Dualities and defects

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Երևան քաղաքի դպրոցների առաջին դասարաններում սովորող երեխաների առողջական վիճակի և ուսումնական գործընթացի հիգիենիկ պայմանների համալիր ուսումնասիրությանը՝ փոխկապակցված դիտարկելով երեխայի առողջությունը, ֆիզիկական և ֆունկցիոնալ զարգացումը, դպրոցական միջավայրը և ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը։ Հետազոտության արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ դպրոցական կրթության սկզբնական փուլը երեխայի կյանքում կարևոր հարմարվողական շրջան է, երբ փոխվում են օրվա ռեժիմը, շարժողական ակտիվությունը, մտավոր աշխատանքի ծավալը, քնի և հանգստի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի նկատմամբ ներկայացվող պահանջները։ Աշխատության շրջանակում կարող են գնահատվել առաջին դասարանցիների առողջական վիճակի հիմնական ցուցանիշները, ֆիզիկական զարգացման մակարդակը, առողջական խմբերի բաշխվածությունը, տարածված հիվանդությունների և ֆունկցիոնալ շեղումների հաճախականությունը, ինչպես նաև դպրոցական միջավայրին հարմարվելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական գործընթացի հիգիենիկ գնահատմանը՝ հաշվի առնելով դասերի տևողությունը, դասացուցակի կառուցվածքը, դասերի միջև ընդմիջումները, մտավոր և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության հարաբերակցությունը, շարժողական ակտիվության հնարավորությունները և երեխայի հանգստի համար նախատեսված պայմանները։ Կարևոր ուղղություն է նաև դասասենյակների սանիտարահիգիենիկ պայմանների ուսումնասիրությունը՝ բնական և արհեստական լուսավորության, օդափոխության, ջերմաստիճանի, խոնավության, աղմուկի, կահույքի համապատասխանության և աշակերտի աշխատատեղի կազմակերպման տեսանկյունից։ Այս գործոնների գնահատումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե որքանով է դպրոցական միջավայրը համապատասխանում առաջին դասարաններում սովորող երեխաների տարիքային և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսումնական գործընթացի ընթացքում երեխաների աշխատունակության փոփոխություններին՝ ուշադրության, հոգնածության, ֆունկցիոնալ վիճակի և դասի տարբեր փուլերում առաջացող լարվածության գնահատմամբ։ Այդպիսի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ուսումնական ծանրաբեռնվածության որ պայմաններն են առավել մեծ ազդեցություն ունենում երեխայի աշխատունակության և ինքնազգացողության վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև դպրոցական օրվա ռեժիմի ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ սնունդը, քունը, ֆիզիկական ակտիվությունը, հանգիստը և տնային առաջադրանքների կատարման համար ծախսվող ժամանակը։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել առաջին դասարանցիների համար առավել բարենպաստ կրթական և հիգիենիկ պայմանների մշակման ու կատարելագործման համար։ Հետազոտության մեջ կարող են առաջարկվել ուսումնական ծանրաբեռնվածության օպտիմալացման, դասասենյակների պայմանների բարելավման, շարժողական դադարների արդյունավետ կազմակերպման, երեխաների առողջության պարբերական հսկողության և առողջ ապրելակերպի հմտությունների ձևավորման ուղղություններ։ Հատկապես կարևոր է առողջապահական և կրթական համակարգերի համագործակցությունը, քանի որ երեխայի առողջության պահպանումը դպրոցական միջավայրում պահանջում է ոչ միայն բժշկական հսկողություն, այլև ճիշտ կազմակերպված ուսումնական ռեժիմ և հիգիենիկ պայմաններ։ Թեման ունի նաև գործնական նշանակություն, քանի որ առաջին դասարաններում երեխաների առողջական վիճակի և ուսումնական միջավայրի փոխկապակցված գնահատումը կարող է նպաստել հետագա կրթական տարիներին առողջական խնդիրների կանխարգելմանը և դպրոցական հարմարվողականության բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել դպրոցական հիգիենայի և հանրային առողջապահության մասնագետների, մանկաբույժների, դպրոցների բուժաշխատողների, ուսուցիչների, կրթության կազմակերպիչների և համապատասխան ոլորտների հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համալիր գնահատելու Երևանի դպրոցների առաջին դասարաններում սովորող երեխաների առողջական վիճակը և նրանց ուսումնական միջավայրի հիգիենիկ համապատասխանությունը՝ բացահայտելով հնարավոր ռիսկային գործոնները և առաջարկելով կանխարգելիչ ու կազմակերպչական միջոցառումներ, որոնք կարող են նպաստել երեխաների առողջության պահպանմանը, արդյունավետ ուսուցմանը և դպրոցական միջավայրին բարեհաջող հարմարմանը։

