Բանկային ծառայությունների զարգացման հեռանկարները Հայաստանի Հանրապետությունում

History

Աշխատությունը նվիրված է 1905–1907 թվականներին Հայաստանի տարածքում բանվորական շարժման ձևավորման, զարգացման և քաղաքական դրսևորումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այդ ժամանակաշրջանի սոցիալ-տնտեսական պայմաններն են, արդյունաբերական կենտրոններում բանվորների աշխատանքի ու կենցաղի առանձնահատկությունները, աշխատավորների սոցիալական խնդիրները և դրանց հիման վրա ձևավորված կազմակերպված բողոքի ու պայքարի տարբեր ձևերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել գործադուլները, ցույցերը, աշխատանքային պայմանների բարելավման պահանջները, աշխատավարձի և աշխատանքային ժամերի խնդիրները, ինչպես նաև բանվորների կազմակերպման ձևերն ու փոխօգնության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1905 թվականի Ռուսական առաջին հեղափոխության ազդեցությանը, որի քաղաքական և սոցիալական ալիքները տարածվեցին նաև Հարավային Կովկասում և նպաստեցին աշխատավորական շարժումների ակտիվացմանը։ Հայաստանի քաղաքներում և արդյունաբերական կենտրոններում բանվորական պայքարը զարգանում էր տեղական սոցիալ-տնտեսական պայմանների, ազգային հարաբերությունների և Ռուսական կայսրության ընդհանուր քաղաքական իրավիճակի ազդեցության ներքո։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև սոցիալիստական և հեղափոխական գաղափարների տարածումը բանվորների շրջանում, քաղաքական կազմակերպությունների գործունեությունը և դրանց կապերը աշխատավորական միջավայրի հետ։ Կարևոր նշանակություն ունի բանվորական շարժման և գյուղացիական կամ այլ հասարակական շարժումների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, քանի որ 20-րդ դարի սկզբի Հայաստանի հասարակական կյանքում սոցիալական տարբեր խմբերի խնդիրները հաճախ փոխկապակցված էին։ Հետազոտության միջոցով հնարավոր է բացահայտել նաև իշխանությունների և վարչական մարմինների վերաբերմունքը գործադուլների ու քաղաքական ակտիվության նկատմամբ, վերահսկողության և ճնշման կիրառվող մեխանիզմները, ինչպես նաև շարժման կազմակերպիչների ու մասնակիցների նկատմամբ ձեռնարկված միջոցները։ Ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը կարևոր է Հայաստանի սոցիալական պատմության տեսանկյունից, քանի որ 1905–1907 թվականների իրադարձությունները նպաստեցին հասարակական-քաղաքական ակտիվության աճին և աշխատավորների կազմակերպվածության նոր ձևերի առաջացմանը։ Աշխատությունը կարող է հիմնվել մամուլի հրապարակումների, արխիվային փաստաթղթերի, կուսակցական և կազմակերպական նյութերի, հուշագրությունների ու այլ պատմական աղբյուրների վրա՝ հնարավորություն տալով վերականգնել բանվորական շարժման հիմնական փուլերը, մասնակիցների կազմը և պայքարի մեթոդները։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, սոցիալական պատմության մասնագետներին, քաղաքագետներին, հասարակական շարժումների հետազոտողներին, հայագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և Հայաստանի 20-րդ դարի սկզբի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Other Subjects

