Բջջային կապի հինգերորդ սերնդի համակարգերում ազդանշանների մոդուլյացիայի եղանակների մշակումը

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է ազոլային հետերոցիկլիկ միացությունների մասնակցությամբ Ազա-Միքայելի ռեակցիայի օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և դրա արդյունքում առաջացող ադդուկտների հետագա քիմիական փոխարկումների հետազոտմանը։ Քննության են առնվում ազոտ պարունակող տարբեր հետերոցիկլիկ համակարգերի ռեակցիոնունակությունը, դրանց փոխազդեցությունը ակտիվացված չհագեցած միացությունների հետ և համապատասխան միացման արգասիքների առաջացման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ելանյութերի կառուցվածքի, ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթի, լուծիչի, ջերմաստիճանի, կատալիզատորի և ռեակցիայի այլ պայմանների ազդեցությանը գործընթացի ուղղության, ընտրողականության և ստացվող նյութերի ելքի վրա։ Վերլուծվում են ռեակցիայի իրականացման օպտիմալ պայմանները և տարբեր կառուցվածք ունեցող ազոլների վարքագծի առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են ստացված ադդուկտների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ֆիզիկաքիմիական հատկությունները և հետագա փոխարկումների հնարավորությունները՝ նոր ածանցյալների ու հետերոցիկլիկ համակարգերի ստացման նպատակով։ Քննարկվում են միացման, ներմոլեկուլային փոխարկումների, ցիկլացման և ֆունկցիոնալ խմբերի հետագա ձևափոխման հնարավոր ուղղությունները՝ կախված սկզբնական նյութերի կառուցվածքից և ռեակցիոն պայմաններից։ Կարևորվում է ստացված միացությունների կառուցվածքի հաստատումը ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական հետազոտական մեթոդների կիրառմամբ և ռեակցիաների ընթացքի կառուցվածքային օրինաչափությունների բացահայտումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ազոտ պարունակող նոր օրգանական միացությունների նպատակային սինթեզի մեթոդների զարգացմանը, Ազա-Միքայելի ռեակցիայի կիրառական հնարավորությունների ընդլայնմանը և հետերոցիկլիկ քիմիայի սինթետիկ մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել օրգանական և հետերոցիկլիկ քիմիայի մասնագետների, սինթետիկ քիմիկոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Chemistry

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կանաչ ֆլուորեսցենտ սպիտակուցի քրոմոֆորից ստացվող միացությունների սինթեզին և դրանց հակախոլինէսթերազային հատկությունների համալիր ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նոր քիմիական միացություններ, որոնք կարող են ազդել խոլինէսթերազային ֆերմենտների ակտիվության վրա և հետագայում հետաքրքրություն ներկայացնել կենսաբժշկական ու դեղաբանական հետազոտությունների համար։ Աշխատանքում համակցվում են ժամանակակից օրգանական սինթեզի, ֆերմենտային կենսաքիմիայի և համակարգչային մոդելավորման մեթոդները, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրվող միացությունները գնահատել ինչպես փորձարարական, այնպես էլ տեսական մակարդակներում։ Սինթեզի բաժնում ուշադրություն է դարձվում քրոմոֆորի կառուցվածքային հիմքի վրա տարբեր ածանցյալների ստացմանը, դրանց կառուցվածքի և հատկությունների ուսումնասիրմանը։ In vitro հետազոտությունները հնարավորություն են տալիս գնահատելու ստացված միացությունների ազդեցությունը խոլինէսթերազային ֆերմենտների վրա, որոշելու դրանց արգելակող ակտիվությունը և համեմատելու տարբեր կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը կենսաբանական արդյունավետության վրա։ Միաժամանակ in silico մոտեցումները թույլ են տալիս համակարգչային եղանակով ուսումնասիրել միացությունների հնարավոր փոխազդեցությունները ֆերմենտների ակտիվ կենտրոնների հետ, կանխատեսել կապման հնարավոր դիրքերը և վերլուծել այն կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնք կարող են պայմանավորել հակախոլինէսթերազային ակտիվությունը։ Այսպիսի համակցված մոտեցումը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ քիմիական կառուցվածքի փոքր փոփոխությունները կարող են էապես փոխել միացության կենսաբանական ազդեցությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել կապը մոլեկուլի կառուցվածքի, ֆիզիկաքիմիական հատկությունների և ֆերմենտային ակտիվության արգելակման միջև՝ դրանով իսկ նպաստելով նոր կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների նպատակային որոնմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել օրգանական և բժշկական քիմիայի, դեղաքիմիայի, ֆերմենտաբանության, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային մոդելավորման և դեղերի հայտնաբերման ոլորտներով զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական և համակարգչային մեթոդների համադրությամբ իրականացվող հետազոտություն, որի միջոցով ուսումնասիրվում են քրոմոֆորային կառուցվածք ունեցող միացությունների սինթեզը, դրանց հակախոլինէսթերազային ներուժը և ֆերմենտների հետ հնարավոր մոլեկուլային փոխազդեցությունները։

Biology

Կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է առնետների տարբեր օրգաններում NO-սինթազի և արգինազի իզոֆերմենտների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լյարդում, ուղեղում և երիկամներում համապատասխան ֆերմենտային համակարգերի ակտիվության առանձնահատկությունները և դրանց մասնակցությունը արգինինի նյութափոխանակության գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում NO-սինթազի և արգինազի տարբեր իզոֆերմենտների փոխազդեցությանը, ընդհանուր սուբստրատի օգտագործման առանձնահատկություններին և դրանց միջև հնարավոր նյութափոխանակային փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են տարբեր հյուսվածքներում ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունները, օրգանային առանձնահատկությունները և համապատասխան կենսաքիմիական գործընթացների կարգավորման մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև ազոտի օքսիդի առաջացման և արգինինի փոխանակության ուղիների հարաբերակցության ուսումնասիրման փորձարարական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները տարբեր օրգաններում այդ ֆերմենտային համակարգերի ֆիզիոլոգիական նշանակության և փոխադարձ կարգավորման վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, ֆիզիոլոգիայի և փորձարարական կենսաբժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Հանրագիտարանը ներկայացնում է հայոց ժողովրդական մշակույթի բազմազան դրսևորումները՝ անդրադառնալով հայ ժողովրդի պատմականորեն ձևավորված ավանդույթներին, կենցաղին, հոգևոր պատկերացումներին, հասարակական հարաբերություններին և նյութական ժառանգությանը։ Որպես տեղեկատու գիտական հրատարակություն՝ այն համակարգված ձևով ներկայացնում է ժողովրդական մշակույթին վերաբերող հասկացություններ, երևույթներ, սովորույթներ և մշակութային արժեքներ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ ավանդական կյանքի տարբեր կողմերի մասին։ Թեմատիկ ընդգրկումը վերաբերում է ժողովրդական տոներին ու ծեսերին, ընտանեկան և համայնքային սովորույթներին, հավատալիքներին, բանավոր ստեղծագործությանը, ժողովրդական գիտելիքներին, արհեստներին, կենցաղային առարկաներին, բնակարանին, հագուստին և առօրյա կյանքի կազմակերպման ձևերին։ Կարևորվում է նաև ժողովրդական մշակույթի տարածաշրջանային առանձնահատկությունների և պատմական փոփոխությունների ներկայացումը՝ բացահայտելով տարբեր համայնքների մշակութային ինքնատիպությունն ու ընդհանուր ազգային հատկանիշները։ Հրատարակությունը նպաստում է ավանդական մշակութային ժառանգության ճանաչմանը, ուսումնասիրմանն ու պահպանությանը՝ միաժամանակ ծառայելով որպես գիտելիքի համակարգված աղբյուր մասնագետների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Այն արժեքավոր տեղեկատու է ազգագրագետների, բանագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների, ինչպես նաև հայ ժողովրդի ավանդական կյանքի և մշակույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Law

Այս աշխատությունը անդրադառնում է քրեական դատավարության շրջանակներում տուժողի իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության հիմնախնդիրներին՝ վերլուծելով այն իրավական մեխանիզմները, որոնց միջոցով ապահովվում է տուժողի մասնակցությունը արդարադատության իրականացման գործընթացում։ Գրքում քննարկվում են տուժողի դատավարական կարգավիճակի առանձնահատկությունները, նրա իրավունքների իրականացման երաշխիքները, ինչպես նաև պետական մարմինների պարտականությունները՝ ուղղված տուժողի շահերի պաշտպանությանը։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում նաև այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են գործնականում՝ կապված իրավունքների ոչ լիարժեք իրացման, տեղեկատվության հասանելիության սահմանափակումների և փոխհատուցման մեխանիզմների արդյունավետության հետ։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև միջազգային փորձի որոշ օրինակներ և համեմատական մոտեցումներ, որոնք օգնում են հասկանալ, թե ինչպես են տարբեր իրավական համակարգերում կարգավորվում տուժողի իրավունքները քրեական վարույթում։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարևոր աղբյուր է իրավաբանների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրված ընթերցողների համար, քանի որ այն համակարգված կերպով բացատրում է տուժողի պաշտպանության իրավական հիմքերը և դրանց գործնական կիրառման խնդիրները։

Pedagogy

Այս աշխատանքը նվիրված է 10–12 տարեկան ձյուդոիստների ֆիզիկական պատրաստության համակարգի արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին՝ քրոսֆիթի (crossfit) տարրերի նպատակային կիրառման միջոցով։ Նյութում վերլուծվում են մանկական և դեռահաս մարզիկների ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկությունները, ուժի, դիմացկունության, արագության, ճկունության և կոորդինացիայի ձևավորման հիմնական մեթոդները, ինչպես նաև ձյուդոյի մարզումային գործընթացի կառուցվածքը։ Աշխատությունը ներկայացնում է քրոսֆիթի վարժությունների՝ ֆունկցիոնալ շարժումների, շրջանային մարզումների և ինտերվալային բեռնվածությունների կիրառման հնարավորությունները՝ որպես ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստության միջոց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բեռնվածության ճիշտ չափաբաժնին, վնասվածքների կանխարգելմանը և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան մարզման ծրագրերի մշակմանը։ Նյութը ընդգծում է նաև խաղային և մոտիվացիոն բաղադրիչների դերը՝ երեխաների ներգրավվածության և մարզական հետաքրքրության բարձրացման համար։ Աշխատությունը կարևոր է մարզիչների, ֆիզիկական կուլտուրայի մասնագետների և մանկապատանեկան սպորտի ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով ձյուդոիստների պատրաստության համակարգի արդիականացմանը։