Controverses christologiques en Armeno-Cilicie dans la seconde moitie du XIIe siecle (1165-1198)

Philosophy

Գիրքը՝ «Փիլիսոփայության ներածություն», հեղինակը Ասատրյան Մ.Վ., հանդիսանում է ուսումնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է փիլիսոփայության որպես գիտական և աշխարհայացքային համակարգի հիմունքները, հիմնական կատեգորիաները և պատմական զարգացման ընդհանուր պատկերացումը։ Այն բացահայտում է փիլիսոփայության առարկան, խնդիրները և մեթոդները, ինչպես նաև նրա կապը այլ գիտությունների և հասարակական գիտակցության ձևերի հետ։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են փիլիսոփայության հիմնական բաժինները՝ օնտոլոգիա (լինելու ուսմունք), իմացաբանություն (ճանաչողության տեսություն), մարդաբանություն, սոցիալական փիլիսոփայություն և արժեքաբանություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված աշխարհի, նյութի և գիտակցության փոխհարաբերության հիմնախնդիրներին, ճանաչողության գործընթացին, ճշմարտության և գիտելիքի բնույթին, ինչպես նաև մարդու գոյության իմաստի փիլիսոփայական մեկնաբանություններին։ Ներառված են նաև փիլիսոփայության պատմության հիմնական փուլերը՝ հին աշխարհի, միջնադարի, նոր և ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղությունները։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և փիլիսոփայությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով փիլիսոփայական մտածողության հիմունքների համակարգված և մատչելի ընկալմանը։

Literature

Գրքում ուսումնասիրվում է Հայաստանը և հայ ժողովրդի կերպարը ռուս գրողների ստեղծագործություններում 1970-1990-ական թթ․ ընթացքում՝ անդրադառնալով թե՛ պատմական, թե՛ մշակութային և սոցիալական համատեքստին։ Ներկայացվում են այն թեմաները, որ ռուս գրողներին հուզել են, ինչպիսիք են ազգային ինքնությունը, մշակութային ավանդույթները, սոցիալական խնդիրները և խորհրդային շրջանի փոփոխությունները, ինչպես նաև վերլուծվում է այն գրական և մտավոր միջոցառումների ազդեցությունը, որոնք ձևավորել են Հայաստանի կերպարը ռուս ընթերցողի աչքում։ Գիրքը վերլուծում է թե՛ ճանաչված, թե՛ քիչ հայտնի հեղինակների ստեղծագործությունները, ընդգծում է գրական պատկերների և լեզվական միջոցների դերը, ինչպես նաև անդրադառնում է ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական պայմաններին, որոնք ազդել են հայության ներկայացման ձևերի վրա։ Այն նախատեսված է գրականագետների, մշակութաբանների, ուսանողների և այն մարդկանց համար, ովքեր հետաքրքրված են միջմշակութային դիալոգով, ազգային կերպարի ձևավորմամբ և խորհրդային և հետխորհրդային գրականության ուսումնասիրությամբ։

