Երևանի փոքր կենտրոնի վերաարժևորման գեղագիտական խնդիրները

Literature

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի բրիտանական թատրոնի նշանավոր ներկայացուցիչ Հարոլդ Փինթերի դրամատուրգիական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով նրա պիեսների թեմատիկ, կառուցվածքային, լեզվաոճական և բեմական առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում քննվում է հեղինակի ստեղծած յուրահատուկ դրամատիկական աշխարհը, որտեղ առօրյա թվացող իրավիճակները հաճախ աստիճանաբար վերածվում են հոգեբանական լարվածության, անորոշության, օտարման և մարդկային հարաբերություններում իշխանության համար պայքարի արտահայտությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկխոսության կառուցմանը, խոսքի և լռության հարաբերակցությանը, ընդհատումներին, կրկնություններին և ենթատեքստին, որոնց միջոցով բացահայտվում են կերպարների միջև թաքնված հակասությունները։ Փինթերյան դրամատուրգիայում լռությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես խոսքի բացակայություն, այլև որպես գեղարվեստական միջոց, որը կարող է արտահայտել անվստահություն, վախ, դիմադրություն, ներքին լարվածություն կամ հաղորդակցվելու անկարողություն։ Քննվում է փակ տարածության նշանակությունը, որը բազմաթիվ ստեղծագործություններում դառնում է գործողության կարևոր կազմակերպիչ և ընդգծում կերպարների հոգեբանական մեկուսացումը։ Կարևորվում են հիշողության, անցյալի անորոշության և իրականության տարբեր մեկնաբանությունների խնդիրները, քանի որ կերպարները հաճախ նույն իրադարձությունները ներկայացնում են տարբեր կերպ՝ կասկածի տակ դնելով պատմվողի հավաստիությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև անհատի ինքնության, մարդկային արժանապատվության, բռնության, վերահսկողության, վախի և անձնական տարածքի պաշտպանության թեմաները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դրամատուրգի ստեղծագործական զարգացման փուլերի քննությունը՝ հնարավորություն տալով հետևելու վաղ շրջանի փակ ու խորհրդավոր միջավայրերով պիեսներից դեպի ավելի բաց սոցիալական և քաղաքական խնդիրներ շոշափող ստեղծագործությունների անցմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում աբսուրդի թատրոնի հետ ունեցած առնչություններին, միաժամանակ ընդգծելով հեղինակի ինքնատիպությունը և առօրյա խոսքի միջոցով լարված դրամատիկական իրավիճակներ կառուցելու առանձնահատուկ եղանակը։ Քննվում է նաև բեմական տարածության, գործողությունների նվազագույնության, առարկաների խորհրդանշական գործառույթի և դերասանական խաղի համար նախատեսված դադարների նշանակությունը։ Դրամատիկական տեքստի և բեմական իրականացման փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես է գրողի լեզուն թատրոնում ձեռք բերում լրացուցիչ իմաստային շերտեր։ Համեմատական դիտարկումների միջոցով հնարավոր է նրա ստեղծագործությունը տեղադրել XX դարի եվրոպական դրամատուրգիայի զարգացման լայն համատեքստում՝ բացահայտելով կապերը ժամանակակից թատերական ուղղությունների հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել գրականագիտության, անգլիական գրականության, դրամատուրգիայի, թատերագիտության և XX դարի եվրոպական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է երկու գիտակրթական և հոգևոր կենտրոնների պատմական ու մշակութային նշանակության ներկայացմանը՝ դրանք դիտարկելով որպես գիտելիքի պահպանման, ուսումնառության, ձեռագրական մշակույթի և մտավոր կյանքի զարգացման կարևոր օջախներ։ Հեղինակի ուշադրության կենտրոնում այդ հաստատությունների ծագումն ու ձևավորումն է, դրանց գործունեության պատմական պայմանները, կրթական ավանդույթները և հասարակական ու մշակութային կյանքում ունեցած դերակատարությունը։ Քննության են առնվում այն գործիչները, ուսուցիչները, հոգևորականներն ու գիտնականները, որոնց գործունեությամբ պայմանավորվել է կենտրոնների հեղինակությունը և գիտական ժառանգության շարունակականությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ուսուցման կազմակերպմանը, գիտելիքի փոխանցման եղանակներին, ուսումնասիրվող առարկաների շրջանակին և մտավոր գործունեության այն ուղղություններին, որոնք զարգացել են տվյալ հաստատությունների ներսում։ Դիտարկվում է ձեռագրերի ստեղծման, ընդօրինակման, պահպանման և մեկնաբանման մշակույթը, ինչպես նաև գրադարանների ու ձեռագրատների նշանակությունը պատմական և գիտական ժառանգության փոխանցման գործում։ Երկու կենտրոնների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց ընդհանուր գծերը և առանձնահատկությունները՝ կապված պատմական միջավայրի, կրթական ուղղվածության, գիտական հետաքրքրությունների ու մշակութային կապերի հետ։ Կարևորվում է նաև այդ օջախների փոխհարաբերությունը շրջակա հասարակության հետ, քանի որ նման հաստատությունները հաճախ հանդես են եկել ոչ միայն որպես ուսումնական տարածքներ, այլև որպես գրականության, պատմագրության, աստվածաբանության, փիլիսոփայական մտքի և արվեստի զարգացման կենտրոններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ճարտարապետական համալիրների, նյութական մշակույթի հուշարձանների, արձանագրությունների և գրավոր աղբյուրների քննություն՝ դրանց միջոցով վերականգնելով հաստատությունների գործունեության տարբեր փուլերը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պատմական փոփոխությունների պայմաններում գիտակրթական ավանդույթների պահպանմանը և հետագա սերունդների վրա դրանց թողած ազդեցությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս երկու գիտական օջախների պատմությունը դիտարկել կրթության և մշակույթի ավելի լայն զարգացման համատեքստում՝ ընդգծելով դրանց ներդրումը գիտելիքի պահպանման, մտավոր ժառանգության փոխանցման և կրթական ավանդույթների ձևավորման գործում։

