ԴԵՄՈԳՐԱՖԻԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐԸ

Environmental Science

Ստեղծագործությունը բնապահպանական և հասարակական քննադատական ուղղվածությամբ ուսումնասիրություն է, որի հեղինակն է Հակոբ Սանասարյան, և այն կենտրոնանում է Դալմայի այգիների պատմական, էկոլոգիական և քաղաքաշինական նշանակության վրա՝ ընդգծելով դրանց պահպանման և տարածքի օգտագործման շուրջ ձևավորված հակասությունները։ Գրքում քննարկվում են այն խնդիրները, որոնք կապված են կանաչ տարածքների կրճատման, քաղաքային զարգացման ճնշման և պատմամշակութային արժեքների հնարավոր կորուստների հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է Դալմայի այգիները որպես ոչ միայն բնական միջավայր, այլ նաև պատմականորեն ձևավորված մշակութային լանդշաֆտ, որի պահպանությունը կարևոր է Երևանի էկոլոգիական հավասարակշռության և բնակիչների կյանքի որակի համար։ Աշխատությունը վերլուծում է նաև քաղաքային քաղաքականությունների ազդեցությունը կանաչ գոտիների վրա՝ ընդգծելով հանրային շահի, տնտեսական ծրագրերի և բնապահպանական պահանջների միջև առկա բարդ փոխհարաբերությունները։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է տարրական կրթության փուլում մայրենի լեզվի զարգացնող ուսուցման կազմակերպման տեսական և մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ուսումնական ծրագրի, դասագրքի և դասագործընթացի փոխկապակցված համակարգի շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում այն մանկավարժական մոտեցումն է, որի համաձայն լեզվական գիտելիքների յուրացումը պետք է միաժամանակ նպաստի երեխայի խոսքի, մտածողության, ընթերցողական կարողությունների, ստեղծագործական ակտիվության և ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության զարգացմանը։ Քննվում է ուսումնական ծրագրի դերը կրթության նպատակների, բովանդակության, թեմատիկ հաջորդականության և ակնկալվող կարողությունների սահմանման գործում, ինչպես նաև այն հարցը, թե ծրագրային պահանջներն ինչպես են արտացոլվում դասագրքի կառուցվածքում և առանձին ուսումնական առաջադրանքներում։ Դասագիրքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես լեզվական և գրական նյութի աղբյուր, այլև որպես սովորողի ճանաչողական գործունեությունը կազմակերպող միջոց, որի տեքստերը, հարցերը, վարժությունները և ստեղծագործական առաջադրանքները կարող են նպաստել համեմատելու, վերլուծելու, ընդհանրացնելու, սեփական կարծիքը ձևակերպելու և լեզուն հաղորդակցական իրավիճակներում կիրառելու կարողությունների զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դասագործընթացին, որտեղ ծրագրային նպատակներն ու դասագրքային նյութը վերածվում են ուսուցչի և աշակերտների համատեղ գործունեության։ Դիտարկվում են ուսուցման այն ձևերն ու մեթոդները, որոնք խրախուսում են երեխայի ակտիվ մասնակցությունը, հարցադրումը, քննարկումը, տեքստի գիտակցված ընկալումը, բառապաշարի հարստացումը և կապակցված խոսքի զարգացումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կարդալու, գրելու, լսելու և խոսելու կարողությունների փոխկապակցված ձևավորումը՝ տարիքային առանձնահատկություններին և սովորողների անհատական հնարավորություններին համապատասխան։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսումնական առաջադրանքների աստիճանական բարդացմանը, հետադարձ կապի և գնահատման դերին, ինչպես նաև ուսուցչի կողմից զարգացնող կրթական միջավայրի ստեղծմանը։ Ծրագիր–դասագիրք–դասագործընթաց ամբողջական համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել դրանց միջև համապատասխանության նշանակությունը և այն պայմանները, որոնց դեպքում մայրենիի ուսուցումը կարող է դուրս գալ միայն լեզվական կանոնների յուրացման շրջանակից և դառնալ սովորողի ընդհանուր մտավոր ու հաղորդակցական զարգացման միջոց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տարրական կրթության մանկավարժության, մայրենիի դասավանդման մեթոդիկայի, զարգացնող ուսուցման և կրթության բովանդակության կազմակերպման մոտեցումները։

