Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Разработка технологии геродиетического молока и масла, с использованием масаяного концентрата Каротинойдов

    Աշխատությունը նվիրված է տարեց և ծեր տարիքի մարդկանց սննդակարգի առանձնահատկություններին համապատասխան կաթի և կարագի տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ կարոտինոիդների խտանյութի կիրառմամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տարեցների համար նախատեսված սննդամթերքի արտադրության տեխնոլոգիական և սննդաբանական պահանջները, ինչպես նաև կաթնամթերքի սննդային արժեքի բարձրացման և կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչներով հարստացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կարոտինոիդների խտանյութի հատկություններին, դրա ընտրությանը, կաթնամթերքի բաղադրության մեջ ներմուծման նպատակահարմարությանը և պատրաստի արտադրանքի որակական ցուցանիշների վրա ունեցած ազդեցությանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են մշակվող արտադրանքի բաղադրությունը, տեխնոլոգիական գործընթացի հիմնական փուլերը, հումքի և պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական, օրգանոլեպտիկ և սննդային հատկությունները, ինչպես նաև արտադրանքի պահպանման և կայունության հետ կապված հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այնպիսի տեխնոլոգիական լուծումների որոնմանը, որոնք թույլ կտան ստանալ բարձր սննդային և կենսաբանական արժեք ունեցող արտադրանք՝ միաժամանակ պահպանելով դրա համային և տեխնոլոգիական հատկությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նշանակություն ունենալ ֆունկցիոնալ և դիետիկ սննդամթերքի արտադրության զարգացման, տարեցների սննդի որակի բարելավման և սննդակարգում կենսաբանորեն ակտիվ բաղադրիչների նպատակային օգտագործման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել սննդի տեխնոլոգներին, սննդաբաններին, կաթնամթերքի արտադրության մասնագետներին, կենսաքիմիկոսներին, հետազոտողներին և սննդի տեխնոլոգիայի ու դիետոլոգիայի ոլորտներում մասնագիտացող ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-14
    Разработка технологии геродиетического молока и масла, с использованием масаяного концентрата Каротинойдов
    Online

    Other Subjects

    Ջրի և ջրամատակարարման

    Ջուրը կյանքի համար անհրաժեշտ ամենակարևոր բնական ռեսուրսներից է, որը մասնակցում է բոլոր կենսաբանական, քիմիական և ֆիզիկական գործընթացներին։ Ջրի և ջրամատակարարման համակարգի էությունը կայանում է նրանում, որ ապահովվի մաքուր և անվտանգ ջրի հասանելիությունը բնակչության, արդյունաբերության և գյուղատնտեսության համար։ Ջրամատակարարումը ներառում է ջրի վերցման աղբյուրները (գետեր, լճեր, ստորգետնյա ջրեր), մաքրման կայանները, պահեստավորման համակարգերը և ջրի բաշխման ցանցերը։ Ջրի որակը և հասանելիությունը ուղղակիորեն ազդում են մարդու առողջության, հիգիենայի և կյանքի որակի վրա, քանի որ աղտոտված ջուրը կարող է առաջացնել տարբեր վարակիչ հիվանդություններ և առողջական խնդիրներ։ Ժամանակակից պայմաններում ջրամատակարարման համակարգերը դարձել են բարդ ինժեներական կառույցներ, որոնք ներառում են ֆիլտրացիա, քիմիական մաքրում, ախտահանում և ճնշման կարգավորում։ Կարևոր է նաև ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը, քանի որ ջրի պաշարները սահմանափակ են, և որոշ տարածաշրջաններում առկա է ջրային սակավություն։ Ջրի պահպանությունը և խնայող օգտագործումը համարվում են կայուն զարգացման կարևոր բաղադրիչներ։ Պետությունները և տեղական ինքնակառավարման մարմինները պատասխանատու են ջրամատակարարման համակարգերի կառուցման, պահպանման և վերահսկման համար։ Այս համակարգը նաև կարևոր է տնտեսական զարգացման համար, քանի որ ջուրը անհրաժեշտ է էներգետիկայի, արտադրության և գյուղատնտեսության ոլորտներում։ Այսպիսով, ջրի և ջրամատակարարման ճիշտ կազմակերպումը կենսական նշանակություն ունի ինչպես մարդու առողջության, այնպես էլ հասարակության ընդհանուր զարգացման համար։

