Դրամավարկային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսության զարգացման վրա (ՀՀ օրինակով)

Информатика

Այս աշխատությունը վերաբերում է կենսաբժշկական պատկերների վերլուծության համար խորը ուսուցման (deep learning) հիման վրա տարաբաշխված ամպային (cloud-based distributed) մեթոդների մշակմանը՝ ընդգծելով արհեստական բանականության, բժշկական ինֆորմատիկայի և բարձր արդյունավետ հաշվարկային համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և ուսումնասիրել այն ալգորիթմական և ճարտարապետական լուծումները, որոնք թույլ են տալիս մեծ ծավալի բժշկական պատկերային տվյալների (MRI, CT, PET և այլն) ավտոմատ մշակումը, դասակարգումը և ախտորոշիչ մեկնաբանումը՝ օգտագործելով խորը նեյրոնային ցանցեր և ամպային հաշվարկային ռեսուրսներ։ Ուսումնասիրվում են մոդելների ուսուցման բաշխված մոտեցումները՝ տվյալների և հաշվարկների բաժանումը մի քանի սերվերների միջև, ինչպես նաև GPU/TPU-ների օգտագործմամբ բարձր արդյունավետության ապահովումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերների սեգմենտացիայի, օբյեկտների ճանաչման և պաթոլոգիական օջախների ավտոմատ հայտնաբերման խնդիրներին՝ կոնվոլյուցիոն նեյրոնային ցանցերի և տրանսֆորմերային մոդելների կիրառմամբ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է տվյալների անվտանգության, գաղտնիության պահպանման և բժշկական ինֆորմացիայի փոխանցման ստանդարտների կարևորությունը ամպային միջավայրում։ Միաժամանակ վերլուծվում են համակարգի մասշտաբայնության, արագագործության և կլինիկական կիրառելիության խնդիրները՝ իրական բժշկական միջավայրում արդյունավետ ներդրման տեսանկյունից։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է բժշկական ինֆորմատիկայի և արհեստական բանականության ոլորտում՝ նպաստելով կենսաբժշկական պատկերների ավտոմատացված վերլուծության և ախտորոշման ժամանակակից համակարգերի զարգացմանը։

