Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Biology

    Հյուսվածաբանական տերմինների հայերեն-ռուսերեն-լատիներեն բառարան

    Այս բառարանը նախատեսված է հյուսվածաբանության (հիստոլոգիայի) ոլորտում օգտագործվող մասնագիտական տերմինների համակարգված ներկայացման համար՝ երեք լեզուներով՝ հայերեն, ռուսերեն և լատիներեն։ Այն կարևոր գործիք է ուսանողների, դասախոսների և մասնագետների համար, որոնք աշխատում են կենսաբանական և բժշկական տերմինաբանության հետ։ Բառարանում՝ Տրվում են հյուսվածաբանական հիմնական և մասնագիտական տերմինները Ներկայացվում են դրանց ճշգրիտ համարժեքները երեք լեզուներով Օգնում է ճիշտ հասկանալ և կիրառել գիտական բառապաշարը Հեշտացնում է միջազգային գրականության հետ աշխատանքը Այս աշխատությունը հատկապես օգտակար է անատոմիայի, հյուսվածաբանության և բժշկության ուսուցման ընթացքում։

    Updated: 2026-09-22
    Հյուսվածաբանական տերմինների հայերեն-ռուսերեն-լատիներեն բառարան
    Online

    Mathematics

    Сверхфокусировка поверхностных плазмон-поляритонов в металлических и полупроводниковых конических структурах

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մետաղական և կիսահաղորդչային կոնաձև կառուցվածքներում մակերևութային պլազմոն-պոլարիտոնների գերսուր կենտրոնացման՝ գերբարձր ֆոկուսավորման երևույթի տեսական և հնարավոր կիրառական ուսումնասիրությանը։ Մակերևութային պլազմոն-պոլարիտոնները էլեկտրամագնիսական ալիքների և նյութի ազատ էլեկտրոնների համատեղ տատանումներից առաջացող մակերևութային ալիքներ են, որոնք կարող են տարածվել, օրինակ, մետաղ-դիէլեկտրիկ սահմանագծի երկայնքով և ապահովել լույսի էներգիայի խիստ տեղայնացում։ Աշխատանքի կենտրոնական խնդիրն է պարզել, թե ինչպես կարելի է կոնաձև երկրաչափության և նյութի էլեկտրամագնիսական հատկությունների օգտագործմամբ այդ ալիքների էներգիան կենտրոնացնել չափազանց փոքր տարածական տիրույթում։ Կոնաձև կառուցվածքները առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն պատճառով, որ դրանց լայնական չափերը աստիճանաբար փոքրանում են, ինչի հետևանքով պլազմոնային ալիքի տարածման պայմանները փոխվում են կառուցվածքի երկայնքով և կարող են հանգեցնել էլեկտրամագնիսական դաշտի ուժեղացման ու էներգիայի կենտրոնացման։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր դեր ունեն պլազմոնների դիսպերսիոն հատկությունները, էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածական բաշխումը, նյութի դիէլեկտրական բնութագրերը, ալիքի երկարությունը, կոնաձև կառուցվածքի երկրաչափական պարամետրերը և կորուստների ազդեցությունը։ Մետաղական և կիսահաղորդչային միջավայրերի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե նյութի էլեկտրոնային կառուցվածքն ու օպտիկական հատկություններն ինչպես են ազդում մակերևութային պլազմոն-պոլարիտոնների տարածման և կենտրոնացման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմանների որոշմանը, որոնց դեպքում հնարավոր է հասնել դաշտի առավելագույն տեղայնացման՝ միաժամանակ հաշվի առնելով նյութում կլանումը և էներգիայի կորուստները։ Աշխատանքի տեսական մոտեցումները կարող են հիմնվել Մաքսվելի հավասարումների, սահմանային պայմանների, պլազմոնային դիսպերսիայի և կոնաձև համակարգերում էլեկտրամագնիսական դաշտերի մաթեմատիկական նկարագրության վրա։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են նանոմաշտաբային օպտիկայի և նանոֆոտոնիկայի համար, քանի որ ուժեղ տեղայնացված էլեկտրամագնիսական դաշտերը կարող են օգտագործվել նյութի հետ լույսի փոխազդեցությունը մեծացնելու, սպեկտրոսկոպիկ ազդանշանների ուժեղացման, նանոմաշտաբային սենսորների, օպտիկական փոխազդեցությունների և բարձր զգայունությամբ չափումների մշակման մեջ։ Գերսուր ֆոկուսավորման գաղափարը հատկապես կարևոր է այնպիսի համակարգերի համար, որտեղ անհրաժեշտ է կառավարել լույսի էներգիան նանոմետրական մասշտաբներում՝ հաղթահարելով սովորական օպտիկական ֆոկուսավորման սահմանափակումները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պլազմոնիկայով, նանոֆոտոնիկայով, օպտիկայով, նյութագիտությամբ և կիրառական էլեկտրադինամիկայով զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը ուսումնասիրում է կոնաձև մետաղական և կիսահաղորդչային համակարգերի միջոցով մակերևութային պլազմոն-պոլարիտոնների տարածական ուժեղ տեղայնացման հնարավորությունները՝ միավորելով ֆունդամենտալ էլեկտրադինամիկան և նանոֆոտոնիկայի կիրառական խնդիրները։

    Updated: 2026-09-13
    Сверхфокусировка поверхностных плазмон-поляритонов в металлических и полупроводниковых конических структурах
    Online

    Economics

    Սոցիալ-տնտեսական զարգացման անհամաչափությունների մոդելավորումը ՀՀ տարածաշրջանային միավորների համար

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածաշրջանային միավորների սոցիալ-տնտեսական զարգացման անհամաչափությունների ուսումնասիրությանը, դրանց գնահատման և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդների մշակման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են տարածքային զարգացման տարբերությունների առաջացման տնտեսական, ժողովրդագրական, սոցիալական և ենթակառուցվածքային գործոնները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը երկրի ընդհանուր տնտեսական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարզերի և այլ տարածքային միավորների տնտեսական ակտիվության, բնակչության եկամուտների, զբաղվածության, ներդրումային հնարավորությունների, արտադրական ներուժի և սոցիալական ենթակառուցվածքների զարգացման ցուցանիշների համեմատական վերլուծությանը։ Ուսումնասիրվում են վիճակագրական և տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ տարածաշրջանային անհավասարությունների չափման, դրանց փոփոխության միտումների բացահայտման և զարգացման հեռանկարների գնահատման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում տարածքային զարգացման վրա ազդող գործոնների փոխկապակցվածությանը, տնտեսական ռեսուրսների բաշխման առանձնահատկություններին և տարածաշրջանային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման մոտեցումներին։ Կարևորվում են տարածքային անհամաչափությունների նվազեցման, մարզերի տնտեսական մրցունակության բարձրացման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և սոցիալ-տնտեսական զարգացման առավել հավասարակշռված պայմանների ձևավորման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տարածաշրջանային զարգացման մասնագետների, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման հետազոտողների, վիճակագիրների, պետական և տեղական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-12
    Սոցիալ-տնտեսական զարգացման անհամաչափությունների մոդելավորումը ՀՀ տարածաշրջանային միավորների համար
    Online

    Law

    Պետական ապարատը և նրա զարգացման հիմնական միտումները (ԼՂՀ նյութերի հիման վրա)

    Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում ձևավորված պետական ապարատի կառուցվածքի, գործառույթների և զարգացման հիմնական միտումների տեսական ու պատմաիրավական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ապարատ հասկացությունն է՝ որպես պետական իշխանության և կառավարման գործառույթներ իրականացնող մարմինների ու հաստատությունների կազմակերպված համակարգ։ Քննվում են պետական կառույցների ձևավորման նախադրյալները, դրանց իրավական կարգավիճակը, լիազորությունների բաշխումը և տարբեր մարմինների միջև փոխգործակցության մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում օրենսդիր, գործադիր և դատական մարմինների ձևավորման ու ինստիտուցիոնալ զարգացման գործընթացներին։ 2006 թվականին ընդունված սահմանադրական կարգավորումները պետական իշխանության իրականացումը կառուցում էին օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման ու հավասարակշռման սկզբունքի հիման վրա, իսկ պետական մարմինների իրավասությունները սահմանափակում էին սահմանադրությամբ և օրենքներով նախատեսված լիազորություններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև պետական կառավարման կենտրոնական և տարածքային մարմինների հարաբերությունները, տեղական ինքնակառավարման կազմակերպումը, պետական ծառայության համակարգը և կառավարման ապարատի կազմակերպական կառուցվածքը։ Առանձին նշանակություն ունի տարբեր ժամանակաշրջաններում կառավարման մոդելի փոփոխությունների ուսումնասիրությունը. մասնավորապես՝ 2017 թվականի սահմանադրական փոփոխությունները նախատեսում էին անցում նախագահական կառավարման ձևի, որի պայմաններում վերափոխվում էին նախագահի, կառավարության և գործադիր իշխանության մյուս մարմինների փոխհարաբերությունները։ Պետական ապարատի զարգացումը կարող է դիտարկվել կառավարման կենտրոնացման և ապակենտրոնացման, իրավասությունների հստակեցման, պետական մարմինների մասնագիտացման, կառավարման արդյունավետության և իրավական կարգավորման կատարելագործման տեսանկյուններից։ Կարևորվում է նաև պետական մարմինների գործունեության կազմակերպական և իրավական հիմքերի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե ինստիտուցիոնալ փոփոխություններն ինչպես են անդրադարձել որոշումների ընդունման և պետական գործառույթների իրականացման մեխանիզմների վրա։ Թեմայի ուսումնասիրության ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև Լեռնային Ղարաբաղի վիճելի միջազգային կարգավիճակը և դրա ազդեցությունը պետական ինստիտուտների ձևավորման ու գործունեության պայմանների վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պետության և իրավունքի տեսության, սահմանադրական իրավունքի, հանրային կառավարման և պետական ինստիտուտների պատմության մոտեցումները՝ համակարգված ներկայացնելով պետական ապարատի կառուցվածքային փոփոխություններն ու զարգացման հիմնական ուղղությունները։

