Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Разработка методов оценки безопасности грунтовых плотин, откосов склонов с учетом сейсмического воздействия

    Աշխատությունը նվիրված է գրունտային պատվարների և բնական ու արհեստական լանջերի անվտանգության գնահատման մեթոդների մշակմանը՝ հաշվի առնելով սեյսմիկ ազդեցությունները։ Ուսումնասիրվում են այդ կառույցների և գրունտային զանգվածների կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները, դրանց մեխանիկական հատկությունները, երկրաբանական պայմանները և երկրաշարժերի ժամանակ առաջացող դինամիկ բեռնվածքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ տատանումների հետևանքով գրունտում առաջացող լարումների և դեֆորմացիաների գնահատմանը, լանջերի կայունության փոփոխությանը և հնարավոր սահքային գործընթացների ձևավորման պայմաններին։ Քննարկվում են գրունտային պատվարների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հիմքի և պատվարային մարմնի փոխազդեցությունը, ջրահագեցվածության ազդեցությունը և տարբեր ուժգնության սեյսմիկ բեռնվածքների դեպքում կառույցի վարքագիծը։ Վերլուծվում են հաշվարկային և մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել կայունության պաշարը, բացահայտել առավել վտանգավոր հատվածները և կանխատեսել հնարավոր վնասումների զարգացման ընթացքը։ Անդրադարձ է կատարվում անվտանգության չափանիշների սահմանմանը, դիտարկումների և տեխնիկական վերահսկողության տվյալների օգտագործմանը, ինչպես նաև ռիսկերի նվազեցման համար համապատասխան ինժեներական միջոցառումների ընտրությանը։ Կարևորվում է երկրաբանական, հիդրոերկրաբանական և սեյսմոլոգիական տվյալների համալիր կիրառումը՝ առավել հիմնավորված գնահատականներ ստանալու նպատակով։ Մշակվող մոտեցումները կարող են կիրառվել ինչպես գործող կառույցների տեխնիկական վիճակի գնահատման, այնպես էլ նոր պատվարների և լանջային համակարգերի նախագծման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հիդրոտեխնիկների, երկրատեխնիկների, շինարարական ճարտարագետների, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-30
    Разработка методов оценки безопасности грунтовых плотин, откосов склонов с учетом сейсмического воздействия
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ

    Այս մատենագիտական ցանկը նվիրված է կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ ընթերցողին և մասնագետներին հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել տվյալ ոլորտներին վերաբերող հրատարակությունների բազմազանության մեջ։ Այն ընդգրկում է մշակույթի և արվեստի տարբեր ուղղություններին առնչվող գրքեր, ուսումնասիրություններ, գիտական աշխատություններ և այլ մատենագիտական նյութեր՝ ներկայացնելով դրանց վերաբերյալ անհրաժեշտ bibliographic տվյալները։ Ցանկի հիմնական արժեքը տեղեկատվության կազմակերպված և թեմատիկորեն նպատակային մատուցումն է, որի շնորհիվ այն կարող է ծառայել որպես գործնական ուղեցույց ինչպես մասնագիտական ուսումնասիրություններ իրականացնող հետազոտողների, այնպես էլ ուսանողների, դասախոսների, գրադարանավարների, արվեստագետների և մշակութային ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության արդի ուղղություններին, ծանոթանալու նոր հրատարակություններին և ընտրելու հետագա ընթերցանության կամ հետազոտության համար համապատասխան աղբյուրներ։ Մատենագիտական ցանկի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ թե պարզապես առանձին հրատարակությունների հավաքածու է, այլ տեղեկատվական համակարգ, որը նպաստում է մասնագիտական գրականության որոնման, ընտրության և օգտագործման գործընթացի արդյունավետ կազմակերպմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է արագ գտնել որոշակի թեմայի վերաբերյալ նոր կամ արդիական գրականություն, կազմել հետազոտական աշխատանքի աղբյուրագիտական հիմքը կամ ընդլայնել տվյալ ոլորտում ընթերցանության շրջանակը։ Նման հրատարակությունները կարևոր դեր ունեն նաև գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման գործում՝ ապահովելով մշակույթի և արվեստի բնագավառի նոր գրականության վերաբերյալ տեղեկության տարածումը։ Ցանկը կարող է հետաքրքրել հայ մշակույթի, արվեստի պատմության, տեսության և հարակից գիտակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին՝ միաժամանակ նպաստելով գիտական և կրթական աշխատանքում համապատասխան գրականության առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ, այն հանդես է գալիս որպես կողմնորոշիչ և տեղեկատու աղբյուր, որը մեկտեղում և համակարգում է մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մասին մատենագիտական տեղեկատվությունը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ
    Online

    Political Science

    Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ ԻԳ

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի քսաներեքերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ պահպանելով ժողովի աշխատանքների և քննարկումների ընթացքի վերաբերյալ վավերագրական տեղեկությունները։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի արևմտահայ հասարակական կյանքի, ազգային կառավարման մարմինների գործունեության և Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի ինքնակազմակերպման պատմության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու նիստի ընթացքում ներկայացված հարցերին, մասնակիցների ելույթներին, արտահայտված դիրքորոշումներին և ժողովական քննարկումների ձևերին։ Նման փաստաթղթերը բացահայտում են համայնքային կառավարման գործընթացների առանձնահատկությունները, ազգային հաստատությունների գործունեության շրջանակները և հասարակական խնդիրների քննարկման մշակույթը։ Դրանք արժեքավոր են նաև ժամանակաշրջանի պաշտոնական գրագրության, վարչական լեզվի և հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ատենագրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու Ազգային ժողովի գործունեությունը ոչ միայն որպես առանձին նիստերի հաջորդականություն, այլև որպես արևմտահայ համայնքի կազմակերպական կյանքի և ներկայացուցչական կառավարման պատմական վկայություն։

    Updated: 2026-11-02
    Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ ԻԳ
    Online

    Literature

    Տատրագոմի հարսը

    «Տատրագոմի հարսը»-ն ներկայացնում է Կոստան Զարյանի վեպային արվեստը՝ համադրելով լիրիկական, սոցիալական և հոգեբանական մոտեցումները։ Գիրքը արտացոլում է հայ գյուղական կյանքի հոգեբանական և սոցիալական կողմերը, մարդու ներսի պայքարը, ընտանիքի ու համայնքի հարաբերությունները, ինչպես նաև ազգային արժեքների պահպանման կարևորությունը։ Հիմնական թեմաները․ Գյուղական կյանքի հոգեբանական ու սոցիալական պատկերը Մարդկային զգացմունքներ և ներքին պայքար Ընտանիք, ավանդույթներ և մշակութային արժեքներ Ազգային ինքնություն և բարոյական արժեքների պահպանում Լիրիկական և սիմվոլիկ մոտեցումներ վեպի կառուցվածքում Գրքի առանձնահատկությունները․ Հուզիչ ու պատկերավոր լեզու, որ ուժեղ է դարձնում բնապատկերը և հոգեբանական ներուժը Սոցիալական ու հոգեբանական շերտերի համադրություն Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և ընթերցողների համար Ներկայացնում է ժամանակակից և անցյալի կյանքի, ազգային ու բարոյական խնդիրների միաձուլումը

    Updated: 2026-09-19
    Տատրագոմի հարսը
    Online

    Psychology

    Զինված ուժերում ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման սոցիալ-հոգեբանական մեխանիզմները

