Բնապահպանության հիմունքներ

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ֆինանսական վերահսկողության համակարգի կառուցվածքի, գործառույթների, կազմակերպման սկզբունքների և դրա արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հանրային ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման նկատմամբ վերահսկողության նշանակությունն է՝ պետական ֆինանսների օրինական, նպատակային, արդյունավետ և հաշվետու կառավարման ապահովման տեսանկյունից։ Քննության են առնվում ֆինանսական վերահսկողության հիմնական ձևերն ու մեխանիզմները, վերահսկողական մարմինների գործառույթների փոխկապակցվածությունը, պետական բյուջեի կատարման նկատմամբ վերահսկողությունը, պետական միջոցների օգտագործման արդյունքների գնահատումը և ֆինանսական խախտումների կանխարգելման կազմակերպական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներքին և արտաքին վերահսկողության հարաբերակցությանը, դրանց նպատակների և գործառույթների տարբերակմանը, ինչպես նաև վերահսկողական գործընթացներում պատասխանատվության ու լիազորությունների հստակ բաշխման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել ֆինանսական վերահսկողության ավանդական մոտեցումների և կատարողականի ու արդյունավետության գնահատման վրա հիմնված ժամանակակից մեխանիզմների համեմատական ուսումնասիրություն։ Կարևորվում են պետական ծախսերի արդյունավետության, բյուջետային ծրագրերի արդյունքայնության, պետական գույքի և այլ հանրային ռեսուրսների կառավարման նկատմամբ վերահսկողության հարցերը։ Առանձին ուղղություն է վերահսկողական գործընթացների թվայնացման, տեղեկատվական համակարգերի կիրառման և տվյալների վերլուծության հնարավորությունների ուսումնասիրությունը, որոնք կարող են նպաստել ռիսկերի ավելի վաղ բացահայտմանը և վերահսկողական գործունեության նպատակային կազմակերպմանը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև վերահսկող մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակմանը, գործառույթների հնարավոր կրկնությունների նվազեցմանը, վերահսկողության արդյունքների հաշվետվողականությանը և հանրային ֆինանսների կառավարման թափանցիկության բարձրացմանը։ Համակարգի կատարելագործումը դիտարկվում է ոչ միայն խախտումների հայտնաբերման, այլև դրանց առաջացման պատճառների կանխարգելման, ֆինանսական կառավարման որակի բարելավման և պետական միջոցների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պետական ֆինանսների, ֆինանսական վերահսկողության, աուդիտի և հանրային կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պետական ֆինանսական վերահսկողության ինստիտուցիոնալ ու գործառական զարգացման հիմնական ուղղությունները և դրա դերը հանրային ֆինանսների արդյունավետ կառավարման ապահովման գործում։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հյուսիսային Հայաստանի պղնձի հանքաքարի արդյունահանման և պղնձաձուլական արտադրության զարգացման տնտեսագիտական հիմնահարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են հանքարդյունաբերության զարգացման տնտեսական նախադրյալները, հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, արտադրական հզորությունների ձևավորումն ու ընդլայնումը, ինչպես նաև արդյունահանման և վերամշակման կազմակերպման տնտեսական մեխանիզմները։ Հեղինակը քննարկում է արտադրության ծախսերի նվազեցման, ներդրումների արդյունավետության բարձրացման, տեխնոլոգիական արդիականացման, արտադրողականության աճի և ոլորտի մրցունակության ապահովման հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքավայրերի շահագործման տնտեսական գնահատմանը, պղնձաձուլական ձեռնարկությունների զարգացման հեռանկարներին, տարածաշրջանային արդյունաբերական քաղաքականությանը և ոլորտի ազդեցությանը երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, լեռնահանքային արդյունաբերության մասնագետների, արտադրության կազմակերպմամբ զբաղվող ղեկավարների, հետազոտողների, ուսանողների և բնական պաշարների արդյունավետ կառավարման ու արդյունաբերական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է շահադիտական-բռնի մոտիվացիայով կատարվող հանցագործությունների կրիմինոլոգիական բնութագրի ուսումնասիրությանը՝ դրանց սոցիալական էության, պատճառների, դրդապատճառների և հանցավոր վարքագծի առանձնահատկությունների համակողմանի վերլուծությամբ։ Գրքում ուսումնասիրվում է այն հանցագործությունների առանձնահատկությունը, որոնց կատարման հիմքում միաժամանակ առկա են նյութական կամ այլ շահ ստանալու ձգտումը և բռնության կիրառման կամ դրա սպառնալիքի գործոնը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նման հանցագործությունների կրիմինոլոգիական բնութագրիչներին, դրանց տարածվածության, կառուցվածքի և դինամիկայի, ինչպես նաև հանցավորության այս տեսակի վրա ազդող սոցիալական, տնտեսական, հոգեբանական և այլ գործոնների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են հանցագործի անձի առանձնահատկությունները, նրա արժեքային կողմնորոշումները, սոցիալական միջավայրը, վարքագծային դրսևորումները և հանցավոր վարքագծի ձևավորման վրա ազդող հանգամանքները։ Քննության են առնվում նաև հանցագործության մոտիվացիայի, նպատակի և մեթոդի փոխկապակցվածությունը, բռնության կիրառման պատճառները և շահադիտական շարժառիթի դերը հանցավոր վարքագծի ձևավորման գործընթացում։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում նման հանցագործությունների պատճառների և պայմանների բացահայտմանը, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման կրիմինոլոգիական միջոցների մշակմանը։ Ուսումնասիրվում են անհատական և ընդհանուր կանխարգելման հնարավորությունները, իրավապահ մարմինների գործունեության արդյունավետության բարձրացման ուղղությունները և հանցավոր վարքագծի վաղ հայտնաբերման ու կանխարգելման մեխանիզմները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հանցավորության տվյալ դրսևորումը դիտարկել ոչ միայն քրեաիրավական, այլև սոցիալական և հոգեբանական տեսանկյուններից՝ բացահայտելով դրա առաջացման և տարածման օրինաչափությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել քրեագիտության և քրեական իրավունքի մասնագետների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, դատավորների, դատախազների, քննիչների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և հանցավորության պատճառների ու կանխարգելման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1988 թվականի դեկտեմբերին Հայաստանի հյուսիսային շրջաններում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժի հետևանքների և հատկապես Շիրակի մարզում աղետի գոտու վերականգնման գործընթացի ու արդյունքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ներկայացվում են երկրաշարժի ազդեցության հիմնական դրսևորումները, բնակչության շրջանում առաջացած սոցիալական և տնտեսական ծանր հետևանքները, բնակավայրերի, բնակելի և հասարակական շենքերի, արտադրական ենթակառուցվածքների ու կենսապահովման համակարգերի վնասման մասշտաբները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետաղետային վերականգնման կազմակերպմանը, բնակչության ժամանակավոր և մշտական բնակեցման խնդիրներին, բնակարանաշինությանը, ենթակառուցվածքների վերականգնմանը, սոցիալական աջակցության ծրագրերին և տարբեր պետական ու միջազգային կառույցների մասնակցությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու վերականգնման ծրագրերի արդյունավետությունը, դրանց իրականացման ընթացքում առաջացած դժվարությունները, ֆինանսական և կազմակերպական խնդիրները, ինչպես նաև երկարաժամկետ ազդեցությունը տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում վերականգնման արդյունքների գնահատմանը՝ բնակչության կենսապայմանների, քաղաքաշինական միջավայրի, տնտեսական գործունեության և համայնքների զարգացման տեսանկյունից։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աղետից հետո վերականգնման գործընթացի այն առանձնահատկությունները, որոնք կարող են կարևոր լինել հետագա բնական աղետների ռիսկերի նվազեցման և ճգնաժամային կառավարման համակարգերի կատարելագործման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, քաղաքաշինության և տարածքային զարգացման մասնագետներին, աղետների կառավարման ոլորտի մասնագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և 1988 թվականի երկրաշարժի պատմության ու դրա երկարաժամկետ հետևանքների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Վրաստանի տարածքում հայկական կրթական ավանդույթի ձևավորման և զարգացման բազմադարյա պատմությանը՝ վաղ միջնադարից մինչև XX դարի սկիզբը։ Ուսումնասիրության առանցքում հայկական դպրոցների առաջացումը, դրանց տարածումը, կրթական գործունեության կազմակերպումը և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում ունեցած մշակութային ու հասարակական նշանակությունն են։ Կրթության պատմությունը դիտարկվում է Վրաստանի հայկական համայնքների զարգացման, հայ-վրացական պատմամշակութային կապերի և տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական ու սոցիալական փոփոխությունների լայն համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում եկեղեցիների և վանական կենտրոնների դերին, որոնք միջնադարում կարևոր նշանակություն ունեին գրագիտության տարածման, ձեռագրական մշակույթի պահպանման և հոգևոր կրթության կազմակերպման գործում։ Քննվում է կրթական հաստատությունների աշխարհագրական տարածումը, դրանց գործունեությունը քաղաքային և գյուղական հայկական համայնքներում, ուսուցման կազմակերպման ձևերը, դասավանդվող առարկաների շրջանակը և ուսուցիչների դերակատարությունը։ Հետագա ժամանակաշրջանների ուսումնասիրության ընթացքում կարևորվում է կրթության աստիճանական աշխարհականացումը, նոր տիպի դպրոցների ձևավորումը, ուսումնական ծրագրերի փոփոխությունը և ժամանակակից մանկավարժական մոտեցումների ներթափանցումը։ Առանձին տեղ է զբաղեցնում Թիֆլիսի՝ որպես հայկական կրթական, գրական և մշակութային կարևոր կենտրոնի նշանակության քննությունը։ Քաղաքում գործող կրթական հաստատությունները դիտարկվում են հայ մտավորականության, մանկավարժական մտքի, գրահրատարակչության և հասարակական կյանքի զարգացման հետ փոխկապակցված։ Ուշադրություն է դարձվում նաև դպրոցների նյութական ապահովմանը, համայնքային կառավարման մարմինների, բարեգործների և մշակութային կազմակերպությունների մասնակցությանը կրթական համակարգի պահպանման ու զարգացման գործում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հայոց լեզվի և գրականության դասավանդման նշանակությունը համայնքային մշակութային ինքնության պահպանման համար՝ միաժամանակ դիտարկելով բազմալեզու միջավայրի ազդեցությունը կրթական գործընթացների վրա։ Քննվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում դպրոցների գործունեության վրա ազդած վարչական և իրավական պայմանները, կրթական քաղաքականության փոփոխությունները և դրանց հետևանքները հայկական կրթական հաստատությունների համար։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարող է հիմնվել դպրոցական փաստաթղթերի, հաշվետվությունների, մամուլի հրապարակումների, հուշագրությունների, նամակագրության, վիճակագրական նյութերի և այլ պատմական վկայությունների համադրման վրա։ Նման նյութերը հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ոչ միայն առանձին դպրոցների պատմությունը, այլև ուսուցիչների, աշակերտների և համայնքային կառույցների մասնակցությամբ ձևավորված ամբողջ կրթամշակութային միջավայրը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ կրթության պատմության, վիրահայության մշակութային ժառանգության, հայ-վրացական հարաբերությունների և հայկական համայնքների հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։