Դրամավարկային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսության զարգացման վրա (ՀՀ օրինակով)

Biology

«Համառոտ կենդանաբանություն» աշխատությունը բնագիտական ուղղվածության ուսումնական կամ գիտահանրամատչելի հրատարակություն է, որը, ըստ վերնագրի, նախատեսված է կենդանիների աշխարհի մասին հիմնական գիտելիքներ մատուցելու համար։ Կենդանաբանությունը կենսաբանության այն ճյուղն է, որն ուսումնասիրում է կենդանիների կառուցվածքը, կենսագործունեությունը, բազմազանությունը, տարածվածությունը, վարքագիծը և շրջակա միջավայրի հետ ունեցած կապերը։ Վերնագրում «համառոտ» բառի առկայությունը հուշում է, որ նյութը կարող էր ներկայացված լինել ներածական և մատչելի ձևով՝ առանց բնագիտական բոլոր հարցերի մանրամասն քննության։ Աշխատությունը հնարավոր է ներառել է կենդանիների հիմնական խմբերի նկարագրություններ, դրանց տարբերակիչ հատկանիշներ, կենսակերպի առանձնահատկություններ և բնական միջավայրում ունեցած նշանակության մասին տեղեկություններ։ Նմանատիպ գրքերը կարող էին օգտագործվել ուսումնական գործընթացում՝ սովորողներին կենդանական աշխարհի մասին համակարգված նախնական պատկերացում տալու, բնության նկատմամբ հետաքրքրություն զարգացնելու և բնագիտական գիտելիքների տարածմանը նպաստելու նպատակով։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև հայերեն բնագիտական գրականության ձևավորման և 19-րդ դարում գիտելիքի տարածման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այդ ժամանակաշրջանի համառոտ ուսումնական աշխատությունները կարևոր դեր կարող էին ունենալ բնագիտական առարկաների դասավանդման և մասնագիտական գիտելիքների ավելի լայն շրջանակների հասանելի դարձնելու գործում։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրից հնարավոր չէ հաստատել գրքի դասակարգման համակարգը, կենդանիների որ խմբերն են ներկայացված, արդյոք ներառված են պատկերներ կամ աղյուսակներ, և որքանով է նյութը նախատեսված դպրոցական ուսուցման համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պայմաններում շամպայնային և փրփրուն գինիների արդյունաբերական արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների գիտական ուսումնասիրությանը և պատրաստի արտադրանքի որակի վրա ազդող գործոնների գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում տեղական խաղողագործական հումքի առանձնահատկությունների, արտադրական միջավայրի և տեխնոլոգիական տարբեր փուլերի միջև փոխկապակցվածությունն է։ Քննության են առնվում հումքի որակական բնութագրերի, արտադրության կազմակերպման և տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությունները պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական ու զգայական հատկությունների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն գործոնների բացահայտմանը, որոնք պայմանավորում են փրփրուն գինիների կայունությունը, համային և բուրավետ հատկանիշների ձևավորումը, արտաքին տեսքը և արտադրանքի ընդհանուր որակական մակարդակը։ Աշխատանքում կարող են համեմատվել արտադրական տարբեր մոտեցումների արդյունքները՝ նպատակ ունենալով որոշել Հայաստանի հումքային և արտադրական պայմաններին առավել համապատասխան տեխնոլոգիական սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում խաղողի սորտային և որակական առանձնահատկությունների գնահատումը, քանի որ սկզբնական հումքի բաղադրությունը էական ազդեցություն ունի հետագա արտադրական գործընթացների և վերջնական արտադրանքի հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև արտադրանքի որակի վերահսկման ցուցանիշների համակարգում, տեխնոլոգիական գործընթացների կայունության գնահատում և արտադրական կորուստների նվազեցման հնարավորությունների վերլուծություն։ Տեխնոլոգիական կատարելագործումը դիտարկվում է արտադրության արդյունավետության, հումքի ռացիոնալ օգտագործման և պատրաստի արտադրանքի որակի կայունության տեսանկյունից։ Հայաստանի խաղողագործական և գինեգործական պայմանների հաշվառումը հետազոտությանը տալիս է տարածաշրջանային կիրառական նշանակություն՝ հնարավորություն ընձեռելով գնահատելու տեղական հումքի ներուժը և արտադրության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է գինեգործության տեխնոլոգիայի, սննդարդյունաբերական արտադրության և որակի վերահսկման մոտեցումները՝ նպաստելով Հայաստանի գինեգործական արդյունաբերության տեխնոլոգիական զարգացման պատմության և արտադրանքի որակի ձևավորման գիտական սկզբունքների ուսումնասիրմանը։