Other Subjects

Այս հրապարակումը անդրադառնում է Լեռնային Ղարաբաղի ռազմական կազմավորման՝ ռազմական ուժերի լիկվիդացման քաղաքական և անվտանգության խնդիրներին։ Նյութում վերլուծվում են ռազմական ուժի վերացման պատճառները, տարածաշրջանային անվտանգության վրա դրա հնարավոր ազդեցությունը, ինչպես նաև քաղաքական և դիվանագիտական գործընթացները, որոնք հանգեցրել են նման որոշման։ Աշխատությունը ընդգծում է Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում ուժային բալանսի փոփոխությունները, տեղական բնակչության անվտանգության ապահովման խնդիրները, հակամարտության կարգավորման հնարավոր ուղիները և հարևան պետությունների դերակատարությունը։ Նյութում ընդգրկված են փորձագետների գնահատականները և տարածաշրջանային անվտանգության վերլուծությունները՝ ցուցադրելով, թե ինչպես կարող է ռազմական կազմավորման լուծարումը ազդել տեղական և միջազգային քաղաքական լանդշաֆտի վրա։

History

Աշխատությունը ընդհանուր պատմության ուսումնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է ներկայացնել մարդկության պատմական զարգացման ընթացքը, տարբեր ժողովուրդների և հասարակությունների անցյալը, ինչպես նաև պատմական կարևոր իրադարձություններն ու հասարակական փոփոխությունները։ Որպես բազմահատոր դասագրքի երկրորդ հատոր՝ այն կազմում է պատմական գիտելիքների հաջորդական ներկայացման մի մասը և նախատեսված է պատմական նյութի ուսումնասիրությունն ու սովորողների ընդհանուր պատկերացումների ընդլայնումը խթանելու համար։ Ընդհանուր պատմության դասավանդումը կարևոր նշանակություն ունի տարբեր դարաշրջանների, քաղաքակրթությունների և ժողովուրդների միջև կապերը հասկանալու, պետությունների ձևավորման ու զարգացման ընթացքը ճանաչելու և հասարակական կյանքի փոփոխությունները պատմական համատեքստում դիտարկելու համար։ Այս բնույթի դասագրքերը սովորաբար պատմական նյութը կազմակերպում են ըստ ժամանակաշրջանների, իրադարձությունների կամ թեմաների՝ հնարավորություն տալով հետևելու քաղաքական, սոցիալական և մշակութային զարգացումների հաջորդականությանը։ Պատմական գիտելիքների յուրացումը նպաստում է ժամանակագրական մտածողության, պատճառահետևանքային կապերը բացահայտելու և տարբեր պատմական երևույթները համեմատելու կարողությունների ձևավորմանը։ Ուսումնական ձեռնարկի նշանակությունը պայմանավորված է նաև պատմության՝ որպես հասարակական հիշողության և անցյալի փորձի ուսումնասիրման միջոցի դերով։ Այն կարող է ծառայել դասավանդման, ինքնուրույն ընթերցանության և պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ գիտելիքների համակարգման համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայալեզու պատմագիտական ու կրթական գրականության, պատմության դասավանդման ավանդույթների և հայ կրթական միջավայրում համաշխարհային պատմության ուսումնասիրման զարգացման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմության ուսուցիչներին, պատմագիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայերեն դասագրքերի զարգացման ընթացքով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Pedagogy

