Эпидемиологические закономерности кампилобактериозов в РА

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է իսպանական հրաշապատում հեքիաթի ոճապատկերային համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ժանրի գեղարվեստական լեզվի, պատկերավորման միջոցների և կառուցվածքային առանձնահատկությունների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության կենտրոնում հրաշապատում հեքիաթի այն ոճական և պատկերային համակարգն է, որի միջոցով ձևավորվում են ֆանտաստիկ աշխարհը, կերպարների բնութագրերը, իրադարձությունների զարգացումը և ստեղծագործության ընդհանուր գեղարվեստական մթնոլորտը։ Ուսումնասիրության մեջ ուշադրություն է դարձվում հեքիաթային խոսքի բառապաշարին, դարձվածքաբանությանը, համեմատություններին, փոխաբերություններին, մակդիրներին, կրկնություններին, խորհրդանշական պատկերներին և այլ ոճական հնարքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հարցի բացահայտումը, թե ինչպես են այս միջոցները մասնակցում հրաշապատում իրականության կառուցմանը և ինչպես են դրանք տարբերակում հեքիաթային խոսքը առօրյա կամ ոչ գեղարվեստական խոսքից։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև հեքիաթների կերպարային համակարգի լեզվական արտահայտման եղանակները՝ հերոսների, հակառակորդների, կախարդական էակների, օգնականների և այլ կերպարների նկարագրության առանձնահատկություններով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածության և ժամանակի պատկերավորմանը, քանի որ հրաշապատում հեքիաթում դրանք հաճախ կազմակերպվում են պայմանական և խորհրդանշական սկզբունքներով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև կայուն բանաձևերի և կրկնվող կառուցվածքների քննությունը, որոնք բնորոշ են բանավոր ավանդույթին և ապահովում են հեքիաթի կառուցվածքային ամբողջականությունն ու հիշվողությունը։ Իսպանական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ազգային մշակութային առանձնահատկությունները, ժողովրդական պատկերացումները, արժեքային համակարգը և պատմամշակութային միջավայրի ազդեցությունը հեքիաթի գեղարվեստական լեզվի ձևավորման վրա։ Միաժամանակ աշխատությունը կարող է անդրադառնալ եվրոպական և ընդհանուր բանահյուսական ավանդույթների հետ առնչություններին՝ պարզելու համար, թե որ ոճական ու պատկերային տարրերն ունեն համամարդկային բնույթ, իսկ որոնք են պայմանավորված իսպանական մշակութային առանձնահատկություններով։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև լեզվաբանության և գրականագիտության սահմանագծում, քանի որ ոճապատկերային համակարգի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ուսումնասիրել լեզվական կառուցվածքը, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները և դրանց ստեղծած իմաստային ու գեղագիտական ազդեցությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել իսպանական բանահյուսության, հեքիաթագիտության և համեմատական գրականագիտության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հրաշապատում հեքիաթը որպես մշակութային հիշողության և գեղարվեստական մտածողության կարևոր ձև։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, բանագետներին, լեզվաբաններին, ոճաբաններին, իսպանագետներին, թարգմանիչներին, ինչպես նաև իսպանական և եվրոպական ժողովրդական բանահյուսությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Philosophy