Psychology

Այս աշխատանքը նվիրված է լոկուս վերահսկման (locus of control) հոգեբանական կոնստրուկտի դերին կպչուն-սևեռուն ձևավորումների (օբսեսիվ-կոմպուլսիվ դրսևորումների) առաջացման, զարգացման և պահպանման գործընթացներում՝ ընդգծելով անձի վերահսկողության զգացման ընկալման և անհանգստության կառավարման մեխանիզմների փոխկապվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես են արտաքին կամ ներքին լոկուս վերահսկման կողմնորոշումները ազդում անհատի մտքերի, վախերի և կրկնվող վարքագծերի ձևավորման վրա, հատկապես այն իրավիճակներում, երբ անձը փորձում է նվազեցնել անորոշությունը կամ կանխել հնարավոր բացասական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարին, որ արտաքին լոկուս վերահսկման գերակայության դեպքում անհատը ավելի հակված է իր կյանքի իրադարձությունները վերագրելու արտաքին ուժերին, ինչը կարող է ուժեղացնել վերահսկողության կորստի զգացումը և նպաստել կպչուն մտքերի ու կոմպուլսիվ գործողությունների ամրապնդմանը, մինչդեռ ներքին լոկուս վերահսկումը կարող է հանդես գալ որպես պաշտպանիչ գործոն՝ նպաստելով ինքնակարգավորման և անհանգստության նվազեցման մեխանիզմների զարգացմանը։ Քննարկվում են նաև կոգնիտիվ-վարքային մոտեցումները, որոնք բացատրում են, թե ինչպես են աղավաղված համոզմունքները և վերահսկողության գերագնահատված անհրաժեշտությունը պահպանում օբսեսիվ-կոմպուլսիվ ցիկլը, ինչպես նաև միջամտության հնարավորությունները՝ ուղղված վերահսկողության ընկալման վերակառուցմանը և ադապտիվ վարքային ռազմավարությունների ձևավորմանը:

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

History

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան մոնղոլների պատմության ուսումնասիրությանը՝ հայերեն պատմական աղբյուրների և ժամանակակիցների վկայությունների հիման վրա։ Այն արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ կենտրոնանում է մոնղոլական նվաճումների, Կովկասում և Առաջավոր Ասիայում նրանց հայտնվելու ու քաղաքական ազդեցության վերաբերյալ հայկական մատենագրության պահպանած տեղեկությունների համակարգման և վերլուծության վրա։ Հետազոտության հիմքում օգտագործված նյութերը ներառում են միջնադարյան հայ պատմիչների երկերից քաղված տեղեկություններ, մասնավորապես Վարդան Արևելցու, Ստեփանոս Օրբելյանի, Սմբատ Սպարապետի և Կիրակոս Գանձակեցու պատմական երկերը։ Կ. Պ. Պատկանովի կազմած երկհատորյակը հրատարակվել է 1873-1874 թվականներին. առաջին հատորում ներառված են Վարդանի, Ստեփանոս Օրբելյանի և Սմբատի աշխատություններից քաղված հատվածներ, իսկ երկրորդը նվիրված է Կիրակոս Գանձակեցու պատմությունից քաղված նյութերին։ Աշխատության մեջ հայ պատմական աղբյուրները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու մոնղոլական արշավանքների ընթացքը, նվաճված տարածքների քաղաքական իրավիճակը, տեղական իշխանությունների և մոնղոլական իշխանության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև բնակչության կրած սոցիալական և տնտեսական հետևանքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն այն տեղեկությունները, որոնք վերաբերում են XIII դարի իրադարձություններին, մոնղոլական զորքերի առաջխաղացմանը դեպի Կովկաս և Մերձավոր Արևելք, տեղական իշխանների քաղաքական վարքագծին և նորաստեղծ իշխանական համակարգի հետ հարաբերություններին։ Հայկական աղբյուրների համադրումը թույլ է տալիս ոչ միայն վերականգնել առանձին իրադարձությունների ժամանակագրությունը, այլև ուսումնասիրել մոնղոլական տիրապետության ազդեցությունը տարածաշրջանի հասարակական, քաղաքական և մշակութային կյանքի վրա։ Կարևոր է նաև աղբյուրագիտական մոտեցումը, քանի որ տարբեր պատմիչների հաղորդած տեղեկությունները կարող են տարբերվել ծավալով, շեշտադրումներով և իրադարձությունների մեկնաբանությամբ։ Այդ պատճառով նյութի համադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների մասին։ Հետազոտությունը արժեքավոր է նաև այն առումով, որ հայկական միջնադարյան պատմագրությունը դիտարկվում է որպես մոնղոլների պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրային շերտ. ժամանակակից ուսումնասիրություններում նույնպես Կիրակոս Գանձակեցու, Վարդանի, Ստեփանոս Օրբելյանի և Սմբատի տեղեկությունները օգտագործվում են մոնղոլների՝ Կովկասում և Առաջավոր Ասիայում գործունեությունը վերականգնելու համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն նպաստում է հայ միջնադարյան պատմագրության տեղեկությունների հասանելիությանը և համակարգմանը՝ դրանք ներկայացնելով թարգմանության և բացատրական ծանոթագրությունների միջոցով։ Պատկանովի աշխատանքը կարևոր տեղ ունի մոնղոլական շրջանի ուսումնասիրության աղբյուրագիտական գրականության մեջ և հետագայում օգտագործվել է Կովկասի ու Արևմտյան Ասիայի XIII-XIV դարերի պատմությանը վերաբերող ուսումնասիրություններում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, միջնադարագետներին, արևելագետներին, մոնղոլագիտության և հայագիտության մասնագետներին, աղբյուրագետներին, ինչպես նաև Կովկասի և Մերձավոր Արևելքի միջնադարյան պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության (Կոմկուս) ներսում ձևավորված ներկուսակցական կյանքի և առօրեական գործելակերպերի ուսումնասիրությանը 1920–1930-ական թվականներին՝ ընդգծելով քաղաքական ինստիտուտների և առօրյա սոցիալական իրականության փոխազդեցությունը խորհրդային համակարգի կայացման փուլում։ Հեղինակը վերլուծում է կուսակցական կազմակերպությունների կառուցվածքը, ներքին կարգապահության մեխանիզմները, անդամակցության գործընթացները և գաղափարական վերահսկողության ձևերը՝ դիտարկելով դրանք որպես քաղաքական իշխանության գործիքներ։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կուսակցական առօրեականությանը՝ ժողովների, հաշվետվությունների, քննարկումների և ներքին հաղորդակցության ձևերին, ինչպես նաև կուսակցական կյանքի ձևական և ոչ ձևական կողմերին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը կուսակցական վարքագծի վրա՝ ներառելով կադրային քաղաքականությունը, անձնական հարաբերությունները և տեղական իշխանության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է գաղափարախոսության և առօրյա պրակտիկայի փոխկապվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին քաղաքական նպատակները ներթափանցում հասարակական կյանքի տարբեր մակարդակներ։ Այն կարևոր է պատմաբանների, խորհրդային ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների և քաղաքական սոցիոլոգիայի մասնագետների համար՝ նպաստելով վաղ խորհրդային շրջանի ներքին քաղաքական մշակույթի ավելի խոր ըմբռնմանը։

History

Գիրքը ներկայացնում է IX դարում Հայաստան-ի պետականության վերականգնումը և Աշոտ Ա-ի դերը որպես անկախ հայկական թագավորության հիմնադիր։ Հիմնական բովանդակությունը․ Աշոտ Ա-ի գահակալությունը Բագրատունյաց իշխանության ամրապնդում և թագավորական իշխանության հաստատում։ Հայաստանի անկախության վերականգնում Արաբական տիրապետության թուլացում և պետական ինքնավարության ձեռքբերում։ Քաղաքական միավորումներ Նախարարական տների համախմբում և կենտրոնացված պետության ձևավորում։ Բյուզանդիայի և խալիֆայության հետ հարաբերություններ Դիվանագիտական և քաղաքական բարդ հարաբերություններ տարածաշրջանային ուժերի հետ։ Բագրատունյաց թագավորության հիմքերը Պետական կառավարման, բանակի և եկեղեցու համագործակցություն։