Law

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի արևելահայ հասարակական-քաղաքական և իրավական մտքի զարգացման առանձնահատկությունների, գաղափարական ուղղությունների և ազատական աշխարհայացքի ձևավորման պատմական նախադրյալների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը անդրադառնում է այն ժամանակաշրջանին, երբ արևելահայ հասարակությունը գտնվում էր քաղաքական, սոցիալական և մշակութային նշանակալի փոփոխությունների փուլում, իսկ ազգային մտավորականության շրջանում աստիճանաբար տարածվում էին ազատության, իրավահավասարության, սահմանադրականության, քաղաքացիական իրավունքների և հասարակական առաջընթացի գաղափարները։ Ուսումնասիրության առանցքում են ազատական գաղափարախոսության ձևավորման գործընթացները, եվրոպական և ռուսական հասարակական-քաղաքական մտքի ազդեցությունը հայ մտավորականության վրա, ինչպես նաև ազգային ինքնագիտակցության վերելքի և իրավական մտածողության զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատի ազատության, օրենքի գերակայության, պետական իշխանության սահմանափակման, հասարակական կառավարման բարեփոխումների և քաղաքացիական հասարակության ձևավորման վերաբերյալ գաղափարական մոտեցումներին։ Քննարկվում են արևելահայ առաջադեմ մտածողների հայացքները հասարակության ժողովրդավարացման, կրթության տարածման, ազգային իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական արդարության հաստատման հարցերի շուրջ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին ազատական գաղափարները ներթափանցում հայ հասարակական կյանք, ինչպիսի հակասությունների էին հանդիպում ավանդական հասարակական հարաբերությունների պայմաններում և ինչ դեր էին կատարում ազգային քաղաքական մտածողության արդիականացման գործընթացում։ Կարևորվում է նաև ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական հրապարակախոսության, իրավական քննարկումների և մտավորական բանավեճերի նշանակությունը նոր գաղափարների տարածման գործում։ Ուսումնասիրությունը լուսաբանում է ազատական իրավաքաղաքական մտքի կապը ազգային ազատագրական ձգտումների, հասարակական ինքնակազմակերպման և հայ ժողովրդի քաղաքական ապագայի վերաբերյալ պատկերացումների հետ։ Ներկայացվող հիմնախնդիրները դիտարկվում են պատմական իրադարձությունների, Ռուսական կայսրության քաղաքական ու իրավական համակարգի և արևելահայ հասարակության ներքին զարգացման համատեքստում։ Աշխատությունն ունի պատմագիտական, իրավագիտական և քաղաքագիտական նշանակություն՝ նպաստելով հայ հասարակական մտքի զարգացման օրինաչափությունների, ազատական գաղափարների պատմական արմատների և ազգային իրավաքաղաքական ավանդույթների առավել խորքային ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, իրավագետների, քաղաքագետների, հասարակական մտքի պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայ քաղաքական գաղափարախոսության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Culture

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նախնադարյան արվեստի թեմաների և ոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ըստ աշխարհագրական տարբեր գոտիների։ Գրքում ներկայացվում են նախնադարյան հասարակությունների գեղարվեստական մտածողության ձևավորման հիմնական փուլերը, դրանց կապը բնական միջավայրի, կենցաղի և հավատալիքային համակարգերի հետ։ Հեղինակը վերլուծում է ժայռապատկերների, քարանձավային գեղանկարչության, քանդակագործական փոքր ձևերի և դեկորատիվ արվեստի օրինակները՝ ընդգծելով դրանց տարածաշրջանային առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում առանձնացվում են Եվրոպայի, Աֆրիկայի, Ասիայի և Օվկիանոսիայի նախնադարյան արվեստի հիմնական ոճական խմբերը՝ ցույց տալով պատկերագրական մոտիվների բազմազանությունը, խորհրդանշական մտածողության դերը և գեղարվեստական արտահայտման էվոլյուցիան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արվեստի թեմատիկ կառուցվածքին՝ կենդանական պատկերներ, որսի տեսարաններ, ծիսական գործողություններ և մարդակերպ կերպարներ, ինչպես նաև դրանց իմաստաբանական մեկնաբանություններին։ Գիրքը նախատեսված է արվեստաբանների, հնագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի պատկերացում նախնադարյան արվեստի աշխարհագրական բազմազանության վերաբերյալ։

