Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLaw
Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսգիրք
Այս գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսգրքի կառուցվածքը և հիմնական դրույթները՝ կարգավորելով աշխատանքային հարաբերությունների իրավական հիմքերը պետության, գործատուների և աշխատողների միջև։ Այն անդրադառնում է աշխատանքային պայմանագրերի կնքման, փոփոխման և լուծման կարգին, աշխատանքային իրավունքների և պարտականությունների հավասարակշռությանը, ինչպես նաև աշխատանքային վեճերի լուծման մեխանիզմներին։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են աշխատաժամանակի և հանգստի ռեժիմները, աշխատավարձի վճարման սկզբունքները, աշխատանքային անվտանգության և առողջության պահպանման պահանջները։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև աշխատողների սոցիալական երաշխիքները, ներառյալ արձակուրդները, նպաստները և պաշտպանության հատուկ ռեժիմները որոշ խմբերի համար։ Նյութը կառուցված է օրենսդրական նորմերի համակարգված մեկնաբանությամբ՝ օգնելով հասկանալ աշխատանքային իրավունքի կիրառությունը գործնական իրավիճակներում։ Գիրքը օգտակար է իրավաբանների, կադրային մասնագետների և աշխատաշուկայի բոլոր մասնակիցների համար։
Updated: 2026-09-17
Law
Մարմնավաճառության հետ կապված քրեաիրավական և կրիմինալոգիական հիմնահարցեր
Աշխատությունը նվիրված է մարմնավաճառության հետ առնչվող իրավական և կրիմինալոգիական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ երևույթը դիտարկելով քրեական իրավունքի, իրավակիրառ պրակտիկայի, հանցավորության կանխարգելման և մարդու իրավունքների պաշտպանության փոխկապակցվածության շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր վարքագծերի իրավական սահմանազատման խնդիրն է՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այն արարքներին, որոնք կարող են կապված լինել այլ անձի շահագործման, հարկադրանքի, կազմակերպման կամ դրանից ապօրինի օգուտ ստանալու հետ։ Կարևորվում է իրավական հասկացությունների հստակ ձևակերպումը, քանի որ տարբեր բնույթի գործողությունների ոչ բավարար տարբերակումը կարող է դժվարություններ առաջացնել իրավական որակման և պատասխանատվության կիրառման ընթացքում։ Կրիմինալոգիական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են երևույթի առաջացմանն ու պահպանմանը նպաստող սոցիալական, տնտեսական և միջավայրային գործոնները՝ առանց խնդիրը միայն քրեական պատասխանատվության շրջանակում սահմանափակելու։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում խոցելի անձանց պաշտպանության, շահագործման և մարդկանց թրաֆիքինգի հետ հնարավոր կապերի տարբերակմանը, ինչպես նաև հարկադրանքի ենթարկված անձանց նկատմամբ իրավական պաշտպանության մեխանիզմների նշանակությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր երկրների իրավական մոտեցումները՝ պարզելու համար, թե ինչպես են կարգավորվում պատասխանատվության, կանխարգելման և տուժողների պաշտպանության հարցերը։ Կարևոր ուղղություն է քրեական քաղաքականության արդյունավետության գնահատումը՝ ուսումնասիրելով, թե իրավական սահմանափակումներն ու կանխարգելիչ միջոցները որքանով են նպաստում շահագործման և դրա հետ կապված հանցավոր վարքագծի նվազեցմանը։ Միաժամանակ ընդգծվում է սոցիալական կանխարգելման նշանակությունը՝ կրթական, սոցիալական աջակցության և պաշտպանության համակարգերի փոխգործակցության տեսանկյունից։ Քննության առարկա կարող են դառնալ նաև իրավապահ մարմինների, սոցիալական ծառայությունների և հասարակական կառույցների համագործակցության ընդհանուր սկզբունքները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քրեական իրավունքի և կրիմինալոգիայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով համակարգված ներկայացնել երևույթի իրավական կարգավորման, շահագործման կանխարգելման, պատասխանատվության սահմանազատման և խոցելի անձանց իրավունքների պաշտպանության հիմնական խնդիրները։
Updated: 2026-09-27
Religion
Տերունական 1845 և հայոց ՌՄՂԴ թվականների օրացույց