Culture

Հրատարակությունը հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը համապատասխան ոլորտներում հրապարակված նոր նյութերի մասին համակարգված և արագ կողմնորոշիչ տեղեկատվության տրամադրումն է։ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվային շտեմարանում այն ներկայացված է որպես տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակություն, իսկ 1992 թվականի թողարկման նկարագրության մեջ նշվում է, որ այն կազմվել է Ա. Աբգարյանի, Մ. Մարտիրոսյանի և Ն. Մոսինյանի կողմից և ընդգրկում է հայ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ցանկ։ Հրատարակության բովանդակային նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկտեղում և համակարգում է տարբեր ժամանակներում ու տարբեր հրատարակչական աղբյուրներում լույս տեսած նյութերի մասին մատենագիտական տվյալները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հետևելու հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության նորություններին։ Նման տեղեկատուներում կարող են ընդգրկվել գրքեր, ժողովածուներ, հոդվածներ, կատալոգներ, գիտական և մշակութային հրատարակություններ, ինչպես նաև արվեստի ու մշակույթի տարբեր բնագավառներին վերաբերող այլ նյութեր։ Թեմատիկ ընդգրկումը կարող է ներառել հայ գրականությունը, կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական արվեստը, մշակութային ժառանգությունը և հարակից գիտական ուղղությունները։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը նյութերի մատենագիտական համակարգումն է․ աղբյուրները ներկայացվում են այնպիսի տվյալներով, որոնք հեշտացնում են անհրաժեշտ հրատարակության նույնականացումը, որոնումը և հետագա օգտագործումը գիտահետազոտական կամ կրթական աշխատանքում։ Այս առումով տեղեկատուն ոչ թե առանձին մշակութային թեմայի վերլուծական ուսումնասիրություն է, այլ տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի արժեքը հատկապես մեծ է մեծածավալ գրական հոսքում արագ կողմնորոշվելու համար։ Այն կարող է ծառայել նաև որպես հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործընթացի ժամանակագրական պատկերը վերականգնելու աղբյուր՝ հնարավորություն տալով հետևելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում որ թեմաների, հեղինակների, մշակութային երևույթների և արվեստի ճյուղերի վերաբերյալ ինչպիսի գրականություն է շրջանառվել։ Նման ընթացիկ մատենագիտական աշխատանքը կարևոր է նաև գրադարանային հավաքածուների համալրման, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման և հետազոտողների տեղեկատվական պահանջների ապահովման համար։ Հայաստանի ազգային գրադարանի համապատասխան հավաքածուներում նման հրապարակումները դասվում են տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակությունների շարքին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվական դաշտը համակարգող աղբյուր, որն օգտակար է ինչպես մասնագիտական հետազոտությունների սկզբնական փուլում գրականության որոնման, այնպես էլ արդեն առկա մատենագիտական տվյալների ճշգրտման և լրացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և հայ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Mathematics

