Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ (1988, Մարտ, թիվ 3)
Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի ընտրանի՝ ընդգրկելով գեղարվեստական, գիտահանրամատչելի, պատմական, արկածային, ֆանտաստիկ և կրթական բնույթի հրատարակություններ։ Ցանկի նպատակն է ընթերցողներին, մանկավարժներին, գրադարանավարներին և ծնողներին ծանոթացնել պատանեկան գրականության նոր ձեռքբերումներին, որոնք նպաստում են աշխարհայացքի ընդլայնմանը, քննադատական մտածողության զարգացմանը և ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Ներկայացված գրքերը շոշափում են ընկերության, ինքնաճանաչման, պատասխանատվության, գիտության, պատմության, բնապահպանության և ժամանակակից հասարակությանն առնչվող բազմաբնույթ թեմաներ՝ համադրելով ուսուցողական և ժամանցային արժեքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ստեղծագործություններին, որոնք համապատասխանում են պատանիների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկություններին, խրախուսում են ստեղծագործական մտածողությունը և նպաստում անձնական զարգացմանը։ Տեղեկատվական ցանկը ծառայում է որպես կողմնորոշիչ աղբյուր՝ օգնելով ընտրել արդիական և հետաքրքիր գրականություն երիտասարդ ընթերցողների համար։
Updated: 2026-08-21Linguistics
Գոյականի ձևաբանական զուգաձևությունները հին հայերենում
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է հին հայերենում գոյականի ձևաբանական զուգաձևություններին՝ դիտարկելով դրանց առաջացման պատճառները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և զարգացման օրինաչափությունները։ Նյութում վերլուծվում են այն դեպքերը, երբ նույն իմաստային դաշտին պատկանող գոյականները կամ նույն բառաձևերը հանդես են գալիս տարբեր քերականական ձևերով՝ պայմանավորված հնչյունական փոփոխություններով, բարբառային ազդեցություններով և գրավոր ավանդույթի տարբեր շերտերով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հոլովման համակարգի բազմազանությանը, որտեղ զուգաձևությունները արտահայտվում են տարբեր հոլովային վերջավորությունների, հիմքային փոփոխությունների և ձևաբանական տատանումների միջոցով։ Քննարկվում է նաև հունարենից, սիրիերենից և այլ լեզուներից կատարված փոխառությունների ազդեցությունը, որոնք հաճախ նպաստել են զուգաձև կառուցվածքների ձևավորմանը և պահպանմանը գրավոր հուշարձաններում։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ նման ձևաբանական բազմազանությունը կարևոր է հին հայերենի զարգացման փուլերի վերականգնման, տեքստերի քննադատական վերլուծության և լեզվական համակարգի պատմական վերակառուցման համար՝ ցույց տալով լեզվի ներքին դինամիկան և փոփոխական բնույթը։
Updated: 2026-09-22
History
«Երևանի ամուր և լավ կառուցված բերդի գրավման մասին»
Աշխատությունն անդրադառնում է Երևանի ամրոցի գրավման պատմական իրադարձությանը՝ ներկայացնելով այն որպես Հայաստանի և տարածաշրջանի քաղաքական ու ռազմական պատմության նշանակալի դրվագ։ Վերնագրում ընդգծված ամրոցի ամրությունն ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները կարևորում են Երևանի ռազմավարական դիրքը և նրա պաշտպանական նշանակությունը՝ որպես ռազմական ու վարչական կարևոր կենտրոն։ Նյութի առանցքում բերդի գրավման իրադարձությունն է, որը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու քաղաքի պատմական ճակատագիրը ռազմական գործողությունների, իշխանության փոփոխությունների և տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատությունը արժեքավոր է Երևանի պատմությամբ, նրա ամրաշինական ժառանգությամբ և ռազմական անցյալով հետաքրքրվողների համար, քանի որ ուշադրություն է հրավիրում քաղաքի պաշտպանական համակարգի, ամրոցի ռազմավարական դերի և պատմական իրադարձությունների փոխկապակցվածության վրա։ Այն նաև կարևոր նյութ է Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ նպաստելով Երևանի՝ որպես պատմականորեն նշանակալի քաղաքի, ռազմական ու քաղաքական անցյալի ճանաչմանը և այդ իրադարձությունների հիշողության պահպանմանը։
Updated: 2026-11-14
Literature
Արևմտահայ բանաստեղծության լեզուն
