More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Informatics

    Secure multi-party computations based on a novel oblivious transfer protocol

    Աշխատությունը նվիրված է անվտանգ բազմակողմ հաշվարկների գաղտնագրային մեթոդների ուսումնասիրությանը և նոր անտեղյակ փոխանցման արձանագրության հիման վրա տվյալների գաղտնիությունը պահպանող հաշվարկային մեխանիզմների մշակմանը։ Հետազոտության առանցքում այն խնդիրն է, թե ինչպես կարող են միմյանց ամբողջությամբ չվստահող մի քանի մասնակիցներ համատեղ հաշվարկել որոշակի ֆունկցիայի արդյունքը՝ առանց միմյանց բացահայտելու իրենց գաղտնի մուտքային տվյալները։ Անվտանգ բազմակողմ հաշվարկները դիտարկվում են որպես ժամանակակից գաղտնագրության կարևոր ուղղություն, որը հնարավորություն է տալիս համատեղ մշակել բաշխված տվյալներ՝ պահպանելով յուրաքանչյուր մասնակցի տեղեկատվության գաղտնիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անտեղյակ փոխանցման գաղափարին, որը բազմաթիվ գաղտնագրային արձանագրությունների հիմնարար բաղադրիչներից է։ Դրա ընդհանուր սկզբունքն այն է, որ տվյալների փոխանցման ընթացքում ստացող կողմը հնարավորություն է ստանում ընտրությամբ ստանալ որոշակի տեղեկատվություն՝ առանց ուղարկողին ամբողջությամբ բացահայտելու իր ընտրությունը, մինչդեռ ստացողը չի ստանում իրեն չնախատեսված տվյալները։ Հետազոտության շրջանակում նոր առաջարկվող մոտեցումը կարող է գնահատվել անվտանգության, հաշվարկային բարդության, հաղորդակցման ծախսերի և բազմակողմ հաշվարկային համակարգերում ինտեգրման հնարավորությունների տեսանկյունից։ Կարևորվում է արձանագրության անվտանգության տեսական հիմնավորումը՝ սահմանելով հնարավոր հակառակորդի մոդելը, մասնակիցների վարքագծի վերաբերյալ ենթադրությունները և այն գաղտնագրային հատկությունները, որոնք պետք է պահպանվեն տարբեր պայմաններում։ Քննվում են կիսաազնիվ և հնարավոր վնասակար վարք ունեցող մասնակիցների պայմաններում անվտանգության ապահովման ընդհանուր խնդիրները, ինչպես նաև գաղտնիության, տվյալների ամբողջականության և հաշվարկի արդյունքի ճշտության փոխհարաբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արձանագրությունների արդյունավետությանը, քանի որ գործնական բազմակողմ հաշվարկներում կարևոր են ոչ միայն անվտանգության ապացուցելի հատկությունները, այլև հաղորդագրությունների քանակը, փոխանցվող տվյալների ծավալը և հաշվարկային ռեսուրսների պահանջները։ Նոր մեխանիզմի համեմատությունը գոյություն ունեցող մոտեցումների հետ հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրա առավելություններն ու սահմանափակումները տարբեր կիրառական սցենարներում։ Նման տեխնոլոգիաները կարող են կիրառվել այնպիսի համակարգերում, որտեղ տարբեր կազմակերպություններ կամ օգտատերեր ցանկանում են համատեղ վերլուծել տվյալներ՝ առանց սկզբնական գաղտնի տեղեկատվությունը փոխանակելու։ Աշխատությունը միավորում է տեսական գաղտնագրության, բաշխված հաշվարկների և տեղեկատվական անվտանգության մոտեցումները՝ նպաստելով գաղտնիությունը պահպանող հաշվարկային համակարգերի և անվտանգ համագործակցային տվյալների մշակման մեթոդների զարգացմանը։

    Updated: 2026-09-19
    Secure multi-party computations based on a novel oblivious transfer protocol
    Online

    Other Subjects

    Շրջանային գրադարանի աշխատանքի պլանավորումը և հաշվետվությունը: (Մեթոդա-հրահանգչական նյութեր)

    Հրատարակությունը մեթոդական և հրահանգչական բնույթի նյութ է, որը նվիրված է շրջանային գրադարանի աշխատանքի պլանավորման, կազմակերպման և կատարված գործունեության հաշվետվության կազմման սկզբունքներին։ Այն նախատեսված է գրադարանային աշխատողների համար և նպատակ ունի համակարգել գրադարանի առօրյա ու հեռանկարային գործունեության կազմակերպման գործընթացը՝ հստակեցնելով աշխատանքի հիմնական ուղղությունները, առաջադրանքները, դրանց իրականացման ժամկետները և արդյունքների գնահատման ձևերը։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում գրադարանի աշխատանքային պլանի կազմմանը, որի միջոցով հնարավոր է նախապես սահմանել ընթերցողների սպասարկման, գրականության համալրման և մշակման, գրքային ֆոնդերի պահպանության, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի, մշակութային միջոցառումների և մեթոդական գործունեության առաջնահերթությունները։ Պլանավորումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես վարչական փաստաթուղթ կազմելու գործընթաց, այլև որպես գրադարանի գործունեությունը նպատակային և հետևողական կազմակերպելու գործիք։ Աշխատության մեջ կարող են ներկայացվել պլանավորման տարբեր փուլերը՝ նախորդ ժամանակաշրջանի գործունեության արդյունքների վերլուծություն, առկա խնդիրների բացահայտում, նպատակների սահմանում, միջոցառումների և աշխատանքների ընտրություն, դրանց իրականացման ժամկետների ու պատասխանատուների որոշում և ակնկալվող արդյունքների ձևակերպում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հաշվետվությանը, որի միջոցով ամփոփվում են պլանավորված աշխատանքների կատարման արդյունքները, արձանագրվում ձեռքբերումներն ու թերությունները և գնահատվում գրադարանի գործունեության արդյունավետությունը։ Հաշվետվական տվյալների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս համեմատել նախատեսված և փաստացի արդյունքները, բացահայտել աշխատանքի կազմակերպման խնդիրները և հաջորդ ժամանակաշրջանի պլանավորման համար ստանալ անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք։ Հրատարակության մեթոդական բնույթը ենթադրում է, որ գրադարանավարներին տրվում են գործնական ցուցումներ փաստաթղթերի կազմման, ցուցանիշների հաշվառման, աշխատանքի հիմնական ուղղությունների պլանավորման և գործունեության արդյունքների ամփոփման վերաբերյալ։ Նման մոտեցումը հատկապես կարևոր է շրջանային գրադարանների համար, որոնք իրականացնում են ոչ միայն գրքային ֆոնդերի պահպանման և ընթերցողների սպասարկման, այլև տվյալ համայնքի մշակութային և տեղեկատվական կյանքի կազմակերպման գործառույթներ։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել խորհրդային շրջանի գրադարանային կառավարման և մեթոդական աշխատանքի պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողների համար, քանի որ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանի գործունեության կազմակերպման սկզբունքները, աշխատանքի գնահատման չափանիշները և հաշվետվողականության մշակույթը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, գրադարանային կառավարման մասնագետներին, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին, պատմաբաններին և գրադարանագիտության ոլորտում սովորող ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-23
    Շրջանային գրադարանի աշխատանքի պլանավորումը և հաշվետվությունը: (Մեթոդա-հրահանգչական նյութեր)
    Online

    History

    Գևորգ Չաուշ

    Gevorg Chaush-ը հայ ազգային ազատագրական շարժման նշանավոր ֆիդայական հրամանատարներից էր, ով գործել է 19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբին՝ Օսմանյան կայսրության հայկական բնակավայրերում հայ բնակչության ինքնապաշտպանության և իրավունքների պաշտպանության նպատակով։ Նա հայտնի է իր կազմակերպչական կարողություններով, անձնական խիզախությամբ և զինված պայքարում ցուցաբերած վճռականությամբ, հատկապես Մուշի, Սասունի և շրջակա շրջանների ինքնապաշտպանական մարտերում։ Գևորգ Չաուշը համագործակցել է այլ հայտնի ֆիդայական առաջնորդների հետ, ինչպիսիք են Անդրանիկ Օզանյանը և Սեբաստացի Մուրադը՝ մասնակցելով հայկական գյուղերի պաշտպանությանը և թուրքական ու քրդական զինված խմբերի հարձակումների դեմ դիմադրությանը։ Նրա գործունեությունը կապված է նաև Հայ հեղափոխական դաշնակցության գաղափարախոսության և կազմակերպչական շրջանակների հետ, որոնք նպատակ ունեին բարձրացնել հայկական հարցը միջազգային ասպարեզում և ապահովել հայ ժողովրդի անվտանգությունը։ Չաուշը աչքի էր ընկնում ոչ միայն ռազմական հմտություններով, այլ նաև իր հեղինակությամբ ժողովրդի շրջանում, որտեղ նրան ընկալում էին որպես պաշտպան և ազատագրական պայքարի խորհրդանիշ։ Նա զոհվել է 1907 թվականին Սուլուխի մոտ տեղի ունեցած մարտի ընթացքում, որը համարվում է ֆիդայական շարժման կարևոր դրվագներից մեկը։ Գևորգ Չաուշի կերպարը մինչ այսօր պահպանվում է որպես ազգային հերոսի օրինակ՝ խորհրդանշելով ինքնապաշտպանություն, ազատության ձգտում և ազգային դիմադրություն։

    Updated: 2026-10-23
    Գևորգ Չաուշ
    Online

    Literature

    Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ» դրամայի գեղարվեստական կոնցեպցիան

    Գիտական աշխատանքը նվիրված է Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ» դրամայի գեղարվեստական կոնցեպցիայի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ստեղծագործության գաղափարական, փիլիսոփայական, կերպարային և գեղագիտական հիմնական առանձնահատկությունները։ Դրաման հայ գրականության մեջ առանձնանում է իր խորհրդանշական կառուցվածքով, հոգեբանական խորությամբ և մարդու ներաշխարհի ու հոգևոր ընտրության խնդիրների նկատմամբ առանձնահատուկ ուշադրությամբ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մարդու և իր ներքին հակասությունների, երկրային կյանքի և հոգևոր ձգտումների, անձնական ցանկության և պարտքի, սիրո և հրաժարման, ազատության և ինքնազսպման փոխհարաբերություններն են։ Աշխատանքի շրջանակում կարող է քննվել ստեղծագործության գաղափարական հիմքը և այն փիլիսոփայական հարցադրումները, որոնց միջոցով հեղինակը ներկայացնում է մարդու գոյության իմաստի որոնումը։ Կերպարները հանդես են գալիս ոչ միայն որպես անհատական բնավորություններ, այլև որպես տարբեր աշխարհայացքների, հոգևոր դիրքորոշումների և արժեքային համակարգերի կրողներ։ Նրանց հակադրությունների միջոցով բացահայտվում է ստեղծագործության ներքին դրամատիզմը և մարդու հոգևոր ընտրության բարդությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում աշխարհիկ ու հոգևոր կյանքի հակադրությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է այնպիսի իրավիճակ, որտեղ հերոսների անձնական զգացմունքներն ու ձգտումները բախվում են բարոյական, կրոնական և հասարակական պարտավորությունների հետ։ Այս հակադրությունը ստեղծագործությանը հաղորդում է ոչ միայն անձնական, այլև համամարդկային նշանակություն՝ այն դարձնելով մարդու ազատ կամքի, պատասխանատվության և ինքնաճանաչման վերաբերյալ փիլիսոփայական խորհրդածություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է դրամայի խորհրդանշական համակարգի ուսումնասիրությունը։ Վերնագրային գաղափարը, կերպարները, միջավայրը, բնության պատկերները և գործողությունների զարգացումը կարող են մեկնաբանվել որպես ավելի խոր իմաստներ կրող գեղարվեստական նշաններ։ Խորհրդանիշների միջոցով ստեղծագործության կոնկրետ գործողությունները վերածվում են հոգևոր և փիլիսոփայական խնդիրների արտահայտության։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել դրամայի լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին։ Շանթի գեղարվեստական լեզուն նպաստում է մթնոլորտի ստեղծմանը, կերպարների հոգեբանական վիճակների բացահայտմանը և ներքին հակասությունների ընդգծմանը։ Երկխոսությունները, մենախոսությունները, լռության և ենթատեքստի կիրառությունը կարևոր դեր ունեն դրամատիկական լարվածության ձևավորման գործում։ Կառուցվածքային առումով ստեղծագործությունը կարող է դիտարկվել որպես արտաքին գործողությունների և ներքին հոգեբանական շարժումների փոխկապակցված համակարգ։ Իրադարձությունների զարգացումը հաճախ պայմանավորված է ոչ այնքան արտաքին գործողություններով, որքան հերոսների ներքին ընտրություններով և հոգեբանական փոփոխություններով։ Այդ առանձնահատկությունը ստեղծագործությանը հաղորդում է փիլիսոփայական դրամայի բնույթ և այն տարբերակում զուտ իրադարձային դրամատուրգիայից։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստեղծագործության թատերական առանձնահատկություններին՝ բեմական տարածության, տեսարանների կառուցման, կերպարների փոխհարաբերությունների և դրամատիկական գործողության կազմակերպման տեսանկյունից։ Այս բաղադրիչների համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է գաղափարը վերածվում բեմական գործողության և ինչպես են տեսողական ու խոսքային միջոցները նպաստում գեղարվեստական ամբողջականության ստեղծմանը։ Դրամայի գեղարվեստական կոնցեպցիայի կարևոր առանձնահատկություններից է ազգային և համամարդկային խնդիրների միավորումը։ Թեև ստեղծագործությունը խորապես կապված է հայկական մշակութային և հոգևոր միջավայրի հետ, դրա հիմնական հարցադրումները՝ սիրո, պարտքի, հավատքի, ազատության, անձնական երջանկության և ինքնազոհողության վերաբերյալ, ունեն լայն համամարդկային նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ներկայացնել ստեղծագործությունը որպես գաղափարական և գեղարվեստական ամբողջական համակարգ, որտեղ սյուժեն, կերպարները, խորհրդանիշները, լեզուն և դրամատիկական կառուցվածքը ծառայում են մարդու հոգևոր աշխարհի ու գոյաբանական ընտրությունների բացահայտմանը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ գնահատելու Լևոն Շանթի դրամատուրգիական վարպետությունը և ստեղծագործության նշանակությունը հայ փիլիսոփայական ու խորհրդանշական դրամատուրգիայի զարգացման պատմության մեջ։

    Updated: 2026-09-21
    Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ» դրամայի գեղարվեստական կոնցեպցիան
    Online

    Other Subjects

    Оптимизация условий синтеза физико-химические свойства тирозиназы грибов рода Aspergillus

    Կենսաքիմիական և կենսատեխնոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Aspergillus ցեղի սնկերի թիրոզինազ ֆերմենտի սինթեզի պայմանների օպտիմալացման և դրա ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ֆերմենտի առաջացման վրա ազդող սննդային ու միջավայրային գործոնները, մշակման պայմանները և կենսասինթեզի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդամիջավայրի բաղադրության, ջերմաստիճանի, թթվայնության և մշակման տևողության ազդեցությանը ֆերմենտային ակտիվության վրա։ Վերլուծվում են ստացված թիրոզինազի հիմնական ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, ակտիվության և կայունության պայմանները, ինչպես նաև տարբեր գործոնների ազդեցությունը ֆերմենտի գործառական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են ֆերմենտի ստացման, առանձնացման և բնութագրման մեթոդական մոտեցումները, ինչպես նաև կենսատեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ կազմակերպման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները սնկային ծագման ֆերմենտների կենսասինթեզի կարգավորման և դրանց հատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիայի, ֆերմենտաբանության, մանրէաբանության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-07
    Оптимизация условий синтеза физико-химические свойства тирозиназы грибов рода Aspergillus
    Online

    Linguistics

    Հայոց լեզվի բառաիմաստային համակարգը և նրա առնչությունը ֆրանսերենի հետ XIX-րդ դարում

    Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարում հայոց լեզվի բառաիմաստային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունների և ֆրանսերենի հետ դրա առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հայերենի բառապաշարի կառուցվածքը, բառերի իմաստային հարաբերությունները, բառիմաստային փոփոխությունների օրինաչափությունները և լեզվի բառային կազմի հարստացման հիմնական աղբյուրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերենի և ֆրանսերենի լեզվական շփումներին, բառային փոխառություններին, իմաստային պատճենումներին և եվրոպական մշակութային ու գիտական հասկացությունների հայերեն արտահայտման միջոցներին։ Վերլուծվում են XIX դարի հասարակական, մշակութային, կրթական և գրական զարգացումների ազդեցությունները հայերենի բառապաշարի ձևավորման ու փոփոխության վրա։ Քննարկվում են նաև ֆրանսերենից հայերեն անցած բառերի հնչյունական, ձևաբանական և իմաստային հարմարեցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև թարգմանական գրականության դերը նոր բառերի ու նշանակությունների տարածման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բառերի բազմիմաստության, հոմանիշության, հականիշության, իմաստային ընդլայնման և նեղացման երևույթները՝ հայերենի ու ֆրանսերենի համեմատական վերլուծության տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում XIX դարի հայ գրական լեզվի զարգացմանը, լեզվական փոխազդեցությունների պատմական նշանակությանը և բառապաշարի ուսումնասիրության համեմատական ու պատմական մեթոդներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, բառագիտության, իմաստաբանության, համեմատական լեզվաբանության և հայ-ֆրանսիական լեզվամշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Հայոց լեզվի բառաիմաստային համակարգը և նրա առնչությունը ֆրանսերենի հետ XIX-րդ դարում