Այս աշխատանքը նվիրված է հագուստի դիզայնի դասընթացում ուսանողների ստեղծագործական երևակայության զարգացման մանկավարժական և մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ապագա դիզայների մասնագիտական պատրաստվածությունը չի սահմանափակվում տեխնիկական գիտելիքների, ձևակառուցման կանոնների և կարի տեխնոլոգիաների յուրացմամբ․ ստեղծագործական երևակայությունը դիզայներական մտածողության առանցքային բաղադրիչներից է, որը հնարավորություն է տալիս ստեղծել նոր, ինքնատիպ և գեղագիտական ամբողջական լուծումներ։ Աշխատության մեջ ստեղծագործական երևակայությունը դիտարկվում է որպես ուսանողի կարողություն՝ վերափոխելու արդեն գոյություն ունեցող պատկերացումները, համադրելու տարբեր գաղափարներ, նյութեր, ձևեր, գույներ և ոճական տարրեր ու դրանց հիման վրա ստեղծելու նոր հագուստային կերպարներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարելի է ուսումնական գործընթացը կազմակերպել այնպես, որ այն չսահմանափակվի պատրաստի նմուշների կրկնօրինակմամբ, այլ խթանի ինքնուրույն որոնումը, փորձարկումը և գաղափարների ազատ արտահայտումը։ Դասընթացում ստեղծագործական երևակայության զարգացման համար կարող են կիրառվել էսքիզավորման, ասոցիատիվ մտածողության, գաղափարների գեներացման, տարբեր ոճերի և մշակութային տարրերի համադրման, ձևի վերափոխման, գունային լուծումների որոնման և նյութերի փորձարարական ընտրության առաջադրանքներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տեսողական աղբյուրների հետ աշխատանքին, քանի որ արվեստի գործերը, ճարտարապետությունը, բնությունը, ազգային մշակույթը, ժամանակակից նորաձևությունը և առօրյա միջավայրը կարող են դառնալ նոր դիզայներական գաղափարների ձևավորման խթան։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև ուսանողների ստեղծագործական գործունեության փուլերը՝ գաղափարի առաջացումից և նախնական էսքիզից մինչև հագուստի ձևի, նյութի, գույնի և դեկորատիվ լուծումների վերջնական ընտրություն։ Այս գործընթացում կարևոր է սովորողի ինքնուրույնության աստիճանական բարձրացումը․ սկզբնական փուլում ուսանողին կարող են առաջարկվել ուղղորդող վարժություններ, իսկ հետագա փուլերում՝ ավելի բաց և անհատական ստեղծագործական խնդիրներ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դասավանդողի դերը, որը պետք է ոչ միայն փոխանցի մասնագիտական գիտելիքներ, այլև ստեղծի ստեղծագործական փորձարկումների համար բարենպաստ միջավայր, խրախուսի ինքնատիպ գաղափարները և ուսանողին օգնի վերածել նախնական պատկերացումը իրագործելի դիզայներական լուծման։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ուսանողների ստեղծագործական կարողությունների գնահատման չափանիշները՝ գաղափարի ինքնատիպությունը, գեղագիտական ամբողջականությունը, ձևի և բովանդակության համապատասխանությունը, նյութերի ու գույների նպատակային ընտրությունը, կոմպոզիցիոն լուծումը և գաղափարը գործնականորեն իրականացնելու կարողությունը։ Կարևոր է նաև ստեղծագործական սխալների նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորումը, քանի որ փորձարկումն ու ոչ ստանդարտ լուծումների որոնումը դիզայներական ստեղծագործության բնական մասն են։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հագուստի դիզայն դասավանդող դասախոսների, արվեստի և դիզայնի մանկավարժների, մեթոդիստների, դիզայներների, ուսանողների և կրթական ծրագրեր մշակողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դիտարկում է հագուստի դիզայնի դասընթացը որպես միջավայր, որտեղ մասնագիտական հմտությունների հետ զուգահեռ կարելի է նպատակային զարգացնել ստեղծագործական երևակայությունը, ինքնուրույն մտածողությունը, գեղագիտական ընկալումը և նորարարական դիզայներական լուծումներ ստեղծելու կարողությունը։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։