Արևմտահայ բանաստեղծության լեզուն աշխատությունը գրականագիտության և լեզվաբանության միջդիսցիպլինար ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է արևմտահայ պոեզիայի լեզվական առանձնահատկությունները՝ ընդգրկելով բառապաշարի, շարահյուսության, պատկերավորման միջոցների և ոճական կառուցվածքների ուսումնասիրությունը, այն բացատրում է, թե ինչպես է ձևավորվել արևմտահայ բանաստեղծական լեզուն տարբեր պատմական և մշակութային պայմաններում, ինչպես նաև ինչ ազդեցություն են ունեցել բարբառները, գրական ավանդույթները և եվրոպական գրական ուղղությունները, գիրքը անդրադառնում է նաև բանաստեղծական ձևերի էվոլյուցիային՝ չափածո կառուցվածք, ռիթմ, հանգավորում և պատկերային համակարգ, միաժամանակ ընդգծելով լեզվի դերը որպես ազգային ինքնության և մշակութային հիշողության պահպանման միջոց, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ գրականության և լեզվաբանության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-14
Economics
Հասարակական բարիքի արտադրություն
Այս աշխատությունը նվիրված է հասարակական բարիքների արտադրության էությանը, դրանց առանձնահատկություններին և պետական միջամտության անհրաժեշտությանը ժամանակակից տնտեսությունում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է հասարակական բարիքը՝ որպես այնպիսի ապրանք կամ ծառայություն, որը բնութագրվում է ոչ բացառելիությամբ և ոչ մրցակցայնությամբ, և որի օգտագործումը մեկ անձի կողմից չի նվազեցնում մյուսների օգտագործման հնարավորությունը։ Հեղինակը անդրադառնում է հասարակական բարիքների հիմնական օրինակներին՝ ազգային պաշտպանություն, հանրային անվտանգություն, ճանապարհային ենթակառուցվածքներ, կրթություն և առողջապահության որոշ ծառայություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «ազատ շուկայի ձախողումների» խնդրին՝ ցույց տալով, թե ինչու է շուկան ինքնուրույն չի կարող արդյունավետ կերպով ապահովել հասարակական բարիքների բավարար արտադրություն։ Գրքում քննարկվում են նաև պետական ֆինանսավորման և հարկային համակարգի դերը այդ բարիքների արտադրության և բաշխման գործընթացում։ Վերլուծվում է հասարակական բարիքների ազդեցությունը սոցիալական բարեկեցության, տնտեսական աճի և հասարակական կայունության վրա։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, պետական քաղաքականություն մշակողների, կառավարման մասնագետների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-23
Technology
Մոլիբդենիտային խտանյութերից բարձր մաքրությամբ և դիսպերսայնությամբ մոլիբդենի դիսուլֆիդի ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը
Աշխատությունը նվիրված է մոլիբդենիտային խտանյութերի վերամշակման և դրանցից բարձր մաքրության ու մանրադիսպերս կառուցվածքի մոլիբդենի դիսուլֆիդի ստացման արդյունավետ տեխնոլոգիական եղանակների մշակման գիտական, տեսական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են մոլիբդեն պարունակող հանքային հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությունը, խտանյութերի բաղադրության առանձնահատկությունների բացահայտումը, անցանկալի խառնուրդների հեռացման մեթոդների կատարելագործումը և ստացվող նյութի որակական ցուցանիշների վերահսկման տեխնոլոգիական հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոլիբդենիտի բյուրեղային կառուցվածքին, քիմիական բաղադրությանը, շերտավոր կառուցվածքով պայմանավորված ֆիզիկական հատկություններին և արդյունաբերական տարբեր բնագավառներում դրա կիրառման հեռանկարներին։ Ուսումնասիրվում են մոլիբդենիտային խտանյութերում առկա մետաղական ու ոչ մետաղական խառնուրդների բնույթը, դրանց ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի մաքրության աստիճանի վրա, ինչպես նաև հումքի նախնական մշակման և հարստացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են մոլիբդենի դիսուլֆիդի ստացման ու մաքրման ֆիզիկական, քիմիական և ֆիզիկաքիմիական մոտեցումները, որոնց ընտրությունը պայմանավորված է ելակետային հումքի հատկություններով, պահանջվող մաքրության աստիճանով և արտադրանքի մասնիկների չափային բնութագրերով։ Կարևորվում են նյութի դիսպերսայնության կարգավորման, մասնիկների չափերի բաշխման, տեսակարար մակերեսի մեծացման և կառուցվածքային միատարրության ապահովման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում տեխնոլոգիական գործընթացների ընթացքում նյութի բյուրեղային կառուցվածքի պահպանման, հնարավոր կառուցվածքային փոփոխությունների վերահսկման և ստացվող փոշենման արտադրանքի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների գնահատման հարցերին։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում խտանյութերի վերամշակման ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիկաքիմիական փոխակերպումները, տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությունները և տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությունը նյութի վերջնական հատկությունների վրա։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են մաքրման արդյունավետության գնահատման չափանիշները, խառնուրդների մնացորդային պարունակության որոշման մեթոդները և բարձր մաքրությամբ արտադրանքի ստացման համար անհրաժեշտ որակի վերահսկման սկզբունքները։ Կարևորվում է նյութի կառուցվածքի և բաղադրության հետազոտման ժամանակակից վերլուծական մեթոդների կիրառությունը, այդ թվում՝ ռենտգենաֆազային վերլուծության, էլեկտրոնային մանրադիտակման, սպեկտրային հետազոտությունների և մասնիկների չափերի որոշման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստացվող մոլիբդենի դիսուլֆիդի ֆունկցիոնալ հատկությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով դրա շերտավոր կառուցվածքը, շփման փոքր գործակիցը, ջերմային և քիմիական կայունության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր տեխնիկական միջավայրերում կիրառելիությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում բարձր մաքրությամբ և վերահսկվող դիսպերսայնությամբ նյութերի օգտագործմանը հակաշփական ծածկույթների, պինդ քսանյութերի, կոմպոզիտային նյութերի և հատուկ նշանակության տեխնիկական արտադրատեսակների ստեղծման գործում։ Քննարկվում են նաև մոլիբդենի դիսուլֆիդի կիրառման հնարավորությունները ժամանակակից նյութագիտության, էլեկտրոնիկայի, կատալիզի և նանոտեխնոլոգիաների ոլորտներում, որտեղ նյութի մաքրությունը, մասնիկների չափերը և մակերևութային հատկությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ դրա ֆունկցիոնալ արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարևոր տեղ են զբաղեցնում տեխնոլոգիական գործընթացների նյութական հաշվեկշռի, հումքի օգտագործման արդյունավետության, արտադրանքի ելքի և ստացման եղանակների տնտեսական նպատակահարմարության գնահատման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արդյունաբերական վերամշակման ընթացքում առաջացող թափոնների նվազեցմանը, նյութական ռեսուրսների խնայողությանը և բնապահպանական պահանջների պահպանմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի մոլիբդեն պարունակող հանքային հումքի համալիր օգտագործման նշանակությունը Հայաստանի հանքարդյունաբերության և մետալուրգիական արտադրության զարգացման տեսանկյունից։ Հետազոտության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս գնահատելու տեղական հանքային հումքից բարձր ավելացված արժեք ունեցող նյութերի ստացման հեռանկարները, հումքային արտադրանքից դեպի խորքային վերամշակում անցնելու հնարավորությունները և գիտատար տեխնոլոգիաների ներդրման նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է ընդգրկել նաև մշակված տեխնոլոգիական լուծումների լաբորատոր փորձարկման, ստացված արդյունքների համեմատական գնահատման, արտադրական մասշտաբավորման և տեխնոլոգիական գործընթացների կայունության ապահովման հարցերը։ Կարևորվում է արտադրանքի մաքրության, դիսպերսայնության և կառուցվածքային հատկությունների փոխկապակցվածության բացահայտումը, որը կարող է հիմք ծառայել տարբեր կիրառությունների համար նախատեսված մոլիբդենի դիսուլֆիդի նպատակային արտադրության կազմակերպման գործում։ Հետազոտությունն ունի գիտական և գործնական նշանակություն՝ նպաստելով հանքային հումքի վերամշակման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, բարձր մաքրությամբ անօրգանական նյութերի ստացման մեթոդաբանության զարգացմանը և ժամանակակից արդյունաբերության համար պահանջված ֆունկցիոնալ նյութերի արտադրության հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել քիմիկոսների, նյութագետների, մետալուրգների, հանքային հումքի վերամշակման մասնագետների, քիմիական տեխնոլոգիաների ինժեներների, նանոնյութերի հետազոտողների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և մոլիբդենի միացությունների ստացման ու կիրառման տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։
Updated: 2026-10-10