Гемодинамические корреляты нарушений подвижности позвоночника у лиц с морбидным ожирением

Other Subjects

Այս աշխատությունը նվիրված է այլ ընթացիկ և ոչ ընթացիկ պարտավորությունների հաշվառման տեսական հիմքերին և դրանց գործնական կիրառությանը ձեռնարկությունների ֆինանսական համակարգում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ են պարտավորությունները՝ որպես կազմակերպության անցյալ գործարքներից բխող պարտականություններ, որոնց մարումը հանգեցնում է տնտեսական ռեսուրսների արտահոսքի։ Հեղինակը անդրադառնում է պարտավորությունների դասակարգմանը՝ ընթացիկ (կարճաժամկետ) և ոչ ընթացիկ (երկարաժամկետ) պարտավորություններ, բացատրելով դրանց հաշվառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այլ ընթացիկ պարտավորություններին՝ կրեդիտորական պարտքեր, հաշվարկային պարտավորություններ, աշխատավարձային և հարկային պարտավորություններ, ինչպես նաև ոչ ընթացիկ պարտավորություններին՝ երկարաժամկետ վարկեր, պարտատոմսեր և այլ ֆինանսական պարտավորություններ։ Գրքում քննարկվում են նաև պարտավորությունների ճանաչման, չափման և հաշվետվություններում ներկայացման միջազգային հաշվապահական ստանդարտները։ Վերլուծվում է պարտավորությունների կառավարման դերը կազմակերպության ֆինանսական կայունության, իրացվելիության և վարկունակության ապահովման գործընթացներում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով հաշվապահների, ֆինանսիստների, աուդիտորների և ուսանողների համար։

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բազմաֆունկցիոնալ մագնիսաէլաստիկ փոխակերպիչների և դրանց կառավարման սարքերի մշակմանը կենսաբժշկական հետազոտությունների համար։ Գրքում ներկայացվում են մագնիսաէլաստիկ երևույթների ֆիզիկական հիմքերը, փոխակերպիչների աշխատանքի սկզբունքները և դրանց կիրառությունը կենսաբժշկական չափումների և ազդանշանների գրանցման համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ մեխանիկական դեֆորմացիաների առաջացումը և հակադարձ գործընթացը՝ մեխանիկական ազդակների վերածումը էլեկտրամագնիսական ազդանշանների։ Աշխատությունում քննարկվում են բազմաֆունկցիոնալ սենսորային համակարգերի նախագծման մոտեցումները, դրանց զգայունության բարձրացման մեթոդները և աղմուկի նվազեցման տեխնոլոգիաները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման էլեկտրոնիկայի նախագծմանը, ազդանշանների մշակման ալգորիթմներին և կենսաբժշկական կիրառությունների առանձնահատկություններին՝ ներառյալ հյուսվածքների մեխանիկական հատկությունների չափումը, միկրոշարժումների գրանցումը և ախտորոշիչ համակարգերի կատարելագործումը։ Գիրքը նախատեսված է ինժեներների, ֆիզիկոսների, կենսաբժշկական տեխնոլոգների, էլեկտրոնիկայի մասնագետների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական լուծումներ։

