Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Արևելագիտության հարցեր․ XXV
Գիտական ժողովածուն արևելագիտության բազմաբնույթ խնդիրների ուսումնասիրությանը նվիրված աշխատությունների և հետազոտությունների ամբողջություն է, որն ընդգրկում է Մերձավոր և Միջին Արևելքի, Հարավային Կովկասի և հարակից տարածաշրջանների պատմության, քաղաքականության, լեզուների, գրականության, կրոնի, մշակույթի ու հասարակական կյանքի տարբեր հարցեր։ Ժողովածուում արևելագիտական ուսումնասիրությունները ներկայացվում են պատմագիտական, բանասիրական, աղբյուրագիտական, մշակութաբանական և քաղաքագիտական մոտեցումների համադրությամբ՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու տարածաշրջանի ժողովուրդների պատմական զարգացման առանձնահատկությունները, միջպետական ու միջմշակութային հարաբերությունները, քաղաքական գործընթացների ձևավորման նախադրյալներն ու հետևանքները, ինչպես նաև քաղաքակրթական փոխազդեցությունների դերն ու նշանակությունը։ Հատուկ կարևորություն ունեն պատմական իրադարձությունների և գործընթացների նորովի մեկնաբանությունը, սկզբնաղբյուրների գիտական ուսումնասիրությունը, տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված հասարակական ու քաղաքական համակարգերի վերլուծությունը, լեզվական և գրական ժառանգության հետազոտությունը, ինչպես նաև կրոնական պատկերացումների, ավանդույթների և մշակութային արժեքների ուսումնասիրությունը։ Արևելագիտական հետազոտությունների կարևոր ուղղություններից է տարածաշրջանի ժողովուրդների պատմական հիշողության, ազգային ինքնության, մշակութային ժառանգության պահպանման և զարգացման խնդիրների լուսաբանումը, ինչպես նաև Հայաստանի պատմական ու մշակութային կապերի ուսումնասիրությունը արևելյան երկրների և ժողովուրդների հետ։ Գիտական նյութերի բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու Արևելքը ոչ թե որպես միասնական և անփոփոխ պատմամշակութային տարածք, այլ որպես տարբեր քաղաքակրթությունների, լեզուների, կրոնների, քաղաքական շահերի և հասարակական ավանդույթների փոխազդեցության բարդ համակարգ։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի հայ արևելագիտության գիտական ավանդույթների շարունակականության, նոր հետազոտական ուղղությունների զարգացման և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների մեթոդաբանական հարստացման տեսանկյունից։ Այն նպաստում է պատմական փաստերի ու գործընթացների համակողմանի ընկալմանը, գիտական քննարկումների ընդլայնմանը և արևելյան հասարակությունների անցյալի ու ներկայի վերաբերյալ մասնագիտական գիտելիքների խորացմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է արևելագետների, պատմաբանների, լեզվաբանների, գրականագետների, քաղաքագետների, մշակութաբանների, ասպիրանտների, ուսանողների և ընդհանրապես Մերձավոր ու Միջին Արևելքի պատմությամբ ու մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես գիտական հետազոտությունների, մասնագիտական ուսուցման և տարածաշրջանի պատմամշակութային գործընթացների ուսումնասիրման կարևոր աղբյուր։
Updated: 2026-11-19
Agriculture
Информационный указатель новых авторских свидетельств и патентов на изобретения по сельскому хозяйству
Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի պարբերական ցուցիչ է, որը համակարգում է գյուղատնտեսության տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հեղինակային վկայագրերի և գյուտերի արտոնագրերի մասին տվյալները։ Այն կազմվել է որպես մասնագիտական տեղեկատվության որոնման օժանդակ միջոց՝ գիտահետազոտական հաստատությունների աշխատակիցների, գյուղատնտեսության մասնագետների, ինժեներների, գյուտարարների և ոլորտի նորարարական զարգացումներով հետաքրքրվող այլ մասնագետների համար։ Ցուցիչում ներկայացվող նյութերը թեմատիկ սկզբունքով խմբավորվում են գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղությունների համաձայն՝ ընդգրկելով հողի մշակումը, ցանքն ու պարարտացումը, բերքահավաքը և բերքի հետագա մշակումը, այգեգործությունը, բանջարաբուծությունն ու խաղողագործությունը, բույսերի նոր տեսակները, անասնաբուծությունը, ձկնաբուծությունը, գյուղատնտեսական արտադրանքի պահպանման և վերամշակման հետ կապված տեխնիկական լուծումները և այլ ոլորտներ։ Յուրաքանչյուր գրառում