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է Candida guilliermondii խմորասնկերի կենսական ակտիվության և բջջային նյութափոխանակության մի շարք կարևոր բաղադրիչների փոփոխությունների ուսումնասիրությանը ռենտգենյան ճառագայթման ազդեցության և հետագա վերականգնման՝ ռեպարացիայի, գործընթացների ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել իոնացնող ճառագայթման ազդեցությամբ խմորասնկային բջիջներում տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունների բնույթը և ուսումնասիրել բջիջների վերականգնողական գործընթացների ընթացքում այդ փոփոխությունների դինամիկան։ Աշխատության շրջանակում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նուկլեոտիդների և դրանց ածանցյալների դեզամինացման գործընթացներին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն նուկլեինաթթուների նյութափոխանակության, ազոտային միացությունների փոխակերպումների և բջջի կենսագործունեության կարգավորման համար։ Ուսումնասիրվում է, թե ճառագայթային ազդեցությունն ինչպես կարող է փոխել այդ կենսաքիմիական գործընթացների ինտենսիվությունը և դրանց հետ կապված նյութերի քանակական հարաբերակցությունները։ Առանձին կարևոր ուղղություն է պոլիֆոսֆատների քանակական տեղաշարժերի ուսումնասիրությունը։ Պոլիֆոսֆատները բջջում կատարում են էներգետիկ, իոնային հավասարակշռության, ֆոսֆատային փոխանակության և սթրեսային արձագանքների հետ կապված բազմաբնույթ գործառույթներ, ուստի դրանց պարունակության փոփոխությունները կարող են կարևոր ցուցանիշ լինել ճառագայթային ազդեցության նկատմամբ բջջի արձագանքը գնահատելու համար։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել ճառագայթումից անմիջապես հետո ստացված տվյալները և ռեպարացիայի տարբեր փուլերում արձանագրված փոփոխությունները՝ պարզելու համար, թե որ կենսաքիմիական խախտումներն են վերականգնվում, ինչ արագությամբ են ընթանում վերականգնողական գործընթացները և որ փոփոխություններն են պահպանվում ավելի երկար ժամանակ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու իոնացնող ճառագայթման ազդեցության և բջջի նյութափոխանակային համակարգերի միջև փոխկապակցվածությունը՝ կենսական ակտիվության, նուկլեոտիդային փոխանակության և ֆոսֆատային համակարգի փոփոխությունների համադրման միջոցով։ Նման մոտեցումը կարևոր է ռադիոկենսաբանական հետազոտությունների համար, քանի որ թույլ է տալիս ճառագայթային վնասումը գնահատել ոչ միայն բջջի կենսունակության ընդհանուր ցուցանիշներով, այլև ներբջջային կենսաքիմիական գործընթացների փոփոխությունների մակարդակով։ Ռեպարացիոն շրջանի ուսումնասիրությունը, իր հերթին, կարող է նպաստել խմորասնկերի բջջային դիմակայունության և վերականգնողական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են ընդլայնել պատկերացումները իոնացնող ճառագայթման նկատմամբ միկրոօրգանիզմների արձագանքի, բջջային նյութափոխանակության փոփոխությունների և վնասված բջիջների վերականգնման կենսաքիմիական հիմքերի վերաբերյալ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մանրէաբանների, մոլեկուլային կենսաբանների, ռադիոկենսաբանների, կենսաֆիզիկոսների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցի սովորողների ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության արդյունավետության բարձրացման մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ նոր և նորագույն պատմության դասընթացի ուսուցման օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում սովորողի ակտիվ ներգրավվածությունն է ուսումնական գործընթացում, նրա ինքնուրույն մտածելու, տեղեկություն որոնելու, վերլուծելու, համադրելու, եզրակացություններ կատարելու և սեփական տեսակետը հիմնավորելու կարողությունների զարգացումը։ Աշխատությունը հիմնվում է այն մոտեցման վրա, որ պատմության ուսուցումը չպետք է սահմանափակվի փաստերի, տարեթվերի և իրադարձությունների մեխանիկական յուրացմամբ, այլ պետք է նպաստի սովորողի քննադատական և վերլուծական մտածողության ձևավորմանը։ Գրքում ուսումնասիրվում են ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության էությունը, կառուցվածքը և կրթական նշանակությունը, ինչպես նաև այն մանկավարժական պայմանները, որոնց առկայության դեպքում սովորողը կարող է առավել արդյունավետորեն դառնալ սեփական ուսուցման ակտիվ մասնակից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական նյութի ինքնուրույն ուսումնասիրմանը, սկզբնաղբյուրների և լրացուցիչ գրականության հետ աշխատանքին, պատմական իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերի բացահայտմանը, տարբեր տեսակետների համեմատությանը և փաստերի հիման վրա հիմնավորված եզրահանգումների ձևավորմանը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչն է սովորողների ճանաչողական ակտիվության խթանման համար արդյունավետ մեթոդների և ուսուցման ձևերի ընտրությունը։ Դրանց թվում կարող են կիրառվել խնդրահարույց ուսուցումը, հետազոտական առաջադրանքները, քննարկումները, բանավեճերը, անհատական և խմբային աշխատանքները, նախագծային գործունեությունը, սկզբնաղբյուրների վերլուծությունը և պատմական իրավիճակների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Նման մեթոդները հնարավորություն են տալիս պատմական նյութը դարձնել ոչ միայն գիտելիքի փոխանցման միջոց, այլև սովորողի մտավոր գործունեության զարգացման գործիք։ Նոր և նորագույն պատմության դասընթացը հատկապես հարմար է ինքնուրույն ճանաչողական գործընթացի կազմակերպման համար, քանի որ ներառում է քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային բազմաթիվ իրադարձություններ ու գործընթացներ, որոնց ուսումնասիրությունը պահանջում է տարբեր աղբյուրների համադրում և բազմակողմանի վերլուծություն։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ուսուցչի դերի վերաիմաստավորմանը։ Ուսուցիչը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես սովորողի ինքնուրույն որոնումն ու հետազոտական գործունեությունը կազմակերպող, ուղղորդող և գնահատող մասնագետ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառման, առաջադրանքների բարդության աստիճանի ճիշտ ընտրության և ինքնուրույն աշխատանքի արդյունքների օբյեկտիվ գնահատման հարցերը։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ ներկայացվող մեթոդական մոտեցումները կարող են կիրառվել պատմության դասավանդման գործընթացում՝ սովորողների հետաքրքրվածությունը բարձրացնելու, ուսումնական մոտիվացիան ամրապնդելու և ինքնուրույն աշխատանքի հմտությունները զարգացնելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր է ավագ դպրոցում պատմության ուսուցման ժամանակակից կազմակերպման, սովորողի ճանաչողական ակտիվության զարգացման և ինքնուրույն ուսումնառության հմտությունների ձևավորման տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել պատմության ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և ավագ դպրոցի կրթական գործընթացով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Педагогика