    Աշխատությունը նվիրված է զինված ուժերում ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման սոցիալ-հոգեբանական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով զինծառայողների գործունեության, մասնագիտական վարքագծի և ծառայողական արդյունքների վրա ազդող հոգեբանական ու սոցիալական գործոնների բացահայտման վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ զինված ուժերում ծառայության արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն զինծառայողի մասնագիտական գիտելիքներով, ֆիզիկական պատրաստվածությամբ և կարգապահությամբ, այլև նրա մոտիվացիայով, հոգեբանական պատրաստվածությամբ, հաղորդակցական հմտություններով, խմբային փոխհարաբերություններով և ղեկավարության հետ հարաբերությունների բնույթով։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման տեսական մոտեցումները և այն չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել զինծառայողի մասնագիտական գործունեության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գնահատման սոցիալ-հոգեբանական կողմին, քանի որ զինված ուժերում ծառայությունը իրականացվում է կազմակերպված խմբային միջավայրում, որտեղ անհատի գործունեությունը սերտորեն կապված է ստորաբաժանման ընդհանուր մթնոլորտի, փոխվստահության, համագործակցության և փոխադարձ պատասխանատվության հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է զինծառայողների ծառայողական մոտիվացիայի ուսումնասիրությունը։ Ներքին և արտաքին մոտիվացիոն գործոնները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ծառայողական պարտականությունների կատարման որակի, նախաձեռնողականության, պատասխանատվության և դժվար իրավիճակներին դիմակայելու պատրաստվածության վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում է ղեկավարության և ենթակաների փոխհարաբերությունների նշանակությունը, քանի որ հրամանատարական ոճը, հետադարձ կապը, գնահատման արդարությունը և մասնագիտական առաջընթացի հնարավորությունները կարող են ձևավորել զինծառայողի վերաբերմունքը ծառայության նկատմամբ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև խմբային համախմբվածությանը և միջանձնային հարաբերություններին։ Զինվորական ստորաբաժանման ներսում փոխադարձ աջակցությունը, վստահությունը, հաղորդակցության արդյունավետությունը և ընդհանուր նպատակների ընկալումը կարող են նպաստել ինչպես անհատական, այնպես էլ կոլեկտիվ արդյունավետության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ծառայողական գործունեության գնահատման հոգեբանական գործիքներին և մեթոդներին՝ հարցաթերթերին, դիտարկմանը, հարցազրույցներին, սոցիոմետրիկ մեթոդներին, փորձագիտական գնահատմանը և այլ ախտորոշիչ մոտեցումներին։ Դրանց համակցված կիրառումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել գնահատման սուբյեկտիվությունը և ստանալ զինծառայողի գործունեության ավելի բազմակողմանի պատկեր։ Առանձին նշանակություն ունի գնահատման արդյունքների կիրառումը ոչ միայն թերությունները բացահայտելու, այլև անձնակազմի մասնագիտական զարգացման, հոգեբանական աջակցության, կառավարման արդյունավետության և ծառայողական պայմանների բարելավման նպատակով։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ սոցիալ-հոգեբանական գնահատման մեխանիզմների ճիշտ կիրառումը կարող է նպաստել անձնակազմի կառավարման կատարելագործմանը, ծառայողական կարգապահության ամրապնդմանը, համագործակցության բարելավմանը և զինծառայողների մասնագիտական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է զինված ուժերում ծառայողական գործունեության գնահատման բազմակողմանի մոտեցում՝ միավորելով ռազմական հոգեբանության, սոցիալական հոգեբանության և կառավարման տեսական ու կիրառական խնդիրները։ Այն կարող է օգտակար լինել ռազմական հոգեբանների, հրամանատարական կազմի, զինված ուժերի կառավարման մասնագետների, հոգեբանության և սոցիալական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-13
    Զինված ուժերում ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման սոցիալ-հոգեբանական մեխանիզմները
    Online

    History

    Հայերի ազգակցական «ազգ» խումբը XIX դարի երկրորդ կեսին և XX դարի սկզբին

    Աշխատությունն ուսումնասիրում է հայ հասարակության մեջ գոյություն ունեցած ազգակցական խմբի՝ «ազգի» սոցիալական կազմակերպման առանձնահատկությունները XIX դարի երկրորդ կեսին և XX դարի սկզբին։ Հետազոտության կենտրոնում ազգակցական կապերի վրա հիմնված համայնքային միավորն է, որը կարևոր դեր է ունեցել ավանդական հայկական հասարակության ներքին կառուցվածքի, փոխհարաբերությունների և հասարակական կյանքի կազմակերպման մեջ։ Նման խմբերը կարող էին միավորել ընդհանուր ծագում ունեցող ընտանիքների ու տոհմակիցների՝ ձևավորելով փոխօգնության, համերաշխության և փոխադարձ պարտավորությունների որոշակի համակարգ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են ազգակցական կապերի պահպանման մեխանիզմները, խմբի անդամների միջև հարաբերությունները, ավանդույթների փոխանցումը, ամուսնության և ընտանեկան կյանքի հետ կապված սովորույթները, ինչպես նաև խմբի դերը համայնքային ինքնության ձևավորման գործում։ Պատմական ժամանակաշրջանի ընտրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու ավանդական ազգակցական կառույցների փոփոխությունները հասարակական, տնտեսական և մշակութային վերափոխումների պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր նյութ է հայերի ավանդական սոցիալական կազմակերպման, ազգակցական համակարգերի, ընտանիքի պատմության և համայնքային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ազգագրագետներին, մարդաբաններին, պատմաբաններին և հայ հասարակության սոցիալական պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։

    Updated: 2026-10-30
    Հայերի ազգակցական «ազգ» խումբը XIX դարի երկրորդ կեսին և XX դարի սկզբին