Այս գիտական աշխատությունը ներկայացնում է սնման տարբեր պայմանների և օգտակար հողային բակտերիաների կիրառման ազդեցության համապարփակ ուսումնասիրությունը սովորական լոբու աճի, զարգացման, բերքատվության և արտադրանքի որակական ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում է տարբեր սնուցման եղանակների համադրումը Rhizobium և Pseudomonas ցեղերի բակտերիաների հետ՝ ուսումնասիրելով դրանց դերը արմատային համակարգի զարգացման, ազոտի կենսաբանական ֆիքսման, սննդանյութերի յուրացման, բույսերի կենսունակության և բերքի ձևավորման գործընթացներում։ Աշխատությունը հիմնված է Իրանի Իսլամական Հանրապետության Արաքի շրջանի հողակլիմայական պայմաններում իրականացված փորձերի արդյունքների վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել կենսապարարտանյութերի արդյունավետությունը տվյալ տարածաշրջանի գյուղատնտեսական պայմաններում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմների, բուսաբույծների, գյուղատնտեսության ոլորտի գիտաշխատողների, ուսանողների և ֆերմերների համար, ովքեր հետաքրքրված են լոբազգիների մշակության արդյունավետության բարձրացմամբ, հողի բերրիության պահպանմամբ և էկոլոգիապես կայուն գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարբեր բնակլիմայական գոտիներում բնակվող դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկությունների սոցիալ-հիգիենիկ ուսումնասիրությանը՝ սոցիալ-տնտեսական նոր պայմանների ազդեցության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում երեխաների և դեռահասների աճի ու զարգացման հիմնական ցուցանիշների գնահատումն է՝ հաշվի առնելով բնակության վայրի բնական, կլիմայական, կենցաղային և սոցիալական պայմանների բազմազանությունը։ Դիտարկվում է, թե ինչպես կարող են բարձրությունը ծովի մակարդակից, ջերմաստիճանային պայմանները, բնակավայրի բնույթը, սննդային միջավայրը, ֆիզիկական ակտիվության հնարավորությունները և ընտանիքների սոցիալ-կենցաղային պայմանները փոխկապակցվել դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման ընդհանուր պատկերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մարդաչափական և ֆունկցիոնալ ցուցանիշների համեմատական գնահատմանը տարբեր տարիքային խմբերում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել զարգացման տարածքային առանձնահատկություններն ու հնարավոր տարբերությունները։ Սոցիալ-հիգիենիկ մոտեցման շրջանակում ուսումնասիրվում են նաև ընտանիքի կենսապայմանները, կրթական միջավայրի կազմակերպումը, օրվա ռեժիմը, սնուցման ընդհանուր բնույթը և շարժողական ակտիվությունը՝ որպես աճի ու զարգացման վրա ներգործող փոխկապակցված գործոններ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դպրոցական միջավայրի հիգիենիկ պայմանների գնահատումը, քանի որ ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը, հանգստի կազմակերպումը և կրթական տարածքի ընդհանուր պայմանները կարող են նշանակություն ունենալ երեխաների բարեկեցության համար։ Տնտեսավարման փոփոխվող պայմանները դիտարկվում են որպես ավելի լայն սոցիալական միջավայրի մաս, որի շրջանակում կարող են վերափոխվել ընտանիքների կենսամակարդակը, սննդի և առողջապահական ծառայությունների հասանելիությունը, բնակավայրերի ենթակառուցվածքները և երեխաների առօրյա կենսակերպը։ Հետազոտության մեջ կարևորվում է տարբեր գործոնների համալիր դիտարկումը՝ խուսափելով ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկությունները միայն մեկ պատճառային գործոնով բացատրելուց։ Տարբեր բնակլիմայական գոտիների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարածաշրջանային առանձնահատկությունները և ձևավորելու դպրոցականների առողջության պահպանման ու կրթական միջավայրի բարելավման վերաբերյալ գիտականորեն հիմնավորված ընդհանուր պատկերացումներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է երեխաների և դեռահասների հիգիենայի, հանրային առողջության, ֆիզիկական զարգացման և սոցիալական միջավայրի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպաստելով դպրոցական տարիքի բնակչության զարգացման պայմանների ավելի ամբողջական գնահատմանը։

History

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է 1918–1920 թվականներին Հյուսիսային Կովկասում ձևավորված հայ գաղթական համայնքների իրավիճակին՝ այն դիտարկելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտի, Օսմանյան կայսրության փլուզման և տարածաշրջանային քաղաքական անկայունության լայն համատեքստում։ Նյութում վերլուծվում են հայ բնակչության զանգվածային տեղաշարժերի պատճառները, որոնք պայմանավորված էին պատերազմական գործողություններով, բռնություններով և սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամերով, ինչպես նաև նոր բնակավայրերում հարմարվելու գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղթականների սոցիալական կառուցվածքին, զբաղվածության ձևերին և տեղական իշխանությունների ու համայնքների հետ հարաբերություններին, որոնք հաճախ որոշվում էին ինչպես քաղաքական, այնպես էլ տնտեսական գործոններով։ Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծում է բարեգործական և ինքնօգնության կազմակերպությունների դերը, որոնք փորձել են մեղմել գաղթականության ծանր պայմանները՝ ապահովելով սնունդ, կացարան և կրթական նվազագույն հնարավորություններ։ Միաժամանակ ներկայացվում են գաղթականության երկարաժամկետ հետևանքները՝ կապված հայկական սփյուռքի ձևավորման, ժողովրդագրական փոփոխությունների և տարածաշրջանում հայկական համայնքային կյանքի վերակազմակերպման հետ։