    Updated: 2026-09-20
    Ջրի և ջրամատակարարման
    Online

    Medicine

    Клинико-диагностические критерии сочетанной формы синдрома поликистозных яичников и генитального эндометриоза

    Սա բժշկական գիտական բնույթի աշխատություն է, որը նվիրված է կանանց վերարտադրողական համակարգի երկու բարդ և հաճախ փոխկապակցված պաթոլոգիաների՝ պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի և գենիտալ էնդոմետրիոզի համակցված ձևի կլինիկական և ախտորոշիչ չափանիշների ուսումնասիրությանը։ Գիրքը նպատակ ունի ներկայացնել այս երկու հիվանդությունների համատեղ ընթացքի առանձնահատկությունները, դրանց փոխազդեցության մեխանիզմները և այն կլինիկական պատկերները, որոնք կարող են դժվարացնել առանձին ախտորոշումը։ Այն ընդգրկում է ժամանակակից բժշկական մոտեցումներ՝ հիմնված լաբորատոր, հորմոնալ և գործիքային հետազոտությունների վրա, ինչպես նաև քննարկում է ախտորոշման հստակեցման կարևորությունը՝ բուժման արդյունավետ ռազմավարություն ընտրելու համար։ Հեղինակները շեշտադրում են վաղ հայտնաբերման դերը և առաջարկում են տարբերակված մոտեցումներ՝ հաշվի առնելով հիվանդների անհատական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը օգտակար է գինեկոլոգների, էնդոկրինոլոգների և վերարտադրողական բժշկության մասնագետների համար, ինչպես նաև ուսումնական նպատակներով բժշկական ոլորտի ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են կանանց վերարտադրողական պաթոլոգիաները։

    Updated: 2026-09-19
    Клинико-диагностические критерии сочетанной формы синдрома поликистозных яичников и генитального эндометриоза
    Online

    Technology

    Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հումքային բազայի հետազոտումը մինի գործարանում ցեմենտի արտադրության համար

    Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում առկա հանքային հումքի ուսումնասիրմանը՝ փոքր արտադրական հզորությամբ ցեմենտի արտադրություն կազմակերպելու համար դրա պիտանիությունը գնահատելու նպատակով։ Հետազոտության կենտրոնում ցեմենտի արտադրության համար անհրաժեշտ բնական հումքային բաղադրիչների ֆիզիկական, քիմիական և հանքաբանական հատկությունների ուսումնասիրությունն է, ինչպես նաև դրանց համապատասխանության գնահատումը կապակցող շինանյութերի արտադրության տեխնոլոգիական պահանջներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կրաքարային և կավային հումքի բնութագրերին, դրանց բաղադրության առանձնահատկություններին և համատեղ օգտագործման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր հանքավայրերից կամ տեղամասերից վերցված հումքի համեմատական գնահատում՝ նպատակ ունենալով որոշել առավել հեռանկարային հումքային աղբյուրները և բացահայտել դրանց օգտագործման հնարավոր սահմանափակումները։ Կարևորվում է հումքի բաղադրության կայունության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրա փոփոխությունները կարող են ազդեցություն ունենալ ստացվող կապակցող նյութի հատկությունների և արտադրանքի որակի վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև հումքային խառնուրդների ձևավորման ընդհանուր սկզբունքները, հանքային բաղադրիչների փոխազդեցությունը ջերմային մշակման ընթացքում և ստացվող նյութի հիմնական ֆիզիկամեխանիկական հատկանիշները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում փոքրածավալ արտադրության առանձնահատկություններին, որտեղ կարևոր նշանակություն ունեն տեղական հումքի առավել արդյունավետ օգտագործումը, նյութական և էներգետիկ ռեսուրսների խնայողությունը, արտադրական գործընթացի կազմակերպման ճկունությունը և պատրաստի արտադրանքի կայուն որակի ապահովումը։ Տեղական հումքային բազայի օգտագործումը դիտարկվում է նաև հումքի տեղափոխման անհրաժեշտության նվազեցման և շինանյութերի արտադրության տարածքային կազմակերպման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել տարբեր հումքային նյութերի տեխնոլոգիական արժեքի համեմատական գնահատման, դրանց կիրառելիության սահմանների որոշման և փոքր արտադրական համալիրների համար համապատասխան տեխնոլոգիական լուծումների գիտական հիմնավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է շինանյութերի տեխնոլոգիայի, հանքային հումքի ուսումնասիրության, նյութագիտության և արտադրական գործընթացների կազմակերպման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գնահատել տեղական հումքային ռեսուրսների ներուժը ցեմենտային նյութերի արտադրության համար։