Informatics

Այս գիտական աշխատությունը վերաբերում է կառավարման համակարգերի տեսության առաջադեմ ուղղություններին՝ մասնավորապես մատրիցային կարգավորիչների մշակմանը ցիրկուլյանտ և հակացիրքուլյանտ կառուցվածք ունեցող դինամիկ համակարգերի համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում ներկայացվում են այն մաթեմատիկական մոտեցումները, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել և վերլուծել բազմաչափ համակարգերի կայունությունը, կառավարելիությունը և օպտիմալ արձագանքը տարբեր արտաքին խանգարումների պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մատրիցային հաշվարկների կիրառմանը՝ համակարգերի վիճակային մոդելավորման, հետադարձ կապի նախագծման և ազդանշանների մշակման համար։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ցիրկուլյանտ կառուցվածքների սիմետրիկ հատկությունները և հակացիրքուլյանտ համակարգերում առաջացող հակասիմետրիկ դինամիկան, որոնք կարևոր դեր ունեն կառավարման օրենքների ձևավորման և կայունացման ռազմավարությունների մշակման մեջ։ Ներկայացված են տեսական հիմնավորումներ և կիրառական օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս նման կարգավորիչների արդյունավետությունը ինժեներական տարբեր խնդիրներում, ներառյալ ավտոմատացված համակարգերը, ռոբոտատեխնիկան և ազդանշանային մշակումը։

