Ղարաբաղյան ու տարածաշրջանային մյուս զինված հակամարտությունները Անդրկովկասում և Ռուսաստանի Դաշնությունը (1991-1994 թթ.)

History

Աշխատությունը նվիրված է հայ պատմագրության կարևորագույն հուշարձաններից մեկի՝ Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության» պատմագիտական և աղբյուրագիտական քննությանը։ Հեղինակն անդրադառնում է հայոց հին և վաղմիջնադարյան պատմության ուսումնասիրության հիմնախնդիրներին՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով պատմական տեղեկությունների հավաստիությունը, սկզբնաղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունները և պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական ճշգրտությունը։ Ուսումնասիրության առանցքային թեմաներից են Մովսես Խորենացու պատմական շարադրանքի կառուցվածքը, ներկայացված իրադարձությունների և անձանց պատմականությունը, ինչպես նաև պատմիչի հաղորդած տեղեկությունների համադրությունը հայկական, հունական, հռոմեական և այլ հին գրավոր աղբյուրների հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է նաև պատմագրական ավանդույթի ձևավորման, պատմական հիշողության պահպանման և ազգային պատմության վերակառուցման մեթոդաբանական հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Խորենացու ապրած ժամանակաշրջանի, նրա երկի ստեղծման հնարավոր ժամանակագրության և օգտագործված աղբյուրների վերաբերյալ գիտական բանավեճերի ուսումնասիրությունը։ Քննադատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պատմական շարադրանքում առկա առասպելաբանական, ավանդական և փաստագրական տարրերի փոխհարաբերությունները՝ պարզաբանելով դրանց դերը հայ ժողովրդի վաղ պատմության ներկայացման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայագիտության և պատմական աղբյուրագիտության զարգացման համատեքստում, քանի որ առնչվում է այն հիմնարար հարցերին, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում քննարկվել են հայ և օտարազգի պատմաբանների, բանասերների ու արևելագետների կողմից։ Այն արտացոլում է պատմական սկզբնաղբյուրների քննադատական վերլուծության նշանակությունը և նպաստում պատմագիտական ուսումնասիրություններում համեմատական մեթոդի կիրառման կարևորության ըմբռնմանը։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ Մովսես Խորենացու պատմական ժառանգության ուսումնասիրությունը սերտորեն կապված է հայ ժողովրդի ծագման, պետականության ձևավորման, հին հայկական թագավորությունների պատմության և մշակութային ինքնության վերաբերյալ հարցերի հետ։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, հին և միջնադարյան պատմագրության, աղբյուրագիտության, բանասիրության և պատմական քննադատության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն օգտակար է նաև հայագիտական մտքի զարգացման պատմությունն ուսումնասիրելու համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալու պատմական սկզբնաղբյուրների արժևորման, մեկնաբանման և գիտական քննության սկզբունքները։ Աշխատությունը դիտարկվում է որպես հայ պատմագրական ժառանգության գիտական ուսումնասիրությանը վերաբերող գրականություն, որն օգնում է բացահայտելու պատմական փաստերի, գրավոր ավանդույթների և հետագա պատմագիտական մեկնաբանությունների փոխկապակցվածությունը։