հնարավորություն է տալիս նույնականացնելու համապատասխան գյուտը կամ հեղինակային վկայագիրը և ընդհանուր պատկերացում կազմելու դրա թեմատիկ պատկանելության մասին։ Նման տեղեկատվական հրատարակությունների կարևոր նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրանք մեկ միասնական համակարգում հավաքում են տարբեր տեխնիկական և գյուղատնտեսական ուղղություններով ստեղծված նորարարությունների վերաբերյալ տվյալները՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ փաստաթղթերի որոնումը։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հետևելու գյուղատնտեսական տեխնիկայի, արտադրական գործընթացների, բուսաբուծության և անասնաբուծության ոլորտներում նոր տեխնիկական լուծումների զարգացման ընթացքին, ինչպես նաև ուսումնասիրելու որոշակի ժամանակաշրջանի գյուտարարական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունն արժեքավոր է նաև գյուղատնտեսության և տեխնիկայի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում առաջնահերթ համարված արտադրական խնդիրները և դրանց լուծման նպատակով առաջարկված նորարարական մոտեցումները։ Որպես տեղեկատվական ցուցիչ՝ այն հիմնականում ծառայում է որոնողական և տեղեկատու նպատակների՝ ընթերցողին ուղղորդելով համապատասխան արտոնագրային փաստաթղթերի և տեխնիկական նորարարությունների վերաբերյալ տվյալների կողմը։
Updated: 2026-11-02
Political Science
Современный институциональный кризис в контексте основных тенденций развития политического проекта Modernity
Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ինստիտուցիոնալ ճգնաժամի բնույթի, առաջացման նախադրյալների և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Մոդեռնության քաղաքական նախագծի պատմական ձևավորման և հիմնական միտումների համատեքստում։ Քննարկվում են ժամանակակից քաղաքական ինստիտուտների կայացման գաղափարական, սոցիալական և պատմական հիմքերը, քաղաքական իշխանության կազմակերպման սկզբունքները, պետության և հասարակության փոխհարաբերությունների փոփոխությունները, ինչպես նաև արդիականացման գործընթացների ազդեցությունը քաղաքական համակարգերի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մոդեռնության քաղաքական նախագծի հիմնարար արժեքներին և գաղափարներին՝ բանականությանը, առաջընթացին, ազատությանը, իրավական պետությանը, ժողովրդավարությանը և քաղաքական ինստիտուտների ռացիոնալ կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրվում են ազգային պետության, ներկայացուցչական ժողովրդավարության, քաղաքացիական հասարակության և քաղաքական մասնակցության ինստիտուտների ձևավորման ու փոխակերպման գործընթացները։ Դիտարկվում են քաղաքական ինստիտուտների նկատմամբ հասարակական վստահության նվազման, ներկայացուցչական կառույցների լեգիտիմության, կառավարման արդյունավետության և քաղաքական համակարգերի հարմարվողականության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Կարևորվում են գլոբալացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման, սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունների, մշակութային փոփոխությունների և քաղաքական հաղորդակցության նոր ձևերի ազդեցությունները ավանդական ինստիտուցիոնալ կառուցվածքների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում Մոդեռնության և հետմոդեռնության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տեսական քննարկումներին, քաղաքական արդիականացման տարբեր մոտեցումներին և ժամանակակից հասարակություններում ինստիտուցիոնալ վերափոխումների հնարավոր ուղղություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել քաղաքական փիլիսոփայության, ինստիտուցիոնալիզմի, սոցիոլոգիայի և քաղաքական տեսության տարբեր հայեցակարգեր՝ բացահայտելու քաղաքական ինստիտուտների ճգնաժամային դրսևորումների խորքային պատճառներն ու պատմական օրինաչափությունները։ Առանձնացվում են քաղաքական իշխանության լեգիտիմության վերաիմաստավորման, պետության կառավարման նոր մեխանիզմների ձևավորման և հասարակական պահանջմունքներին համապատասխան ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների իրականացման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից քաղաքական համակարգերի զարգացման տրամաբանության, ինստիտուցիոնալ ճգնաժամերի և արդիականացման գործընթացների փոխկապակցվածության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական փիլիսոփայության մասնագետների, սոցիոլոգների, պատմաբանների, պետական կառավարման հետազոտողների և հասարակագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-15
