Բարիում-ստրոնցիումի տիտանատի, մագնետիտի և մագնեզիում-ցինկային ֆերիտների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի մեթոդով

Other Subjects

Հրատարակությունը նվիրված է Հայաստանի ազգային գրադարանում պահպանվող ադրբեջաներեն մամուլի հավաքածուի ներկայացմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանում և Ադրբեջանում հրատարակված պարբերականներին։ Նյութը կարևոր տեղեկատու աղբյուր է ադրբեջաներեն մամուլի պատմության, դրա հրատարակման վայրերի, ժամանակագրական ընդգրկման և թեմատիկ բազմազանության ուսումնասիրության համար։ Ներկայացվում են գրադարանի ֆոնդերում պահպանվող պարբերականների վերաբերյալ մատենագիտական տվյալներ, որոնք կարող են ներառել հրատարակությունների անվանումները, հրատարակման վայրն ու ժամանակաշրջանը, պարբերականության բնույթը և այլ գրադարանագիտական տեղեկություններ։ Հավաքածուի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայաստանում և Ադրբեջանում ադրբեջաներեն պարբերական մամուլի ձևավորման ու զարգացման, մամուլի տարբեր տեսակների և դրանց պատմական նշանակության մասին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև տարածաշրջանի բազմալեզու մամուլի ժառանգության, տեղեկատվական և մշակութային միջավայրի, ինչպես նաև պատմական ժամանակաշրջանների հասարակական կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել մատենագետների, գրադարանագետների, մամուլի պատմությամբ զբաղվող պատմաբանների, լեզվաբանների, մշակութաբանների և հետազոտողների համար՝ որպես համապատասխան պարբերականների որոնման և ուսումնասիրության հուսալի տեղեկատու։ Նյութը կարող է ծառայել նաև գրադարանային ֆոնդերի հետազոտության, հին պարբերականների նույնականացման և տարածաշրջանի մամուլի պատմության վերաբերյալ գիտական աշխատանքների համար։

Psychology

Ռազմահոգեբանական պատրաստվածության մոբիլիզացնող մասը վերաբերում է զինվորական անձնակազմի հոգեբանական և մտավոր վիճակի այն բաղադրիչին, որը ապահովում է նրանց արագ պատրաստակամությունը գործողությունների անցնելու և մարտական առաջադրանքներ կատարելու համար։ Այս բաղադրիչի հիմնական նպատակն է ձևավորել բարձր ներքին կարգապահություն, պատասխանատվության զգացում, ինքնավստահություն և հոգեբանական կայունություն, որպեսզի զինծառայողը կարողանա արդյունավետ գործել լարված և վտանգավոր իրավիճակներում։ Մոբիլիզացնող մասը ներառում է նաև մարտական ոգու բարձրացումը, հայրենասիրական դաստիարակությունը և խմբային համախմբվածության ամրապնդումը, քանի որ միասնականությունը և փոխադարձ վստահությունը կարևոր դեր ունեն մարտական պատրաստվածության մեջ։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև սթրեսային իրավիճակներին դիմակայելու կարողության զարգացումը, վախի և անհանգստության վերահսկումը, ինչպես նաև արագ և ճիշտ որոշումներ ընդունելու հմտությունների ձևավորումը։ Այս գործընթացում կիրառվում են հոգեբանական մարզումներ, վարժանքներ, իրավիճակային խաղեր և հրամանատարական ազդեցության տարբեր մեթոդներ, որոնք նպաստում են զինծառայողների պատրաստվածության բարձրացմանը։ Այսպիսով, ռազմահոգեբանական պատրաստվածության մոբիլիզացնող մասը ուղղված է անձի ներքին ուժերի ակտիվացմանը և նրան մարտական գործողությունների համար հոգեբանորեն պատրաստ վիճակի բերելու գործընթացին։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է երկար խողովակավոր ոսկրերի չսերտաճած կոտրվածքների, դանդաղած կոնսոլիդացիայի և կեղծ հոդերի համալիր բուժման ընթացքում ոսկրային մատրիքսի կիրառման և դրա՝ ոսկրագոյացման խթանման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են ոսկրային հյուսվածքի վերականգնման կենսաբանական օրինաչափությունները, կոտրվածքների բնականոն սերտաճմանը խոչընդոտող գործոնները և վերականգնողական գործընթացների ակտիվացման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոսկրային մատրիքսի՝ որպես օստեոգենեզի խթանիչ գործոնի դերին, դրա ազդեցությանը նոր ոսկրային հյուսվածքի ձևավորման, վերակառուցման և վնասված հատվածի ամրության վերականգնման գործընթացների վրա։ Վերլուծվում են բուժման տարբեր փուլերում տեղի ունեցող կլինիկական և կառուցվածքային փոփոխությունները, ոսկրային հյուսվածքի վերականգնման արագությունը և կիրառվող բուժական մոտեցումների արդյունավետությունը։ Քննարկվում են չսերտաճման և կեղծ հոդերի առաջացման պատճառները, դրանց ախտորոշման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև վիրաբուժական և վերականգնողական բուժման համակցված եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում ոսկրային վերականգնման համար անհրաժեշտ կենսաբանական միջավայրի ձևավորմանը և վնասված հատվածում ռեգեներացիոն գործընթացների ակտիվացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել երկար ոսկրերի բարդ կոտրվածքների բուժման մեթոդների կատարելագործմանը, սերտաճման ժամկետների բարելավմանը և հիվանդների շարժողական գործառույթների վերականգնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել վնասվածքաբանների, օրթոպեդների, վիրաբույժների, վերականգնողական բժշկության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և բժշկական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է մեքենաշինական ձեռնարկությունների ակտիվների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ակտիվները դիտարկվում են որպես ձեռնարկության արտադրական ներուժի և տնտեսական գործունեության կարևորագույն բաղադրիչ, որի արդյունավետ օգտագործումը անմիջականորեն ազդում է արտադրության ծավալների, ինքնարժեքի, շահութաբերության և ֆինանսական կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնական և շրջանառու ակտիվների կազմի ու կառուցվածքի ուսումնասիրությանը, դրանց տեխնիկական վիճակի գնահատմանը, արտադրական հզորությունների օգտագործման մակարդակին և ակտիվների շրջանառելիության արագությանը։ Մեքենաշինական ձեռնարկությունների համար կարևոր խնդիր է նաև սարքավորումների ֆիզիկական և բարոյական մաշվածության նվազեցումը, քանի որ հնացած հիմնական միջոցները կարող են մեծացնել արտադրական ռիսկերը և նվազեցնել արդյունավետությունը։ Աշխատանքում վերլուծվում են ակտիվների օգտագործման արդյունավետությունը բնութագրող տնտեսական ցուցանիշները, դրանց փոփոխության վրա ազդող գործոնները և չօգտագործված ներուժի բացահայտման մեթոդները։ Կարևորվում են արտադրական հզորությունների բեռնվածության բարձրացումը, սարքավորումների շահագործման և տեխնիկական սպասարկման կատարելագործումը, պարապուրդների կրճատումը, արտադրական գործընթացների արդիականացումը և նոր տեխնոլոգիաների ներդրումը։ Ժամանակակից հետազոտությունները ևս ցույց են տալիս, որ կապիտալի ավելի արդյունավետ բաշխումը կարող է էապես բարձրացնել մշակող արդյունաբերության ընդհանուր արտադրողականությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նաև շրջանառու ակտիվների կառավարմանը՝ պաշարների օպտիմալ մակարդակի ապահովմանը, դեբիտորական պարտքերի կառավարմանը և դրամական միջոցների արդյունավետ օգտագործմանը, քանի որ դրանց միջև հավասարակշռությունը կարևոր է արտադրության և շրջանառության անընդհատության համար։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ակտիվների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման կազմակերպատնտեսական մեխանիզմների մշակումը՝ ներառյալ ներդրումային քաղաքականության կատարելագործումը, տեխնիկական վերազինումը, արտադրության կազմակերպման բարելավումը, աշխատողների որակավորման բարձրացումը և նյութական խթանման արդյունավետ համակարգերի կիրառումը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել մեքենաշինական ձեռնարկությունների արտադրական ներուժի առավել լիարժեք օգտագործմանը, ծախսերի նվազեցմանը, արտադրողականության և մրցունակության բարձրացմանը, ինչպես նաև լրացուցիչ ներդրումների անհրաժեշտությունը սահմանափակելու միջոցով առկա ռեսուրսների ավելի արդյունավետ կիրառմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ձեռնարկությունների ղեկավարներին, ֆինանսական և արտադրական կառավարման մասնագետներին, մեքենաշինության ոլորտի մասնագետներին, վերլուծաբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Literature

