Տերունական 1845 և հայոց ՌՄՂԴ թվականների օրացույց

Տեխնոլոգիա

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է բարդ լեռնաերկրաբանական պայմաններում ցածր հզորության կտրուկ անկմամբ հանքային մարմինների մշակման արդյունավետության բարձրացման ուղիներին՝ ընդգծելով արդյունահանման տեխնոլոգիաների կատարելագործման, կորուստների նվազեցման և արտադրողականության աճի հիմնախնդիրները։ Աշխատությունը վերլուծում է նման հանքային մարմինների մշակման առանձնահատկությունները՝ կապված դրանց նեղ հզորության, մեծ թեքության անկյան և տեղանքի բարդ կառուցվածքի հետ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հանքարդյունաբերական տեխնոլոգիաների ընտրության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաց և ստորգետնյա մշակման մեթոդների համակցված կիրառմանը, հորատապայթեցման աշխատանքների օպտիմալացմանը, հանքաքարի ընտրովի արդյունահանման տեխնոլոգիաներին և հանքային զանգվածի տեղափոխման արդյունավետ համակարգերին։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև ժամանակակից մեքենայացման միջոցների, ավտոմատացված կառավարման համակարգերի և թվային մոդելավորման կիրառման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել ծախսերը, բարձրացնել անվտանգությունը և ապահովել ռեսուրսների առավել ամբողջական օգտագործում։ Աշխատանքը կարևոր է հանքարդյունաբերության ոլորտի ինժեներների և նախագծողների համար՝ նպաստելով բարդ երկրաբանական պայմաններում հանքավայրերի մշակման տեխնոլոգիական և տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քրեական դատավարության ընթացքում անձանց, առարկաների կամ այլ օբյեկտների ճանաչման նպատակով ներկայացման իրավական, կազմակերպական և տակտիկական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության կենտրոնում են տվյալ դատավարական գործողության նշանակությունը, դրա իրականացման սկզբունքները, ապացուցողական արժեքը և քրեական գործի համար կարևոր հանգամանքների բացահայտման գործընթացում ունեցած դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճանաչման հոգեբանական հիմքերին՝ մարդու ընկալման, հիշողության, նախկինում տեսած օբյեկտի մտապատկերի պահպանման և հետագայում այն տարբերակելու կարողության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ճանաչման հավաստիության վրա, այդ թվում՝ սկզբնական դիտարկման պայմանները, ժամանակային ընդմիջումը, ճանաչվող օբյեկտի առանձնահատկությունները և ճանաչող անձի հոգեբանական վիճակը։ Դատավարական տեսանկյունից քննարկվում են գործողության օրինական կազմակերպման, մասնակիցների իրավունքների ապահովման, արդյունքների պատշաճ արձանագրման և ստացված տվյալների ապացուցողական նշանակության հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նախապատրաստական փուլին, որի ընթացքում անհրաժեշտ է գնահատել ճանաչման իրականացման նպատակահարմարությունը, պարզել ճանաչող անձի՝ նախկինում ընկալած օբյեկտի վերաբերյալ հիշողությունները և ընտրել համապատասխան կազմակերպական պայմաններ։ Քրեագիտական տակտիկայի շրջանակում ուսումնասիրվում են գործողության արդյունավետությունն ու օբյեկտիվությունը բարձրացնող մոտեցումները, ինչպես նաև այն սխալներն ու կողմնակալության հնարավոր աղբյուրները, որոնք կարող են հանգեցնել ոչ հավաստի արդյունքների։ Անդրադարձ է կատարվում անձի արտաքին հատկանիշներով ճանաչմանը, առարկաների և այլ օբյեկտների նույնականացման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև տարբեր իրավիճակներում կիրառվող դատավարական մոտեցումների տարբերություններին։ Քննարկվում է ճանաչման արդյունքների հարաբերակցությունը քրեական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված այլ ապացույցների հետ՝ ընդգծելով դրանց համակցված և բազմակողմանի գնահատման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտությունը կարևորում է օրինականության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և ապացույցների արժանահավատության պահանջների պահպանումը՝ ցույց տալով, որ ճանաչման արդյունքների արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն ճանաչող անձի հայտարարությամբ, այլև ամբողջ գործողության կազմակերպման և փաստաթղթավորման պատշաճությամբ։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն քրեական դատավարության և քրեագիտության համար՝ նպաստելով ճանաչման հետ կապված դատավարական գործողությունների գիտական հիմնավորմանն ու իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործմանը։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատու բնույթի աշխատություն է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է Հայաստանի վերաբերյալ որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակված գրականությունը և ծառայում որպես համապատասխան նյութերի որոնման ու ուսումնասիրության գործիք։ Այն կազմվել է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժնի կողմից և նախատեսված է տարբեր ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների ու Հայաստանի վերաբերյալ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Գրացուցակում ընդգրկված մատենագիտական տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված գրքերի, ուսումնասիրությունների և այլ տպագիր նյութերի շրջանակի մասին։ Նյութերի համակարգված ներկայացումը հեշտացնում է անհրաժեշտ հրատարակությունների հայտնաբերումը, դրանց մատենագիտական տվյալների ճշտումը և թեմատիկ ուսումնասիրությունների համար համապատասխան աղբյուրների ընտրությունը։ Հրատարակությունն արժեքավոր է նաև որպես ժամանակաշրջանի գիտական, հասարակական և մշակութային գործունեությունն արտացոլող տեղեկատվական շտեմարան, քանի որ գրական արտադրանքի ամբողջացումը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարբեր գիտակարգերի և ուսումնասիրության ուղղությունների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտագործվել պատմության, մշակույթի, գրականության, լեզվաբանության, հասարակական գիտությունների, արվեստի և այլ ոլորտների վերաբերյալ մատենագիտական հետազոտություններ իրականացնելիս։ Գրացուցակի առանձնահատուկ նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր աղբյուրներում և հավաքածուներում առկա նյութերի վերաբերյալ տեղեկությունների մեկ միասնական համակարգում համախմբմամբ, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կարող է առավել արագ կողմնորոշվել մեծածավալ գրականության մեջ։ Միաժամանակ հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է գրքի և տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական պատկերը, ուսումնասիրել գիտական ու մշակութային հետաքրքրությունների հիմնական ուղղությունները և կատարել վիճակագրական կամ համեմատական վերլուծություններ։ Իր կառուցվածքով և նշանակությամբ այն ոչ թե մեկ թեմայի վերաբերյալ շարադրանք է, այլ տեղեկությունների կազմակերպված հավաքածու, որի հիմնական նպատակն է ապահովել գրականության մատենագիտական հաշվառում, որոնում և հետագա գիտական օգտագործում։

Բնապահպանություն

Տրանսպորտը և շրջակա միջավայրը սերտորեն փոխկապակցված են, քանի որ տրանսպորտային համակարգը միաժամանակ ապահովում է հասարակության շարժունակությունը և տնտեսության զարգացումը, բայց նաև զգալի ազդեցություն է թողնում բնության վրա։ Տրանսպորտի հիմնական տեսակները՝ ավտոմոբիլային, երկաթուղային, օդային և ջրային, տարբեր չափով են ազդում շրջակա միջավայրի վրա։ Ավտոմոբիլային տրանսպորտը համարվում է օդի աղտոտման հիմնական աղբյուրներից մեկը, քանի որ ներքին այրման շարժիչները արտանետում են ածխաթթու գազ, ազոտի օքսիդներ, ածխաջրածիններ և փոշի, որոնք նպաստում են մթնոլորտի աղտոտմանը և կլիմայի փոփոխությանը։ Օդային տրանսպորտը նույնպես ունի զգալի ազդեցություն, հատկապես բարձր բարձրությունների վրա արտանետվող գազերի պատճառով, որոնք ուժեղացնում են ջերմոցային էֆեկտը։ Երկաթուղային տրանսպորտը համեմատաբար ավելի քիչ վնասակար է, քանի որ այն ավելի էներգաարդյունավետ է և կարող է օգտագործել էլեկտրական էներգիա, սակայն ենթակառուցվածքների կառուցումը կարող է ազդել բնական լանդշաֆտների վրա։ Ջրային տրանսպորտը նույնպես առաջացնում է որոշ էկոլոգիական խնդիրներ, ինչպիսիք են ջրի աղտոտումը վառելիքով և նավթամթերքներով։ Տրանսպորտը ազդում է նաև աղմուկային աղտոտման վրա, որը կարող է բացասաբար ազդել մարդու առողջության և կենդանական աշխարհի վրա։ Բացի այդ, ճանապարհաշինությունը և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների ընդլայնումը հաճախ հանգեցնում են հողերի կորստի, անտառահատման և էկոհամակարգերի մասնատման։ Այս խնդիրների լուծման համար ժամանակակից աշխարհում մեծ նշանակություն ունի «կանաչ տրանսպորտի» զարգացումը՝ էլեկտրական մեքենաների, հասարակական տրանսպորտի բարելավման և մաքուր էներգիայի օգտագործման միջոցով։ Կարևոր են նաև քաղաքային պլանավորման ճիշտ լուծումները, որոնք նվազեցնում են տրանսպորտային ծանրաբեռնվածությունը և արտանետումները։ Այսպիսով, տրանսպորտը մի կողմից կենսական նշանակություն ունի հասարակության համար, իսկ մյուս կողմից պահանջում է պատասխանատու կառավարում՝ շրջակա միջավայրի պահպանության համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան գրականության առանձնահատուկ դրսևորումներից մեկի՝ գանձարանային տաղերի խորհրդանշային համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց գեղարվեստական կառուցվածքը, պատկերային մտածողությունը և հոգևոր-միստիկական բովանդակությունը։ Վերլուծվում են տաղերում կիրառվող խորհրդանշանների ծագումը, իմաստային շերտավորումը և կապը քրիստոնեական աշխարհընկալման ու ծիսական ավանդույթի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական արտահայտչամիջոցներին, փոխաբերական մտածողության ձևերին և միջնադարյան հայ բանաստեղծական ավանդույթի ներսում խորհրդանիշների զարգացման ընթացքին։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է գանձարանային տաղը որպես ոչ միայն գրական, այլև մշակութային և կրոնափիլիսոփայական համակարգ, որտեղ խորհրդանշանը հանդես է գալիս որպես իմաստի բազմաշերտ կրող և հոգևոր փորձառության արտահայտման միջոց։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս խորքային պատկերացում կազմել միջնադարյան հայ պոետիկ մտածողության առանձնահատկությունների, նրա խորհրդանշային լեզվի և հայ գրականության զարգացման պատմական կարևոր փուլերից մեկի մասին։

Տնտեսագիտություն

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական շուկայում հիփոթեքային վարկերի արժեթղթավորման գործընթացի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության շրջանակում ներկայացվում են հիփոթեքային վարկավորման և արժեթղթավորման էությունը, դրանց փոխկապակցվածությունը, կիրառման տնտեսական նպատակները և ֆինանսական շուկայի զարգացման վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Հեղինակը դիտարկում է այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով բանկերի և այլ ֆինանսական կազմակերպությունների կողմից տրամադրված հիփոթեքային վարկերը կարող են վերափոխվել ներդրումային գործիքների՝ հնարավորություն ստեղծելով ֆինանսական ռեսուրսների առավել արդյունավետ շրջանառության, իրացվելիության բարձրացման և նոր վարկային միջոցների ներգրավման համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արժեթղթավորման գործընթացի կառուցվածքին, մասնակիցների դերերին, ռիսկերի բաշխմանը և հիփոթեքային պարտավորությունների հիման վրա ձևավորվող արժեթղթերի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Հայաստանի ֆինանսական համակարգի առանձնահատկությունների տեսանկյունից, քանի որ անդրադառնում է տեղական շուկայի զարգացման մակարդակին, իրավական և ինստիտուցիոնալ միջավայրին, հնարավոր խոչընդոտներին ու զարգացման հեռանկարներին։ Գրքում քննարկվում են նաև արժեթղթավորման հնարավոր առավելություններն ու ռիսկերը՝ ներառյալ վարկային, շուկայական, իրացվելիության և իրավական ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց կառավարման անհրաժեշտ մոտեցումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, ֆինանսների, բանկային գործի և կապիտալի շուկաների ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար, ինչպես նաև ուսանողների, հետազոտողների, ֆինանսական կազմակերպությունների մասնագետների և ոլորտի քաղաքականություն մշակողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես կարող է հիփոթեքային վարկերի արժեթղթավորումը նպաստել ֆինանսական շուկայի խորացմանը, երկարաժամկետ ֆինանսավորման աղբյուրների ընդլայնմանը և բնակարանային վարկավորման համակարգի զարգացմանը Հայաստանի պայմաններում։