Բանկային գործունեության տնտեսական կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Other Subjects

Այս գեղարվեստական ստեղծագործությունը պատմում է սիրո, անձնազոհության և գեղեցկության արժեքի մասին՝ խորհրդանշական կերպարների միջոցով բացահայտելով մարդկային զգացմունքների խորությունը։ Սյուժեի կենտրոնում են վարդն ու սոխակը, որոնց փոխհարաբերությունները վերածվում են նվիրվածության, զոհաբերության և իդեալական սիրո խորհրդանիշների։ Ստեղծագործությունը հակադրում է անկեղծ զգացմունքները մարդկային անտարբերությանը, նյութապաշտությանը և արտաքին արժեքներին՝ ընթերցողին մղելով խորհելու սիրո իրական նշանակության, բարոյական ընտրության և ինքնազոհաբերության արժեքի շուրջ։ Բանաստեղծական լեզուն, հարուստ խորհրդանշաններն ու փիլիսոփայական ենթատեքստը ստեղծագործությանը հաղորդում են հուզական խորություն և համամարդկային արդիականություն։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է յոդի և դեքստրինի հիմքով համալիր միացության ֆիզիկաքիմիական ու ֆարմակոկինետիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը և օրգանիզմում յոդի անբավարարության գնահատման նպատակով դրա կիրառելիության գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է հատկացվում համալիրի առաջացման առանձնահատկություններին, կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերին, կայունությանը, լուծելիությանը և այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել միացության հատկությունների ու կենսաբանական միջավայրում վարքի վրա։ Կարևորվում է յոդի և ածխաջրային բաղադրիչի փոխազդեցության բնույթի ուսումնասիրությունը, քանի որ համալիրի կառուցվածքը և կայունությունը կարող են պայմանավորել յոդի ազատման, ներծծման և օրգանիզմում հետագա բաշխման առանձնահատկությունները։ Ֆարմակոկինետիկական ուղղությամբ դիտարկվում են նյութի ներծծման, բաշխման, կենսափոխակերպման և արտազատման ընդհանուր օրինաչափությունները, ինչպես նաև ժամանակի ընթացքում համապատասխան ցուցանիշների փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում համալիրի ընդունումից հետո յոդի կենսամատչելիության և օրգանիզմում դրա շրջանառության գնահատմանը՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե ուսումնասիրվող միացության հատկությունները որքանով են համապատասխանում ախտորոշիչ կիրառման պահանջներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է յոդային անբավարարության հայտնաբերման հնարավորության գնահատումը, որի համար կարող են համադրվել կենսաբանական նմուշներում յոդի պարունակությունը բնութագրող ցուցանիշները և օրգանիզմի կողմից համալիրի յուրացման ու արտազատման տվյալները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե արդյոք նյութի նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքը կարող է ծառայել յոդային ապահովվածության վիճակի գնահատման լրացուցիչ ցուցիչ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև չափումների վերարտադրելիությանը, զգայունությանը և արդյունքների մեկնաբանման վրա ազդող ֆիզիոլոգիական գործոններին, քանի որ յոդի նյութափոխանակությունը կարող է պայմանավորված լինել սննդակարգով, նյութափոխանակային առանձնահատկություններով և օրգանիզմի ընդհանուր ֆունկցիոնալ վիճակով։ Ֆիզիկաքիմիական և կենսաբժշկական տվյալների համադրումը նպաստում է համալիրի հատկությունների և հնարավոր ախտորոշիչ նշանակության միջև կապի բացահայտմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կարևոր լինել յոդային անբավարարության գնահատման նոր մոտեցումների գիտական մշակման, յոդ պարունակող միացությունների կենսաբանական վարքի ուսումնասիրման և համապատասխան լաբորատոր մեթոդների կատարելագործման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել դեղաբանության, դեղագործական քիմիայի, կենսաքիմիայի, էնդոկրինոլոգիայի և ֆարմակոկինետիկայի ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Mathematics