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Ֆերեյդունի կերպարի քննությանը իրանական և հայկական գրականության մեջ՝ այն դիտարկելով որպես հին իրանական առասպելաբանությունից և ազգային էպիկական ավանդույթներից ձևավորված հերոսական կերպար։ Ֆերեյդունը իրանական մշակութային հիշողության մեջ կապված է չարի դեմ պայքարի, արդարության վերականգնման, բռնակալության տապալման և օրինական իշխանության հաստատման գաղափարների հետ։ Նրա կերպարի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես է նույն առասպելական-էպիկական կերպարը տարբեր գրական միջավայրերում վերաիմաստավորվել, փոփոխվել և ստացել նոր գաղափարական ու գեղարվեստական նշանակություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր հիմքը իրանական ազգային էպոսի և հատկապես Ֆերդուսիի ստեղծագործության մեջ Ֆերեյդունի կերպարի ներկայացումն է։ Այստեղ նա հանդես է գալիս որպես բռնակալ Զոհակի իշխանությանը հակադրվող հերոս, որի գործունեությունը կապված է ազատության, արդարության և բարոյական կարգի վերականգնման հետ։ Նրա կերպարը ձևավորվում է ոչ միայն որպես անհատական հերոս, այլև որպես հասարակական իդեալի մարմնավորում։ Ֆերեյդունի հաղթանակը Զոհակի նկատմամբ, հետևաբար, կարելի է մեկնաբանել որպես բարու և չարի, օրինականության և բռնության, արդարության և կամայականության հակադրության գեղարվեստական արտահայտություն։ Հայ գրականության համատեքստում կերպարի ուսումնասիրությունը հատկապես հետաքրքիր է հայ-իրանական մշակութային և գրական կապերի տեսանկյունից։ Հայ և իրանական ժողովուրդների բազմադարյա պատմական շփումները նպաստել են առասպելական, պատմական և էպիկական բազմաթիվ մոտիվների փոխազդեցությանը։ Այդ գործընթացում որոշ կերպարներ և սյուժետային մոտիվներ կարող էին փոխանցվել, վերամշակվել կամ տեղայնացվել՝ համապատասխանելով հայկական գրական ավանդույթի գեղարվեստական և գաղափարական պահանջներին։ Ֆերեյդունի կերպարի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այդ ընդհանրությունների և տարբերությունների բնույթը։ Հետազոտության առանցքային խնդիրներից մեկը կերպարի աղբյուրագիտական հիմքերի բացահայտումն է։ Ֆերեյդունի մասին պատկերացումները ձևավորվել են հին իրանական կրոնադիցաբանական ավանդույթի շրջանակում և հետագայում ստացել տարբեր գրական արտահայտություններ։ Նրա կերպարի զարգացման ընթացքում պահպանվել են որոշ հիմնական հատկանիշներ՝ հերոսական ծագում, չարի դեմ պայքար, իշխանության վերականգնում և արդարության հաստատում, սակայն տարբեր ժամանակաշրջաններում և գրական ժանրերում դրանք կարող էին ստանալ տարբեր մեկնաբանություններ։ Այս առումով ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ ինչպես բանավոր ավանդույթներին, այնպես էլ գրավոր գրական հուշարձաններին։ Հատուկ նշանակություն ունի Ֆերեյդունի և Զոհակի հակադրության վերլուծությունը։ Այս հակադրությունը կերպարի գաղափարական էությունը բացահայտող հիմնական կառուցվածքային հարաբերություններից է։ Զոհակը մարմնավորում է բռնակալությունը, բռնությունը, անբնական իշխանությունը և բարոյական քայքայումը, մինչդեռ Ֆերեյդունը ներկայացվում է որպես դրանց հակադիր ուժ։ Այդ երկընտրանքի միջոցով ձևավորվում է էպիկական աշխարհի բարոյական համակարգը, որտեղ հերոսի հաղթանակը վերածվում է ոչ միայն անձնական վրեժի կամ ռազմական հաջողության, այլև խախտված աշխարհի կարգավորման խորհրդանիշի։ Կերպարի կարևոր առանձնահատկություններից է նրա թագավորական և հերոսական բնույթի միավորումը։ Ֆերեյդունը ներկայացվում է որպես այնպիսի առաջնորդ, որի իշխանության օրինականությունը պայմանավորված է ոչ միայն ծագմամբ, այլև բարոյական առաքելությամբ։ Նա պետք է վերականգնի խախտված հասարակական կարգը և հաստատի արդար կառավարման սկզբունքներ։ Այս մոտիվը հնարավորություն է տալիս կերպարը դիտարկել հին արևելյան էպիկական գրականության մեջ իդեալական տիրակալի ձևավորման համատեքստում։ Հայկական գրականության մեջ կերպարի կամ դրան առնչվող մոտիվների քննությունը կարող է բացահայտել նաև տեղական հերոսական ավանդույթի հետ հնարավոր զուգահեռները։ Հայկական էպոսում և ժողովրդական ավանդապատումներում նույնպես մեծ տեղ է հատկացվում բռնակալության դեմ պայքարող, ժողովրդի ազատությունը պաշտպանող և արդարության վերականգնման ձգտող հերոսներին։ Այդ պատճառով համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել ոչ միայն ուղղակի փոխառությունների հնարավորությունը, այլև տարբեր մշակույթներում անկախ ձևավորված հերոսական մոդելների ընդհանրությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կերպարի գեղարվեստական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը։ Անհրաժեշտ է վերլուծել, թե ինչպիսի արտաքին և ներքին հատկանիշներով է ներկայացվում հերոսը, ինչ դեր ունեն նրա ծագման մասին պատմությունները, մանկության և դաստիարակության դրվագները, հակառակորդների հետ հարաբերությունները և իշխանության հասնելու ճանապարհը։ Այս բաղադրիչների ամբողջությունը ձևավորում է կերպարի հերոսական կենսագրությունը և որոշում նրա տեղը էպիկական պատումի ընդհանուր համակարգում։ Ֆերեյդունի կերպարի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև խորհրդանշական տեսանկյունից։ Նրա կերպարը կարող է մեկնաբանվել որպես ազգային ազատության, արդար իշխանության և բարոյական հաղթանակի խորհրդանիշ։ Այսպիսի խորհրդանշական իմաստները կարող են հատկապես ակտիվանալ այն ժամանակաշրջաններում, երբ գրականությունը անդրադառնում է բռնապետության, ազատության, ազգային ինքնության կամ քաղաքական արդարության թեմաներին։ Այդ պատճառով կերպարի հետագա գրական վերաիմաստավորումները կարող են էապես տարբերվել նրա նախնական առասպելական նկարագրությունից։ Համեմատական վերլուծության միջոցով հնարավոր է բացահայտել նաև հայ և իրանական գրականությունների հերոսական համակարգերի տարբերությունները։ Իրանական էպիկական ավանդույթում Ֆերեյդունի կերպարը կապված է արքայական իշխանության, տոհմական շարունակականության և համաշխարհային կարգի վերականգնման գաղափարների հետ, մինչդեռ հայկական գրականության մեջ նմանատիպ մոտիվները կարող են ընդգծել ազգային ազատագրության, հայրենիքի պաշտպանության կամ ժողովրդի նկատմամբ հերոսի պատասխանատվության գաղափարները։ Այս տարբերությունները ցույց են տալիս, թե ինչպես է նույն կամ համանման հերոսական մոդելը վերաձևավորվում տարբեր պատմամշակութային պայմաններում։ Ուսումնասիրության արժեքավոր կողմերից է նաև հայ-իրանական գրական փոխազդեցությունների ընդհանուր համատեքստի բացահայտումը։ Հայ գրականության մեջ իրանական թեմաների և կերպարների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու երկու մշակույթների միջև դարավոր կապերի բնույթը։ Թարգմանությունները, գրական ազդեցությունները, բանավոր ավանդույթները և պատմական շփումները կարող էին նպաստել իրանական դիցաբանական նյութի տարածմանը և դրա հետագա գեղարվեստական վերափոխմանը։ Այս գործընթացների ուսումնասիրությունը կարևոր է համեմատական գրականագիտության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Ֆերեյդունի կերպարը դիտարկում է ոչ միայն որպես իրանական առասպելաբանության և էպիկական գրականության հերոս, այլև որպես տարբեր մշակույթների միջև գրական կապերի ուսումնասիրության արդյունավետ նյութ։ Նրա կերպարի միջոցով հնարավոր է հետազոտել հերոսականության, արդարության, բռնակալության դեմ պայքարի, օրինական իշխանության, ազգային ինքնության և մշակութային փոխազդեցության գաղափարները։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու ինչպես իրանական և հայկական գրական ավանդույթների ընդհանուր հիմքերը, այնպես էլ յուրաքանչյուր մշակույթի համար բնորոշ ինքնատիպ մեկնաբանությունները։ Թեման կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, իրանագետներին, հայագետներին, համեմատական գրականության մասնագետներին, դիցաբանության և էպոսագիտության հետազոտողներին, ինչպես նաև հայ-իրանական մշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին։

Pedagogy

Այս աշխատությունը նվիրված է տնտեսագիտական մասնագիտություններում մաթեմատիկայի ուսուցման մասնագիտական ուղղորդման համակարգի ձևավորման և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են մաթեմատիկական գիտելիքների դերը տնտեսագետների մասնագիտական պատրաստության գործընթացում, ուսուցման բովանդակության ընտրության սկզբունքները և մաթեմատիկական մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունները տնտեսագիտական խնդիրների լուծման ժամանակ։ Հեղինակը ներկայացնում է ուսուցման մեթոդական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են ուսանողների մասնագիտական մտածողության, վերլուծական կարողությունների և կիրառական հմտությունների զարգացմանը՝ մաթեմատիկան կապելով տնտեսագիտական իրական գործընթացների հետ։ Աշխատությունում քննարկվում են կրթական ծրագրերի կառուցման, խնդիրների ընտրության, գործնական առաջադրանքների կիրառման և մասնագիտական կողմնորոշման արդյունավետ մեխանիզմները։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկայի և տնտեսագիտության դասախոսների, մանկավարժ-հետազոտողների, բուհերի մեթոդիստների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են մասնագիտական կրթության շրջանակներում մաթեմատիկայի ուսուցման կատարելագործմամբ։