Биоэкологические особенности и химический состав дикорастущих видов эспарцета (onobrychis mill.) в условиях Армении

Literature

Դոն Կիխոտ-ը իսպանական և համաշխարհային գրականության դասական վեպ է, որի հեղինակն է Միգել դե Սերվանտեսը, ստեղծագործությունը պատմում է Ալոնսո Կիխանո անունով ազնվական մարդու մասին, ով կարդացած ասպետական վեպերի ազդեցության տակ կորցնում է իրականության զգացումը և իրեն համարում է ասպետ Դոն Կիխոտ՝ սկսելով «արդարության» և «պատվի» որոնումներով լի արկածային ճանապարհորդություն իր հավատարիմ ուղեկցի Սանչո Պանսայի հետ, վեպը համադրում է կատակերգական և ողբերգական տարրեր՝ ցույց տալով մարդու և իրականության բախումը, իդեալների և իրական կյանքի հակասությունները, ինչպես նաև հասարակության արժեքների քննադատական պատկերումը, ստեղծագործությունը համարվում է ժամանակակից վեպի հիմքերից մեկը և խորապես ազդել է եվրոպական գրականության զարգացման վրա՝ ընդգծելով մարդկային երևակայության ուժը և ինքնախաբեության վտանգները:

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ստվերային տնտեսության սոցիալ-տնտեսական հետևանքների և բնակչության կենսամակարդակի միջև փոխազդեցության ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այդ գործընթացների կառավարման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ չգրանցված կամ թերի հաշվառվող տնտեսական գործունեությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ ինչպես պետության ֆինանսական հնարավորությունների և տնտեսական կառավարման արդյունավետության, այնպես էլ բնակչության եկամուտների, զբաղվածության, սոցիալական պաշտպանության և կյանքի որակի վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ստվերային տնտեսության ձևավորման պատճառներն ու տարածման պայմանները, այդ թվում՝ հարկային և վարչարարական միջավայրի առանձնահատկությունները, զբաղվածության կառուցվածքը, եկամուտների մակարդակը, սոցիալական անհավասարությունը, տնտեսական խթանները և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստվերային գործունեության և բնակչության կենսամակարդակի փոխադարձ կապին, քանի որ մի կողմից ցածր եկամուտները և սահմանափակ տնտեսական հնարավորությունները կարող են նպաստել ոչ ֆորմալ զբաղվածության և չգրանցված գործունեության տարածմանը, իսկ մյուս կողմից ստվերային տնտեսության մեծ ծավալները կարող են սահմանափակել հարկային եկամուտների հավաքագրումը և նվազեցնել պետության հնարավորությունները՝ ֆինանսավորելու սոցիալական, առողջապահական, կրթական և ենթակառուցվածքային ծրագրերը։ Աշխատությունը կարող է ներառել բնակչության եկամուտների, սպառման, զբաղվածության, աղքատության, անհավասարության և սոցիալական ապահովության ցուցանիշների վերլուծություն՝ դրանք համադրելով ստվերային տնտեսության գնահատականների հետ։ Կարևոր ուղղություն է նաև ստվերային տնտեսության ազդեցության ուսումնասիրությունը պետական բյուջեի, հարկային համակարգի, մրցակցային միջավայրի և աշխատաշուկայի վրա։ Չգրանցված տնտեսական գործունեությունը կարող է ստեղծել անհավասար մրցակցային պայմաններ ֆորմալ տնտեսվարողների համար, նվազեցնել աշխատողների սոցիալական և իրավական պաշտպանվածությունը և դժվարացնել տնտեսական գործընթացների իրական ծավալների գնահատումն ու արդյունավետ պետական քաղաքականության մշակումը։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է դիտարկել ստվերային տնտեսության որոշ դրսևորումներ որպես բնակչության տնտեսական հարմարվողականության միջոց այն պայմաններում, երբ պաշտոնական աշխատաշուկան կամ եկամտի աղբյուրները բավարար չեն։ Այդ պատճառով խնդրի լուծումը կարող է պահանջել ոչ միայն վերահսկողական և պատժիչ միջոցների կիրառում, այլև օրինական տնտեսական գործունեության խթանում, զբաղվածության հնարավորությունների ընդլայնում, վարչարարության պարզեցում, սոցիալական քաղաքականության կատարելագործում և բնակչության համար ֆորմալ տնտեսությունում գործունեության ավելի գրավիչ պայմանների ստեղծում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել կառավարման մեխանիզմների գնահատումը և այնպիսի քաղաքականության առաջարկների մշակումը, որոնք միաժամանակ կնպաստեն ստվերային տնտեսության կրճատմանը և բնակչության կենսամակարդակի բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, սոցիալական քաղաքականություն մշակողների, ֆինանսական և հարկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և տնտեսագիտական ուղղությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ստվերային տնտեսությունը դիտարկել ոչ միայն որպես հարկային կամ իրավական խնդիր, այլև որպես սոցիալ-տնտեսական բարդ երևույթ, որի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է տնտեսական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ միջոցառումների փոխկապակցված կիրառում՝ բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման և կայուն տնտեսական զարգացման նպատակով։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1896–1903 թվականներին հայ ազգային-ազատագրական շարժման շրջանակում Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության որդեգրած մարտավարության, կազմակերպական գործունեության և շարժման նյութական ապահովման խնդիրների պատմական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական պայմաններում կուսակցության ռազմավարական նպատակների և գործելակերպի փոփոխություններն են՝ դրանք դիտարկելով Հայկական հարցի, Օսմանյան կայսրությունում արևմտահայության դրության և միջազգային քաղաքական միջավայրի համատեքստում։ Քննվում է, թե 1890-ական թվականների երկրորդ կեսի իրադարձություններից հետո ինչպես էին վերագնահատվում ազատագրական շարժման կազմակերպման եղանակները, տեղական ինքնապաշտպանության, հայդուկային շարժման, քաղաքական քարոզչության և միջազգային ուշադրություն հրավիրելու հետ կապված մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շարժման նյութական ապահովման պատմական խնդրին՝ ֆինանսական միջոցների հավաքագրման կազմակերպական նշանակությանը, կուսակցական կառույցների և տարբեր հայկական համայնքների մասնակցությանը, ինչպես նաև ազատագրական գործունեության համար անհրաժեշտ ռեսուրսների բաշխման շուրջ ձևավորված մոտեցումներին։ Զինման հարցը դիտարկվում է պատմական և կազմակերպական տեսանկյունից՝ որպես այդ ժամանակաշրջանի քաղաքական պայքարի բաղադրիչ, առանց դրա գործնական իրականացման տեխնիկական մանրամասների։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կուսակցական ժողովների որոշումները, նամակագրությունը, հուշագրությունները, մամուլի հրապարակումները և այլ սկզբնաղբյուրներ, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի ներքին քննարկումները և որոշումների ընդունման տրամաբանությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տարբեր տարածաշրջաններում գործող կազմակերպական կառույցների միջև կապերի, սփյուռքահայ համայնքների աջակցության և քաղաքական ու նյութական ռեսուրսների համախմբման խնդիրների ուսումնասիրությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են կուսակցության ներսում մարտավարական հարցերի շուրջ հնարավոր տարակարծությունները և փոփոխվող քաղաքական պայմանների ազդեցությունը գործունեության առաջնահերթությունների վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ազատագրական շարժումը դիտարկել ոչ միայն առանձին քաղաքական իրադարձությունների, այլև կազմակերպական կառավարման, ֆինանսական ապահովման, գաղափարական ընտրությունների և պատմական միջավայրի փոխազդեցության տեսանկյունից՝ նպաստելով 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ հասարակական-քաղաքական պատմության առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը։

