Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionJournalism
Տարեգիրք (զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքները) 2009 - /կազմեց՝ Գոհար Ջուլհակյան/
Գոհար Ջուլհակյան-ի կողմից կազմված «Տարեգիրք (զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքները) 2009» ժողովածուն փաստագրական-մամլոային բնույթի աղբյուրային հավաքածու է, որը ամփոփում է տվյալ տարվա ընթացքում զանգվածային լրատվամիջոցներում հրապարակված արձագանքները, հոդվածները, մեկնաբանությունները և տեղեկատվական նյութերը՝ կապված հասարակական, քաղաքական, մշակութային և սոցիալական կարևոր իրադարձությունների հետ։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել տեղեկատվական դաշտի ընդհանուր պատկերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր լրատվամիջոցներ արձագանքել ժամանակի ընթացիկ գործընթացներին, ինչ թեմաներ են գերակշռել հանրային օրակարգում և ինչպես է ձևավորվել հասարակական կարծիքը մամուլի միջոցով։ Ժողովածուն ունի փաստագրական արժեք, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հետազոտողներին վերականգնել տվյալ տարվա տեղեկատվական միջավայրը, համեմատել տարբեր աղբյուրների մոտեցումները և ուսումնասիրել մեդիայի ազդեցությունը հասարակական ընկալումների վրա։ Նյութերը համակարգված են թեմատիկ և ժամանակագրական սկզբունքներով, ինչը հեշտացնում է դրանց վերլուծական օգտագործումը թե՛ լրագրության, թե՛ սոցիոլոգիայի և թե՛ քաղաքական հետազոտությունների ոլորտներում։
Updated: 2026-09-22
Chemistry
Пути стабилизации С-фосфонийбетаинов. О-ониобетаины
Քիմիական գիտությունների, օրգանական և ֆոսֆորօրգանական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է C-ֆոսֆոնիումբետաինների կայունացման հնարավոր ուղիների և O-ոնիոբետաինների կառուցվածքային ու քիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բետաինային միացությունների կառուցվածքը, ներքին լիցքաբաժանման բնույթը և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները պայմանավորող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆոսֆոնիումային կենտրոն պարունակող օրգանական միացությունների էլեկտրոնային կառուցվածքին, լիցքերի բաշխմանը և ռեակցիոնունակության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են C-ֆոսֆոնիումբետաինների կայունության վրա տեղակալիչների էլեկտրոնային ու տարածական ազդեցությունները, մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխությունները և հնարավոր միջմոլեկուլային փոխազդեցությունները։ Քննարկվում են այդ միացությունների կայունացման տեսական նախադրյալները, կառուցվածքային ձևափոխման հնարավորությունները և համապատասխան քիմիական համակարգերի ընտրության սկզբունքները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել O-ոնիոբետաինների առաջացման առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային տարբերությունները և ֆոսֆոր պարունակող այլ բետաինային համակարգերի հետ փոխկապակցվածությունը։ Անդրադարձ է կատարվում սինթեզված կամ ուսումնասիրվող միացությունների կառուցվածքի հաստատման, կայունության գնահատման և քիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրման սպեկտրոսկոպիական ու ֆիզիկաքիմիական մեթոդներին։ Կարևորվում է մոլեկուլների էլեկտրոնային կառուցվածքի, ռեզոնանսային փոխազդեցությունների և լիցքավորված կենտրոնների փոխադարձ ազդեցության դերը բետաինային համակարգերի հատկությունների ձևավորման գործում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ֆոսֆորօրգանական միացությունների քիմիայի զարգացմանը, բետաինների կայունացման օրինաչափությունների բացահայտմանը և նոր կառուցվածքային համակարգերի հետազոտության տեսական հիմքերի ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիայի, ֆոսֆորօրգանական միացությունների քիմիայի, ֆիզիկական օրգանական քիմիայի և մոլեկուլային կառուցվածքի ուսումնասիրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10
Informatics
Разработка автоматизированной системы управления технологическим процессом очистки газопровода
В настоящее время значительная все возрастающая доля в мировой энергетике приходится на использование природного газа / Հետազոտված է Իրան-Հայաստան գազամուղի ենթակառուցվածքը, կատարված է գազամուղի ներքին մակերեսի մաքրման գործընթացի ձևայնացումն ու ալգորիթմացումը համաձայն տիպային մաքրող համալիրի աշխատանքի ու պատվիրատուի կողմից հաստատված գազամուղի մաքրման կանոնակարգի / Investigated the Iran-Armenia gas pipeline infrastructure, held a formalization and algorithmization of the inside surface cleaning process in accordance with the approved Customer Rules gas pipeline cleaning Հրատ.՝ Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ), Երևան, 2012, Սեղմագիր՝ 23 էջ [src=123456789/13793] [dspace.nla.am]
Updated: 2026-09-20
Finance
Ֆինանսական արդյունքների հաշվառման և վերլուծության կատարելագործման ուղիները (ՀՀ կարի արտադրության կազմակերպությունների օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է կարի արտադրության կազմակերպություններում ֆինանսական արդյունքների ձևավորման, հաշվառման և տնտեսական վերլուծության համակարգերի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց կատարելագործման ուղղությունների հիմնավորմանը։ Հետազոտության կենտրոնում կազմակերպությունների եկամուտների, ծախսերի, շահույթի և ֆինանսական գործունեության վերջնական արդյունքների վերաբերյալ տեղեկատվության ձևավորման ու գնահատման խնդիրներն են։ Քննության են առնվում ֆինանսական արդյունքների հաշվապահական հաշվառման կազմակերպման սկզբունքները, արտադրական ծախսերի ճանաչման և դասակարգման մոտեցումները, արտադրանքի ինքնարժեքի և իրացման արդյունքների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև հաշվետվություններում համապատասխան ցուցանիշների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Կարի արտադրության ոլորտի օրինակով ուշադրություն է դարձվում արտադրության կազմակերպման, հումքի և նյութերի օգտագործման, աշխատանքի վարձատրության, արտադրական հզորությունների և այլ գործոնների ազդեցությանը կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների վրա։ Վերլուծական ուղղությամբ ուսումնասիրվում են շահութաբերության, ծախսատարության, վաճառքի արդյունավետության և ֆինանսական արդյունքների փոփոխությունների գնահատման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հաշվապահական և կառավարչական տեղեկատվության որակի բարձրացմանը, քանի որ ամբողջական և համադրելի տվյալները անհրաժեշտ են կազմակերպության ղեկավարության կողմից հիմնավորված տնտեսական որոշումների ընդունման համար։ Հետազոտությունը կարող է ներառել գործող հաշվառման և վերլուծության մեթոդների գնահատում, դրանցում առկա խնդիրների բացահայտում և ոլորտի առանձնահատկություններին համապատասխան բարելավման առաջարկությունների ձևավորում։ Ուշադրություն է դարձվում նաև ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի և ավտոմատացված հաշվառման գործիքների կիրառման նշանակությանը՝ ֆինանսական տվյալների մշակման արագության, ճշգրտության և վերահսկելիության բարձրացման տեսանկյունից։ Ֆինանսական արդյունքների բազմակողմանի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու կազմակերպության գործունեության արդյունավետությունը, բացահայտելու ծախսերի օպտիմալացման հնարավորությունները և ձևավորելու զարգացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հաշվապահական հաշվառման, ֆինանսական վերլուծության և արտադրական տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ուղղված Հայաստանի կարի արտադրության կազմակերպությունների ֆինանսական կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-26
Pedagogy
Մանկական ուղեղային կաթվածով նախադպրոցականների դաստակների ֆունկցիոնալ հնարավորությունների զարգացման միջոցները և մեթոդները
Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է մանկական ուղեղային կաթվածով նախադպրոցական երեխաների դաստակների ֆունկցիոնալ հնարավորությունների զարգացման միջոցներին և մեթոդներին՝ ընդգծելով շարժողական վերականգնման և ինքնուրույն գործունեության հմտությունների ձևավորման կարևորությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է վերին վերջույթների, մասնավորապես՝ դաստակների շարժողական սահմանափակումների առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը երեխայի առօրյա գործունեության, խաղային ակտիվության և ուսուցման նախապատրաստման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժական ֆիզկուլտուրայի, ֆիզիկական թերապիայի, էրգոթերապիայի, խաղային վարժությունների և մանր մոտորիկայի զարգացմանն ուղղված մեթոդների կիրառմանը, որոնք նպաստում են մկանային ուժի, շարժումների կոորդինացիայի, ճկունության և ձեռքի ֆունկցիոնալ կարողությունների բարելավմանը։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է անհատականացված վերականգնողական ծրագրերի մշակմանը, մասնագիտական և ընտանեկան աջակցության դերին, ինչպես նաև երեխայի սոցիալական հարմարվողականության խթանմանը։ Աշխատությունը կարևոր է հատուկ մանկավարժների, վերականգնողական թերապևտների, ֆիզիոթերապևտների և մանկական զարգացման մասնագետների համար՝ նպաստելով մանկական ուղեղային կաթված ունեցող երեխաների շարժողական կարողությունների և կյանքի որակի բարելավմանը։
Updated: 2026-09-19
Pedagogy
Էկոլոգիական կրթությունը որպես տնտեսագիտական բուհի ուսանողների անձի էկոլոգիական գիտակցության զարգացման միջոց
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է տնտեսագիտական բուհերում էկոլոգիական կրթության դերին՝ ուսանողների էկոլոգիական գիտակցության ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության հիմքում այն գաղափարն է, որ ժամանակակից տնտեսագետի մասնագիտական պատրաստվածությունը չի կարող սահմանափակվել միայն տնտեսական գիտելիքների յուրացմամբ, քանի որ տնտեսական գործունեությունը սերտորեն կապված է շրջակա միջավայրի պահպանության, բնական ռեսուրսների օգտագործման և կայուն զարգացման խնդիրների հետ։ Աշխատության մեջ էկոլոգիական կրթությունը դիտարկվում է որպես ուսանողի աշխարհայացքի, արժեքային համակարգի, պատասխանատվության զգացման և վարքագծային մշակույթի ձևավորման կարևոր միջոց։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են էկոլոգիական գիտակցության կառուցվածքը, դրա ձևավորման հոգեբանական և մանկավարժական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել ուսանողների բնապահպանական պատասխանատվության զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսագիտական կրթության բովանդակության մեջ բնապահպանական գիտելիքների և կայուն զարգացման սկզբունքների ներառմանը։ Քննարկվում է այն հարցը, թե ինչպես կարելի է մասնագիտական առարկաների դասավանդման ընթացքում ուսանողների մոտ ձևավորել բնապահպանական խնդիրները տնտեսական որոշումների հետ փոխկապակցված ընկալելու կարողություն։ Աշխատությունը կարևորում է ոչ միայն տեսական գիտելիքների փոխանցումը, այլև ուսանողների գործնական ներգրավվածությունը, ինքնուրույն վերլուծությունը, բնապահպանական խնդիրների քննարկումը և պատասխանատու որոշումների կայացման հմտությունների զարգացումը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են ներկայացվել կրթական մեթոդներ և մանկավարժական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են էկոլոգիական գիտակցության տարբեր բաղադրիչների՝ ճանաչողական, արժեքային, հուզական և վարքագծային ոլորտների ձևավորմանը։ Կարևորվում է նաև բուհական կրթության և հասարակության կայուն զարգացման նպատակների փոխկապակցումը, քանի որ ապագա տնտեսագետների մասնագիտական գործունեությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ բնական ռեսուրսների օգտագործման, արտադրության կազմակերպման և տնտեսական քաղաքականության վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բուհերի դասախոսներին, կրթության ոլորտի հետազոտողներին, տնտեսագիտական և բնապահպանական մասնագիտությունների ուսանողներին, ինչպես նաև կայուն զարգացման և բնապահպանական կրթության հարցերով հետաքրքրվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս էկոլոգիական կրթության նշանակությունը այնպիսի մասնագետների ձևավորման գործում, որոնք տնտեսական արդյունավետությունը կարող են համադրել շրջակա միջավայրի պահպանության և հասարակության երկարաժամկետ բարեկեցության սկզբունքների հետ։
Updated: 2026-09-22