    Updated: 2026-09-26
    Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հումքային բազայի հետազոտումը մինի գործարանում ցեմենտի արտադրության համար
    Online

    Literature

    Հայ բառարանագրությունը 18-րդ դարում

    Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարում հայ բառարանագրության զարգացման պատմությանը՝ ուսումնասիրելով այդ ժամանակաշրջանի բառարանների ստեղծման նախադրյալները, նպատակները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և նշանակությունը հայոց լեզվի ուսումնասիրման ու պահպանման գործում։ Գրքում ներկայացվում է XVIII դարի հայ մտավոր և մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում զարգանում էին լեզվաբանական ուսումնասիրությունները, թարգմանական գործունեությունը, տպագրությունը և կրթական կենտրոնների աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ ժամանակաշրջանում ստեղծված և գործածված հայերեն բառարաններին, դրանց հեղինակներին, կազմման սկզբունքներին և բառային նյութի ընտրության առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բառարանների տեսակները, դրանց լեզվական կառուցվածքը, բառահոդվածների կազմակերպումը, բառերի բացատրության եղանակները, հոմանիշների և համարժեքների ներկայացումը, ինչպես նաև հայերեն բառապաշարի տարբեր շերտերի արտացոլումը։ Հեղինակը դիտարկում է հայ բառարանագրության կապը այլ լեզուների բառարանագրական ավանդույթների հետ՝ անդրադառնալով հատկապես այն դեպքերին, երբ հայերեն բառարանները կազմվել են թարգմանական կամ երկլեզու սկզբունքներով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բառարաններում պահպանված լեզվական նյութի պատմական արժեքին, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու XVIII դարի հայերենի բառապաշարը, բառակազմական գործընթացները, տերմինաբանությունը և լեզվական փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում է նաև բառարանագրության դերը հայ կրթական և մշակութային կյանքի զարգացման գործում, քանի որ բառարանները ծառայել են ոչ միայն լեզվի բառապաշարի գրանցմանը, այլև ուսուցման, թարգմանության և գիտելիքի տարածման նպատակներին։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ XVIII դարը կարևոր փուլ էր հայ բառարանագրական ավանդույթի զարգացման մեջ և հետագա լեզվաբանական ուսումնասիրությունների համար ձևավորեց արժեքավոր գիտական ու գործնական հիմք։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայագետների, բառարանագիրների, գրականագետների, պատմաբանների, թարգմանիչների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայոց լեզվի պատմությամբ և հայկական բառարանագրական ժառանգությամբ։

    Updated: 2026-09-14
    Հայ բառարանագրությունը 18-րդ դարում
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1986, Սեպտեմբեր, թիվ 9)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և լեզուների ուսանողներին ապահովել արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկությամբ և հեշտացնել կողմնորոշումը տարբեր լեզուներով հրատարակված նոր նյութերի մեջ։ Ցանկում ընդգրկվում են գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի գրքեր՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով, որոնք արտացոլում են համաշխարհային հրատարակչական գործընթացների հիմնական ուղղությունները և գիտական ու մշակութային փոխանակումների զարգացումը։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր գործիք միջազգային տեղեկատվության հասանելիության համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային արտադրանքը, համեմատել մոտեցումները և օգտագործել դրանք ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով միջազգային գիտական հաղորդակցությունը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1986, Սեպտեմբեր, թիվ 9)