Բայական հիմքերի բառակազմական արժեքը ժամանակակից հայերենում /ոչ բայական բաղադրություններ/

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է բերանի խոռոչի հեղուկի (թքի) կրիաստալագոյացման գործընթացների ախտորոշիչ և կանխատեսողական նշանակության ուսումնասիրությանը պարոդոնտի հիվանդությունների դեպքում՝ ծխախոտի ազդեցության և բերանի խոռոչի հիգիենիկ միջոցների կիրառման համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում են թքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դրանց փոփոխությունները պարոդոնտալ հյուսվածքների բորբոքային և դեգեներատիվ պրոցեսների ընթացքում, ինչպես նաև կրիաստալագոյացման ձևերի կապը հիվանդության ակտիվության և ընթացքի ծանրության հետ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ծխախոտի նիկոտինային և տոքսիկ բաղադրիչների ազդեցությունը բերանի խոռոչի միկրոմիջավայրի վրա՝ ընդգծելով դրանց դերը բորբոքային պատասխանների ուժեղացման և հյուսվածքների վերականգնման խանգարման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիգիենիկ միջոցների՝ ատամի մածուկների, ողողող լուծույթների և հակաբակտերիալ միջոցների ազդեցությանը թքի կրիաստալագոյացման բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են նաև այս ցուցանիշների կիրառման հնարավորությունները վաղ ախտորոշման և բուժման արդյունավետության մոնիթորինգի համար։ Աշխատությունը նախատեսված է ստոմատոլոգների, պարոդոնտոլոգների, լաբորատոր ախտորոշման մասնագետների և կլինիկական հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ապահովագրական համակարգի ձևավորման, զարգացման և արդիականացման գործընթացների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է ապահովագրական շուկայի տնտեսական նշանակությանը, դրա դերին ֆինանսական համակարգի կայունության, բնակչության և կազմակերպությունների գույքային ու ֆինանսական ռիսկերի կառավարման, ինչպես նաև երկրի տնտեսական զարգացման ապահովման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ապահովագրական շուկայի կառուցվածքը, դրա հիմնական մասնակիցները, ապահովագրական ընկերությունների գործունեության առանձնահատկությունները, ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկի և առաջարկի փոխազդեցությունը, շուկայի զարգացման վրա ազդող տնտեսական, իրավական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի պայմաններում ապահովագրության նկատմամբ հասարակության և տնտեսավարող սուբյեկտների վերաբերմունքին, ապահովագրական մշակույթի մակարդակին, վստահության խնդրին և այն հանգամանքներին, որոնք կարող են սահմանափակել ապահովագրական ծառայությունների տարածումն ու շուկայի ընդլայնումը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նաև ապահովագրական ոլորտի կարգավորման և վերահսկողության նշանակությունը, շուկայի մասնակիցների գործունեության արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը և մրցակցային միջավայրի կատարելագործման ուղղությունները։ Քննարկվում են ոլորտի առկա խնդիրները՝ կապված ապահովագրական ծառայությունների հասանելիության, բազմազանության և որակի, ռիսկերի գնահատման ու կառավարման, ֆինանսական կայունության, տեղեկատվության թափանցիկության, մասնագիտական կարողությունների և սպառողների շահերի պաշտպանության հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից է նաև միջազգային փորձի և ժամանակակից ապահովագրական մոտեցումների դիտարկումը, որի միջոցով ներկայացվում են այն հնարավոր մեխանիզմներն ու գործիքները, որոնք կարող են կիրառվել Հայաստանի ապահովագրական շուկայի արդյունավետության և մրցունակության բարձրացման նպատակով։ Աշխատության բովանդակությունը հատկապես արժեքավոր է նրանով, որ ոչ միայն ներկայացնում է ոլորտի առկա վիճակն ու հիմնախնդիրները, այլև շեշտադրում է դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները՝ ներառելով կարգավորող դաշտի կատարելագործումը, ապահովագրական նոր պրոդուկտների և ծառայությունների զարգացումը, թվայնացման և նորարարական տեխնոլոգիաների կիրառումը, բնակչության ֆինանսական գրագիտության բարձրացումը, ապահովագրական մշակույթի ձևավորումը և շուկայի նկատմամբ վստահության ամրապնդումը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը ներկայացնում է Հայաստանի ապահովագրական համակարգի զարգացմանը խոչընդոտող հիմնական գործոնների վերլուծություն և կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, ֆինանսների և ապահովագրության ոլորտներով հետաքրքրվող ուսանողների, հետազոտողների, մասնագետների, ապահովագրական ընկերությունների աշխատակիցների և ոլորտի զարգացման ու կարգավորման հարցերով զբաղվող անձանց համար։

Geography

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության ժամանակակից միգրացիոն գործընթացների աշխարհագրական վերլուծությանը։ Այն ուսումնասիրում է բնակչության տեղաշարժերի հիմնական ուղղությունները, պատճառները, տարածքային առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը երկրի ժողովրդագրական ու սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վրա։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են ներքին և արտաքին միգրացիայի դրսևորումները, բնակչության շարժունակության վրա ազդող գործոնները, միգրացիոն հոսքերի ձևավորման առանձնահատկությունները և դրանց տարածքային տարբերությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են միգրացիոն գործընթացների հետևանքները՝ կապված բնակչության թվաքանակի փոփոխության, աշխատուժի տեղաշարժի, քաղաքային և գյուղական տարածքների զարգացման, ինչպես նաև տարածաշրջանային անհավասարակշռությունների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի ժամանակակից միգրացիոն իրավիճակի, դրա աշխարհագրական օրինաչափությունների և զարգացման հնարավոր միտումների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել աշխարհագրագետների, ժողովրդագիրների, սոցիոլոգների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Economics