Հրատարակությունը ներկայացնում է տարվա օրացուցային կառուցվածքը՝ համադրելով Քրիստոսի ծննդյան և հայոց թվականությունները։ Երկու թվագրական համակարգերի զուգահեռ նշումը հնարավորություն էր տալիս ընթերցողներին համեմատելու ամսաթվերը և կողմնորոշվելու ժամանակի հաշվարկման տարբեր ավանդույթներում։ Օրացույցի հիմնական գործառույթը տարվա ամիսների, օրերի և ամսաթվերի հաջորդականությունը ներկայացնելն էր՝ օգնելով կազմակերպել առօրյա գործերը, հիշել կարևոր իրադարձությունները և հետևել տարվա ընթացքին։ Հայկական միջավայրում նման հրատարակություններն ունեին նաև հոգևոր նշանակություն, քանի որ օրացուցային տեղեկությունները կարող էին ներառել եկեղեցական տոների, սրբերի հիշատակության օրերի և ծիսական արարողությունների ժամանակացույցը։ Հայոց թվականության պահպանումը կարևոր էր ազգային ժամանակագրական ավանդույթի շարունակականության համար, իսկ քրիստոնեական թվագրության հետ համադրումը հեշտացնում էր տարբեր հաշվարկների կիրառությունը։ Օրացույցը կարելի է դիտարկել որպես 19-րդ դարի հայ հասարակության ժամանակի կազմակերպման և տպագիր տեղեկատվության տարածման մշակույթի արտահայտություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում տոմարագիտության, հայ եկեղեցական պատմության, ժամանակագրության և հայկական գրատպության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում գործածվող օրացուցային սովորույթների մասին։
Updated: 2026-11-06
Religion
Կրոնագիտություն կամ քրիստոնեական հոգևոր դաստիարակություն
Սույն աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական կրոնի հիմնադրույթների, հոգևոր կյանքի սկզբունքների և մարդու բարոյական ու կրոնական դաստիարակության հարցերին։ Այն ներկայացնում է քրիստոնեական աշխարհայացքի ճանաչողությանն ու յուրացմանը միտված ուսուցողական և դաստիարակչական գրականության այն ավանդույթը, որի նպատակն է ընթերցողին հաղորդակից դարձնել հավատքի բովանդակությանը, քրիստոնեական բարոյականության սկզբունքներին և հոգևոր կատարելագործման ուղիներին։ Աշխատության գաղափարական հիմքում ընկած է այն համոզմունքը, որ կրոնական գիտելիքը պետք է դառնա ոչ միայն մտավոր ճանաչողության, այլև մարդու ներքին կյանքի, վարքագծի և բարոյական նկարագրի ձևավորման միջոց։ Քրիստոնեական կրոնը դիտարկվում է որպես հոգևոր և բարոյական արժեքների ամբողջական համակարգ, որը մարդուն ուղղորդում է դեպի հավատք, առաքինություն, սեր, խոնարհություն, գթասրտություն և պատասխանատվություն։ Հոգեվարժության գաղափարը շեշտադրում է մարդու ներաշխարհի հետևողական դաստիարակության անհրաժեշտությունը՝ ընդգծելով, որ ճշմարիտ կրոնական կյանքը ենթադրում է ոչ միայն հավատքի ճշմարտությունների ճանաչում, այլև դրանց գիտակցված կիրառում առօրյա կյանքում։ Աշխատության կարևոր թեմատիկ ուղղություններից է քրիստոնեական հավատի և բարոյական վարքի փոխկապակցվածությունը։ Քրիստոնեական ուսմունքի համաձայն՝ մարդու հոգևոր կատարելագործումը պայմանավորված է հավատքի, մտքի և գործի ներդաշնակությամբ։ Հավատացյալը պետք է ոչ միայն ճանաչի կրոնական սկզբունքները, այլև առաջնորդվի դրանցով՝ իր հարաբերություններում դրսևորելով ազնվություն, արդարություն, համբերություն, ներողամտություն և սեր։ Այս մոտեցմամբ կրոնագիտությունը ձեռք է բերում գործնական դաստիարակչական նշանակություն՝ նպաստելով անհատի բարոյական ինքնագիտակցության և հոգևոր պատասխանատվության զարգացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև հոգևոր ինքնաքննության և ինքնակատարելագործման գաղափարը։ Քրիստոնեական հոգևոր ավանդույթում մարդը կոչված է մշտապես քննելու սեփական մտքերը, զգացմունքներն ու արարքները, ճանաչելու իր թերությունները և ձգտելու դրանց հաղթահարմանը։ Հոգևոր վարժանքը ենթադրում է ներքին կարգապահություն, աղոթական կյանք, խղճի գիտակցում և առաքինությունների հետևողական զարգացում։ Այս ճանապարհին կարևոր են խոնարհությունը, ինքնազսպումը, համբերությունը, բարեգործությունը և մերձավորի նկատմամբ հոգատարությունը։ Նման սկզբունքները նպաստում են մարդու ներքին խաղաղության ձևավորմանը և նրա հարաբերությունների բարելավմանը թե՛ ընտանիքում, թե՛ հասարակական կյանքում։ Քրիստոնեական բարոյագիտության կարևոր բաղադրիչներից է նաև մերձավորի հանդեպ սիրո և գթասրտության սկզբունքը։ Այն ենթադրում է սեփական շահերից վեր կանգնելու, կարիքավորին օգնելու, վիրավորանքները ներելու և մարդկային արժանապատվությունը հարգելու կարողություն։ Բարոյական կյանքը ներկայացվում է որպես գիտակցված ընտրությունների և պատասխանատու գործողությունների ամբողջություն, որտեղ յուրաքանչյուր անհատ պատասխանատվություն է կրում իր արարքների և դրանց հետևանքների համար։ Այս իմաստով հոգևոր դաստիարակությունը վերաբերում է ոչ միայն անհատի անձնական հավատքին, այլև նրա հասարակական վարքագծին ու շրջապատի հետ հարաբերություններին։ Աշխատության կրթական նշանակությունը կապված է կրոնական գիտելիքի համակարգված փոխանցման և քրիստոնեական աշխարհայացքի ձևավորման հետ։ Կրոնագիտությունը որպես ուսումնական բնագավառ հնարավորություն է տալիս ճանաչելու քրիստոնեական հավատքի հիմքերը, եկեղեցական ավանդույթները, բարոյական ուսմունքը և հոգևոր կյանքի կազմակերպման սկզբունքները։ Այն կարևոր է հատկապես այնպիսի կրթական միջավայրում, որտեղ կրոնական ուսուցումը դիտարկվում է որպես ազգային և հոգևոր դաստիարակության բաղադրիչ։ Քրիստոնեական ուսմունքի ճանաչողությունը նպաստում է նաև մարդու պատմական ու մշակութային ինքնության գիտակցմանը, քանի որ քրիստոնեությունը դարեր շարունակ էական ազդեցություն է ունեցել հայ ժողովրդի գրականության, արվեստի, կրթության, հասարակական կյանքի և բարոյական պատկերացումների ձևավորման վրա։ Գրական և կառուցվածքային առումով աշխատությունը պատկանում է կրոնական-ուսուցողական ու բարոյախոսական գրականության ավանդույթին։ Այս ժանրին բնորոշ են հասկացությունների բացատրությունը, ուսուցողական դատողությունները, բարոյական սկզբունքների ներկայացումը և ընթերցողին ուղղված դաստիարակչական խորհուրդները։ Նման երկերի նպատակն է կրոնական գաղափարները դարձնել հասկանալի և կիրառելի՝ դրանք կապելով մարդու անձնական կյանքի, հոգևոր փորձառության և հասարակական պարտականությունների հետ։ Աշխատության վերնագրում միավորված կրոնագիտության և հոգեվարժության հասկացությունները ցույց են տալիս, որ այստեղ կարևորվում են ինչպես հավատի գիտական ու գաղափարական ճանաչողությունը, այնպես էլ դրա ներքին յուրացումն ու գործնական իրականացումը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի XIX դարի հայ հոգևոր-կրթական գրականության զարգացման պատմության մեջ։ Այդ ժամանակաշրջանում հայկական կրթական և եկեղեցական միջավայրում մեծ ուշադրություն էր դարձվում կրոնական գիտելիքի տարածմանը, հայերեն ուսումնական գրականության ստեղծմանը և երիտասարդ սերնդի բարոյական դաստիարակությանը։ Հայ եկեղեցին ոչ միայն հոգևոր կյանքի կազմակերպման կենտրոն էր, այլև կարևոր դեր ուներ կրթության, գրագիտության, գրքի հրատարակության և ազգային մշակույթի պահպանման գործում։ Շուշին XIX դարում Արցախի հայկական մշակութային, կրթական և հոգևոր կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Քաղաքում զարգանում էին դպրոցական գործունեությունը, գրական կյանքը և հայերեն գրքի տպագրությունը։ Հրատարակության կապը Ղարաբաղի վիճակավոր առաջնորդի՝ բարձր սրբազան մետրոպոլիտ Բաղդասարի անվան հետ ընդգծում է եկեղեցական իշխանության և տպագրական գործունեության փոխկապակցվածությունը։ Հոգևոր առաջնորդների աջակցությամբ իրականացվող հրատարակչական նախաձեռնությունները նպաստում էին կրոնական ու կրթական գրականության տարածմանը և համայնքի հոգևոր պահանջների բավարարմանը։ Այս առումով աշխատությունը կարևոր վկայություն է նաև Շուշիի տպագրական պատմության և XIX դարի Արցախի հոգևոր-մշակութային կյանքի վերաբերյալ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ աստվածաբանության, քրիստոնեական բարոյագիտության, հոգևոր դաստիարակության, հայ եկեղեցու պատմության և XIX դարի հայկական կրթական գրականության ուսումնասիրողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև Շուշիի տպագրության