Հրատարակությունը ներկայացնում է երիտասարդության շրջանում աթեիստական գիտելիքների տարածմանն ու աշխարհայացքային կրթությանը նպաստելու նպատակով կազմված գրականության հանձնարարական ցանկ։ Այն նախատեսված է որպես կողմնորոշիչ մատենագիտական նյութ, որի միջոցով ընթերցողը կարող է ծանոթանալ կրոնի, աթեիզմի, փիլիսոփայության, գիտական աշխարհայացքի և հասարակության հոգևոր-մշակութային զարգացման վերաբերյալ տարբեր աշխատությունների։ Ցանկում ընդգրկված գրականությունը կարող է ներառել կրոնի ծագման և զարգացման, կրոնական հավատալիքների պատմության, կրոնի և գիտության փոխհարաբերությունների, աշխարհայացքի ձևավորման, փիլիսոփայական մտածողության և հասարակական կյանքի վրա կրոնական գաղափարների ազդեցության վերաբերյալ նյութեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երիտասարդների համար հասանելի և ճանաչողական նշանակություն ունեցող գրականությանը, որը կարող է օգտագործվել ինքնուրույն ընթերցանության, քննարկումների, դասախոսությունների, գրական-մատենագիտական միջոցառումների և կրթական աշխատանքների ընթացքում։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ թե առանձին գիտական ուսումնասիրություն է, այլ թեմատիկ կողմնորոշիչ՝ ընթերցողին անհրաժեշտ գրականության ընտրության և որոնման հարցում օգնելու համար։ Նման ցանկերը հատկապես բնորոշ են խորհրդային շրջանի մշակութակրթական հրատարակություններին, երբ երիտասարդության աշխարհայացքային դաստիարակությունը և գիտական-աթեիստական կրթությունը դիտարկվում էին որպես հասարակական-կրթական աշխատանքի կարևոր ուղղություններ։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել նաև որպես իր ժամանակաշրջանի գաղափարական, կրթական և գրադարանային քաղաքականության ուսումնասիրության աղբյուր, քանի որ առաջարկվող գրականության ընտրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակի գերակա աշխարհայացքային մոտեցումների մասին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, գրականագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, փիլիսոփայության և կրոնագիտության ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև խորհրդային շրջանի կրթական և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին պետական պարտքի կառավարման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ պարտքի ձևավորման, սպասարկման, արդյունավետ օգտագործման և երկարաժամկետ կայունության ապահովման տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ արտաքին պետական փոխառությունները կարող են կարևոր դեր ունենալ երկրի տնտեսական զարգացման, ենթակառուցվածքների ֆինանսավորման, բյուջետային խնդիրների լուծման և ներդրումային ծրագրերի իրականացման գործում, սակայն պարտքային ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործումը կամ պարտքի չափազանց արագ աճը կարող է մեծացնել պետական ֆինանսների և մակրոտնտեսական կայունության նկատմամբ ռիսկերը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է արտաքին պետական պարտքի էությունը, դրա կառուցվածքը, ձևավորման աղբյուրները և պետական ֆինանսական համակարգում ունեցած նշանակությունը։ Վերլուծվում են միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններից, օտարերկրյա պետություններից և այլ արտաքին աղբյուրներից ներգրավվող վարկային միջոցների առանձնահատկությունները, դրանց պայմանները, մարման ժամկետները, տոկոսադրույքները և արտարժութային կառուցվածքը։ Այս գործոնների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել արտաքին պարտքի սպասարկման բեռը և դրա ազդեցությունը պետական բյուջեի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արտաքին պարտքի դինամիկային և դրա հարաբերակցությանը երկրի տնտեսական աճի, պետական եկամուտների և համախառն ներքին արդյունքի հետ։ Պարտքի մակարդակի գնահատումը միայն բացարձակ մեծությամբ բավարար չէ, ուստի աշխատանքում կարևորվում են պարտքի կայունության ցուցանիշները, սպասարկման ծախսերը, վերաֆինանսավորման և արտարժութային ռիսկերը, ինչպես նաև արտաքին ֆինանսավորման նկատմամբ կախվածության աստիճանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է պարտքային ռիսկերի կառավարման խնդիրը։ Արտաքին պարտքի զգալի մասը սովորաբար արտարժույթով ձևավորվելու դեպքում փոխարժեքի փոփոխությունները կարող են մեծացնել պարտքի սպասարկման իրական արժեքը և լրացուցիչ ճնշում գործադրել պետական ֆինանսների վրա։ Բացի այդ, տոկոսադրույքների փոփոխությունները, միջազգային ֆինանսական շուկաների պայմանները և արտաքին տնտեսական ցնցումները կարող են ազդել նոր փոխառությունների արժեքի և նախկին պարտավորությունների սպասարկման հնարավորությունների վրա։ Աշխատանքը անդրադառնում է նաև ներգրավված փոխառու միջոցների արդյունավետության խնդրին։ Պետական պարտքի կայուն կառավարումը ենթադրում է, որ ներգրավված ֆինանսական ռեսուրսները պետք է ուղղվեն այնպիսի ծրագրերի և ներդրումների ֆինանսավորմանը, որոնք կարող են նպաստել տնտեսական աճին, արտադրողականության բարձրացմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և ապագայում պետական եկամուտների ընդլայնմանը։ Հակառակ դեպքում պարտքի սպասարկման բեռը կարող է մեծանալ՝ առանց համապատասխան տնտեսական արդյունքի ձևավորման։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են նաև պետական պարտքի կառավարման ինստիտուցիոնալ և կառավարչական մեխանիզմները։ Կարևորվում են պարտքի պլանավորման, ռիսկերի գնահատման, փոխառությունների պայմանների ընտրության, պարտքի պորտֆելի դիվերսիֆիկացման և տեղեկատվության թափանցիկության հարցերը։ Պարտքի կառավարման արդյունավետ համակարգը պետք է հնարավորություն տա նախապես գնահատել տարբեր սցենարների ազդեցությունը պետական ֆինանսների վրա և նվազեցնել ֆինանսական ցնցումների նկատմամբ խոցելիությունը։ Աշխատանքում արտաքին պետական պարտքի խնդիրը դիտարկվում է նաև երկրի ընդհանուր մակրոտնտեսական քաղաքականության համատեքստում։ Պարտքի կառավարման արդյունավետությունը սերտորեն կապված է հարկաբյուջետային քաղաքականության, տնտեսական աճի, գնաճի, փոխարժեքի, արտաքին առևտրի և վճարային հաշվեկշռի վիճակի հետ։ Այդ պատճառով պարտքային քաղաքականությունը չի կարող դիտարկվել պետական ֆինանսների մյուս ուղղություններից մեկուսացված։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարտքի կառավարման և տնտեսական անվտանգության փոխհարաբերությանը։ Պարտքի չափի և կառուցվածքի փոփոխությունները կարող են ազդեցություն ունենալ երկրի ֆինանսական ինքնուրույնության, բյուջետային ճկունության և տնտեսական քաղաքականության իրականացման հնարավորությունների վրա։ Այս համատեքստում կարևորվում է պարտքային ռազմավարության երկարաժամկետ և կանխատեսելի բնույթը, ինչպես նաև պարտքի կայունության ապահովումը նույնիսկ արտաքին տնտեսական անբարենպաստ պայմաններում։ Աշխատանքը նաև դիտարկում է արտաքին ֆինանսավորման առավելությունների և հնարավոր բացասական հետևանքների հավասարակշռման խնդիրը։ Արտաքին փոխառությունները կարող են արագացնել զարգացման ծրագրերի իրականացումը, սակայն դրանց արդյունավետությունը կախված է միջոցների նպատակային օգտագործումից, ներդրումային ծրագրերի տնտեսական վերադարձից և պարտքի սպասարկման կարողությունից։ Հետևաբար պարտքի կառավարման կատարելագործումը պետք է ներառի ոչ միայն պարտքի ծավալի վերահսկում, այլև փոխառությունների ներգրավման և օգտագործման արդյունավետության բարձրացում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու Հայաստանի Հանրապետության արտաքին պետական պարտքի կառավարման հիմնական խնդիրները և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները՝ շեշտադրելով պարտքի կայունությունը, պարտքային ռիսկերի նվազեցումը, փոխառու միջոցների արդյունավետ օգտագործումը և պետական ֆինանսների երկարաժամկետ հավասարակշռության պահպանումը։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, պետական կառավարման մասնագետներին, բանկային և ֆինանսական ոլորտի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև Հայաստանի մակրոտնտեսական քաղաքականությամբ և պետական ֆինանսների կառավարմամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է ռենիումի(VII), մոլիբդենի(VI), վանադիումի և վոլֆրամի(VI) իոնների տարանջատման և