Գարիբալդիականը

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է մարքեթինգի համալիրի և կառավարման կազմակերպական կառուցվածքների արդյունավետության ուսումնասիրությանը ՀՀ սննդի արդյունաբերության օրինակով՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ոլորտի ձեռնարկությունների մրցունակության և զարգացման վրա ազդող հիմնական կառավարչական ու մարքեթինգային գործոնները։ Գրքում ուսումնասիրվում են մարքեթինգային գործունեության կազմակերպման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, շուկայի ուսումնասիրության, սպառողների պահանջարկի բացահայտման, ապրանքային քաղաքականության, գնագոյացման, իրացման և առաջխաղացման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարքեթինգի համալիրի առանձին բաղադրիչների փոխկապակցվածությանը և դրանց արդյունավետ կառավարման անհրաժեշտությանը՝ սննդի արդյունաբերության առանձնահատկությունները հաշվի առնելով։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են նաև ձեռնարկությունների կառավարման կազմակերպական կառուցվածքները, դրանց ձևավորման սկզբունքները, կառավարչական լիազորությունների և պատասխանատվության բաշխումը, ստորաբաժանումների փոխգործակցությունը և կառավարման համակարգի ճկունությունը։ ՀՀ սննդի արդյունաբերության նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն խնդիրներն ու սահմանափակումները, որոնք կարող են նվազեցնել ձեռնարկությունների մարքեթինգային և կառավարչական գործունեության արդյունավետությունը, ինչպես նաև ներկայացնելու դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շուկայական միջավայրի փոփոխություններին հարմարվելու, սպառողների պահանջարկի արագ արձագանքման, արտադրանքի մրցունակության բարձրացման և ձեռնարկությունների կայուն զարգացման հարցերին։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններում մարքեթինգային կառավարման կատարելագործման, կազմակերպական կառուցվածքների օպտիմալացման, շուկայական դիրքերի ամրապնդման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մարքեթինգի և կառավարման մասնագետներին, սննդի արդյունաբերության ոլորտի ղեկավարներին, տնտեսագետներին, ձեռնարկատերերին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի գիտահետազոտական հաստատությունների (ԳԿՀ-երի) 1978 թվականի գործունեության վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով համակարգել գիտական աշխատանքի արդյունքները և մշակել մեթոդական հանձնարարականներ դրանց արդյունավետության բարձրացման համար։ Գրքում ամփոփված են տարբեր գիտական ուղղություններով իրականացված հետազոտությունները, դրանց թեմատիկ բաշխվածությունը, հիմնական արդյունքներն ու կիրառական նշանակությունը։ Հեղինակը վերլուծում է գիտահետազոտական աշխատանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները, պլանավորման և հաշվետվության համակարգերը, ինչպես նաև գիտական կադրերի ներգրավման և աշխատանքի արդյունավետության գնահատման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մեթոդական առաջարկություններ՝ ուղղված հետազոտական գործունեության համակարգման բարելավմանը, գիտական արդյունքների կիրառական արժեքի բարձրացմանը և գիտական ինֆորմացիայի ավելի արդյունավետ շրջանառությանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է գիտական հաստատությունների ղեկավարների, հետազոտողների, գիտական քաղաքականության մշակողների և տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետների համար՝ նպաստելով գիտահետազոտական համակարգի կատարելագործմանը և գիտական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեխնոպարկերի զարգացման փորձի ներդրման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տեխնոլոգիական, տնտեսական և ինովացիոն զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում տեխնոպարկերի՝ որպես գիտության, կրթության, ձեռնարկատիրության և նորարարության փոխգործակցությունն ապահովող կառույցների ձևավորման ու արդյունավետ գործունեության հնարավորություններն են։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է Հայաստանի տնտեսության արդիականացման տեսանկյունից, քանի որ տեխնոպարկերը կարող են նպաստել գիտելիքահենք արտադրության զարգացմանը, նոր տեխնոլոգիաների ստեղծմանը