Economics

Աշխատանքային ռեսուրսների հասկացությունը վերաբերում է այն մարդկանց ամբողջությանը, ովքեր ունեն աշխատելու կարողություն և պատրաստ են մասնակցել տնտեսական գործունեությանը։ Դրանք տնտեսության կարևորագույն ռեսուրսներից են, քանի որ առանց մարդկային աշխատանքի անհնար է արտադրություն, ծառայությունների մատուցում և ընդհանուր տնտեսական զարգացում։ Աշխատանքային ռեսուրսների մեջ սովորաբար ընդգրկվում են աշխատունակ տարիքի բնակչությունը, ինչպես նաև նրանք, ովքեր ունեն համապատասխան ֆիզիկական և մտավոր կարողություններ աշխատելու համար։ Այս հասկացությունը ներառում է թե՛ զբաղված, թե՛ գործազուրկ անձանց, ովքեր ակտիվորեն փնտրում են աշխատանք։ Աշխատանքային ռեսուրսների քանակը և որակը կախված են մի շարք գործոններից՝ բնակչության տարիքային կառուցվածքից, կրթական մակարդակից, առողջական վիճակից և մասնագիտական պատրաստվածությունից։ Կարևոր է նաև, թե որքանով են մարդիկ ունենում համապատասխան հմտություններ ժամանակակից տնտեսության պահանջներին համապատասխանելու համար։ Աշխատանքային ռեսուրսները հանդիսանում են մարդկային կապիտալի հիմքը, քանի որ նրանց գիտելիքներն ու հմտությունները ուղղակիորեն ազդում են արտադրողականության վրա։ Տնտեսական զարգացման համար կարևոր է ոչ միայն աշխատանքային ռեսուրսների քանակը, այլև որակը, որը բարձրացվում է կրթության, վերապատրաստման և առողջապահության միջոցով։ Պետությունները տարբեր քաղաքականությունների միջոցով փորձում են արդյունավետ օգտագործել աշխատանքային ռեսուրսները՝ նվազեցնելով գործազրկությունը և բարձրացնելով զբաղվածության մակարդակը։ Այսպիսով, աշխատանքային ռեսուրսները համարվում են տնտեսության զարգացման առանցքային գործոններից մեկը։