Հրատարակության վերնագիրը վերաբերում է Կոստանդնուպոլսի Յորթաքյոյ թաղամասի ազգային լսարանին՝ հայ համայնքի հասարակական և կազմակերպական կյանքի հետ առնչվող հաստատությանը։ Ազգային լսարանները կարևոր դեր են ունեցել արևմտահայ համայնքների ինքնակազմակերպման գործընթացում՝ ծառայելով որպես ազգային գործերի քննարկման, համայնքային խնդիրների բարձրաձայնման և համատեղ որոշումների կայացման միջավայր։ Դրանք արտացոլում էին համայնքի անդամների մասնակցությունը հասարակական կյանքին և ազգային հաստատությունների գործունեությանը։ Այս համատեքստում հրատարակությունը արժեքավոր է Յորթաքյոյի հայ համայնքի պատմությամբ, տեղական ինքնակառավարման ձևերով և 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայ հասարակական միջավայրով հետաքրքրվողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու թաղային համայնքների կազմակերպվածությանը, ազգային կառույցների նշանակությանը և հանրային քննարկումների մշակույթին։ Յորթաքյոյի օրինակը կարելի է դիտարկել նաև որպես արևմտահայության քաղաքային կյանքի ուսումնասիրության մի մաս, որտեղ կրթական, կրոնական և հասարակական հաստատությունները նպաստել են համայնքային ինքնության պահպանմանը։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր կարող է լինել ազգային հաստատությունների, համայնքային հարաբերությունների և Կոստանդնուպոլսի հայերի հասարակական պատմության ուսումնասիրության համար։

Медицина

Բժշկագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քունքային բլթի էպիլեպսիայի կլինիկական դրսևորումների, ախտորոշիչ առանձնահատկությունների և դրանց միջև առկա փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում էպիլեպսիայի այս ձևի առաջացման հնարավոր պատճառները, ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, գլխուղեղի քունքային բլթի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները և դրանց նշանակությունը էպիլեպտիկ ակտիվության ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոպաների կլինիկական պատկերին, զգայական, վեգետատիվ, շարժողական և հոգեկան դրսևորումներին, ինչպես նաև գիտակցության փոփոխությունների ու հիշողության խանգարումների առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են կլինիկական ախտանիշների և էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆիկ ցուցանիշների, մագնիսառեզոնանսային շերտագրության տվյալների ու նյարդաբանական հետազոտության արդյունքների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև քունքային բլթի էպիլեպսիայի տարբեր կլինիկական ձևերի տարբերակիչ ախտորոշման, նոպաների ծագման օջախի տեղայնացման և հիվանդության ընթացքի գնահատման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են համալիր նյարդաբանական հետազոտության, երկարատև էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆիկ մշտադիտարկման, նեյրոպատկերավորման և նյարդահոգեբանական գնահատման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում կլինիկաախտորոշիչ տվյալների համադրման նշանակությանը բուժման անհատական մոտեցումների ընտրության, հիվանդության ընթացքի կանխատեսման և պացիենտների կյանքի որակի բարելավման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյարդաբանության, էպիլեպտոլոգիայի, կլինիկական նեյրոֆիզիոլոգիայի և նեյրոախտորոշման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Հրատարակությունը նվիրված է գրադարանագիտության և մատենագիտության բնագավառներում լույս տեսած մասնագիտական գրականության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվության հավաքագրմանը, համակարգմանը և ներկայացմանը։ Այն ունի տեղեկատվական և մասնագիտական-մատենագիտական բնույթ՝ նպատակ ունենալով գրադարանային ոլորտի աշխատակիցներին, մատենագետներին և հետազոտողներին ծանոթացնել համապատասխան գիտական, մեթոդական ու գործնական հրատարակություններին։ Դիտարկվում են գրադարանային գործի կազմակերպման, գրադարանային ֆոնդերի համալրման և պահպանման, գրականության մշակման, դասակարգման ու գրացուցակավորման, ընթերցողների սպասարկման և մատենագիտական գործունեության զարգացման հետ առնչվող նյութերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական գրականության մատենագիտական նկարագրությանը, թեմատիկ խմբավորմանը և տեղեկատվության որոնումն ու օգտագործումը հեշտացնող սկզբունքներին։ Հրատարակությունը կարող է ներառել գրքերի, գիտական հոդվածների, մեթոդական ձեռնարկների, տեղեկատուների և այլ մասնագիտական նյութերի վերաբերյալ մատենագիտական տվյալներ։ Կարևորվում են գրադարանագիտական հետազոտությունների արդյունքների տարածումը, մասնագիտական փորձի փոխանակումը, գրադարանային աշխատանքի նոր մեթոդների ուսումնասիրությունը և մատենագիտական սպասարկման կատարելագործումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատվական ռեսուրսների կազմակերպման, գրադարանների գործունեության արդյունավետության և մասնագիտական կրթության համար անհրաժեշտ գրականության ընտրության հարցերին։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես օժանդակ տեղեկատվական աղբյուր գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքների պլանավորման, մասնագիտական ինքնակրթության և գիտահետազոտական գործունեության համար։ Այն նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետների, գրադարանագիտության դասախոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար։