Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Ալյումինաթերմային եղանակով Հայաստանի քրոմիտային խտանյութից ֆերոքրոմի ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը

    Սույն աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի քրոմիտային խտանյութից ֆերոքրոմի ստացման նոր տեխնոլոգիական մոտեցման մշակմանը՝ կիրառելով ալյումինաթերմային վերականգնման եղանակը, որը հանդիսանում է բարձր ջերմաստիճանային մետալուրգիական գործընթաց և լայնորեն կիրառվում է դժվար վերականգնվող մետաղների ու համաձուլվածքների ստացման մեջ։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են քրոմիտային հումքի քիմիական և միներալոգիական առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը վերականգնման արդյունավետության վրա, ինչպես նաև ալյումինի՝ որպես վերականգնիչի դերը ֆերոքրոմի ձևավորման գործընթացում։ Աշխատանքը ներառում է տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրության և օպտիմալացման հարցեր՝ ներառյալ ջերմաստիճանային ռեժիմները, բաղադրությունների հարաբերակցությունները և ռեակցիայի ընթացքի կառավարումը, որպեսզի ապահովվի առավել բարձր ելք և արտադրանքի որակ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև էներգետիկ արդյունավետությանը, գործընթացի կայունությանը և ստացված համաձուլվածքի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական հատկություններին, որոնք կարևոր են պողպատագործական արդյունաբերության համար։ Բացի այդ քննարկվում են արտադրական կիրառության հնարավորությունները և տեխնոլոգիայի ներդրման հեռանկարները Հայաստանի հանքահումքային բազայի պայմաններում, ինչը կարող է նպաստել տեղական մետալուրգիայի զարգացմանը և բարձր արժեք ունեցող արտադրանքի ստացմանը։

    Updated: 2026-09-14
    Ալյումինաթերմային եղանակով Հայաստանի քրոմիտային խտանյութից ֆերոքրոմի ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը
    Online

    Agriculture

    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1981, Сентябрь, №9)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1981, Сентябрь, №9)
    Online

    Chemistry

    Исследования в области технологически моделируемых реакций N-замещенных циклических аминов

    Այս աշխատանքը վերաբերում է N-փոխարինված ցիկլիկ ամինների ռեակցիաների տեխնոլոգիական մոդելավորմանը և դրանց քիմիական վարքի ուսումնասիրությանը տարբեր պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում են այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ազոտ պարունակող ցիկլիկ միացությունները փոխազդում են տարբեր ռեագենտների հետ՝ ձևավորելով նոր կառուցվածքային միացություններ, ինչպես նաև այդ գործընթացների վերահսկելիությունը լաբորատոր և տեխնոլոգիական միջավայրերում։ Ուսումնասիրվում են ռեակցիաների կինետիկան և թերմոդինամիկական առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով հասկանալ, թե ինչպես են կառուցվածքային փոփոխությունները, փոխարինիչների բնույթը և ռեակցիոն պայմանները ազդում վերջնական արդյունքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մոդելավորման մեթոդներին, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել ռեակցիաների ընթացքը և օպտիմալացնել սինթեզի պայմանները՝ նվազեցնելով կողմնակի արտադրանքների առաջացումը և բարձրացնելով արդյունավետությունը։ Աշխատանքը կարևոր է օրգանական սինթեզի, դեղագործական քիմիայի և նյութագիտության համար, քանի որ նման միացությունները հաճախ ծառայում են որպես միջանկյալ նյութեր կենսաակտիվ մոլեկուլների և ֆունկցիոնալ նյութերի ստացման գործընթացներում։

    Updated: 2026-09-15
    Исследования в области технологически моделируемых реакций N-замещенных циклических аминов
    Online

    History

    Տարեգիրք Ա

    Այս գիրքը պատմագրական բնույթի աշխատություն է, որտեղ ժամանակագրական հերթականությամբ ներկայացվում են տարբեր տարիներին տեղի ունեցած քաղաքական, ռազմական, հասարակական և մշակութային իրադարձությունները։ Բովանդակությունը կառուցված է տարեգրության սկզբունքով՝ յուրաքանչյուր ժամանակահատվածի կարևոր դեպքերը արձանագրելով համառոտ, բայց փաստագրական ձևով։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է միջնադարյան Հայաստանի, հարևան պետությունների, թագավորների, իշխանների, եկեղեցական գործիչների և պատերազմների պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Գրքում արտացոլված են ինչպես պետական ու ռազմական զարգացումները, այնպես էլ բնական աղետները, երկրաշարժերը, իշխանափոխությունները, դիվանագիտական հարաբերություններն ու հասարակական կյանքի տարբեր դրվագներ։ Այն առանձնանում է պատմական փաստերի պահպանման արժեքով և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրավիճակի, մշակութային միջավայրի և ժողովրդի կյանքի մասին։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է պատմաբանների, հայագիտական ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների և պատմական աղբյուրների նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-08-28
    Տարեգիրք Ա
    Online

    Pedagogy

    Մանկավարժական մենեջմենթը որպես նորարարական կառավարման տեսակ

    Այս ուսումնական նյութը ներկայացնում է մանկավարժական մենեջմենթի էությունը որպես կրթական հաստատությունների կառավարման նորարարական մոտեցում՝ ընդգծելով դրա դերը ժամանակակից դպրոցի արդյունավետ գործունեության կազմակերպման և զարգացման գործընթացում։ Նյութում բացատրվում է, որ մանկավարժական մենեջմենթը ենթադրում է կրթական գործընթացի գիտականորեն հիմնավորված կառավարում, որի նպատակն է ապահովել ուսուցման որակի բարձրացում, մարդկային և նյութական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում, ինչպես նաև կրթական միջավայրի շարունակական կատարելագործում։ Քննարկվում են կառավարման հիմնական գործառույթները՝ պլանավորում, կազմակերպում, վերահսկում, մոտիվացում և համակարգում, ինչպես նաև դրանց կիրառումը դպրոցական կառավարման համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ղեկավարի առաջնորդական որակներին, թիմային աշխատանքի կազմակերպմանը, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման խթանմանը և նորարարական մոտեցումների ներդրմանը կրթական գործընթացում։ Նյութը նաև անդրադառնում է կրթական հաստատության ներքին մշակույթի ձևավորմանը, արդյունավետ հաղորդակցման համակարգի ստեղծմանը և փոփոխությունների կառավարման կարևորությանը՝ որպես մանկավարժական մենեջմենթի հաջողության հիմնական պայմանների։ Շեշտադրվում է, որ այս մոտեցումը նպաստում է ոչ միայն կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը, այլև կրթության որակի բարելավմանը և սովորողների զարգացման համար բարենպաստ պայմանների ստեղծմանը։

    Updated: 2026-09-09
    Մանկավարժական մենեջմենթը որպես նորարարական կառավարման տեսակ
    Online

    Sociology

    Քաղաքացիական հասարակության հայեցակարգերի զարգացումը արևմտյան սոցիոլոգիայում XX դարի երկրորդ կեսին

    Աշխատությունը նվիրված է XX դարի երկրորդ կեսի արևմտյան սոցիոլոգիական մտքում քաղաքացիական հասարակության վերաբերյալ տեսական պատկերացումների ձևավորման, վերաիմաստավորման և զարգացման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քաղաքացիական հասարակությունը դիտարկվում է որպես պետության, անհատի, սոցիալական խմբերի և հասարակական կազմակերպությունների փոխհարաբերությունները մեկնաբանելու կարևոր տեսական հասկացություն։ Ուշադրություն է հատկացվում այն սոցիալական ու մտավոր պայմաններին, որոնց ազդեցությամբ քաղաքացիական հասարակության գաղափարը նոր նշանակություն ձեռք բերեց հետպատերազմյան ժամանակաշրջանի արևմտյան հասարակագիտական քննարկումներում։ Քննվում են տարբեր սոցիոլոգիական մոտեցումներ, որոնցում քաղաքացիական հասարակությունը կարող է ներկայացվել որպես պետական կառույցներից հարաբերականորեն ինքնուրույն հասարակական հարաբերությունների, միավորումների, նախաձեռնությունների և հաղորդակցական տարածքների ամբողջություն։ Կարևորվում են անհատի ինքնավարության, հասարակական մասնակցության, կամավոր միավորումների, հանրային ոլորտի, սոցիալական վստահության, համերաշխության և հասարակական ինքնակազմակերպման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետության և քաղաքացիական հասարակության հարաբերակցության տարբեր մեկնաբանություններին՝ բացահայտելով դրանց տեսական հիմքերը և հասարակության կառուցվածքի վերաբերյալ տարբեր պատկերացումները։ Հետազոտության մեջ կարող են համադրվել կառուցվածքային-գործառութային, կոնֆլիկտաբանական, նեոմարքսիստական, հաղորդակցական և այլ տեսական ուղղություններ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են տարբեր դպրոցներ մեկնաբանել հասարակական կազմակերպությունների, սոցիալական շարժումների և հանրային հաղորդակցության դերը։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա են XX դարի երկրորդ կեսին տարածում ստացած նոր սոցիալական շարժումները, որոնց գործունեությունը նպաստեց հասարակական մասնակցության և ինքնակազմակերպման վերաբերյալ տեսությունների վերանայմանը։ Քննվում է նաև հանրային ոլորտի գաղափարը՝ որպես քաղաքացիների միջև հաղորդակցության, հասարակական խնդիրների քննարկման և ընդհանուր հետաքրքրությունների ձևակերպման միջավայր։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալական կապիտալի, վստահության, հասարակական ցանցերի և կամավոր մասնակցության վերաբերյալ տեսական մոտեցումներին, որոնց միջոցով փորձ է արվում բացատրել հասարակական համագործակցության կայունությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գլոբալացման, տեղեկատվական հասարակության ձևավորման և պետական կառավարման փոփոխությունների ազդեցությանը քաղաքացիական հասարակության տեսական ընկալումների վրա։ Տարբեր հեղինակների ու դպրոցների հայեցակարգերի համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց ընդհանրությունները, տարբերությունները և պատմական զարգացումը՝ առանց որևէ մոտեցման գերակայությունը կանխադրելու։ Աշխատությունը նպաստում է ժամանակակից սոցիոլոգիական տեսության մեջ քաղաքացիական հասարակության հասկացության բազմաշերտ բովանդակության ըմբռնմանը և կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել սոցիոլոգիայի, սոցիալական տեսության, քաղաքական սոցիոլոգիայի և հասարակագիտական մտքի պատմության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-20
    Քաղաքացիական հասարակության հայեցակարգերի զարգացումը արևմտյան սոցիոլոգիայում XX դարի երկրորդ կեսին