Linguistics

Լեզվաբանական, գրականագիտական և բանասիրական բնույթի գիտական աշխատությունը նվիրված է քսաներորդ դարի արևելահայ բանաստեղծական լեզվում հեղինակային բառաստեղծման երևույթների, անհատական նորաբանությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունների, իմաստային բազմազանության և գեղարվեստական գործառույթների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է բանաստեղծների ստեղծագործական լեզվամտածողության, բառապաշարի հարստացման անհատական եղանակների և գեղարվեստական խոսքում նոր բառային միավորների ձևավորման օրինաչափությունների բացահայտման հետ։ Անհատական նորաբանությունները լեզվական այն միավորներն են, որոնք ստեղծվում կամ առանձնահատուկ կիրառություն են ստանում որոշակի հեղինակի ստեղծագործության շրջանակում՝ պայմանավորված գեղարվեստական մտահղացմամբ, արտահայտչական պահանջներով և լեզվական նոր հնարավորությունների որոնմամբ։ Ի տարբերություն հանրալեզվական նորաբանությունների, որոնք կարող են աստիճանաբար տարածվել և ամրապնդվել ընդհանուր բառապաշարում, հեղինակային նորաստեղծ բառերը հաճախ ունենում են սահմանափակ գործածություն և սերտորեն կապված են տվյալ ստեղծագործության պատկերային համակարգի, իմաստային միջավայրի ու հեղինակի անհատական ոճի հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է նորաբանության լեզվաբանական էությունը, բառաստեղծման հիմնական մեխանիզմները, հեղինակային բառերի դասակարգման սկզբունքները և դրանց հարաբերակցությունը գրական լեզվի բառապաշարային համակարգի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի բառակազմական այն միջոցները, որոնց օգնությամբ բանաստեղծական խոսքում ստեղծվում են նոր բառեր՝ ածանցում, բարդում, բարդածանցում, բառային բաղադրիչների անսովոր համադրում և լեզվական արդեն գոյություն ունեցող միավորների ստեղծագործական վերակազմակերպում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նորաստեղծ բառերի ձևաբանական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայերենի բառակազմական համակարգի արտադրողականությունը, բառաստեղծման ներքին հնարավորությունները և հեղինակների կողմից կիրառվող լեզվական նորարարությունների առանձնահատկությունները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում այն դեպքերը, երբ բանաստեղծները սովորական բառային բաղադրիչների միավորման միջոցով ձևավորում են անսպասելի իմաստային կապեր՝ ստեղծելով նոր պատկերներ, հուզական երանգներ և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներ։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է անհատական նորաբանությունների իմաստաբանական վերլուծությունը՝ ընդգրկելով բառերի ուղղակի և փոխաբերական նշանակությունները, իմաստային ընդլայնումները, համատեքստային մեկնաբանությունները և գեղարվեստական պատկերավորման հետ ունեցած փոխհարաբերությունները։ Բանաստեղծական խոսքում նորաստեղծ բառը հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես առարկա, հատկանիշ կամ գործողություն անվանող միավոր, այլև որպես հեղինակային աշխարհընկալման, զգացմունքային վերաբերմունքի և գեղագիտական գաղափարի արտահայտման միջոց։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն նորաբանությունների պատկերավորությունը, հուզական ներգործությունը, ոճական ընդգծվածությունը և ստեղծագործության ընդհանուր գեղարվեստական կառուցվածքում ունեցած դերը։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև բանաստեղծական լեզվի զարգացման պատմությանը, քանի որ քսաներորդ դարի արևելահայ գրականությունը բնութագրվում է գեղարվեստական ուղղությունների, լեզվաոճական որոնումների և բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների բազմազանությամբ։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծագործած հեղինակների լեզվական նորարարությունները կարող են արտացոլել ինչպես անհատական գեղագիտական նախասիրությունները, այնպես էլ գրական շարժումների, հասարակական փոփոխությունների և մշակութային միջավայրի ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում Վահան Տերյանի, Եղիշե Չարենցի, Պարույր Սևակի և արևելահայ պոեզիայի այլ նշանավոր ներկայացուցիչների ստեղծագործական լեզվի առանձնահատկությունները՝ հեղինակային բառաստեղծման ընդհանուր օրինաչափությունները և անհատական տարբերությունները համեմատելու տեսանկյունից։ Միաժամանակ յուրաքանչյուր հեղինակի նորաբանությունների իրական կազմն ու կիրառության հաճախականությունը հնարավոր է ճշգրիտ որոշել միայն համապատասխան բանաստեղծական տեքստերի մանրամասն ուսումնասիրությամբ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հեղինակային նորաբանությունների գործառական դասակարգումը, որը կարող է ընդգրկել անվանողական, պատկերավորող, հուզաարտահայտչական, գնահատողական և ոճական նշանակություն ունեցող բառային միավորները։ Նման դասակարգումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչ նպատակներով են բանաստեղծները դիմում նոր բառերի ստեղծմանը և ինչպես են դրանք նպաստում բանաստեղծական մտքի առավել ամբողջական արտահայտմանը։ Առանձին նշանակություն ունի նորաբանությունների և բանաստեղծական տեքստի հնչյունական կազմակերպման փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Նորաստեղծ բառերը կարող են ընտրվել կամ կառուցվել՝ հաշվի առնելով չափը, ռիթմը, հանգավորումը, հնչյունական կրկնությունները և խոսքի երաժշտականությունը։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է չափածո խոսքի համար, որտեղ բառի իմաստային արժեքը հաճախ սերտորեն կապված է նրա հնչյունական ձևի և բանաստեղծական կառուցվածքում զբաղեցրած դիրքի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև նորաբանությունների և փոխաբերության, մակդիրի, խորհրդանշանի, համեմատության ու գեղարվեստական այլ միջոցների փոխազդեցությունները։ Հեղինակային բառաստեղծումը հաճախ նպաստում է սովորական լեզվական կապերի վերաիմաստավորմանը, նոր զուգորդությունների առաջացմանը և ընթերցողի գեղագիտական ընկալման ակտիվացմանը։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է նաև անհատական նորաբանությունների հարաբերակցությունը ժողովրդախոսակցական բառապաշարի, բարբառային տարրերի, հնաբանությունների և գրական լեզվի տարբեր շերտերի հետ։ Բանաստեղծները կարող են նոր բառեր ստեղծել՝ օգտագործելով լեզվի պատմական շերտերը, ժողովրդական խոսքի առանձնահատկությունները և գրական ավանդույթի մեջ ձևավորված բառակազմական միջոցները։ Այս տեսանկյունից հեղինակային նորաբանությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն առանձին ստեղծագործողների լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու, այլև արևելահայերենի բառապաշարային զարգացման ներքին հնարավորությունները գնահատելու համար։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել նկարագրական, համեմատական, կառուցվածքային, իմաստաբանական, բառակազմական, համատեքստային և ոճագիտական վերլուծության մեթոդներ։ Կարևոր նշանակություն ունի բանաստեղծական տեքստերից նորաստեղծ բառերի առանձնացումը, դրանց բառարանային վկայվածության ստուգումը, կառուցվածքային դասակարգումը և գեղարվեստական գործառույթների մեկնաբանությունը։ Նման մոտեցումները հնարավորություն են տալիս տարբերակելու հեղինակային իրական նորաբանությունները հազվադեպ գործածվող, բարբառային կամ պատմական բառերից և առավել հիմնավորված գնահատելու դրանց լեզվական ինքնատիպությունը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է հայերենի բառաստեղծման հնարավորությունների, բանաստեղծական լեզվի զարգացման և անհատական հեղինակային ոճի փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է հայոց լեզվի բառագիտության, բառակազմության, ոճագիտության, գրականության պատմության և գեղարվեստական տեքստի վերլուծության դասավանդման հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, գրականագետներին, բառարանագիրներին, հայագետներին, թարգմանաբաններին, բանաստեղծական խոսքի հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի լեզվաբանական, գրականագիտական, բառագիտական և մշակութաբանական նշանակություն՝ նպաստելով քսաներորդ դարի արևելահայ պոեզիայի բառային նորարարությունների, հեղինակային լեզվամտածողության, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների և հայերենի ստեղծագործական հնարավորությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Culture

