More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Исследование и проектирование микроманипуляторов с пьезоэлектрическими и полимерметаллическими актуаторами и упругими шарнирами

    Այս աշխատանքը նվիրված է միկրոմանիպուլյատորների հետազոտությանը և նախագծմանը՝ հիմնված պիեզոէլեկտրական և պոլիմեր-մետաղական ակտուատորների, ինչպես նաև առաձգական հոդերի կիրառման վրա, որոնք թույլ են տալիս ապահովել բարձր ճշգրտությամբ շարժում միկրո և նանոմաշտաբային համակարգերում։ Նյութում վերլուծվում են միկրոմեխանիկական համակարգերի կառուցվածքային լուծումները, ուժի և տեղաշարժի փոխանցման մեխանիզմները, ինչպես նաև կառավարման ալգորիթմները, որոնք ապահովում են սարքերի կայուն և կրկնելի աշխատանքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պիեզոէլեկտրական նյութերի դեֆորմացիոն հատկություններին, պոլիմեր-մետաղական կոմպոզիտների ճկունության առավելություններին և առաձգական հոդերի կիրառմանը՝ որպես շփումազերծ շարժման ապահովման միջոց։ Աշխատությունը նաև ընդգրկում է մոդելավորման և սիմուլյացիայի մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել համակարգի դինամիկան, ճշգրտությունը և էներգաարդյունավետությունը տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում՝ ընդգծելով միկրոմանիպուլյացիոն տեխնոլոգիաների կիրառական նշանակությունը բիոմեդիցինում, նանոտեխնոլոգիաներում և բարձր ճշգրտության ինժեներական սարքավորումներում։

    Updated: 2026-09-19
    Исследование и проектирование микроманипуляторов с пьезоэлектрическими и полимерметаллическими актуаторами и упругими шарнирами
    Online

    Literature

    Արևմտահայ բանաստեղծության լեզուն

    Արևմտահայ բանաստեղծության լեզուն աշխատությունը գրականագիտության և լեզվաբանության միջդիսցիպլինար ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է արևմտահայ պոեզիայի լեզվական առանձնահատկությունները՝ ընդգրկելով բառապաշարի, շարահյուսության, պատկերավորման միջոցների և ոճական կառուցվածքների ուսումնասիրությունը, այն բացատրում է, թե ինչպես է ձևավորվել արևմտահայ բանաստեղծական լեզուն տարբեր պատմական և մշակութային պայմաններում, ինչպես նաև ինչ ազդեցություն են ունեցել բարբառները, գրական ավանդույթները և եվրոպական գրական ուղղությունները, գիրքը անդրադառնում է նաև բանաստեղծական ձևերի էվոլյուցիային՝ չափածո կառուցվածք, ռիթմ, հանգավորում և պատկերային համակարգ, միաժամանակ ընդգծելով լեզվի դերը որպես ազգային ինքնության և մշակութային հիշողության պահպանման միջոց, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ գրականության և լեզվաբանության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-14
    Արևմտահայ բանաստեղծության լեզուն
    Online

    Linguistics

    Կենդանիների անուններով կազմված դարձվածները իսպաներենում և հայերենում. զուգադրական քննություն

    Աշխատությունը նվիրված է իսպաներենի և հայերենի դարձվածաբանական համակարգերում կենդանիների անվանումներ պարունակող կայուն արտահայտությունների զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց իմաստային, կառուցվածքային, պատկերավոր և լեզվամշակութային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում այն դարձվածային միավորներն են, որոնց բաղադրիչներից մեկը կենդանու անուն է և որի միջոցով արտահայտվում են մարդու բնավորությունը, վարքագիծը, արտաքին հատկանիշները, հուզական վիճակը, հասարակական հարաբերությունները կամ տարբեր իրավիճակների գնահատականը։ Քննվում է, թե ինչպես են կենդանիների վերաբերյալ պատմականորեն ձևավորված պատկերացումները վերածվում փոխաբերական նշանակությունների և ամրապնդվում լեզվի դարձվածաբանական համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկու լեզուներում նույն կենդանու անվամբ կազմված դարձվածների համեմատությանը՝ պարզելու դրանց իմաստային համապատասխանությունները և տարբերությունները։ Միևնույն կենդանին տարբեր մշակույթներում կարող է կապվել նմանատիպ հատկանիշների հետ, սակայն որոշ դեպքերում ունենալ տարբեր խորհրդանշական կամ գնահատողական նշանակություն, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի և ազգային մշակույթի փոխհարաբերությունը։ Ուսումնասիրվում են լիարժեք և մասնակի դարձվածաբանական համարժեքները, ինչպես նաև այն միավորները, որոնք մյուս լեզվում չունեն անմիջական համապատասխանություն և պահանջում են բացատրական կամ գործառական համարժեքի ընտրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դարձվածների իմաստային դասակարգումը, դրանց դրական, բացասական կամ համատեքստից կախված գնահատողական երանգների ուսումնասիրությունը և խոսքում կիրառման առանձնահատկությունների բացահայտումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դարձվածքների կառուցվածքային տիպերին, քերականական կազմակերպմանը և բաղադրիչների կայունության աստիճանին։ Զուգադրական ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի թարգմանաբանության և օտար լեզվի ուսուցման համար, քանի որ բառացի թարգմանությունը միշտ չէ, որ փոխանցում է դարձվածային միավորի իրական իմաստն ու մշակութային ենթատեքստը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է դարձվածաբանության, իմաստաբանության, զուգադրական լեզվաբանության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել իսպաներենի և հայերենի կենդանաբանական բաղադրիչով դարձվածների ընդհանրություններն ու ազգային առանձնահատկությունները։

    Updated: 2026-09-22
    Կենդանիների անուններով կազմված դարձվածները իսպաներենում և հայերենում. զուգադրական քննություն
    Online

    Linguistics

    Նոր այբբենական տետրակ

    Աշխատությունը նախատեսված է այբբենական գիտելիքների ուսուցման և գրագիտության սկզբնական հմտությունների ձևավորման համար։ Այն պատկանում է հայալեզու ուսումնական գրականության այն տեսակին, որի հիմնական նպատակը գրավոր խոսքի հիմունքները սովորողներին մատչելի ու համակարգված ձևով ներկայացնելն է։ Այբբենական ուսուցումը կարևոր առաջին քայլ է ընթերցանության և գրավոր հաղորդակցության յուրացման ճանապարհին․ այն օգնում է ճանաչել հայերենի տառերը, ընկալել դրանց հնչյունային արժեքը, տարբերել գրային նշանները և աստիճանաբար անցնել տառերի միավորմանը, վանկերի ու բառերի կազմությանը։ Տետրակի ուսումնական բնույթը ենթադրում է նյութի կազմակերպում ըստ այբբենական հաջորդականության՝ սովորողի համար ապահովելով աստիճանական առաջընթաց և կրկնության հնարավորություն։ Նման ձեռնարկները կարևոր նշանակություն են ունեցել երեխաների և սկսնակ սովորողների գրագիտության տարածման, հայոց լեզվի ուսուցման կազմակերպման և կրթական գործընթացի մատչելիության բարձրացման գործում։ Դրանք նպաստել են նաև հայերեն գրավոր խոսքի պահպանմանն ու տարածմանը՝ ընթերցանության սկզբնական կարողությունները կապելով լեզվական և մտավոր զարգացման հետ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժական մտքի և տպագիր այբբենարանների պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է գրագիտության ուսուցման ավանդույթները և կրթական գրքի կարևոր դերը հայ համայնքների մշակութային կյանքում։ Այն արժեքավոր է հայոց լեզվի ուսուցման պատմությամբ, գրագիտության տարածմամբ և հայկական կրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար։