Նյութում ընդգրկված են տարբեր բարդության խնդիրներ՝ կապված պատահական իրադարձությունների, հավանականությունների հաշվման, պայմանական հավանականության, անկախ իրադարձությունների և պատահական մեծությունների հետ։ Խնդիրները ուղեկցվում են տեսական հիմնավորումներով և, որոշ դեպքերում, լուծումների օրինակներով, որոնք օգնում են ավելի լավ հասկանալ նյութը։ Ձեռնարկը նպատակ ունի զարգացնել տրամաբանական մտածողությունը, մաթեմատիկական վերլուծության կարողությունները և պատրաստել ուսանողներին ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական խնդիրների լուծմանը տարբեր ոլորտներում՝ վիճակագրություն, տնտեսագիտություն, ինֆորմատիկա և այլն։

Other Subjects

Գիրքը նվիրված է գինեգործական ձեռնարկությունների տեխնոլոգիական սարքավորումների նախագծման և հաշվարկման սկզբունքներին, ընդգրկելով հումքի պատրաստությունից մինչև պատրաստի գինու պահպանման և արտադրության բոլոր փուլերը։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է արտադրական գործընթացների տեխնոլոգիական պահանջները, սարքավորումների չափման, հզորության և աշխատանքային պարամետրերի հաշվարկման մեթոդները, ինչպես նաև պրոցեսների արդյունավետ կազմակերպման և որակի վերահսկման համակարգերը։ Գիրքն ընդգրկում է ինչպես տեսական գիտելիքներ, այնպես էլ պրակտիկ օրինակներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ընթերցողին իրական արտադրական պայմաններում ճիշտ ընտրել և կիրառել տեխնոլոգիական սարքավորումներ, ապահովելով բարձրորակ և անվտանգ արտադրանք։ Նյութը օգտակար է գինեգործական ոլորտի տեխնոլոգների, ինժեներների, նախագծողների, ուսանողների և փորձառու մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են գինեգործական արտադրության արդյունավետ կազմակերպմամբ և սարքավորումների ճիշտ օգտագործմամբ։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է իսպաներենի մարմնի մասերի անվանումներ պարունակող դարձվածաբանական միավորների կառուցվածքային և իմաստաբանական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ հայերենի և ռուսերենի համապատասխան լեզվական նյութի հետ զուգադրությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում այն կայուն բառակապակցություններն ու դարձվածային կառույցներն են, որոնց բաղադրիչներից մեկը մարդու մարմինը, նրա առանձին օրգանները կամ մարմնի մասերը նշանակող բառ է։ Նման միավորները յուրաքանչյուր լեզվի դարձվածաբանական համակարգի կարևոր շերտերից են, քանի որ մարդու մարմնի վերաբերյալ պատկերացումները հաճախ հիմք են դառնում վերացական հասկացությունների, հոգեվիճակների, բնավորության գծերի, վարքագծի, սոցիալական հարաբերությունների և տարբեր իրավիճակների փոխաբերական արտահայտման համար։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է նման դարձվածքների կառուցվածքային մոդելների, բաղադրիչային կազմի, քերականական կազմակերպման, իմաստային ամբողջականության և փոխաբերական նշանակության ձևավորման մեխանիզմների վրա։ Ուսումնասիրվում է, թե մարմնի տարբեր մասերի անվանումները ինչպիսի իմաստաբանական դեր են կատարում կայուն արտահայտությունների կազմում և ինչպես են բառի սկզբնական բառարանային իմաստից ձևավորվում նոր, հաճախ ամբողջությամբ փոխաբերական նշանակություններ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գլխի, աչքի, ձեռքի, ոտքի, սրտի, բերանի, լեզվի, ականջի, քթի, դեմքի և մարդու մարմնի այլ մասերի անվանումներով կազմված դարձվածային միավորներին։ Դրանք կարող են արտահայտել մտավոր գործունեություն, զգացմունքներ, ուշադրություն, վախ, քաջություն, աշխատասիրություն, անտարբերություն, հաղորդակցություն, վերահսկողություն, փոխօգնություն կամ մարդկանց միջև հարաբերությունների այլ դրսևորումներ։ Այս իմաստային բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս մարմնական բաղադրիչով դարձվածաբանությունը դիտարկել որպես լեզվական աշխարհապատկերի կարևոր մաս։ Հետազոտության կառուցվածքային ուղղությունը ներառում է դարձվածային միավորների քերականական կազմի ուսումնասիրությունը։ Դրանք կարող են ձևավորվել բայային, անվանական, ածականական, մակբայական և նախադասության կառուցվածքին մոտ տարբեր մոդելներով։ Վերլուծվում են հիմնական ու կախյալ բաղադրիչների հարաբերությունները, նախդիրների և հոդերի գործառույթները, բայական կառավարման առանձնահատկությունները, բառերի դասավորությունը և դարձվածքի կառուցվածքային կայունության աստիճանը։ Կարևոր է պարզել, թե որ բաղադրիչները կարող են փոփոխվել ըստ քերականական համատեքստի և որոնք են պահպանվում որպես դարձվածային միավորի անփոփոխ մաս։ Այս ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս սահմանազատել ազատ բառակապակցությունները կայուն դարձվածաբանական միավորներից և բացահայտել դրանց կառուցվածքային կազմակերպման օրինաչափությունները։ Իմաստաբանական վերլուծության ընթացքում առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում դարձվածքի ամբողջական իմաստի և նրա առանձին բաղադրիչների բառարանային նշանակությունների հարաբերակցությունը։ Որոշ դեպքերում ընդհանուր իմաստը հարաբերականորեն հեշտ է կապել մարմնի համապատասխան մասի գործառույթի հետ, մինչդեռ այլ դեպքերում կապը պատմական կամ մշակութային զարգացման հետևանքով դարձել է ավելի անուղղակի։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրվում են իմաստային վերաիմաստավորման, փոխաբերացման և փոխանվանական անցումների մեխանիզմները։ Մարդու ֆիզիկական փորձը հաճախ վերածվում է վերացական հասկացությունների լեզվական արտահայտման հիմքի, ինչի շնորհիվ մարմնական բառապաշարը ձեռք է բերում զգացմունքային, հոգեբանական և սոցիալական նշանակությունների լայն շրջանակ։ Զուգադրական ուսումնասիրության առանցքային խնդիրը երեք լեզուներում իմաստային համարժեքության աստիճանի որոշումն է։ Որոշ դեպքերում նույն հասկացությունը կարող է արտահայտվել նույն մարմնական բաղադրիչի միջոցով և ունենալ մոտ կառուցվածք, ինչը հնարավորություն է տալիս խոսել ամբողջական կամ գրեթե ամբողջական դարձվածաբանական համապատասխանության մասին։ Այլ դեպքերում նույն իմաստը փոխանցվում է մեկ այլ մարմնի մասի անվանմամբ կամ բոլորովին այլ պատկերային հիմքով։ Հնարավոր են նաև այնպիսի միավորներ, որոնք տվյալ լեզվում ունեն ազգային և մշակութային յուրահատկություն և չունեն անմիջական դարձվածային համարժեք մյուս լեզուներում։ Այդպիսի դեպքերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել լեզուների միջև ոչ միայն ընդհանրությունները, այլև դրանց ազգային լեզվամտածողության տարբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում իսպաներենի և հայերենի համեմատությանը։ Տարբեր լեզվաընտանիքների պատկանելությունը պայմանավորում է դրանց քերականական համակարգերի զգալի տարբերությունները, սակայն դարձվածաբանության իմաստային մակարդակում կարող են հանդիպել բազմաթիվ ընդհանրություններ, որոնք կապված են մարդու մարմնի համընդհանուր ընկալման հետ։ Միևնույն ժամանակ յուրաքանչյուր լեզու այդ ընդհանուր ֆիզիկական փորձը կարող է յուրովի վերածել փոխաբերական պատկերի։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս տարբերակել համամարդկային ճանաչողական հիմքեր ունեցող դարձվածքները մշակութային և լեզվական առանձնահատկություններով պայմանավորված միավորներից։ Ռուսերենի նյութի ներգրավումը ընդլայնում է համեմատության հնարավորությունները և թույլ է տալիս երեք լեզուներում բացահայտել համարժեքության տարբեր աստիճաններ։ Հատուկ նշանակություն ունի դարձվածքների ազգային-մշակութային բաղադրիչի ուսումնասիրությունը։ Կայուն արտահայտություններում պահպանվում են ժողովրդի պատմական փորձի, սովորույթների, արժեքային պատկերացումների և հաղորդակցական վարքի որոշ տարրեր։ Մարմնի նույն մասը տարբեր լեզուներում կարող է կապվել տարբեր խորհրդանշական նշանակությունների հետ։ Այդ տարբերությունները հատկապես տեսանելի են այն դեպքում, երբ բառացիորեն նման կառուցվածքներ ունեն տարբեր փոխաբերական իմաստներ կամ երբ նույն գաղափարը արտահայտելու համար երեք լեզուները ընտրում են տարբեր մարմնական պատկերներ։ Այսպիսի նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել լեզվի և մշակույթի փոխհարաբերությունը և բացահայտել լեզվական աշխարհապատկերի ազգային առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է դարձվածաբանական հոմանիշության և հականիշության ուսումնասիրությունը։ Միևնույն հասկացությունը կարող է արտահայտվել մի քանի կայուն միավորներով, որոնք տարբերվում են ոճական երանգով, արտահայտչականությամբ կամ կիրառության ոլորտով։ Դրանց համեմատությունը ցույց է տալիս լեզվի արտահայտչական հնարավորությունների բազմազանությունը և հնարավորություն տալիս ավելի ճշգրիտ որոշել յուրաքանչյուր միավորի գործառույթը խոսքում։ Նույն կերպ հակադիր իմաստներ արտահայտող դարձվածքների ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել, թե մարմնական պատկերները ինչպես են մասնակցում դրական և բացասական գնահատականների ձևավորմանը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բազմիմաստությանը։ Որոշ կայուն արտահայտություններ կարող են տարբեր համատեքստերում ձեռք բերել փոխկապակցված, բայց ոչ ամբողջությամբ նույնական նշանակություններ։ Համատեքստային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս որոշել դրանց իմաստային տարբերակները և պարզել, թե ինչպիսի բառային կամ իրավիճակային պայմաններ են նպաստում տվյալ նշանակության իրացմանը։ Այս մոտեցումը կարևոր է նաև բառարանագրության համար, քանի որ դարձվածաբանական բառարաններում անհրաժեշտ է հնարավորինս ճշգրիտ ներկայացնել միավորի իմաստային կառուցվածքը և կիրառության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է դարձվածքների գործառական և ոճական դասակարգումը։ Մարմնական բաղադրիչ ունեցող կայուն միավորները կարող են պատկանել չեզոք, խոսակցական, գրական կամ արտահայտչական այլ շերտերի։ Որոշ դարձվածքներ լայնորեն օգտագործվում են առօրյա հաղորդակցության մեջ, իսկ մյուսները կարող են բնորոշ լինել գեղարվեստական գրականությանը, հրապարակախոսությանը կամ որոշակի սոցիալական միջավայրի խոսքին։ Դրանց ոճական արժեքի ճիշտ որոշումը հատկապես կարևոր է օտար լեզվի ուսուցման և թարգմանության համար, քանի որ միայն բառարանային նշանակության իմացությունը միշտ չէ, որ բավարար է դարձվածքը բնական և տեղին օգտագործելու համար։ Առանձին ուղղություն է թարգմանական համարժեքության խնդիրը։ Դարձվածքները հաճախ դժվարություններ են առաջացնում թարգմանության ժամանակ, քանի որ բառացի փոխադրումը կարող է չարտահայտել սկզբնական իմաստը կամ նպատակային լեզվում առաջացնել անբնական կառուցվածք։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է տարբերակել ամբողջական դարձվածային համարժեքները, մասնակի համապատասխանությունները և այն դեպքերը, երբ իմաստը պետք է փոխանցվի այլ դարձվածքով կամ նկարագրական եղանակով։ Իսպաներեն, հայերեն և ռուսերեն նյութի համադրումը հնարավորություն է տալիս ձևավորել համապատասխանությունների համակարգ, որը կարող է օգտակար լինել ինչպես տեսական թարգմանագիտության, այնպես էլ գործնական թարգմանության համար։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ճանաչողական լեզվաբանության մոտեցումը։ Մարդու մարմինը լեզվական հայեցակարգման հիմնական աղբյուրներից է, քանի որ մարդն արտաքին աշխարհը ընկալում և նկարագրում է սեփական ֆիզիկական փորձի միջոցով։ Տարածությունը, զգացմունքները, մտածողությունը, սոցիալական հարաբերությունները և գործողությունները հաճախ լեզվականորեն մեկնաբանվում են մարմնական փորձից բխող պատկերներով։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացատրել, թե ինչու տարբեր լեզուներում հանդիպում են իմաստային առումով նման մարմնական փոխաբերություններ և միաժամանակ ինչու դրանց կոնկրետ լեզվական արտահայտությունները կարող են տարբեր լինել։ Կարևորվում է նաև դարձվածաբանական միավորների ծագման և պատմական զարգացման ուսումնասիրությունը։ Ժամանակի ընթացքում ազատ բառակապակցությունը կարող է աստիճանաբար կայունանալ, ձեռք բերել փոխաբերական իմաստ և վերածվել լեզվական համակարգում վերարտադրվող պատրաստի միավորի։ Որոշ դարձվածքների սկզբնական պատկերային հիմքը ժամանակակից խոսողի համար կարող է դեռևս պարզ լինել, իսկ մյուսների դեպքում այն հնարավոր է բացահայտել միայն պատմական և ստուգաբանական ուսումնասիրության միջոցով։ Երեք լեզուների համապատասխան նյութի պատմական համադրումը կարող է օգնել տարբերակել ինքնուրույն ձևավորված նմանությունները հնարավոր լեզվական ու մշակութային փոխազդեցություններից։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են լինել նկարագրական, կառուցվածքային, բաղադրիչային, իմաստաբանական, զուգադրական և համատեքստային վերլուծության մեթոդները։ Դարձվածաբանական բառարաններից, գեղարվեստական գրականությունից, մամուլից և լեզվական այլ աղբյուրներից հավաքված նյութը կարող է դասակարգվել ըստ մարմնական բաղադրիչի, կառուցվածքային մոդելի, իմաստային խմբի և համարժեքության աստիճանի։ Քանակական տվյալների օգտագործումը հնարավորություն է տալիս նաև պարզել, թե մարմնի որ մասերի անվանումներն են առավել արդյունավետ դարձվածքների ձևավորման մեջ և ինչպիսի իմաստային ոլորտներում են դրանք առավել հաճախ գործածվում։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը կապված է օտար լեզուների ուսուցման, թարգմանության և բառարանագրության հետ։ Դարձվածաբանական միավորների ճիշտ ընկալումը կարևոր է լեզվի խորքային իմացության համար, քանի որ խոսողը պետք է հասկանա ոչ միայն առանձին բառերի նշանակությունները, այլև դրանցից ձևավորված կայուն արտահայտությունների ամբողջական իմաստը։ Իսպաներեն սովորող հայախոս և ռուսախոս անձանց համար զուգադրական ներկայացումը կարող է օգնել նկատել լեզուների միջև առկա համապատասխանություններն ու տարբերությունները, կանխել բառացի թարգմանությունից առաջացող սխալները և զարգացնել բնական խոսքային հմտությունները։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է մարմնական բաղադրիչով դարձվածաբանության կառուցվածքային, իմաստաբանական, մշակութային և զուգադրական բազմակողմ ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով իսպաներենի, հայերենի և ռուսերենի միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել իսպանագիտության, դարձվածաբանության, զուգադրական և ճանաչողական լեզվաբանության, թարգմանագիտության ու բառարանագրության ոլորտների հետազոտողների, դասախոսների, թարգմանիչների, ուսանողների և իսպաներենի խորացված ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։

Literature

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է երկվորյակների առասպելական մոտիվին և դրա տարբեր դրսևորումներին հայ վիպական ավանդության համակարգում՝ այն դիտարկելով որպես հնագույն միթոլոգիական շերտերից եկող համամարդկային գաղափար, որը հայ բանահյուսության մեջ ստացել է յուրահատուկ ձևավորում։ Նյութում վերլուծվում են այն վիպական սյուժեները, որտեղ երկվորյակ կերպարները հանդես են գալիս որպես հակադիր կամ փոխլրացնող սկզբունքների կրողներ՝ արտահայտելով քաոսի և կարգի, ուժի և խելքի, կյանքի և մահվան հակադրությունների խորհրդանշական միասնություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պատմական և դիցաբանական շերտերին, որոնց միջոցով երկվորյակների մոտիվը կապվում է հերոսական վիպերգերի կառուցվածքի, ծագման առասպելների և ցեղային ինքնության ձևավորման հետ։ Քննարկվում են նաև համեմատական զուգահեռները հնդեվրոպական այլ ավանդույթների հետ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է այս մոտիվը վերափոխվել և հարմարվել տեղական մշակութային միջավայրին՝ պահպանելով իր հիմնական իմաստաբանական առանցքը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ հայ վիպական ավանդության մեջ երկվորյակների առասպելը ոչ միայն պատմողական մոտիվ է, այլ նաև աշխարհընկալման համակարգ, որը արտահայտում է մարդու, համայնքի և տիեզերքի հարաբերությունների մասին խորքային պատկերացումներ։