Technology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հակադարձ կախովի մետաղական կամուրջների նախագծման և կառուցման ընթացքում առաջացող հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը, դրանց տեխնիկական հիմնավորմանն ու հնարավոր լուծումների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են նմանատիպ կամուրջների կառուցվածքային սխեմաների առանձնահատկությունները, կրող տարրերի աշխատանքի սկզբունքները, բեռնվածքների փոխանցման մեխանիզմները և կառույցի ընդհանուր կայունության ապահովման հարցերը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են մետաղական տարրերի փոխդասավորությունը, դրանց երկրաչափական և ամրության պարամետրերի ընտրությունը, ինչպես նաև մշտական, ժամանակավոր, դինամիկ և այլ տեսակի բեռնվածքների ազդեցությունը կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոնստրուկցիայի հաշվարկային սխեմայի ճիշտ ընտրությանը, դեֆորմացիաների և լարվածությունների գնահատմանը, հանգույցների հուսալիությանը և կառույցի տարածական կոշտության ապահովմանը։ Կառուցման փուլում կարևորվում են մոնտաժային աշխատանքների հաջորդականությունը, առանձին տարրերի պատրաստման և միացման տեխնոլոգիան, հավաքման ճշգրտությունը, ժամանակավոր հենարանների կիրառումը և շինարարական գործընթացի ընթացքում կառույցի կայունության պահպանումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև մետաղական կամուրջների շահագործման պայմանները, շրջակա միջավայրի ազդեցությունը, կոռոզիոն դիմադրությունը և երկարաժամկետ հուսալիության ապահովման միջոցները։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է նախագծային լուծումների տեխնիկատնտեսական գնահատումը՝ հաշվի առնելով նյութի ծախսը, կառուցման բարդությունը, աշխատանքի տևողությունը, սպասարկման անհրաժեշտությունը և կառույցի շահագործման անվտանգությունը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել նոր կամուրջների նախագծման, գոյություն ունեցող կառուցվածքային լուծումների կատարելագործման և մետաղական կամուրջների շինարարական տեխնոլոգիաների օպտիմալացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի համակարգված կերպով բացահայտել հակադարձ կախովի մետաղական կամուրջների նախագծման և կառուցման առանձնահատկությունները՝ ապահովելով դրանց ամրությունը, կայունությունը, հուսալիությունը և անվտանգ շահագործումը։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հասարակական-քաղաքական կյանքի ուսումնասիրությանը անկախության առաջին տասնամյակի ընթացքում՝ 1991-2000 թվականներին։ Հեղինակը վերլուծում է պետականության ձևավորման գործընթացները, քաղաքական համակարգի կայացման առանձնահատկությունները, իշխանության ինստիտուտների զարգացումը և հասարակական փոփոխությունները, որոնք տեղի ունեցան անկախության ձեռքբերումից հետո։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են այդ ժամանակաշրջանի կարևորագույն իրադարձությունները՝ ներառյալ պետական կառավարման համակարգի ձևավորումը, քաղաքական ուժերի հարաբերակցությունը, ընտրական գործընթացները, սահմանադրական բարեփոխումները, հասարակական շարժումները և ներքին քաղաքական զարգացումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տնտեսական և սոցիալական դժվարություններին, Արցախյան հակամարտության ազդեցությանը, պատերազմի հետևանքներին, արտաքին քաղաքական ուղղությունների ձևավորմանը և Հայաստանի միջազգային հարաբերությունների զարգացմանը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու անկախ Հայաստանի առաջին տարիների բարդ գործընթացները, հասարակության վերափոխումները և քաղաքական կյանքի հիմնական միտումները։ Աշխատությունը նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի նորագույն պատմությամբ և անկախ պետականության ձևավորման փուլով։