Culture

Այս մատենագիտական աշխատությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների, գիտական ուսումնասիրությունների և տեղեկատվական նյութերի համակարգմանը ու ներկայացմանը։ Գրքում ամփոփված են մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ մատենագիտական տվյալներ՝ ստեղծելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի վերաբերյալ արժեքավոր տեղեկատվական շտեմարան։ Աշխատությունը կազմված է որպես ընթացիկ գրականության տեղեկատու, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մասնագետներին արագ հասանելի դարձնել նոր հրատարակությունների մասին տեղեկությունները՝ ներառելով գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ գիտական ու մշակութային նյութերի նկարագրությունները։ Այն կարևոր աղբյուր է խորհրդային շրջանի հայկական մշակույթի և արվեստի պատմության ուսումնասիրման համար՝ հնարավորություն տալով հետևել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական, ստեղծագործական և հրատարակչական գործընթացներին։ Գիրքը նպաստում է գրադարանային, արխիվային և գիտահետազոտական աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպմանը՝ պահպանելով մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, գրականագետների, մատենագետների, գրադարանավարների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի մշակույթի և արվեստի պատմությամբ ու դրա վերաբերյալ գրական աղբյուրներով։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է բույսերի կենսունակության ձևավորման և կարգավորման գործընթացներում բեղմնավորման դերի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով բույսերի վերարտադրողական կենսաբանության, ֆիզիոլոգիայի և զարգացման օրինաչափությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն փոխկապակցվածությունն է, որը գոյություն ունի ծնողական ձևերի կենսաբանական առանձնահատկությունների, սեռական վերարտադրության ընթացքի և ձևավորվող սերնդի կենսունակության միջև։ Քննության են առնվում բեղմնավորման գործընթացին նախորդող և հաջորդող փուլերի նշանակությունը, գամետների կենսաբանական որակը, դրանց փոխազդեցությունը, սաղմի սկզբնական զարգացումը և այդ երևույթների ազդեցությունը նոր բույսի հետագա աճի ու հարմարվողականության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե վերարտադրողական գործընթացների առանձնահատկությունների փոփոխությունը ինչպես կարող է արտահայտվել սերմերի կենսունակության, ծլունակության, բույսերի զարգացման կայունության և շրջակա միջավայրի պայմաններին արձագանքելու կարողության մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր բուսատեսակների կամ գենետիկորեն տարբերվող ձևերի համեմատական դիտարկումներ՝ բացահայտելու ծնողական հատկանիշների և սերնդի կենսաբանական որակի միջև հնարավոր օրինաչափությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ժառանգական և ֆիզիոլոգիական գործոնների փոխազդեցության վերլուծությունը, քանի որ բույսի կենսունակությունը ձևավորվում է բազմաթիվ ներքին և արտաքին ազդեցությունների համատեղ մասնակցությամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև սերմնաբուծության և բույսերի ընտրասերման տեսական խնդիրներին՝ գնահատելով վերարտադրողական կենսաբանության վերաբերյալ գիտելիքների նշանակությունը կենսունակ և կայուն բուսական ձևերի ստացման համար։ Միաժամանակ հաշվի են առնվում ջերմաստիճանի, խոնավության, սնուցման և այլ միջավայրային պայմանների հնարավոր ազդեցությունները վերարտադրողական գործընթացների և հետագա զարգացման վրա։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է բույսերի ֆիզիոլոգիայի, գենետիկայի, սաղմնաբանության և վերարտադրողական կենսաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով խորացնել պատկերացումները բեղմնավորման և ձևավորվող սերնդի կենսունակության միջև գոյություն ունեցող կենսաբանական կապերի վերաբերյալ։

Religion

Գիրքը նախատեսված է հայկական դպրոցներում աղոթքների կիրառման և աշակերտների հոգևոր դաստիարակության համար։ Վերնագիրը մատնանշում է ուսումնական միջավայրում գործածելու նպատակով կազմված աղոթքների ժողովածու, որը կարող էր ծառայել դպրոցական առօրյայի և կրոնական կրթության կազմակերպմանը։ Հայկական կրթական ավանդույթում քրիստոնեական աղոթքը կարևոր տեղ է զբաղեցրել՝ նպաստելով երեխաների ծանոթացմանը եկեղեցական լեզվին, հավատքի հիմնական պատկերացումներին և հոգևոր կյանքի սովորույթներին։ Աղոթքների ուսուցումը միաժամանակ դիտարկվել է որպես բարոյական դաստիարակության միջոց՝ խրախուսելով խոնարհությունը, երախտագիտությունը, բարությունը, պատասխանատվությունը և ուրիշների հանդեպ հարգանքը։ Դպրոցական աղոթագրքերը կարող էին ներառել տարբեր առիթների համար նախատեսված աղոթքներ, որոնք կիրառվում էին դասերի սկզբում կամ ավարտին, ինչպես նաև կրթական օրվա այլ պահերին։ Դրանց օգտագործումը նպաստում էր ընդհանուր հոգևոր միջավայրի ձևավորմանը և աշակերտների մասնակցությանը դպրոցական կրոնական ավանդույթներին։ Հեղինակ Ն. Տեր-Հակոբյանի անունով հիշատակվող այս հրատարակությունը կարևոր նյութ է հայ դպրոցական գրականության և 19-րդ դարի կրոնական կրթության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի կրթական մոտեցումը, որի շրջանակում գիտելիքների փոխանցումը զուգակցվում էր հոգևոր ու բարոյական արժեքների ձևավորման հետ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցական մշակույթի, աղոթագրական գրականության և հայկական դպրոցներում կիրառվող ուսումնական նյութերի պատմության տեսանկյունից։