Ֆրանսերենից փոխառված բառերը հայերենում

Biology

Նվիրված է մանրէակենսաբանության տեսական և կիրառական հիմունքների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ մասնավոր բաժինները։ Գիրքը ներկայացնում է բակտերիաների կառուցվածքը, կենսաբանական հատկությունները, նյութափոխանակության առանձնահատկությունները, աճի և բազմացման պայմանները, ինչպես նաև դրանց դասակարգման սկզբունքները։ Ընդհանուր մանրէակենսաբանության բաժնում քննարկվում են միկրոօրգանիզմների հիմնական կենսաբանական գործընթացները, իսկ մասնավոր բաժնում մանրամասն ուսումնասիրվում են տարբեր խմբերի բակտերիաներ՝ դրանց էկոլոգիական, բժշկական և գյուղատնտեսական նշանակությամբ։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչների բնութագրմանը, դրանց տարածման ուղիներին և կանխարգելման հիմնական սկզբունքներին՝ ներառելով նաև իմունաբանական պատասխանների ընդհանուր նկարագիրը։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև լաբորատոր հետազոտությունների մեթոդներ և մանրէաբանական ախտորոշման հիմունքներ, որոնք կարևոր են կլինիկական և կիրառական հետազոտությունների համար։ Գիրքը նախատեսված է բժշկության, կենսաբանության, գյուղատնտեսության և հարակից ոլորտների ուսանողների ու մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական և գիտական աղբյուր մանրէակենսաբանության ուսումնասիրության մեջ։

Mathematics

Ուսումնասիրությունը նվիրված է գործող ուժի ազդեցության տակ մեխանիկական համակարգերի կայունության խնդիրներին՝ հատկապես այն կրիտիկական դեպքերին, որոնցում համակարգի կայունության սովորական պայմանները պահանջում են առավել խորացված վերլուծություն։ Աշխատության կենտրոնում արտաքին ուժերի ազդեցությամբ կառուցվածքների հավասարակշռության վիճակի պահպանման, կայունության կորստի և կրիտիկական վիճակների որոշման խնդիրներն են։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են կայունության տեսության հիմնական սկզբունքները, հավասարակշռության հնարավոր վիճակները և այն պայմանները, որոնց դեպքում փոքր խախտումները կարող են առաջացնել համակարգի էական շեղում սկզբնական վիճակից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրիտիկական դեպքերին, երբ որոշիչ պարամետրերի համընկնման կամ հատուկ հարաբերակցության հետևանքով ստանդարտ մեթոդներով կայունության գնահատումը կարող է լինել ոչ բավարար։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են տարբեր մեխանիկական մոդելներ և հաշվարկային խնդիրներ, որոնց միջոցով բացահայտվում են գործող ուժի մեծության, ուղղության, կիրառման պայմանների և համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությունները կայունության վրա։ Կարևորվում է նաև կրիտիկական ուժերի որոշման և կայունության կորստի պահի կանխատեսման խնդիրը, քանի որ այդ ցուցանիշները կարևոր են ինժեներական կառուցվածքների նախագծման և շահագործման անվտանգության ապահովման համար։ Աշխատության տեսական վերլուծությունը հիմնվում է մեխանիկայի և մաթեմատիկական մեթոդների վրա՝ հնարավորություն տալով ձևակերպել և ուսումնասիրել բարդ կայունության խնդիրներ, համեմատել տարբեր մոտեցումներ և բացահայտել դրանց կիրառելիության սահմանները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտակար լինել սյուների, ձողային համակարգերի, թիթեղների և այլ բեռնավորված կառուցվածքների կայունության հաշվարկների կատարելագործման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տեսական և կիրառական մեխանիկայի մասնագետներին, կառուցվածքների հաշվարկով զբաղվող ինժեներներին, կիրառական մաթեմատիկոսներին, շինարարական մեխանիկայի հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։

Political Science

Փաստաթուղթը ներկայացնում է Հայոց ազգային ժողովի տասնվեցերորդ նիստի արձանագրությունը և կարևոր սկզբնաղբյուր է արևմտահայ համայնքի հասարակական ու քաղաքական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Ազգային ժողովը կարևոր դեր ուներ համայնքային կառավարման, ազգային հաստատությունների գործունեության, կրթական ու հասարակական խնդիրների քննարկման և հավաքական որոշումների ընդունման գործում։ Նիստերի արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ժողովական աշխատանքի կազմակերպման, քննարկումների ընթացքի, մասնակիցների դիրքորոշումների և որոշումների ձևավորման եղանակների մասին։ Դրանք արտացոլում են համայնքի ներքին կառավարման սկզբունքները և այն հարցերի շրջանակը, որոնց շուրջ ձևավորվում էին ազգային կառույցների գործունեության առաջնահերթությունները։ Այսպիսի գրավոր վկայությունները կարևոր են նաև իրավական ու վարչական պատմության տեսանկյունից, քանի որ ցույց են տալիս ներկայացուցչական մարմնի աշխատանքի փաստաթղթավորման և հանրային պատասխանատվության ավանդույթները։ Արձանագրությունների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել 19-րդ դարի արևմտահայ հասարակական մտքի, համայնքային ինքնակազմակերպման և ազգային հաստատությունների փոխհարաբերությունների բացահայտմանը։ Դրանք արժեքավոր նյութ են պատմաբանների, իրավագետների և հայ հասարակական կյանքի հետազոտողների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու ազգային կառավարման փորձը ոչ միայն ընդհանուր պատմական իրադարձությունների, այլև ժողովական աշխատանքի անմիջական գրավոր հետքերի միջոցով։

Geography

Այս ուղղությունը վերաբերում է բնական ջրերի՝ գետերի, լճերի, ստորերկրյա և աղբյուրային ջրերի որակի համալիր ուսումնասիրությանը, որի նպատակն է գնահատել դրանց քիմիական, ֆիզիկական և կենսաբանական վիճակը երկրաբնապահպանական տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունները ներառում են ջրերի աղտոտվածության աղբյուրների բացահայտում, ծանր մետաղների, աղային կազմի և այլ աղտոտիչների կոնցենտրացիաների վերլուծություն, ինչպես նաև դրանց ազդեցության գնահատում էկոհամակարգերի և մարդու առողջության վրա։ Դասակարգման փուլում ջրերը բաժանվում են ըստ որակի աստիճանի՝ մաքուր, թույլ աղտոտված, միջին կամ ուժեղ աղտոտված խմբերի, ինչը թույլ է տալիս համեմատել տարբեր տարածաշրջանների ջրային ռեսուրսները։ Կանխատեսման բաղադրիչը հիմնված է մաթեմատիկական մոդելավորման, վիճակագրական տվյալների և ժամանակային շարքերի վերլուծության վրա, որի միջոցով գնահատվում են ապագա փոփոխությունները՝ հաշվի առնելով կլիմայական գործոնները, մարդկային գործունեության ազդեցությունը և բնական ինքնամաքրման գործընթացները։ Այս մոտեցումը կարևոր դեր ունի ջրային ռեսուրսների կառավարման, բնապահպանական քաղաքականության մշակման և կայուն զարգացման ապահովման գործում։

History

Ստեղծագործությունը պատմագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Օսմանյան կայսրությունում 19-րդ դարի վերջից և 20-րդ դարի սկզբից ձևավորված երիտթուրքական շարժման առաջացման պատճառները, գաղափարախոսությունը և քաղաքական գործունեությունը։ Աշխատությունում վերլուծվում են այն սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական պայմանները, որոնք նպաստեցին շարժման ձևավորմանը, ինչպես նաև նրա նպատակները՝ կապված կայսրության արդիականացման, սահմանադրական կարգերի վերականգնման և պետական կառավարման վերափոխման հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Միություն և առաջադիմություն կոմիտե կազմակերպության գործունեությանը, որը դարձավ շարժման հիմնական քաղաքական ուժը և կարևոր դեր ունեցավ Օսմանյան կայսրության ներքին ու արտաքին քաղաքականության ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է շարժման ազդեցությանը կայսրության տարբեր ժողովուրդների, այդ թվում՝ հայերի նկատմամբ իրականացված քաղաքականության վրա, ինչպես նաև այն գործընթացներին, որոնք հետագայում կապված եղան ազգային հարցերի սրման և տարածաշրջանային խոր փոփոխությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը ներկայացնում է երիտթուրքական շարժումը որպես Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի կարևորագույն քաղաքական երևույթներից մեկը, որն էական ազդեցություն ունեցավ Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Կովկասի պատմության հետագա զարգացումների վրա։

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նավթամթերք պարունակող կեղտաջրերի մաքրման տեխնոլոգիաների մշակմանը՝ հիդրոֆոբացված հանքային սորբենտների կիրառմամբ։ Գրքում ուսումնասիրվում են նավթային աղտոտիչների առանձնահատկությունները, ջրային միջավայրում դրանց տարածման և հեռացման գործընթացները, ինչպես նաև տարբեր սորբցիոն նյութերի հատկությունները և արդյունավետությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է հիդրոֆոբացված հանքային սորբենտների ստացման եղանակները, դրանց կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, ինչպես նաև կեղտաջրերի մաքրման գործընթացում դրանց օգտագործման տեխնոլոգիական պայմանները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են մաքրման արդյունավետության բարձրացման մեթոդները, սորբենտների ընտրության չափանիշները, վերականգնման հնարավորությունները և կիրառման տնտեսական ու բնապահպանական առավելությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական կեղտաջրերի մաքրման, ջրային ռեսուրսների պահպանության և շրջակա միջավայրի վրա նավթային աղտոտման ազդեցության նվազեցման խնդիրներին։ Հրատարակությունը նախատեսված է քիմիկոս-տեխնոլոգների, բնապահպանների, ջրամաքրման ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես գիտագործնական արժեք ունեցող աղբյուր։