    Updated: 2026-09-27
    Պետական ապարատը և նրա զարգացման հիմնական միտումները (ԼՂՀ նյութերի հիման վրա)
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր։ Հասարակական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Լեզվաբանություն։ Գրականագիտություն: Պատմական գիտություններ: Պատմություն: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է նոր գրքերի համակարգված ինֆորմացիոն ցանկը հասարակական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում՝ ներառյալ լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմական գիտություններ, պատմություն, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն։ Աշխատության նպատակն է ապահովել ընթերցողին և հետազոտողին ամբողջական և դասակարգված տեղեկատվություն նոր լույս տեսած գիտական և մասնագիտական գրականության վերաբերյալ։ Ցանկում ընդգրկված յուրաքանչյուր նյութ ներկայացվում է մատենագիտական հիմնական տվյալներով՝ հեղինակ, հրատարակության տարեթիվ, հրատարակչություն և թեմատիկ ուղղվածություն, ինչպես նաև համառոտ բնութագրությամբ, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել գրքի բովանդակության և գիտական արժեքի հարցում։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական գործիք գիտնականների, ուսանողների, գրադարանավարների և կրթական հաստատությունների համար՝ նպաստելով գիտական տեղեկատվության համակարգմանը, նոր հետազոտությունների ընտրությանը և հումանիտար գիտությունների ոլորտում գիտելիքի տարածմանը։

    Updated: 2026-08-19
    	Նոր գրքեր։ Հասարակական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Լեզվաբանություն։ Գրականագիտություն: Պատմական գիտություններ: Պատմություն: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ)
    Online

    History

    Քրիստափոր Կոլումբոսը կամ Ամերիկայի հայտնագործությունը

    Աշխատությունը նվիրված է իտալացի ծովագնաց Քրիստափոր Կոլումբոսի կյանքին, ճանապարհորդություններին և Ամերիկայի եվրոպական հայտնագործության պատմական իրադարձություններին։ Այն ներկայացնում է աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների դարաշրջանը, երբ ծովային ուղիների որոնումը, նոր տարածքների ուսումնասիրությունը և առևտրական կապերի ընդլայնումը էականորեն փոխեցին աշխարհի մասին եվրոպացիների պատկերացումները։ Կոլումբոսի ճանապարհորդությունները դիտարկվում են որպես այդ ժամանակաշրջանի կարևորագույն իրադարձություններից մեկը, որը հանգեցրեց Եվրոպայի և Ամերիկայի միջև շարունակական կապերի հաստատմանը։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու ծովագնացության պատմությանը, հեռավոր արշավախմբերի կազմակերպման դժվարություններին, նավարկության պայմաններին և աշխարհագրական գիտելիքների զարգացմանը։ Միաժամանակ այն առիթ է ընձեռում անդրադառնալու այդ հայտնագործությունների պատմական հետևանքներին՝ ներառյալ բնիկ ժողովուրդների կյանքի վրա եվրոպական ներթափանցման ազդեցությունը և հետագա գաղութացման գործընթացները։ Կենսագրական ու պատմական շարադրանքի համադրությունը ընթերցողին օգնում է Կոլումբոսի գործունեությունը դիտարկել իր ժամանակաշրջանի քաղաքական, տնտեսական և աշխարհագրական պայմանների համատեքստում։ Աշխատությունը արժեքավոր է աշխարհագրական հայտնագործությունների պատմության, ծովագնացության և համաշխարհային պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-05
    Քրիստափոր Կոլումբոսը կամ Ամերիկայի հայտնագործությունը