառուցվածքների բաղադրիչներ։ Քննության են առնվում հիերարխիկ կազմակերպման ֆիզիկական և մաթեմատիկական սկզբունքները, տարածական բաշխման օրինաչափությունները, գրավիտացիոն փոխազդեցությունների ազդեցությունը և համակարգերի կայունության պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բազմակի աստղային համակարգերին, աստղակույտերին, գալակտիկական խմբավորումներին և այլ գրավիտացիոն համակարգերին, որոնց կառուցվածքում հնարավոր է տարբերակել կազմակերպման մի քանի մակարդակներ։ Ուսումնասիրվում է առանձին բաղադրիչների զանգվածների, փոխադարձ հեռավորությունների, շարժման արագությունների և ուղեծրային բնութագրերի ազդեցությունը ամբողջ համակարգի դինամիկական վարքի վրա։ Կարևորվում են հիերարխիկ կառուցվածքների առաջացման և երկարաժամկետ պահպանման պայմանները, ինչպես նաև ներքին և արտաքին գրավիտացիոն ազդեցությունների հետևանքով դրանց հնարավոր փոփոխությունները։ Տեսական վերլուծության շրջանակում կարող են կիրառվել երկնային մեխանիկայի, վիճակագրական ֆիզիկայի և դինամիկական համակարգերի տեսության մեթոդները՝ տարբեր աստղաֆիզիկական կառուցվածքների հատկությունների մոդելավորման և համեմատության համար։ Դիտարկվում են համակարգերի կայունության չափանիշները, էներգիայի և անկյունային մոմենտի բաշխումը, բաղադրիչների փոխազդեցության բնույթը և ժամանակի ընթացքում կառուցվածքային փոփոխությունների հնարավոր մեխանիզմները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դիտողական տվյալների և տեսական մոդելների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել իրական աստղագիտական համակարգերի համապատասխանությունը առաջարկվող հիերարխիկ կառուցվածքային սխեմաներին։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև տարբեր մասշտաբներում դիտվող կառուցվածքային նմանություններին և այն հարցին, թե որքանով կարող են ընդհանուր ֆիզիկական օրինաչափությունները կիրառվել տարբեր աստղաֆիզիկական համակարգերի նկարագրության համար։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ գրավիտացիոն համակարգերի ձևավորման, զարգացման և փոխազդեցության գործընթացները, ինչպես նաև պարզել դրանց տեղը Տիեզերքի կառուցվածքային կազմակերպման ընդհանուր պատկերում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական աստղաֆիզիկայի և մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ նպաստելով բազմաբաղադրիչ աստղային ու գալակտիկական համակարգերի կառուցվածքի և դինամիկայի վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել աստղաֆիզիկայի, աստղային դինամիկայի, երկնային մեխանիկայի, գալակտիկաների կառուցվածքի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Culture

Մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի այս պարբերական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ներկայացմանը, մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը և մշակութային կյանքի տարբեր բնագավառներում իրականացվող գիտական ու ստեղծագործական աշխատանքների լուսաբանմանը։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մշակույթի ոլորտի մասնագետներին տրամադրել ընթացիկ մատենագիտական տեղեկություններ գրքերի, գիտական հոդվածների, մենագրությունների, ժողովածուների, ուսումնամեթոդական ձեռնարկների, պարբերական մամուլի հրապարակումների և այլ նյութերի վերաբերյալ, որոնք առնչվում են հայկական մշակույթի պատմությանը, զարգացման օրինաչափություններին և ժամանակակից գեղարվեստական գործընթացներին։ Տեղեկատուի թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է արվեստագիտության, երաժշտագիտության, թատերագիտության, կինոարվեստի, կերպարվեստի, ճարտարապետության, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութաբանության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տարբեր ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խորհրդային ժամանակաշրջանի հայկական մշակութային կյանքի զարգացմանը, արվեստի տարբեր ճյուղերում տեղի ունեցող ստեղծագործական գործընթացներին, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը և ազգային գեղարվեստական ավանդույթների պահպանման ու զարգացման խնդիրներին։ Մատենագիտական նյութերը ներկայացվում են համակարգված սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին կողմնորոշվել հրատարակվող գրականության բազմազանության մեջ, բացահայտել մասնագիտական հետաքրքրություն ներկայացնող աղբյուրները և հետևել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գիտական ուսումնասիրությունների ընթացքին։ Կարևորվում է հայկական թատերական արվեստի պատմության, բեմադրական գործունեության, դերասանական վարպետության, դրամատուրգիայի և թատերական քննադատության վերաբերյալ հրապարակումների մատենագիտական ներկայացումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև երաժշտական մշակույթի տարբեր բնագավառներին, մասնավորապես դասական և ժողովրդական երաժշտությանը, կոմպոզիտորական ստեղծագործությանը, կատարողական արվեստին, երաժշտական կրթությանը և երաժշտագիտության տեսական ու պատմական հիմնախնդիրներին։ Կերպարվեստին առնչվող նյութերի շրջանակում կարևորվում են գեղանկարչության, քանդակագործության, գրաֆիկայի, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի և արվեստի պատմության վերաբերյալ ուսումնասիրությունները, ինչպես նաև հայ արվեստագետների ստեղծագործական ժառանգության գիտական արժևորումը։ Հրատարակության թեմատիկ ընդգրկման կարևոր ուղղություններից են ճարտարապետական հուշարձանների ուսումնասիրությունը, պատմամշակութային արժեքների պահպանությունը, հայկական միջնադարյան և նոր շրջանի ճարտարապետության զարգացման առանձնահատկությունները, թանգարանային գործի կազմակերպումը և մշակութային ժառանգության հանրահռչակումը։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև կինոարվեստի զարգացմանը, հայկական կինեմատոգրաֆիայի պատմությանը, կինոռեժիսուրայի, դերասանական արվեստի և կինոքննադատության վերաբերյալ հրապարակումներին։ Մատենագիտական տեղեկատուն կարևոր նշանակություն ունի ժողովրդական արվեստի, բանահյուսության, ազգագրության, ավանդական արհեստների և ազգային մշակութային սովորույթների ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով համապատասխան գրականության հայտնաբերմանն ու օգտագործմանը։ Հրատարակության տեղեկատվական գործառույթներից է նաև մշակութային քաղաքականության, գեղարվեստական կրթության, գրադարանային և թանգարանային գործունեության, մշակութային կազմակերպությունների աշխատանքի ու հանրային մշակութային կյանքի վերաբերյալ հրապարակումների համակարգումը։ Ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության տրամադրումը հնարավորություն է տալիս հետևել գիտական մտքի զարգացման միտումներին, բացահայտել նոր հետազոտական ուղղություններ, ուսումնասիրել տարբեր ժամանակաշրջանների մշակութային առաջնահերթությունները և գնահատել խորհրդային Հայաստանի արվեստագիտական գրականության հրատարակչական ակտիվությունը։ Տեղեկատուն առանձնահատուկ արժեք ունի նաև պատմագիտական և աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ դրա տարբեր համարներում ներկայացված մատենագիտական տվյալները կարող են օգտագործվել հայկական մշակույթի պատմության առանձին փուլերի, արվեստագիտական հետազոտությունների զարգացման և մշակութային հաստատությունների գործունեության ուսումնասիրության ընթացքում։ Հրատարակությունը նպաստում է գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման կատարելագործմանը, մասնագիտական գրականության որոնման արդյունավետության բարձրացմանը և գիտական ու կրթական հաստատությունների միջև տեղեկատվական կապերի ամրապնդմանը։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ աղբյուր գիտահետազոտական աշխատանքների, մատենագիտական ուսումնասիրությունների, թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրադարանային միջոցառումների և ուսումնական ծրագրերի կազմակերպման համար։ Պարբերականի պատմամշակութային նշանակությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ դրա միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի հիմնական ուղղությունների, գիտական հետաքրքրությունների և արվեստագիտական հրապարակումների շրջանակի մասին։ Հրատարակությունը նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, երաժշտագետների, թատերագետների, կինոգետների, ճարտարապետության պատմաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների, ինչպես նաև հայկական մշակույթի և արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Literature

«Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» (Notre-Dame de Paris) պատմում է տաճարի շուրջ տեղի ունեցող ողբերգական սիրո, վրեժի և սոցիալական հակասությունների պատմությունը։ Վեպում գլխավոր կերպարներն են Քվազիմոդոն՝ խեղված զանգակատան պահապանը, Էսմերալդան՝ գեղեցկուհի գայթակղիչ պարուհին, և Կլոդ Ֆրոլո՝ տաճարի կույսերի հոգևորականը։ Վեպը խորը անդրադառնում է մարդու բնույթին, արդարությանը, կրքին և պատմական միջավայրին։ Հիմնական թեմաները․ Սեր, բարոյականության և արդարության հակադրություն Սոցիալական դասակարգերի և մարդու անհատական ճակատագրի ուսումնասիրություն Քաղաքի, տաճարի և միջնադարյան կյանքի պատկերացում Կենտրոնացված հոգեբանական և էմոցիոնալ վերլուծություն Մարդու ներքին բարոյական ու հոգևոր հակասություններ Գրքի առանձնահատկությունները․ Միջնադարյան Փարիզի և պատմական միջավայրի մանրամասն պատկերում Հերոսների հոգեբանական խոր վերլուծություն Հարմար է դասական գրականության սիրահարների և պատմական վեպերի ընթերցողների համար Վեպը համարվում է պատմական և սոցիալական վերլուծության զուգորդում