    Updated: 2026-11-10
    Նոր այբբենական տետրակ
    Online

    Linguistics

    Ղազար Փարպեցու լեզուն

    Աշխատությունը նվիրված է V դարի հայ պատմագիր Ղազար Փարպեցու երկերի լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դասական գրաբարի զարգացման և հայ միջնադարյան մատենագրության պատմության համատեքստում։ Քննարկվում են հեղինակի լեզվի հնչյունաբանական, բառապաշարային, ձևաբանական և շարահյուսական բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց կապը ժամանակաշրջանի գրական լեզվի նորմերի և պատմագրական արձակի ավանդույթների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառագործածության առանձնահատկություններին, բառերի իմաստային նրբերանգներին, հոմանիշային համակարգին, դարձվածային արտահայտություններին և պատմական ու հասարակական իրողություններն արտահայտող լեզվական միավորներին։ Ուսումնասիրվում են գոյականների, բայերի և խոսքի այլ մասերի քերականական կիրառությունները, նախադասությունների կառուցվածքը, շարադասության օրինաչափությունները և բարդ շարահյուսական կառույցների գործածությունը։ Անդրադարձ է կատարվում պատմագրական շարադրանքի ոճական առանձնահատկություններին, հեղինակային խոսքի արտահայտչականությանը, հռետորական միջոցներին և պատմական իրադարձությունների նկարագրության լեզվական ձևերին։ Կարևորվում են հեղինակի լեզվի համեմատությունը V դարի հայ մյուս մատենագիրների երկերի հետ, դասական գրաբարի ընդհանրությունների ու անհատական առանձնահատկությունների բացահայտումը, ինչպես նաև հայ գրական լեզվի պատմական զարգացման մեջ նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը։ Դիտարկվում են նաև ձեռագրական տարբերակների, բնագրագիտական ուսումնասիրությունների և լեզվական փաստերի համադրության հնարավորությունները՝ բառերի ու քերականական ձևերի պատմական մեկնաբանության նպատակով։ Հետազոտությունը նպաստում է գրաբարի կառուցվածքի, հայ պատմագրական արձակի լեզվական մշակույթի և վաղ միջնադարյան հայերեն գրավոր խոսքի զարգացման օրինաչափությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, գրաբարագետների, բանասերների, միջնադարյան գրականության հետազոտողների, պատմաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Ղազար Փարպեցու լեզուն
    Online

    Biology

    Состояние порубленных насаждений зеленого кольца г. Еревана и особенности их естественного возобновления

    Անտառագիտական և բնապահպանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երևանի կանաչ գոտու հատումների ենթարկված տնկարկների վիճակի և դրանց բնական վերականգնման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ծառաթփային բուսականության կառուցվածքը, պահպանված տնկարկների կենսական վիճակը, տեսակային կազմը և հատումներից հետո տեղի ունեցող վերականգնողական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական վերաճի ձևավորմանը, երիտասարդ բույսերի տարածմանը, դրանց աճի պայմաններին և տարբեր ծառատեսակների վերականգնողական կարողություններին։ Վերլուծվում են հողային, կլիմայական, մարդածին և այլ էկոլոգիական գործոնների ազդեցությունները կանաչ տարածքների վիճակի ու բնական վերականգնման ընթացքի վրա։ Քննարկվում են նաև վնասված և նոսրացած տնկարկների պահպանման, վերականգնման, խնամքի և հետագա արդյունավետ կառավարման հնարավոր մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու քաղաքային և մերձքաղաքային կանաչ տարածքների ինքնավերականգնման ներուժը և հիմնավորելու համապատասխան անտառվերականգնողական ու բնապահպանական միջոցառումների անհրաժեշտությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անտառագիտության, քաղաքային կանաչապատման, բուսաբանության, էկոլոգիայի և բնական ռեսուրսների պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-04
    Состояние порубленных насаждений зеленого кольца г. Еревана и особенности их естественного возобновления