պատմությամբ, Արցախի հոգևոր ժառանգությամբ և հայերեն կրոնական գրականության զարգացմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է քրիստոնեական հավատքի և բարոյական կյանքի փոխհարաբերության ներկայացմամբ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս խորհելու մարդու հոգևոր կատարելագործման, խղճի, առաքինության, ներողամտության, սիրո և հասարակական պատասխանատվության մասին։ Այն քրիստոնեական կրոնական գիտելիքը ներկայացնում է որպես մարդու անձնական ու հասարակական կյանքի ձևավորման կարևոր միջոց՝ ընդգծելով հոգևոր կրթության դերը անհատի և համայնքի բարոյական զարգացման գործում։ Հրատարակությունը հայ հոգևոր-կրթական ժառանգության արժեքավոր նմուշ է, որն արտացոլում է XIX դարի հայ եկեղեցական միջավայրում կրոնական գիտելիքի տարածման, քրիստոնեական դաստիարակության և ազգային հոգևոր մշակույթի պահպանման ձգտումները։
Updated: 2026-11-13
Political Science
ՌԴ-ի նկատմամբ ԳԴՀ-ի քաղաքականությունն ու դրա փոխակերպումները ժամանակակից փուլում
Ատենախոսության հիմնական նպատակը ՌԴ-ի նկատմամբ Գերմանիայի ժամանակակակից քաղաքականության ձևավորման և դրա միտումների վրա ազդող հիմնական գործոնների վերլուծությունն է / Целью диссертационного исследования является изучение трансформации российской политики Германии и выявление комплекса факторов, влияющих на ее тенденции / The main goal of the research is the study of the transformation of Germany's policy towards Russia and the set of factors that have an impact on its trends Հրատ.՝ ՀՀ ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան, Երևան, 2017, 2018, Ատենախոսություն՝ 147 էջ, սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/994] [dspace.nla.am]
Updated: 2026-09-14
Culture
Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Մատենագիտական, գրադարանագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ տեղեկատու՝ նախատեսված համապատասխան հրատարակությունների համակարգված ներկայացման և տեղեկատվական հասանելիության ապահովման համար։ Տեղեկատուի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին ծանոթացնել հայ մշակույթի ու արվեստի տարբեր բնագավառներին առնչվող նոր գրքերին, հոդվածներին և այլ հրապարակումներին։ Հրատարակության շրջանակներում կարող են ընդգրկվել հայ գրականության, երաժշտության, թատրոնի, կերպարվեստի, ճարտարապետության, կինոյի, ժողովրդական ստեղծագործության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական նյութեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրականության թեմատիկ դասակարգմանը, մատենագիտական նկարագրությունների ճշգրտությանը և անհրաժեշտ տեղեկությունների որոնման հարմարավետությանը։ Տեղեկատուում կարող են ներկայացվել հրատարակությունների հեղինակները, վերնագրերը, հրատարակման տվյալները և դրանց բովանդակությունը բնութագրող համառոտ տեղեկություններ։ Կարևորվում է ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության դերը մշակութային կյանքի նոր զարգացումներին հետևելու, մասնագիտական գրականության ընտրությունը հեշտացնելու և հետազոտական աշխատանքների համար անհրաժեշտ աղբյուրները հայտնաբերելու գործում։ Անդրադարձ է կատարվում գրադարանների, գիտական հաստատությունների և մշակութային կազմակերպությունների տեղեկատվական սպասարկման պահանջներին։ Հրատարակությունը կարող է նպաստել հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության հաշվառմանը, մատենագիտական տեղեկությունների համակարգմանը և համապատասխան գիտական ու ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրմանը։ Այն կարող է օգտագործվել նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում մշակութային հրատարակությունների թեմատիկ ուղղությունների և զարգացման միտումների հետազոտության նպատակով։ Տեղեկատուն օգտակար կարող է լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, ուսանողների և հայ մշակույթի ու արվեստի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-10