միկրոքանակների որոշման ժամանակակից անալիտիկ մեթոդների մշակմանը՝ կիրառելով հեղուկ քրոմատոգրաֆիայի մոտեցումներ և Հայաստանի բնական ծագման սորբենտներ։ Հետազոտության մեջ ուսումնասիրվում են բնական հանքանյութերի և սորբենտային նյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դրանց ընտրողականությունը տարբեր մետաղական իոնների նկատմամբ, ինչպես նաև քրոմատոգրաֆիական տարանջատման արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Ներկայացվում են փորձարարական մեթոդաբանությունը, անալիտիկ պայմանների օպտիմալացման արդյունքները, իոնների նույնականացման և քանակական որոշման զգայունության ու ճշգրտության գնահատականները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի բնական սորբենտների կիրառման առավելություններին, դրանց տնտեսական արդյունավետությանը և շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի, հանքարդյունաբերության, երկրաքիմիական, տեխնոլոգիական ու լաբորատոր հետազոտություններում օգտագործման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել անալիտիկ քիմիայի, քրոմատոգրաֆիայի, նյութագիտության, բնապահպանական վերահսկողության և երկրաքիմիայի ոլորտների գիտաշխատողների, մասնագետների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։

Literature

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Avetik Isahakyan-ի ստեղծագործություններում արտահայտված հումանիստական գաղափարները՝ բացահայտելով մարդու արժանապատվության, կարեկցանքի, խաղաղության և բարոյական պատասխանատվության թեմաների կենտրոնական դերը նրա գրական ժառանգության մեջ։ Այն վերլուծում է Իսահակյանի պոեզիան և արձակը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են նրա ստեղծագործություններում համադրվում ազգային ցավի, մարդկային տառապանքի և համամարդկային արժեքների արտահայտությունները։ Գրքում ընդգծվում է նաև հեղինակի հակապատերազմական դիրքորոշումը, սոցիալական արդարության նկատմամբ զգայունությունը և մարդու հոգևոր բարձրացման գաղափարը։ Հեղինակը ներկայացնում է Իսահակյանի հումանիզմը որպես ոչ միայն գրական, այլ նաև փիլիսոփայական աշխարհայացք՝ կապված մարդասիրության և համաշխարհային մշակութային արժեքների հետ։ Նյութը օգտակար է գրականագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել հայ դասական գրականության հումանիստական ուղղությունները։

Literature

Դանիել Վարուժան․ Բանաստեղծություններ — հայ նշանավոր բանաստեղծ Դանիել Վարուժան-ի ստեղծագործությունների ժողովածու է, որը հայ գրականության մեջ առանձնանում է իր հզոր պատկերավորությամբ, ազգային ոգով և խոր զգացմունքայնությամբ։ Վարուժանի պոեզիան համարվում է արևմտահայ գրականության ամենավառ էջերից մեկը, որտեղ միավորվում են հայրենասիրությունը, մարդկային աշխատանքի փառաբանումը, բնության գեղեցկությունը և կյանքի կենսական ուժը։ Նրա բանաստեղծություններում մեծ տեղ ունեն գյուղական կյանքը, հողի և մարդու կապը, գյուղացու աշխատանքը, ընտանիքի ու ազգային ավանդույթների արժեքը։ Հեղինակը հաճախ պատկերում է հայ ժողովրդի պատմական ճակատագիրը, ցավն ու պայքարը, սակայն միաժամանակ ստեղծագործությունները լի են կյանքի, ուժի և վերածննդի հավատով։ Վարուժանի լեզուն հարուստ է գունեղ պատկերներով, խորհրդանիշներով և երաժշտական հնչողությամբ, ինչը նրա պոեզիան դարձնում է արտահայտիչ և հուզիչ։ «Հացին երգը», «Ցեղին սիրտը», «Հեթանոս երգեր» և այլ ստեղծագործություններում հեղինակը փառաբանում է մարդու ստեղծագործ ուժը, բնության առատությունը և ազգային արժանապատվությունը։ Նրա պոեզիան ոչ միայն գեղարվեստական մեծ արժեք ունի, այլ նաև արտացոլում է ժողովրդի հոգևոր դիմագիծն ու մշակութային ինքնությունը։ Այս ժողովածուն կարևոր է այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ծանոթանալ հայ դասական պոեզիայի խորքին, ազգային մտածողությանը և բարձրարվեստ գրականությանը։