Technology
Պողպատե մեքենամասերի հոգնածային քայքայման գոտիների ուսումնասիրումը միկրոկարծրության մեթոդով
Աշխատությունը նվիրված է պողպատե մեքենամասերում կրկնվող և փոփոխական մեխանիկական բեռնավորումների ազդեցությամբ առաջացող հոգնածային վնասման ու քայքայման գոտիների ուսումնասիրությանը՝ միկրոկարծրության չափման մեթոդի կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում նյութի տեղային մեխանիկական հատկությունների փոփոխություններն են, որոնք ձևավորվում են երկարատև ցիկլային բեռնավորման ընթացքում և կարող են արտահայտել մետաղի կառուցվածքային վիճակի աստիճանական փոփոխությունը։ Քննվում է հոգնածային գործընթացի զարգացումը՝ սկզբնական կառուցվածքային փոփոխություններից և տեղային վնասումների կուտակումից մինչև ճաքերի առաջացման ու տարածման հետ կապված փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քայքայման մակերևույթի հարակից տարբեր հատվածներում միկրոկարծրության փոփոխությունների համեմատությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նյութի տեղային ամրացման կամ հատկությունների վատթարացման բնույթը և դրանց տարածական բաշխումը։ Միկրոկարծրության տվյալները դիտարկվում են որպես նյութի կառուցվածքային ու մեխանիկական վիճակի մասին տեղեկատվություն տրամադրող ցուցանիշներ և կարող են համադրվել մետաղագրական դիտարկումների, կոտրվածքի մակերևույթի ուսումնասիրության ու նյութի սկզբնական բնութագրերի հետ։ Կարևորվում է ջերմային մշակման, պողպատի կառուցվածքի, աշխատանքային լարումների և մեքենամասի շահագործման պայմանների ազդեցությունը հոգնածային վնասման առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քայքայման տարբեր գոտիների միջև եղած տարբերությունները և գնահատելու, թե ինչպես է ցիկլային բեռնավորումը փոխում նյութի տեղային դիմադրությունը մեխանիկական ներգործությանը։ Առանձին նշանակություն ունի ստացված օրինաչափությունների կիրառումը մեքենամասերի վնասվածքների պատճառների վերլուծության և տեխնիկական վիճակի գնահատման խնդիրներում։ Հոգնածային քայքայման մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնումը կարող է նպաստել նյութերի ընտրության, կառուցվածքային լուծումների և մեքենամասերի հուսալիության գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութագիտության, մետաղագիտության, քայքայման մեխանիկայի և մեխանիկական փորձարկումների մոտեցումները՝ պողպատե դետալների հոգնածային վնասման ընթացքում տեղի ունեցող տեղային կառուցվածքային ու մեխանիկական փոփոխությունների բնույթը բացահայտելու նպատակով։
Updated: 2026-09-25
Linguistics
Հայագիտություն և զուգադրական լեզվաբանություն
Աշխատությունը ներկայացնում է հայ լեզվի, գրականության և մշակույթի համապարփակ ուսումնասիրություն՝ զուգադրական (կոմպարատիվ) լեզվաբանության մեթոդների միջոցով։ Գրքում միավորվում են հայագիտության պատմական, արարողունակ, սիմվոլիկ և համակարգային մոտեցումները՝ միաժամանակ համեմատական հայացքով դիտարկելով հայերենը՝ այլ լեզուների հետ համեմատության մեջ։
Updated: 2026-10-23
Literature
Գրականության տեսության արդի խնդիրներ
Գիրքը ներկայացնում է գրականության տեսության վերջին մոտեցումները, ուսումնասիրում է գրական ստեղծագործության, լեզվի, ժանրերի և ընթերցողի միջավայրի փոխհարաբերությունները։ Այն համադրելով դասական և ժամանակակից տեսություններ, ստեղծում է խորքային վերլուծական համակարգ։ Հիմնական թեմաները․ Գրականության ժամանակակից տեսական մոտեցումներ Գրական ժանրերի վերաիմաստավորում Ստեղծագործության, ընթերցողի և հասարակության փոխհարաբերությունները Գրականություն և մշակութային կոնտեքստ Վերլուծության մեթոդներ և քննադատական մոտեցումներ Գրքի առանձնահատկությունները․ Միավորում է տեսական ու վերլուծական մոտեցումներ Արդի գրականության և գրական քննադատության խնդիրների խորքային ուսումնասիրում Հարմար է բուհական ուսուցման, հետազոտությունների և մասնագիտական կիրառման համար Ներկայացնում է կոնկրետ օրինակներ՝ վերլուծական տեսանկյունից
Updated: 2026-09-23