և առևտրայնացմանը, նորարարական ձեռնարկությունների ձևավորմանը, ներդրումների ներգրավմանը և բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների զբաղվածության ընդլայնմանը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում տեխնոպարկերի գործունեության միջազգային փորձին և դրա՝ Հայաստանի պայմաններին համապատասխանեցման հնարավորություններին։ Միաժամանակ վերլուծվում են այն տնտեսական, կազմակերպական, իրավական, ֆինանսական և ենթակառուցվածքային խնդիրները, որոնք կարող են խոչընդոտել նման կառույցների արդյունավետ ստեղծմանն ու զարգացմանը։ Կարևորվում է համալսարանների, գիտահետազոտական կազմակերպությունների, մասնավոր հատվածի և պետական կառավարման մարմինների համագործակցությունը, քանի որ տեխնոպարկի արդյունավետությունը մեծապես կախված է գիտելիքի ստեղծման, տեխնոլոգիական մշակումների և շուկայի պահանջների միջև կապի ձևավորումից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման, ձեռնարկատիրական միջավայրի զարգացման, տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների ստեղծման, մասնագետների պատրաստման և գիտական արդյունքների գործնական կիրառության խնդիրներին։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով տեխնոպարկերի զարգացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու երկրի տնտեսական և գիտատեխնիկական ներուժը, բացահայտելու առկա հնարավորություններն ու սահմանափակումները և մշակելու զարգացման առավել նպատակահարմար ուղղություններ։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ տեխնոպարկերի ճիշտ կազմակերպված համակարգը կարող է նպաստել տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության բարձրացմանը, նորարարական բիզնեսի խթանմանը և մրցունակ արտադրանքի ստեղծմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, կառավարման մասնագետներին, նորարարության և տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև պետական ու մասնավոր կառույցների ներկայացուցիչներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը քննարկում է տեխնոպարկերի զարգացման և համապատասխան փորձի Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրման հնարավորությունները՝ բացահայտելով դրա հիմնական հիմնախնդիրները և առաջարկելով դրանց հաղթահարման ու արդյունավետ ինովացիոն միջավայրի ձևավորման գիտագործնական մոտեցումներ։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ֆուտբոլիստների վարքագծի ուսումնասիրման և նպատակային դաստիարակության առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով ֆուտբոլի՝ որպես թիմային մարզաձևի հոգեբանական, մանկավարժական և սոցիալական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են ֆուտբոլիստի վարքագիծը մարզումների և մրցումների ընթացքում, ինչպես նաև մշակել դաստիարակչական այնպիսի մոտեցումներ, որոնք նպաստում են կարգապահության, պատասխանատվության, ինքնատիրապետման, թիմային համագործակցության և մարզական բարոյականության ձևավորմանը։ Թեմայի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ ֆուտբոլում մարզական արդյունքը կախված է ոչ միայն խաղացողի ֆիզիկական պատրաստվածությունից և տեխնիկական հմտություններից, այլև նրա հոգեբանական կայունությունից, վարքային ինքնակարգավորումից, թիմակիցների և մրցակիցների նկատմամբ վերաբերմունքից և մարզչի պահանջներին հետևելու կարողությունից։ Ֆուտբոլային թիմը բարդ սոցիալական միջավայր է, որտեղ տարբեր բնավորությամբ, տարիքով, փորձով և անհատական առանձնահատկություններով մարզիկներ պետք է գործեն ընդհանուր նպատակի համար։ Այդ պատճառով ֆուտբոլիստի վարքագծի ուսումնասիրությունը պետք է ներառի ինչպես անհատական հոգեբանական հատկանիշները, այնպես էլ խմբային փոխհարաբերությունները։ Աշխատության շրջանակում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆուտբոլիստների վարքագծի հիմնական դրսևորումներին։ Դրանք կարող են արտահայտվել մարզումների նկատմամբ վերաբերմունքում, մարզչի ցուցումների կատարման մակարդակում, մրցակցային իրավիճակներում արձագանքներում, հաղթանակի և պարտության նկատմամբ վերաբերմունքում, թիմակիցների հետ փոխհարաբերություններում, մրցավարների որոշումների ընդունման ձևում և կոնֆլիկտային իրավիճակներում