History

Գիրքը նվիրված է արևմտահայության հիմնախնդրի ձևավորմանը և դրա նկատմամբ բրիտանական դիվանագիտության դիրքորոշման ուսումնասիրությանը 19-րդ դարի 30-ական թվականներից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը։ Աշխատությունում վերլուծվում են Օսմանյան կայսրության կազմում ապրող հայ բնակչության քաղաքական, սոցիալական և ազգային խնդիրները, եվրոպական տերությունների քաղաքական շահերը, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայի արտաքին քաղաքականության մոտեցումները հայկական հարցի տարբեր փուլերում։ Հեղինակը ներկայացնում է բրիտանական դիվանագիտական շրջանակների արձագանքը հայերի իրավունքների, բարեփոխումների պահանջների, միջազգային պայմանագրերի և տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումների նկատմամբ՝ հիմնվելով պատմական փաստաթղթերի և դիվանագիտական նյութերի ուսումնասիրության վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև այն հակասությունները, որոնք առաջանում էին մարդասիրական հայտարարությունների, աշխարհաքաղաքական շահերի և կայսրությունների միջև ուժերի հավասարակշռության պահպանման ձգտումների միջև։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է Հայկական հարցի, միջազգային հարաբերությունների, 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի դիվանագիտական գործընթացների ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, դիվանագիտության հետազոտողներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի և միջազգային քաղաքականության փոխազդեցությամբ։

History

Հայոց ցեղասպանության (1915–1917 թթ. փետրվար) ընթացքում Ռուսաստանի դիրքորոշումը և ներգրավվածությունը պայմանավորված էին Առաջին համաշխարհային պատերազմի կովկասյան ճակատում նրա ռազմաքաղաքական շահերով, Օսմանյան կայսրության հետ հակամարտությամբ և տարածաշրջանում ազդեցության ընդլայնման նպատակներով։ Ռուսական կայսրությունը, լինելով Անտանտի անդամ և կռվելով Օսմանյան կայսրության դեմ, որոշ փուլերում հանդես էր գալիս որպես արևմտահայ բնակչության հնարավոր պաշտպան կամ դաշնակից, հատկապես այն տարածքներում, որտեղ ռուսական բանակը առաջ էր շարժվում դեպի Արևմտյան Հայաստան՝ ստեղծելով ժամանակավոր վերահսկողություն մի շարք շրջանների վրա։ 1915 թվականի իրադարձությունների ընթացքում ռուսական զորքերի առաջխաղացումը Վանի, Էրզրումի և այլ ուղղություններով որոշ դեպքերում հնարավորություն տվեց հայ բնակչության մի մասին փրկվել տեղահանություններից և կոտորածներից, ինչպես նաև կազմակերպել տեղական ինքնապաշտպանություն և վարչական կառույցներ ռուսական վերահսկողության ներքո։ Սակայն միևնույն ժամանակ Ռուսաստանի քաղաքականությունը չէր բխում բացառապես մարդասիրական նպատակներից, քանի որ այն հիմնականում պայմանավորված էր ռազմավարական հաշվարկներով և Օսմանյան կայսրության թուլացման ձգտմամբ, իսկ հայկական հարցը դիտարկվում էր որպես տարածաշրջանային քաղաքականության մաս։ 1916–1917 թվականներին ռուսական բանակի հաջողությունները շարունակվեցին, սակայն ներքին քաղաքական ճգնաժամերը Ռուսաստանում, հատկապես 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունը, հանգեցրին կովկասյան ճակատի քայքայմանը և ռուսական զորքերի աստիճանական դուրսբերմանը, ինչը ծանր հետևանքներ ունեցավ արևմտահայ բնակչության համար՝ թողնելով նրանց ավելի խոցելի օսմանյան վերահսկողության և շարունակվող բռնությունների պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, Ռուսաստանի դերը Հայոց ցեղասպանության ընթացքում երկակի բնույթ ուներ՝ մի կողմից՝ որոշ դեպքերում նպաստելով հայ բնակչության ժամանակավոր պաշտպանությանը իր ռազմական առաջխաղացման միջոցով, մյուս կողմից՝ չլինելով հետևողական քաղաքական և մարդասիրական աջակցություն ապահովող գործոն, քանի որ նրա գործողությունները հիմնականում պայմանավորված էին պատերազմի ռազմավարական հաշվարկներով և տարածաշրջանային շահերով։