Psychology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հետվնասվածքային սթրեսի դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը անձի «Ես» կառուցվածքում՝ հոգեբանական ինքնընկալման, ինքնագնահատականի և ինքնության փոփոխությունների համատեքստում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է ծանր կամ տրավմատիկ իրադարձությունների ազդեցությունը անձի ներքին աշխարհի, սեփական անձի մասին պատկերացումների և շրջապատող իրականության ընկալման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «Ես» կառուցվածքի հիմնական բաղադրիչներին, դրանց փոխկապակցվածությանը և այն փոփոխություններին, որոնք կարող են առաջանալ տրավմատիկ փորձառությունից հետո։ Քննության են առնվում ինքնագնահատականի անկայունությունը, սեփական ուժերի և հնարավորությունների վերաբերյալ պատկերացումների փոփոխությունը, մեղքի կամ ամոթի զգացումները, անապահովության զգացումը, ապագայի նկատմամբ վերաբերմունքի փոփոխությունը և միջանձնային հարաբերությունների վրա տրավմատիկ փորձի հնարավոր ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև անձի ինքնության պահպանման կամ վերակառուցման գործընթացներին, երբ տրավմատիկ փորձառությունը կարող է փոխել սեփական անձի, կյանքի նշանակության և սոցիալական դերի վերաբերյալ նախկին պատկերացումները։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել հետվնասվածքային սթրեսի դրսևորումների և «Ես» կառուցվածքի տարբեր բաղադրիչների փոխհարաբերությունները՝ հոգեբանական մեթոդների և համապատասխան ախտորոշիչ մոտեցումների միջոցով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես կարող է տրավմատիկ փորձառությունը ներգործել անձի ինքնընկալման և հոգեբանական հարմարման գործընթացների վրա, ինչպես նաև ինչ նշանակություն ունի «Ես» կառուցվածքի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հոգեբանական աջակցության և վերականգնման աշխատանքներում։ Կարևորվում է անհատական տարբերությունների հաշվառումը, քանի որ նույնատիպ տրավմատիկ իրավիճակները տարբեր անձանց մոտ կարող են առաջացնել տարբեր հոգեբանական արձագանքներ և ինքնության վերակազմավորման տարբեր ձևեր։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, կլինիկական հոգեբանների, հոգեթերապևտների, սոցիալական աշխատողների, հետազոտողների, ուսանողների և տրավմատիկ փորձառությունների հոգեբանական հետևանքների ու անձի ինքնության խնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է բիտումի փրփրեցման տեխնոլոգիական նոր պարամետրերի մշակմանը և դրանց կիրառմամբ ասֆալտաբետոնային խառնուրդների կատարելագործմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բիտումային կապակցանյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, փրփրեցման գործընթացի վրա ազդող գործոնները և դրանց ազդեցությունը ճանապարհաշինական նյութերի որակական բնութագրերի վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են բիտումի մշակման նոր մոտեցումներ, տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրության սկզբունքներ, ինչպես նաև ասֆալտաբետոնային բաղադրակազմերի նախագծման և օպտիմալացման մեթոդներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճանապարհածածկերի ամրության, երկարակեցության, ջերմաստիճանային կայունության, շահագործման հուսալիության և նյութերի արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին։ Ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, հաշվարկային մոտեցումներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք ուղղված են ժամանակակից ճանապարհաշինության պահանջներին համապատասխան բարձրորակ ասֆալտաբետոնային նյութերի ստացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ճանապարհաշինության մասնագետներին, շինարարական նյութերի տեխնոլոգներին, ինժեներներին, գիտաշխատողներին, բուհերի դասախոսներին, ուսանողներին և ասֆալտաբետոնային խառնուրդների մշակմամբ ու կիրառմամբ հետաքրքրվող մասնագետներին։