Բնակչության եկամուտների սղաճային կորուստների գնահատումը տնտեսական հավասարակշռության մոդելներում

Pedagogy

Գիտակրթական և հասարակագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է համաշխարհայնացման գործընթացների ազդեցությանը Իրանի կրթական համակարգի զարգացման, վերափոխման և արդիականացման վրա։ Ուսումնասիրվում են ժամանակակից աշխարհում տեղի ունեցող տնտեսական, սոցիալական, մշակութային, գիտատեխնիկական և տեղեկատվական փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը կրթության կազմակերպման սկզբունքների, բովանդակության ու կառավարման մեխանիզմների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային կրթական ավանդույթների պահպանման և միջազգային կրթական միտումներին համապատասխանելու միջև առաջացող խնդիրներին, կրթության որակի բարձրացմանը, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմանը և մասնագիտական պատրաստվածության նոր պահանջներին։ Քննարկվում են կրթական հաստատությունների գործունեության, ուսումնական ծրագրերի կատարելագործման, դասավանդման մեթոդների արդիականացման և գիտելիքի միջազգային փոխանակման հնարավորությունները։ Վերլուծվում են նաև համաշխարհայնացման պայմաններում մշակութային ինքնության, ազգային արժեքների, լեզվական և հասարակական առանձնահատկությունների պահպանման հետ կապված հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում բարձրագույն և հանրակրթական համակարգերի զարգացմանը, միջազգային համագործակցության ընդլայնմանը, տեղեկատվական միջավայրի փոփոխությանը և կրթության հասանելիության ու արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել Իրանի կրթական համակարգի առջև ծառացած մարտահրավերները և այն հնարավոր ուղղությունները, որոնց միջոցով կրթությունը կարող է հարմարվել համաշխարհային փոփոխություններին՝ միաժամանակ պահպանելով ազգային և մշակութային առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կրթության ոլորտի մասնագետների, մանկավարժների, իրանագետների, հասարակագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնակչության կյանքի որակի ձևավորման հիմնական գործոնների, սոցիալ-տնտեսական պայմանների և դրանց բարելավման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Կյանքի որակը դիտարկվում է որպես բազմաբաղադրիչ հասկացություն, որը չի սահմանափակվում միայն բնակչության եկամուտներով կամ նյութական բարեկեցությամբ, այլ ներառում է զբաղվածությունը, կրթության և առողջապահական ծառայությունների հասանելիությունը, բնակարանային պայմանները, սոցիալական պաշտպանությունը, շրջակա միջավայրի վիճակը, ենթակառուցվածքների զարգացվածությունը և հասարակական ծառայությունների որակը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել բնակչության կենսամակարդակը բնութագրող տնտեսական և սոցիալական ցուցանիշները, դրանց փոխկապակցվածությունը և տարբեր սոցիալական խմբերի միջև առկա անհավասարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքի շուկային և կայուն զբաղվածության նշանակությանը, քանի որ աշխատանքի հնարավորությունները, վարձատրության մակարդակը և մասնագիտական զարգացման պայմանները կարևոր ազդեցություն ունեն տնային տնտեսությունների տնտեսական կայունության վրա։ Կարևորվում է նաև սոցիալական պաշտպանության համակարգի արդյունավետությունը՝ հատկապես այն տեսանկյունից, թե սոցիալական ծրագրերն ու ծառայությունները որքանով են նպաստում խոցելի խմբերի կենսապայմանների բարելավմանը և սոցիալական ռիսկերի մեղմմանը։ Կրթությունը դիտարկվում է մարդկային կապիտալի զարգացման և երկարաժամկետ սոցիալ-տնտեսական առաջընթացի կարևոր գործոն, իսկ առողջապահական ծառայությունների հասանելիությունն ու որակը՝ բնակչության բարեկեցության առանցքային բաղադրիչ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարածքային զարգացման անհամաչափություններին՝ ուսումնասիրելով մայրաքաղաքի, քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի միջև տնտեսական հնարավորությունների, ծառայությունների և ենթակառուցվածքների հասանելիության տարբերությունները։ Կյանքի որակի բարելավման ուղղությունները կարող են դիտարկվել տնտեսական աճի ներառականության, արդյունավետ զբաղվածության խթանման, մարդկային կապիտալում ներդրումների, սոցիալական ծառայությունների կատարելագործման, բնակարանային պայմանների բարելավման և համայնքային ենթակառուցվածքների զարգացման համատեքստում։ Միաժամանակ կարևորվում է ոչ միայն օբյեկտիվ սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների, այլև մարդկանց սեփական կենսապայմանների վերաբերյալ գնահատականների ուսումնասիրությունը, քանի որ կյանքի որակը ներառում է նաև բարեկեցության սուբյեկտիվ ընկալումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական քաղաքականության, տնտեսագիտության, ժողովրդագրության և մարդկային զարգացման մոտեցումները՝ բնակչության բարեկեցության բարձրացման հիմնական խնդիրներն ու երկարաժամկետ բարելավման ուղղությունները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

