Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Linguistics

    Բեյլանի բարբառը

    Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բարբառային համակարգի առանձին ճյուղերից մեկի լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ պատմական, հնչյունաբանական, ձևաբանական, բառագիտական և շարահյուսական տեսանկյուններից։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում տվյալ խոսվածքի ձևավորման պատմական պայմանները, տարածման աշխարհագրական սահմանները, լեզվակիր համայնքների առանձնահատկությունները և այլ հայկական բարբառների հետ ունեցած փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչյունական համակարգին՝ ձայնավորների և բաղաձայնների արտասանությանը, պատմական հնչյունափոխություններին, շեշտադրության օրինաչափություններին և գրական հայերենի համեմատությամբ նկատվող տարբերություններին։ Ուսումնասիրվում են գոյականի հոլովման, բայի խոնարհման, դերանունների, ածականների և մյուս խոսքի մասերի կազմության ու գործածության բնորոշ ձևերը, ինչպես նաև քերականական այն հատկանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել տվյալ բարբառի տեղը հայերենի բարբառների դասակարգման համակարգում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բառապաշարի քննությանը՝ ներկայացնելով տեղական բառերը, հնաբանությունները, իմաստային առանձնահատկությունները, դարձվածային միավորները և հարևան լեզուների հետ երկարատև շփումների հետևանքով առաջացած փոխառությունները։ Բառային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև լեզվակիրների ավանդական կենցաղի, զբաղմունքների, սովորույթների և մշակութային միջավայրի հետ կապված բազմաթիվ իրողություններ։ Անդրադարձ է կատարվում պատմական իրադարձությունների, բնակչության տեղաշարժերի և լեզվական շփումների ազդեցությանը բարբառի զարգացման ու պահպանման վրա։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են ինչպես ընդհանուր հայերենին բնորոշ հատկանիշները, այնպես էլ տվյալ խոսվածքի ինքնատիպ լեզվական երևույթները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ բարբառագիտության, հայոց լեզվի պատմության և պատմահամեմատական լեզվաբանության համար, քանի որ բարբառային նյութի գրանցումն ու վերլուծությունը նպաստում են հայերենի պատմական զարգացման տարբեր փուլերի վերականգնմանը, լեզվական բազմազանության ուսումնասիրությանը և ժամանակի ընթացքում անհետացման վտանգի ենթարկված լեզվական ժառանգության պահպանմանը։

    Updated: 2026-09-28
    Բեյլանի բարբառը
    Online

    History

    Армения

    Գիրքը ներկայացնում է Հայաստանը՝ որպես հարուստ պատմական, մշակութային և բնական ժառանգություն ունեցող երկիր՝ անդրադառնալով նրա աշխարհագրական դիրքին, պատմական զարգացման հիմնական փուլերին, բնակչությանը, մշակույթին և ազգային ավանդույթներին։ Աշխատության մեջ նկարագրվում են երկրի բնական պայմաններն ու լանդշաֆտային բազմազանությունը՝ լեռնային տարածքները, հովիտները, գետերը, լճերը և բնակավայրերը, որոնք էական դեր են ունեցել տարածաշրջանի տնտեսական ու հասարակական կյանքի ձևավորման գործում։ Պատմական բաժիններում ներկայացվում են հայ ժողովրդի անցյալի կարևորագույն փուլերը, պետական կազմավորումների զարգացումը, քաղաքական իրադարձությունները և հարևան տարածաշրջանների հետ ունեցած կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական մշակույթի ձևավորմանն ու զարգացմանը՝ ճարտարապետությանը, եկեղեցական ժառանգությանը, գրականությանը, արվեստին, ժողովրդական բանահյուսությանը և ավանդական մշակույթին։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև հայկական բնակավայրերի և պատմամշակութային հուշարձանների առանձնահատկություններին՝ ցույց տալով դրանց նշանակությունը ազգային հիշողության և մշակութային ինքնության պահպանման գործում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու երկրի հասարակական և տնտեսական կյանքի, բնակչության կենցաղի, ավանդույթների և ժամանակակից զարգացման առանձնահատկությունների մասին։ Պատմական և մշակութային նյութերի համադրումը ընթերցողին ներկայացնում է Հայաստանի բազմաշերտ ինքնությունը՝ միավորելով հնագույն ժառանգությունը և ժամանակակից հասարակական իրականությունը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, մշակութաբաններին, ազգագրագետներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և բոլոր այն ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են համապարփակ պատկերացում կազմել Հայաստանի պատմության, բնության, մշակույթի և հասարակական կյանքի վերաբերյալ։

    Updated: 2026-09-09
    Армения
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1986, Август, №8)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և մասնագետների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրականության հոսքում։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ճյուղերին՝ մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, ավտոմատացմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, էներգետիկային, շինարարությանը և այլ կիրառական ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական առաջընթացի արդի միտումները և նորագույն հետազոտությունների ուղղությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտությունն ու համակարգված ներկայացումը, և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ գրականություն, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառել այն ուսումնական կամ հետազոտական նպատակներով։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1986, Август, №8)
    Online

    Journalism

    Azerbaijan launches operation against Nagorno-Karabakh and demands surrender

    Հոդվածը նվիրված է 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի դեմ սկսված ռազմական գործողություններին, դրանց քաղաքական նախադրյալներին և տարածաշրջանային անվտանգության վրա ունեցած ազդեցությանը։ Ներկայացվում են Ադրբեջանի իշխանությունների հայտարարությունները, որոնց համաձայն՝ ռազմական գործողությունները նպատակ ունեին վերականգնելու վերահսկողությունը Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ և հասնելու տեղի հայկական զինված կազմավորումների զինաթափմանը։ Անդրադարձ է կատարվում ադրբեջանական կողմի ներկայացրած հանձնվելու պահանջներին, Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության անվտանգության խնդիրներին և Հայաստանի իշխանությունների արձագանքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական գործողություններին նախորդած իրավիճակին, Լաչինի միջանցքի երկարատև շրջափակման հետևանքով առաջացած հումանիտար ճգնաժամին, ինչպես նաև 2020 թվականի պատերազմից հետո տարածաշրջանում ձևավորված քաղաքական և անվտանգային պայմաններին։ Լուսաբանվում են Ստեփանակերտում և այլ բնակավայրերում ստեղծված իրավիճակը, խաղաղ բնակչության նկատմամբ սպառնալիքները, ռազմական գործողությունների հետևանքով արձանագրված զոհերի ու վիրավորների մասին տեղեկությունները և միջազգային հանրության մտահոգությունները։ Քննարկվում են Ռուսաստանի խաղաղապահ ուժերի դերակատարությունը, Հայաստանի և Ադրբեջանի պաշտոնական դիրքորոշումների տարբերությունները, ինչպես նաև միջազգային կազմակերպությունների և առանձին պետությունների՝ ռազմական գործողությունները դադարեցնելու կոչերը։ Հոդվածը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հակամարտության սրման անմիջական պատճառների, Ադրբեջանի ներկայացրած քաղաքական պահանջների և Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության առջև ծառացած մարտահրավերների մասին։ Նյութը կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է 2023 թվականի սեպտեմբերյան իրադարձությունների ժամանակագրության, Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական զարգացումների, միջազգային արձագանքների և հակամարտության հումանիտար հետևանքների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, լրագրողների և տարածաշրջանային անվտանգության հարցերով զբաղվող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-15
    Azerbaijan launches operation against Nagorno-Karabakh and demands surrender
    Online

    Technology

    Երկաթի հիմքով անծակոտկեն հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը և կառուցվածքի ու հատկությունների հետազոտումը

    Նյութագիտության և փոշեմետալուրգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է երկաթի հիմքով անծակոտկեն հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների մշակմանը, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում փոշեմետալուրգիական նյութերի ստացման հիմնական սկզբունքները, մետաղական փոշիների ընտրության չափանիշները, բաղադրության ձևավորման առանձնահատկությունները և հակաշփական հատկությունների ապահովման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոշիների խառնման, մամլման, եռակալման և խտացման տեխնոլոգիական փուլերին, ինչպես նաև մնացորդային ծակոտկենության նվազեցման և համաձուլվածքների կառուցվածքային համասեռության բարձրացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ստացված նյութերի միկրոկառուցվածքը, ֆազային կազմը, կարծրությունը, ամրությունը, մաշակայունությունը և շփման գործակցի փոփոխության օրինաչափությունները։ Քննարկվում են նաև լեգիրող տարրերի, տեխնոլոգիական ջերմաստիճանային ռեժիմների և մշակման պայմանների ազդեցությունները համաձուլվածքների շահագործական բնութագրերի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կառուցվածքի և հատկությունների փոխկապակցվածությունը, փորձարարական հետազոտությունների մեթոդները և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել բարձր խտությամբ, մաշակայուն և հուսալի հակաշփական նյութերի մշակմանը՝ մեքենաշինության տարբեր հանգույցներում և շփման պայմաններում աշխատող դետալների արտադրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, մետալուրգիայի, մեքենաշինության և փոշեմետալուրգիական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Երկաթի հիմքով անծակոտկեն հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը և կառուցվածքի ու հատկությունների հետազոտումը
    Online

    Linguistics

    Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու

    Այս գիրքը ներկայացնում է հայերենի տերմինաբանական և ուղղագրական հիմնական կանոններն ու սկզբունքները՝ ծառայելով որպես գործնական տեղեկատու ճիշտ գրության և մասնագիտական լեզվի օգտագործման համար։ Այն ընդգրկում է տարբեր ոլորտների տերմինների միասնականացման հարցերը, բառերի ճիշտ ուղղագրության կանոնները, կետադրության հիմնական նորմերը և հաճախ հանդիպող լեզվական սխալների շտկման ուղիները։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում գիտական, տեխնիկական և պաշտոնական գրագրության լեզվին՝ ցույց տալով, թե ինչպես ապահովել հստակություն, միօրինակություն և լեզվական ճշգրտություն։ Նյութը ներկայացված է համակարգված ձևով՝ որպես տեղեկատու ձեռնարկ, որտեղ ընթերցողը կարող է արագ գտնել անհրաժեշտ լեզվական կանոնները և օրինակները։ Գիրքը օգտակար է ուսանողների, լրագրողների, խմբագիրների, թարգմանիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր աշխատում են գրավոր հայերենով և ցանկանում են բարձրացնել իրենց լեզվական գրագիտության մակարդակը։

    Updated: 2026-09-10
    Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու