Նորամուծական գործունեության ֆինանսավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի օրինակով)

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է կոխլեար իմպլանտացիա անցած երեխաների հետ սուրդոմանկավարժական աշխատանքի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով լսողական ընկալման, խոսքի զարգացման և կրթական աջակցության կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները։ Ներկայացվում են լսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների զարգացման առանձնահատկությունները, կոխլեար իմպլանտի ազդեցությունը երեխայի հաղորդակցական հնարավորությունների վրա և վերականգնողական-մանկավարժական գործընթացի հիմնական փուլերը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են լսողական մարզման, խոսքային հմտությունների ձևավորման, բառապաշարի զարգացման, արտասանության կատարելագործման և սոցիալական հարմարվողականության մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատական ուսուցման ծրագրերի մշակմանը, երեխայի տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, ինչպես նաև ընտանիքի և մասնագետների համագործակցության դերին վերականգնողական գործընթացում։ Ներկայացվում են գործնական մեթոդներ և մանկավարժական ռազմավարություններ, որոնք նպաստում են իմպլանտացված երեխաների լիարժեք հաղորդակցական և կրթական ներառմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել սուրդոմանկավարժների, հատուկ մանկավարժների, լոգոպեդների, հոգեբանների, վերականգնողական մասնագետների, ուսուցիչների, ուսանողների, ինչպես նաև լսողական խանգարումներ ունեցող երեխաների զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ծնողների և մասնագետների համար։

Քիմիա

Անդրադառնում է միատոմ (N) քիմիական տարրի՝ ազոտի բնույթին, հատկություններին, արդյունահանմանը, կիրառություններին և կենսաբանական նշանակությանը։ Ազոտը հանդիսանում է բնական աշխարհի կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը՝ մասնակցելով կենսաբանական գործընթացներին, մթնոլորտի կառուցվածքին և բազմաթիվ արդյունաբերական արտադրությունների հիմքում։ Գիրքը նպատակ ունի ընթերցողին տալ ամբողջական գիտելիքներ ազոտի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների, տարբեր միացությունների, արտադրական մեթոդների և կիրառական ոլորտների մասին։ Այն օգտակար է ուսանողների, քիմիկների, գյուղատնտեսների, բնապահպանների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են քիմիայի և բնական գիտությունների ոլորտով։

Տնտեսագիտություն

Գրքում դիտարկվում է, թե ինչպես է ձևավորվել ագրարային համակարգը տարբեր պատմական փուլերում և ինչ փոփոխությունների է ենթարկվել հողային հարաբերությունների կազմակերպումը։ Հեղինակը համադրում է «երեկ» և «այսօր» հասկացությունները՝ ցույց տալով ագրարային քաղաքականության և գյուղատնտեսության զարգացման հիմնական միտումները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են հողի սեփականության ձևերը, գյուղատնտեսության կառավարման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ագրարային բարեփոխումների ազդեցությունը տնտեսության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղի սոցիալ-տնտեսական զարգացման խնդիրներին։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը տալիս է ագրարային հարցերի պատմական զարգացումը և ժամանակակից վիճակը հասկանալու հնարավորություն՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը տնտեսության և հասարակության համար։