Տնտեսագիտական, ներդրումային քաղաքականության և հանրային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներքին ներդրումների խթանման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման գործում պետական կառավարման համակարգի դերի գնահատմանը։ Քննության են առնվում ներքին ներդրումների տնտեսական էությունը, դրանց ձևավորման աղբյուրները, կապիտալի կուտակման գործընթացները և ներդրումային ակտիվության նշանակությունը երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության խնայողությունների, ձեռնարկությունների սեփական միջոցների, ֆինանսական կազմակերպությունների ռեսուրսների և պետական ներդրումների ներգրավման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ներդրումային միջավայրի ձևավորման վրա ազդող իրավական, վարչարարական, ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև ներդրումային գործունեությունը սահմանափակող հիմնական խոչընդոտները։ Քննարկվում են պետական տնտեսական քաղաքականության, հարկային խթանների, ֆինանսավորման մատչելիության, սեփականության իրավունքի պաշտպանության և գործարար միջավայրի բարելավման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության ներդրումային քաղաքականության առանձնահատկությունները, հանրային կառավարման մարմինների գործառույթները, պետական աջակցության ծրագրերը և ներդրումային գործընթացների կարգավորման միջազգային փորձը։ Անդրադարձ է կատարվում պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցությանը, ենթակառուցվածքային ներդրումներին, փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության ֆինանսավորմանը և տարածաշրջանային ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Կարևորվում է հանրային կառավարման համակարգի արդյունավետության, թափանցիկության և հաշվետվողականության բարձրացումը՝ ներքին ֆինանսական ռեսուրսների նպատակային օգտագործման և երկարաժամկետ ներդրումային ակտիվության խթանման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային կառավարման, ներդրումների տնտեսագիտության, պետական ֆինանսների, տնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի Հանրապետության ներդրումային միջավայրի զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Medicine

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարբեր շրջաններում աճող ծիրանենիների կամեդարտադրողականության, ստացվող կամեդի ֆիզիկաքիմիական և ապրանքագիտական հատկությունների, ինչպես նաև կենսաբանական ակտիվության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դեղագիտության մեջ դրա հնարավոր կիրառման հեռանկարների գնահատման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ծիրանենու տարբեր պայմաններում աճող ծառերի կողմից կամեդի առաջացման և արտազատման առանձնահատկությունները, դրա քանակական ցուցանիշները և շրջակա միջավայրի պայմանների ազդեցությունը կամեդարտադրողականության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված բնական հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկություններին, կառուցվածքին, լուծելիությանը, խոնավությանը, մաքրությանը, կայունությանը և այլ որակական ցուցանիշներին, որոնք կարևոր են դրա հետագա օգտագործման հնարավորությունները գնահատելու համար։ Ապրանքագիտական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս բնութագրելու տարբեր տարածաշրջաններից ստացված կամեդի որակը, համեմատելու նմուշների հատկությունները և բացահայտելու դրանց կիրառական արժեքը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությունը, որի միջոցով գնահատվում է բնական նյութի հնարավոր ազդեցությունը կենսաբանական համակարգերի վրա և դրա պոտենցիալ դեղաբանական նշանակությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ կամեդի կիրառման հնարավորություններին որպես դեղագործական օժանդակ նյութ, կառուցվածքաստեղծ կամ կայունացնող բաղադրիչ, ինչպես նաև այնպիսի դեղաձևերի մշակման հեռանկարներին, որոնցում բնական պոլիսախարիդային հումքը կարող է ունենալ տեխնոլոգիական կամ կենսաբանական նշանակություն։ Հայաստանի տարբեր շրջանների նմուշների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աշխարհագրական և էկոլոգիական պայմանների ազդեցությունը հումքի հատկությունների վրա և որոշելու առավել արժեքավոր հումքի ստացման հնարավոր աղբյուրները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ տեղական բնական հումքի արդյունավետ օգտագործման, դրա որակի ստանդարտացման, նոր դեղագործական բաղադրիչների որոնման և հայրենական բուսական ռեսուրսների հիման վրա կիրառական նշանակություն ունեցող դեղագիտական լուծումների մշակման համար։

Literature

Այս աշխատությունը վերաբերում է արդի հայ բանաստեղծության գեղագիտական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ժամանակակից գրական գործընթացների, գեղարվեստական մտածողության և լեզվական նորարարությունների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել 20-րդ դարի վերջի և 21-րդ դարի սկզբի հայ պոեզիայի զարգացման միտումները, բացահայտել գեղագիտական նոր համակարգերի ձևավորումը և դրանց արտահայտման ձևերը տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններում։ Ուսումնասիրվում են արդի բանաստեղծության թեմատիկ բազմազանությունը, պատկերային համակարգը, լեզվաոճական առանձնահատկությունները և ձևային փորձարարությունները՝ ազատ չափ, մոդեռնիստական և հետմոդեռնիստական միտումներ, ինչպես նաև ինտերտեքստուալ կապերը համաշխարհային գրականության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծական խոսքի նոր որակներին՝ անհատականության ընդգծում, ներքին հոգեբանական խորություն, խորհրդանշական մտածողություն և լեզվի բազմաշերտ օգտագործում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է սոցիալ-մշակութային և պատմական գործոնների ազդեցությունը ժամանակակից հայ պոեզիայի ձևավորման վրա, ինչպես նաև գրական ավանդույթի և նորարարության հարաբերակցությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են տարբեր բանաստեղծական դպրոցներ և հեղինակային ոճեր՝ որպես արդի գեղագիտական համակարգի բաղադրիչներ։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է գրականագիտության ոլորտում՝ նպաստելով արդի հայ բանաստեղծության գեղագիտական արժեքների և զարգացման օրինաչափությունների ավելի խորքային ընկալմանը։