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է հակամարտությունների առաջացման և զարգացման գործընթացներում ազդեցիկ քաղաքական ուժերի, պետությունների կամ շահագրգիռ կողմերի դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հակամարտությունների խորքային պատճառները, քաղաքական և ռազմավարական շահերի բախումները, ուժային հարաբերակցությունների փոփոխությունները և հակամարտող կողմերի վարքագծի վրա արտաքին ազդեցությունների հնարավոր հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու հիմնական ուժերի փոխհարաբերություններին, նրանց նպատակների, շահերի և ազդեցության մեխանիզմների վերլուծությանը, ինչպես նաև հակամարտության ընթացքի վրա քաղաքական, տնտեսական և դիվանագիտական գործոնների ներգործությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել միջազգային հարաբերությունների համակարգում ուժերի հավասարակշռության, աշխարհաքաղաքական մրցակցության, դաշինքների ձևավորման և ռազմավարական որոշումների կայացման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում հակամարտությունների վերաբերյալ տեղեկատվության ներկայացման, քաղաքական մեկնաբանությունների և հասարակական ընկալումների ձևավորման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են հակամարտության անմիջական պատճառների և դրա զարգացմանը նպաստող ավելի լայն քաղաքական հանգամանքների տարբերակումը, շահագրգիռ կողմերի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը և խաղաղ կարգավորման հնարավորությունների գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել քաղաքագետների, պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հակամարտությունների հետազոտողների և հասարակական-քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է միապաղաղության ազդեցության ուսումնասիրությանը մարզիկների ֆիզիոլոգիական գործառույթների և աշխատունակության վրա, ինչպես նաև դրա բացասական հետևանքների կանխարգելման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է միապաղաղ գործունեության ընթացքում առաջացող հոգեֆիզիոլոգիական վիճակը, դրա ազդեցությունը կենտրոնական նյարդային համակարգի գործունեության, ուշադրության, արձագանքման արագության, շարժողական ակտիվության և ընդհանուր աշխատունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկարատև և կրկնվող մարզումային գործողությունների պայմաններում հոգնածության, հետաքրքրվածության նվազման, ուշադրության թուլացման և շարժումների արդյունավետության փոփոխության դրսևորումներին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են մարզիկների օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման հնարավոր ցուցանիշները, ինչպես նաև միապաղաղության և ֆիզիկական ու հոգեբանական ծանրաբեռնվածության փոխկապակցվածությունը։ Կարևորվում է այն գործոնների բացահայտումը, որոնք կարող են ուժեղացնել կամ, հակառակը, նվազեցնել միապաղաղության բացասական ազդեցությունը՝ մարզումների կառուցվածքը, վարժությունների բազմազանությունը, ծանրաբեռնվածության և հանգստի հարաբերակցությունը, մարզման պայմանները և հոգեբանական պատրաստվածությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կանխարգելիչ միջոցառումների մշակումը, որոնք կարող են նպաստել մարզիկների ուշադրության և աշխատունակության պահպանմանը, հոգնածության նվազեցմանը և մարզումային գործընթացի արդյունավետության բարձրացմանը։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են կիրառվել մարզումների պլանավորման, մարզիկների ֆունկցիոնալ վիճակի վերահսկման և գերլարվածության կանխարգելման գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել սպորտային ֆիզիոլոգներին, մարզիչներին, սպորտային բժիշկներին, հոգեբաններին, ֆիզիկական կուլտուրայի մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է ուղղակի և անուղղակի ծախսումների հաշվառման տեսական հիմքերին և դրանց կիրառմանը ձեռնարկությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունավետ կառավարման գործընթացում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես են դասակարգվում արտադրական և ոչ արտադրական ծախսերը՝ ըստ դրանց կապի արտադրանքի կամ ծառայության հետ, և ինչպես է իրականացվում դրանց ճիշտ հաշվառումը հաշվապահական համակարգում։ Հեղինակը անդրադառնում է ուղղակի ծախսերին՝ նյութեր, ուղղակի աշխատավարձ և այլ ծախսեր, որոնք անմիջականորեն կապված են արտադրանքի ստեղծման հետ, ինչպես նաև անուղղակի ծախսերին՝ վարչական, ընդհանուր արտադրական և սպասարկման ծախսեր, որոնք բաշխվում են որոշակի մեթոդաբանությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծախսերի բաշխման մեթոդներին, ինքնարժեքի հաշվարկին և կառավարչական որոշումների կայացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձևավորմանը։ Գրքում քննարկվում են նաև ծախսերի վերահսկման, օպտիմալացման և արդյունավետության բարձրացման մեխանիզմները՝ ուղղված կազմակերպության շահութաբերության աճին։ Վերլուծվում է ծախսերի հաշվառման դերը գնագոյացման, պլանավորման և ֆինանսական վերլուծության գործընթացներում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով հաշվապահների, ֆինանսիստների, տնտեսագետների և ուսանողների համար։