Գրականություն

Հայկական և ռուսական հարսանեկան երգերի տիպահամեմատական ուսումնասիրությունը բացահայտում է երկու ժողովրդական երաժշտական ավանդույթների կառուցվածքային, գործառութային և գաղափարական ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ ընդգծելով հարսանեկան ծեսի երաժշտական արտահայտման դերը որպես սոցիալական անցման (transition ritual) կարևոր բաղադրիչ։ Հայկական հարսանեկան երգերում գերակշռում են քնարական-ծիսական բնույթ ունեցող ստեղծագործությունները, որոնք կապված են հարսի հրաժեշտի, ծնողական տան լքման, նոր ընտանիք մտնելու և համայնքային օրհնության գաղափարների հետ, որտեղ հաճախ արտահայտվում է ցավի և ուրախության միաժամանակյա զգացմունքային համադրություն։ Ռուսական հարսանեկան երգերում նույնպես առկա է ծիսական բազմաստիճան կառուցվածք՝ «փեսայի գալուստ», «հարսի լաց», «օրհնության և խրախճանքի» փուլեր, սակայն դրանցում ավելի ընդգծված է համայնքային խաղային և ծիսական-դրամատիկ տարրը՝ հաճախ ուղեկցված երգ-պարային ձևերով և երկխոսական կառուցվածքներով։ Երկու ավանդույթներում էլ հարսանեկան երգերը կատարում են սոցիալական կարգավորման և դերաբաշխման ֆունկցիա՝ ամրապնդելով ընտանեկան և համայնքային կապերը, ինչպես նաև փոխանցելով ավանդական արժեքներ՝ կապված ամուսնության, կնոջ դերի և ընտանիքի կառուցվածքի հետ։ Տիպաբանական առումով հայկական երգերում հաճախ հանդիպում են մոնոֆոնիկ կառուցվածքներ և ավելի խիստ լադային մտածողություն, մինչդեռ ռուսական ավանդույթում ավելի հաճախ են հանդիպում բազմաձայնության տարրեր և խմբային կատարողական ձևեր։ Համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս նաև, որ երկու մշակույթներում էլ հարսանեկան երգերը կրում են անցման ծեսի խորհրդանշական իմաստ, որտեղ անհատի սոցիալական կարգավիճակի փոփոխությունը արտահայտվում է երաժշտական լեզվով։ Ընդհանուր առմամբ, հայկական և ռուսական հարսանեկան երգերի տիպահամեմատական ուսումնասիրությունը բացահայտում է ինչպես ընդհանուր ինդոեվրոպական ծիսական-երաժշտական շերտեր, այնպես էլ յուրաքանչյուր մշակույթի ինքնատիպ գեղարվեստական և սոցիալական առանձնահատկություններ, որոնք ձևավորվել են պատմական և էթնոմշակութային զարգացման ընթացքում։

Գեղարվեստական հայ․

Իմ գրադարանը. Մուրացան Հատոր 2 Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-52-655-3

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի գրադարանային համակարգի վիճակագրական վերլուծությանը 2016 թվականին՝ ընդգծելով գրադարանների գործունեության քանակական ցուցանիշները, ընթերցողական ակտիվությունը և ոլորտի կազմակերպչական կառուցվածքը։ Հետազոտության մեջ ներկայացվում է, որ 2016 թվականին Հայաստանի Հանրապետությունում գործել են հարյուրավոր հանրային, համայնքային, դպրոցական և գիտական գրադարաններ, որոնք միասին ձևավորել են երկրի գրադարանային ծառայությունների հիմնական ենթակառուցվածքը։ Վիճակագրական տվյալների համաձայն՝ այդ տարի գրադարանային համակարգը ունեցել է միլիոնավոր գրքային միավորներից բաղկացած ընդհանուր ֆոնդ, ինչը վկայում է գրադարանային հավաքածուների զգալի ծավալի և բազմազանության մասին, ներառելով ինչպես դասական գրականություն, այնպես էլ գիտական, ուսումնական և պարբերական հրատարակություններ։ Աշխատությունը վերլուծում է նաև ընթերցողների թվաքանակը և նրանց սոցիալ-դեմոգրաֆիկ կազմը՝ ընդգծելով, որ գրադարաններից օգտվողների մեջ զգալի տոկոս են կազմել դպրոցականներն ու երիտասարդները, ինչպես նաև տարբեր կրթական մակարդակ ունեցող քաղաքացիները։ Միաժամանակ քննարկվում է գրադարանային հաճախումների ընդհանուր դինամիկան, որը ցույց է տալիս գրադարանների շարունակական, սակայն որոշ հատվածներում նվազող ակտիվություն՝ պայմանավորված տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային աղբյուրների աճով։ Հետազոտությունը անդրադառնում է նաև գրադարանների անձնակազմին, կառավարման համակարգին և թվայնացման գործընթացներին, որոնք 2016 թվականին արդեն սկսել էին ավելի ակտիվ զարգանալ՝ նպաստելով գրադարանային ծառայությունների արդիականացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը եզրակացնում է, որ 2016 թվականի Հայաստանի գրադարանային համակարգը բնութագրվում էր լայնածավալ ցանցով և նշանակալի ֆոնդային ռեսուրսներով, սակայն միևնույն ժամանակ կանգնած էր արդիականացման, թվայնացման և ընթերցողական վարքագծի փոփոխությունների մարտահրավերների առաջ։