ինքնատիրապետման պահպանման կարողության մեջ։ Այս վարքային դրսևորումների համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մարզիկի ուժեղ և թույլ կողմերը և համապատասխանեցնել դաստիարակչական աշխատանքը նրա անհատական առանձնահատկություններին։ Ֆուտբոլիստների վարքագծի ձևավորման գործում կարևոր դեր ունի մարզիչը։ Մարզիչը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես մարզական գործընթացի կազմակերպիչ, այլև որպես դաստիարակ և հեղինակություն, որի վարքագիծը, պահանջները և հաղորդակցման ոճը անմիջականորեն ազդում են մարզիկների վրա։ Հետևաբար արդյունավետ դաստիարակությունը ենթադրում է հստակ կանոնների և պահանջների սահմանում, դրանց հետևողական կիրառում, մարզիկների նկատմամբ արդար և անհատականացված վերաբերմունք, ինչպես նաև դրական օրինակ ծառայելու կարողություն։ Դաստիարակչական գործընթացում կարևոր է խուսափել միայն պատժի վրա հիմնված մոտեցումներից և ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել վարքի պատճառների բացահայտմանը և դրական վարքային մոդելների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է մարզիկների ինքնակարգավորման զարգացումը։ Ֆուտբոլային մրցումների ընթացքում խաղացողը հաճախ հայտնվում է բարձր հուզական լարվածության պայմաններում։ Սխալ փոխանցումը, գոլ բաց թողնելը, մրցակցի կոշտ գործողությունը, մարզչի որոշումը կամ մրցավարի վիճահարույց գործողությունը կարող են առաջացնել զայրույթ, հիասթափություն կամ ագրեսիվ արձագանք։ Այդ իրավիճակներում ինքնատիրապետման կարողությունը կարևոր պայման է խաղային արդյունավետությունը պահպանելու համար։ Հետևաբար դաստիարակչական աշխատանքը պետք է ուղղված լինի հույզերի ճանաչման, վերահսկման և կառուցողական արտահայտման հմտությունների զարգացմանը։ Թիմային համագործակցությունը ևս ֆուտբոլիստների վարքագծի կարևոր բաղադրիչ է։ Ֆուտբոլում անհատական բարձր վարպետությունը չի կարող ամբողջությամբ փոխարինել թիմային փոխգործակցությանը։ Խաղացողը պետք է կարողանա հաշվի առնել թիմակիցների դիրքը, կատարել թիմային մարտավարական առաջադրանքները, աջակցել մյուս խաղացողներին և անհրաժեշտության դեպքում սեփական անձնական շահը ենթարկել թիմի ընդհանուր նպատակին։ Այս հատկանիշների ձևավորումը պահանջում է ոչ միայն խաղային վարժություններ, այլև նպատակային մանկավարժական աշխատանք։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև ֆուտբոլիստների մոտ պատասխանատվության զգացման ձևավորումը։ Մարզիկը պետք է գիտակցի, որ իր գործողությունները կարող են ազդել ոչ միայն սեփական արդյունքի, այլև ամբողջ թիմի խաղի վրա։ Պատասխանատվությունը դրսևորվում է մարզումներին կանոնավոր մասնակցությամբ, մարզական ռեժիմի պահպանմամբ, մարզչի առաջադրանքների կատարումով, մարզական գույքի նկատմամբ հոգատար վերաբերմունքով և խաղային պարտականությունների բարեխիղճ կատարմամբ։ Դաստիարակության կարևոր բաղադրիչ է նաև մարզական էթիկայի ձևավորումը։ Ֆուտբոլիստը պետք է սովորի հարգել մրցակցին, մրցավարին, մարզչին և թիմակիցներին, ընդունել խաղի կանոնները և պահպանել արդար մրցակցության սկզբունքները։ Հաղթանակի ձգտումը չպետք է վերածվի կանոնների խախտման, հակառակորդի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի կամ ագրեսիվ վարքի։ Այդ պատճառով մարզական էթիկայի դաստիարակությունը պետք է իրականացվի մարզական պատրաստության ամբողջ ընթացքում։ Երիտասարդ ֆուտբոլիստների դեպքում դաստիարակչական աշխատանքն ունի առանձնահատուկ նշանակություն։ Երեխաների և դեռահասների վարքագիծը ավելի զգայուն է մարզչի գնահատականի, ծնողների վերաբերմունքի, թիմակիցների ազդեցության և հաջողության կամ անհաջողության նկատմամբ։ Այս փուլում կարևոր է ստեղծել հոգեբանորեն անվտանգ մարզական միջավայր, որտեղ սխալը դիտարկվում է որպես սովորելու հնարավորություն, իսկ մարզիկը ստանում է իր առաջընթացի վերաբերյալ հասկանալի և կառուցողական հետադարձ կապ։ Չափազանց խիստ քննադատությունը կամ մշտական համեմատությունը կարող են նվազեցնել ինքնավստահությունը և բացասաբար ազդել մարզական մոտիվացիայի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև ուսումնասիրել մոտիվացիայի դերը ֆուտբոլիստների վարքագծում։ Մարզիկի վարքային ակտիվությունը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես ներքին շարժառիթներով՝ սպորտի նկատմամբ հետաքրքրությամբ, ինքնակատարելագործման ձգտմամբ և հաջողության հասնելու ցանկությամբ, այնպես էլ արտաքին գործոններով՝ մրցանակներով, գնահատականներով, թիմում դիրքով կամ շրջապատի ակնկալիքներով։ Կայուն մարզական վարքագծի ձևավորման համար հատկապես կարևոր է զարգացնել ներքին մոտիվացիան և մարզիկի մոտ ձևավորել սեփական նպատակների գիտակցված ընկալում։ Վարքագծի ուսումնասիրման համար կարող են կիրառվել դիտարկման, զրույցի, հարցման, հոգեբանական թեստավորման, մարզչական գնահատման և մրցումային իրավիճակների վերլուծության մեթոդներ։ Դիտարկումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ֆուտբոլիստի իրական վարքը տարբեր պայմաններում, իսկ հարցումները և զրույցները՝ հասկանալ նրա վարքի ներքին շարժառիթները, վերաբերմունքը թիմի նկատմամբ և սեփական գործողությունների ընկալումը։ Մարզական գործունեության ընթացքում վարքի փոփոխությունների համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է օգնել գնահատելու կիրառված դաստիարակչական միջոցների արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ կարևոր է նաև անդրադառնալ կոնֆլիկտների կանխարգելման և կարգավորման խնդրին։ Թիմային սպորտում տարաձայնությունները կարող են առաջանալ խաղային սխալների, մրցակցային պայքարի, թիմում դերերի բաշխման կամ անձնական հարաբերությունների պատճառով։ Դրանց ճիշտ կառավարումը պահանջում է հաղորդակցման մշակույթի ձևավորում, փոխադարձ հարգանքի պահպանում և խնդիրների քննարկման կառուցողական մեխանիզմների կիրառում։ Մարզիչը պետք է կարողանա ժամանակին նկատել կոնֆլիկտային վարքի նախանշանները և կանխել դրանց խորացումը։ Դաստիարակության արդյունավետության բարձրացման համար նպատակահարմար է համադրել անհատական և խմբային աշխատանքի մեթոդները։ Անհատական զրույցները հնարավորություն են տալիս անդրադառնալ կոնկրետ մարզիկի վարքային խնդիրներին, իսկ թիմային քննարկումները կարող են նպաստել ընդհանուր արժեքների, կանոնների և փոխհարաբերությունների մշակույթի ձևավորմանը։ Կարևոր է նաև դրական վարքի խրախուսումը, քանի որ մարզիկի ճիշտ գործողությունների ճանաչումն ու գնահատումը կարող են ամրապնդել ցանկալի վարքային մոդելները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ֆուտբոլիստների վարքագծի ձևավորումը երկարատև և նպատակային մանկավարժահոգեբանական գործընթաց է։ Դրա արդյունավետությունը պայմանավորված է մարզիկի տարիքային և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմամբ, մարզչի մասնագիտական և հաղորդակցական կարողություններով, թիմում ձևավորված հոգեբանական մթնոլորտով, դաստիարակչական պահանջների հետևողականությամբ և մարզական արժեքների համակարգված ձևավորմամբ։ Ֆուտբոլիստի բարձրակարգ պատրաստվածությունը պետք է ներառի ոչ միայն ֆիզիկական, տեխնիկական և տակտիկական կարողություններ, այլև պատասխանատվություն, կարգապահություն, ինքնատիրապետում, համագործակցություն, հարգանք և արդար մրցակցության սկզբունքների պահպանում։

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ գրող Գուրգեն Մահարու արձակի գեղարվեստական համակարգի առանձնահատկություններին՝ կենտրոնանալով նրա ստեղծագործությունների կառուցվածքային, լեզվական և գաղափարական շերտերի վերլուծության վրա։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է Մահարու արձակին բնորոշ պատկերային մտածողությունը, որի միջոցով առօրյա իրականությունը ներկայացվում է խորքային հոգեբանական և գեղարվեստական մեկնաբանություններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա լեզվական ոճին՝ հարուստ փոխաբերություններով, նուրբ հեգնանքով և հուզական լարվածությամբ, որոնք ձևավորում են հեղինակային յուրօրինակ ձայն։ Վերլուծվում են նաև թեմատիկ հիմնական ուղղությունները՝ մարդու ներաշխարհի հակասությունները, պատմական և սոցիալական իրականության ազդեցությունը անհատի ճակատագրի վրա, ինչպես նաև հիշողության և փորձառության դերակատարությունը ստեղծագործական կառուցվածքում։ Աշխատությունը ընդգծում է Մահարու արձակի պոետիկայի բազմաշերտ բնույթը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ձևի և բովանդակության փոխազդեցությունները ստեղծում խորապես անհատական և միաժամանակ համամարդկային գրական աշխարհ։