History

Պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ կանանց կյանքի, հասարակական դիրքի և ազգային համայնքի զարգացման մեջ նրանց ունեցած դերի ներկայացմանը։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջաններում կանանց առօրյան, ընտանեկան հարաբերությունները, կրթությունը, աշխատանքային գործունեությունը և հասարակական մասնակցության ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական ավանդույթների, ընտանեկան արժեքների և մշակութային միջավայրի ազդեցությանը կնոջ սոցիալական կարգավիճակի ու ինքնության ձևավորման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կրթության տարածմանը, հասարակական կյանքի փոփոխություններին և դրանց պայմաններում կանանց համար ստեղծված նոր հնարավորություններին։ Ներկայացվում են կանանց մասնակցության տարբեր դրսևորումները մշակույթի, կրթության, բարեգործության և համայնքային կյանքի ոլորտներում։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ հասարակության պատմությունն ու մշակույթը կանանց փորձառության տեսանկյունից՝ բացահայտելով ավանդական և նոր հասարակական դերերի փոխհարաբերությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, կանանց պատմության, ազգագրության, մշակութաբանության և սոցիալական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու ընթերցողների համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է հոգեբանական պատերազմի պայմաններում անձի արժեհամակարգի կառուցվածքի, հիմնական բաղադրատարրերի և դրանց փոփոխության հոգեբանական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են անձի արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման տեսական հիմքերը, համոզմունքների, դիրքորոշումների, բարոյական սկզբունքների և սոցիալական պատկերացումների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց դերը անհատի վարքագծի և որոշումների կայացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական և հոգեբանական ազդեցությունների պայմաններում անձի արժեքային համակարգի կայունությանը, հասարակական կարծիքի ձևավորման մեխանիզմներին, հուզական արձագանքներին և սոցիալական միջավայրի ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են հոգեբանական ճնշման, ապատեղեկատվության, քարոզչության և մանիպուլյատիվ հաղորդակցության հնարավոր հետևանքները անհատի աշխարհայացքի, ինքնագիտակցության, ինքնության և արժեքային առաջնահերթությունների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում անձի հոգեբանական դիմակայունության, քննադատական մտածողության, տեղեկատվության գիտակցված ընկալման և արժեքային ինքնուրույնության պահպանման նշանակությանը։ Կարևորվում են անհատական և խմբային հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, սոցիալ-մշակութային գործոնների ազդեցության գնահատումը, ինչպես նաև հոգեբանական ազդեցությունների բացասական հետևանքների կանխարգելման և հոգեբանական անվտանգության ամրապնդման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, սոցիոլոգների, սոցիալական հոգեբանության հետազոտողների, կրթության մասնագետների, տեղեկատվական անվտանգության ոլորտի ուսումնասիրողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

«Հազարամյակի մարտահրավերները» (Millennium Development Challenges) հասկացությունը վերաբերում է 21-րդ դարի սկզբին ձևավորված գլոբալ զարգացման նպատակներին, որոնք արտացոլում են սոցիալական, տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ ոլորտներում առաջացած նոր խնդիրները՝ աղքատության հաղթահարում, կրթության և առողջապահության հասանելիության ապահովում, գենդերային հավասարություն, շրջակա միջավայրի պաշտպանություն և պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացում։ Այս մարտահրավերները ուղղակիորեն կապվում են սահմանադրաիրավական արդի զարգացումների հետ, քանի որ դրանց լուծումը պահանջում է պետությունների իրավական համակարգերի արդիականացում, մարդու իրավունքների պաշտպանության ուժեղացում և սահմանադրական երաշխիքների ընդլայնում՝ ապահովելու սոցիալական պետության սկզբունքների իրագործումը։ Ժամանակակից սահմանադրական զարգացումները արտահայտվում են նաև ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդմամբ, իրավունքի գերակայության սկզբունքի խորացմամբ և դատական անկախության ապահովմամբ, ինչը անհրաժեշտ պայման է «հազարամյակի մարտահրավերների» լուծման համար, քանի որ առանց արդյունավետ իրավական համակարգի հնարավոր չէ իրականացնել սոցիալական արդարություն և տնտեսական զարգացում։ Միաժամանակ կարևոր է միջազգային իրավունքի և ազգային սահմանադրությունների փոխկապակցվածությունը, որտեղ պետությունները ստանձնում են պարտավորություններ միջազգային պայմանագրերի միջոցով և դրանք ներառում իրենց ներքին իրավական համակարգերում։ Այս գործընթացը նպաստում է նաև պետական կառավարման թափանցիկության բարձրացմանը, կոռուպցիայի նվազեցմանը և քաղաքացիական հասարակության մասնակցության ընդլայնմանը։

Literature

Հրանտ Մաթևոսյանը հայ ժամանակակից գրականության ամենանշանավոր արձակագիրներից և մտավորականներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները առանձնանում են խոր հոգեբանականությամբ, գյուղական կյանքի ճշգրիտ պատկերումով և մարդու ներաշխարհի վերլուծությամբ։ Նա ծնվել է Լոռու մարզում՝ Ալավերդու շրջանի Ահնիձոր գյուղում, և իր մանկության ու պատանեկության տարիների գյուղական միջավայրը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա գրական մտածողության ձևավորման վրա։ Մաթևոսյանի ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում մարդը, բնությունը, գյուղական կյանքի բարդ հարաբերությունները և ազգային ինքնության հարցերը։ Նրա հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը», «Աշնան արև», «Տերը», «Օգոստոս», որոնք համարվում են հայ արձակի լավագույն նմուշներից։ Մաթևոսյանի լեզուն առանձնանում է իր պատկերավորությամբ, խորությամբ և փիլիսոփայական շերտերով, որտեղ պարզ առօրյա իրավիճակները վերածվում են մարդկային գոյության մասին խոր մտորումների։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ ընդգծվում է մարդու և բնության անքակտելի կապը, ինչպես նաև բարոյական արժեքների և մարդկային հարաբերությունների կարևորությունը։ Հրանտ Մաթևոսյանը ոչ միայն գրող էր, այլև հասարակական մտածող, ով իր հոդվածներում և ելույթներում անդրադարձել է ազգային, մշակութային և սոցիալական խնդիրներին։ Նրա գրականությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ նոր սերնդի գրողների վրա և նպաստել է հայ արձակի զարգացմանը։ Մաթևոսյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով և ճանաչում են ստացել նաև միջազգային գրական միջավայրում։ Նրա անունը այսօր համարվում է հայ գրականության դասական արժեքներից մեկը, իսկ նրա ստեղծագործությունները շարունակում են ուսումնասիրվել և սիրվել տարբեր սերունդների կողմից։