Նյութում մանրամասն ներկայացվում են վեկտորային տարածությունները և դրանց ալգեբրայական կառուցվածքը, ենթատարածությունները, բազիսների և չափայնության գաղափարները, ինչպես նաև գծային անկախության և կախվածության պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գծային օպերատորներին և դրանց մատրիցային ներկայացմանը, ինչը կապում է աբստրակտ տեսությունը հաշվարկային մեթոդների հետ։ Բացի հիմնական կառուցվածքներից, քննարկվում են դետերմինանտների խորքային հատկությունները, Գաուսյան վերափոխման մեթոդները և գծային հավասարումների համակարգերի լուծման տարբեր ալգորիթմներ։ Նյութը նաև ընդգրկում է սեփական արժեքների և սեփական վեկտորների տեսությունը՝ ցույց տալով դրանց կարևորությունը համակարգերի կայունության, դիֆերենցիալ հավասարումների և ֆիզիկական մոդելների վերլուծության մեջ։ Դասագիրքը ընդգծում է գծային հանրահաշվի կիրառական արժեքը՝ կապելով այն համակարգչային գիտության, տնտեսագիտական մոդելավորման, մեխանիկայի և տվյալների վերլուծության հետ, որտեղ գծային կառուցվածքները հանդիսանում են հիմնարար գործիքներ։

History

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռուսաստանի կայսրության քաղաքականության վերլուծությանը Իրանում XIX դարի վերջից մինչև XX դարի սկիզբ՝ ընդգծելով տարածաշրջանային մրցակցության, տնտեսական ներթափանցման և դիվանագիտական ազդեցության հիմնական ուղղությունները։ Աշխատությունում դիտարկվում է Ռուսաստանի և Բրիտանական կայսրության միջև ծավալվող «Մեծ խաղի» համատեքստը, որի շրջանակում Իրանը վերածվել էր ռազմավարական մրցակցության կարևոր հարթակի։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի տնտեսական և քաղաքական ներկայության ընդլայնմանը՝ ներառյալ վարկային համակարգերի, առևտրային արտոնությունների, երկաթուղային նախագծերի և հյուսիսային Իրանում ազդեցության գոտիների ձևավորման գործընթացները։ Քննարկվում են նաև Իրանի ներքաղաքական զարգացումները, սահմանադրական շարժման ազդեցությունը և արտաքին ուժերի միջամտությունը երկրի ներքին գործերին։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ Ռուսաստանի քաղաքականությունը Իրանում միաժամանակ ունեցել է ինչպես կայսերական շահերի ընդլայնման, այնպես էլ տարածաշրջանային ուժային հավասարակշռության պահպանման նպատակներ՝ ձևավորելով երկարաժամկետ ազդեցություն Իրանի քաղաքական և տնտեսական զարգացման վրա։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի գյուղատնտեսական հողի շուկայի հիմնախնդիրների վերլուծությանը և դրա զարգացման հեռանկարների գնահատմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է հողի շուկայի կազմակերպման ու կարգավորման օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, վերլուծում է գյուղատնտեսական հողի սեփականության, օգտագործման և առևտրի ընթացակարգերը, շուկայում առկա սահմանափակումները և դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսության արդյունավետության վրա։ Աշխատությունում ուշադրություն է դարձված հողի գնման, վաճառքի և վարձակալության պրակտիկ խնդիրներին, հողային հարաբերությունների կառավարումն ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերը շուկայի զարգացման մեջ, ինչպես նաև մատնանշվում են հիմնական խոչընդոտները՝ ներառյալ իրավական բացերը, վարձակալության և սեփականության վեճերը, հողի նկատմամբ spekուլյատիվ պահանջարկը և ֆինանսավորման սահմանափակումները։ Գործածվում են վիճակագրական տվյալներ, փորձագիտական գնահատականներ և միջազգային փորձի վերլուծություն՝ առաջարկելով տնտեսական և կառավարչական մեխանիզմներ հողի շուկայի առողջացման և գյուղատնտեսության կայուն զարգացման ապահովման համար։ Գիրքը օգտակար է տնտեսագետների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են գյուղատնտեսական ռեսուրսների կառավարմամբ, հողային քաղաքականությամբ և տնտեսական զարգացման ռազմավարություններով։