Այս ռեֆերատը վերաբերում է հայրենիք–սփյուռք արդի կապերի մշակութային նշանակությանը, որտեղ դիտարկվում է Հայաստանի Հանրապետության և աշխարհասփյուռ հայ համայնքների միջև ձևավորված փոխհարաբերությունների համակարգը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման և զարգացման կարևոր գործոն։ Հայրենիք–սփյուռք կապերը ներառում են կրթական, մշակութային, գիտական, բարեգործական և տեղեկատվական համագործակցություն, որի միջոցով ապահովվում է ազգային արժեքների փոխանցումը սերունդներին և հայկական ինքնության ամրապնդումը տարբեր երկրներում ապրող հայերի շրջանում։ Մշակութային ոլորտում այս կապերը արտահայտվում են լեզվի պահպանմամբ, հայկական դպրոցների և կրթական կենտրոնների գործունեությամբ, մշակութային միջոցառումների կազմակերպմամբ, ինչպես նաև գրականության, երաժշտության և արվեստի փոխանակմամբ։ Սփյուռքը կարևոր դեր ունի հայկական մշակույթի միջազգային ներկայացման և տարածման գործում՝ նպաստելով Հայաստանի մշակութային ճանաչելիության բարձրացմանը աշխարհում։ Միաժամանակ հայրենիքը հանդիսանում է մշակութային կենտրոն, որը աջակցում է սփյուռքի համայնքներին՝ ապահովելով կրթական ծրագրեր, ուսուցիչների պատրաստում և մշակութային նյութերի տրամադրում։ Այս համագործակցությունը նաև նպաստում է ազգային ինքնության պահպանմանը, հատկապես ասիմիլյացիայի վտանգի պայմաններում, երբ արտերկրում ապրող հայերը կարող են աստիճանաբար կորցնել լեզուն և մշակութային կապերը։ Հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունների զարգացումը կարևոր է նաև ժամանակակից գլոբալիզացիայի պայմաններում, քանի որ այն թույլ է տալիս պահպանել ազգային առանձնահատկությունները՝ միաժամանակ մասնակցելով համաշխարհային մշակութային գործընթացներին:

Literature

Հայկական և ռուսական հարսանեկան երգերի տիպահամեմատական ուսումնասիրությունը բացահայտում է երկու ժողովրդական երաժշտական ավանդույթների կառուցվածքային, գործառութային և գաղափարական ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ ընդգծելով հարսանեկան ծեսի երաժշտական արտահայտման դերը որպես սոցիալական անցման (transition ritual) կարևոր բաղադրիչ։ Հայկական հարսանեկան երգերում գերակշռում են քնարական-ծիսական բնույթ ունեցող ստեղծագործությունները, որոնք կապված են հարսի հրաժեշտի, ծնողական տան լքման, նոր ընտանիք մտնելու և համայնքային օրհնության գաղափարների հետ, որտեղ հաճախ արտահայտվում է ցավի և ուրախության միաժամանակյա զգացմունքային համադրություն։ Ռուսական հարսանեկան երգերում նույնպես առկա է ծիսական բազմաստիճան կառուցվածք՝ «փեսայի գալուստ», «հարսի լաց», «օրհնության և խրախճանքի» փուլեր, սակայն դրանցում ավելի ընդգծված է համայնքային խաղային և ծիսական-դրամատիկ տարրը՝ հաճախ ուղեկցված երգ-պարային ձևերով և երկխոսական կառուցվածքներով։ Երկու ավանդույթներում էլ հարսանեկան երգերը կատարում են սոցիալական կարգավորման և դերաբաշխման ֆունկցիա՝ ամրապնդելով ընտանեկան և համայնքային կապերը, ինչպես նաև փոխանցելով ավանդական արժեքներ՝ կապված ամուսնության, կնոջ դերի և ընտանիքի կառուցվածքի հետ։ Տիպաբանական առումով հայկական երգերում հաճախ հանդիպում են մոնոֆոնիկ կառուցվածքներ և ավելի խիստ լադային մտածողություն, մինչդեռ ռուսական ավանդույթում ավելի հաճախ են հանդիպում բազմաձայնության տարրեր և խմբային կատարողական ձևեր։ Համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս նաև, որ երկու մշակույթներում էլ հարսանեկան երգերը կրում են անցման ծեսի խորհրդանշական իմաստ, որտեղ անհատի սոցիալական կարգավիճակի փոփոխությունը արտահայտվում է երաժշտական լեզվով։ Ընդհանուր առմամբ, հայկական և ռուսական հարսանեկան երգերի տիպահամեմատական ուսումնասիրությունը բացահայտում է ինչպես ընդհանուր ինդոեվրոպական ծիսական-երաժշտական շերտեր, այնպես էլ յուրաքանչյուր մշակույթի ինքնատիպ գեղարվեստական և սոցիալական առանձնահատկություններ, որոնք ձևավորվել են պատմական և էթնոմշակութային զարգացման ընթացքում։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է հեպատիտ C վիրուսային վարակի կենսաքիմիական, մոլեկուլային և իմունաբանական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վարակի զարգացման, օրգանիզմի պաշտպանական արձագանքի և լյարդային հյուսվածքում առաջացող փոփոխությունների մասին։ Հետազոտության կենտրոնում վիրուսի և հյուրընկալող օրգանիզմի փոխազդեցությունն է՝ սկսած վիրուսային գենետիկական նյութի և սպիտակուցների առանձնահատկություններից մինչև վարակված բջիջների նյութափոխանակային ու իմունային պատասխանները։ Քննվում են լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակն արտացոլող կենսաքիմիական ցուցանիշների փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունների հետ։ Մոլեկուլային մակարդակում ուշադրություն է հատկացվում վիրուսի գենետիկական բազմազանությանը, վիրուսային նյութի հայտնաբերմանն ու բնութագրմանը և այն բջջային մեխանիզմներին, որոնց միջոցով վարակը կարող է պահպանվել օրգանիզմում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում իմունային պատասխանի ուսումնասիրությունը՝ ներառելով բնածին և ձեռքբերովի իմունիտետի բաղադրիչների, հակամարմինների, իմունային բջիջների և ցիտոկինային կարգավորման նշանակությունը։ Վերլուծվում է, թե արդյունավետ կամ ոչ բավարար իմունային պատասխանը ինչպես կարող է կապված լինել վարակի ընթացքի տարբեր ձևերի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կենսաքիմիական, մոլեկուլային և իմունաբանական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հիվանդության տարբեր կենսաբանական կողմերի փոխկապակցվածությունը և առանձնացնելու այն ցուցանիշները, որոնք կարող են օգտակար լինել վարակի ընթացքի գիտական բնութագրման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վիրուսի երկարատև պահպանման պայմաններում առաջացող բջջային սթրեսին, բորբոքային գործընթացներին և լյարդի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների կենսաբանական հիմքերին։ Նման բազմակողմանի ուսումնասիրությունները կարևոր են վիրուսային հեպատիտների ախտածագման մեխանիզմները հասկանալու և լաբորատոր գնահատման գիտական հիմքերը զարգացնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, մոլեկուլային վիրուսաբանության, իմունաբանության և լյարդաբանության մոտեցումները՝ հեպատիտ C-ի ժամանակ օրգանիզմում ընթացող մոլեկուլային և իմունաբանական գործընթացների փոխկապակցված պատկերը ներկայացնելու նպատակով։