Biology

Աշխատանքը նվիրված է Արցախահայերի գենետիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց տեղին հայկական լեռնաշխարհի բնակչության ընդհանուր գենետիկական բազմազանության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում կարող է լինել տարբեր ժամանակաշրջանների և տարածաշրջանների բնակչությունների գենետիկական տվյալների համադրումը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բնակչության միջև ընդհանրություններն ու տարբերությունները, հնարավոր գենետիկական կապերը և պատմական ժողովրդագրական գործընթացների հետքերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են կիրառվել բնակչության գենետիկայի մեթոդներ՝ ներառյալ ժառանգական մարկերների, միտոքոնդրիալ և հայրական գծերի, ինչպես նաև այլ գենետիկական ցուցանիշների համեմատական վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարող են պատմական միգրացիաները, բնակչության տեղաշարժերը, աշխարհագրական մեկուսացումը, ամուսնությունների կառուցվածքը և տարածաշրջանային կապերը ազդել Արցախի բնակչության գենետիկական կազմի ձևավորման վրա։ Աշխատանքը կարող է փորձել գենետիկական տվյալները համադրել պատմական, հնագիտական, ազգագրական և ժողովրդագրական աղբյուրների հետ՝ բնակչության ձևավորման գործընթացներն ավելի ամբողջական պատկերացնելու նպատակով։ Կարևոր է նաև հայկական լեռնաշխարհի տարբեր բնակչական խմբերի միջև գենետիկական ընդհանրությունների և բազմազանության ուսումնասիրությունը, քանի որ տարածաշրջանը պատմականորեն եղել է տարբեր բնակչությունների շփման և տեղաշարժերի տարածք։ Այդ պատճառով հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ոչ միայն նմանություններին, այլև գենետիկական տարբերությունների առաջացման հնարավոր գործոններին՝ խուսափելով դրանք մեկուսացված կամ բացառապես մեկ պատմական գործընթացով բացատրելուց։ Գենետիկական տվյալների ուսումնասիրությունը կարող է լրացնել պատմական և մարդաբանական աղբյուրների հիման վրա ձևավորված պատկերացումները՝ հնարավորություն տալով գնահատելու բնակչության երկարաժամկետ ժողովրդագրական պատմության որոշ կողմեր։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև կիրառված նմուշների, հետազոտական մեթոդների, համեմատական խմբերի և վիճակագրական մոտեցումների նկարագրությունը, քանի որ գենետիկական եզրահանգումների հավաստիությունը մեծապես կախված է տվյալների որակից և ներկայացուցչականությունից։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել հայկական լեռնաշխարհի բնակչության պատմական ձևավորման, տարածաշրջանի մարդաբանական բազմազանության և բնակչության գենետիկական պատմության ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գենետիկներին, մարդաբաններին, ազգագրագետներին, պատմաբաններին, հնագետներին, ժողովրդագրության մասնագետներին և հայագիտության ոլորտում հետազոտություններ իրականացնող գիտնականներին։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Չինաստանի միջև տնտեսական համագործակցության շրջանակներում համատեղ ձեռնարկությունների ձևավորման, զարգացման և արդյունավետ գործունեության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է հայ-չինական գործարար կապերի զարգացման նախադրյալները, համատեղ ձեռնարկությունների ստեղծման տնտեսական նշանակությունը, ներդրումային գործընթացները և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի տնտեսության տարբեր ոլորտների զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են կառավարման առանձնահատկությունները, իրավական և կազմակերպական խնդիրները, ներդրումային միջավայրի բարելավման հնարավորությունները, տեխնոլոգիական համագործակցության հեռանկարները և միջազգային գործընկերության արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական ներուժին, շուկայական առանձնահատկություններին, արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման հնարավորություններին և Չինաստանի հետ համագործակցության միջոցով նոր զարգացման ուղղությունների ձևավորմանը։ Գիրքը ներկայացնում է տեսական վերլուծություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են օգտակար լինել միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետների, տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ խորացնելու գիտելիքները համատեղ ձեռնարկությունների զարգացման մեխանիզմների և միջազգային համագործակցության հեռանկարների վերաբերյալ։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է փոքր և միջին բիզնեսի դերի ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության արտահանման ծավալների մեծացման և արտաքին տնտեսական զարգացման գործընթացներում։ Հեղինակը վերլուծում է փոքր և միջին ձեռնարկությունների նշանակությունը ազգային տնտեսության մրցունակության բարձրացման, արտադրության զարգացման, աշխատատեղերի ստեղծման և արտահանման ներուժի ընդլայնման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի արտահանման կառուցվածքը, փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման հիմնական միտումները, միջազգային շուկաներ մուտք գործելու հնարավորություններն ու խոչընդոտները, ինչպես նաև պետական աջակցության և խթանման քաղաքականության ազդեցությունը ձեռնարկությունների արտահանման գործունեության վրա։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նաև արտադրանքի մրցունակության, նորարարությունների ներդրման, ներդրումային միջավայրի, ֆինանսական հասանելիության և միջազգային համագործակցության կարևորությանը՝ որպես արտահանման աճը պայմանավորող հիմնական գործոնների։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական և գործնական մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել փոքր և միջին բիզնեսի արտահանման կարողությունների ամրապնդմանը և երկրի արտաքին տնտեսական դիրքերի բարելավմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է տնտեսագետների, ձեռնարկատիրության ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի տնտեսական զարգացման և արտահանման քաղաքականության հիմնախնդիրներով։

Other Subjects

Հայաստանի Հանրապետությունում 2018 թվականին հրատարակությունները ներառում են ինչպես գիտական և ուսումնական գրականություն, այնպես էլ գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական և մշակութային բնույթի բազմաթիվ աշխատություններ, որոնք արտացոլում են այդ տարվա հասարակական մտքի և հրատարակչական ոլորտի ընդհանուր զարգացումները։ Գիտական և մասնագիտական գրականության ոլորտում 2018-ին շարունակվել է ակտիվ հրատարակչական գործընթացը՝ հատկապես հումանիտար գիտությունների, լեզվաբանության, պատմության, գրադարանագիտության և տեխնիկական ուղղությունների շրջանակում։ Օրինակ՝ Հայաստանի ազգային գրադարանի և այլ գիտական կառույցների կողմից լույս են տեսել վիճակագրական և մատենագիտական բնույթի աշխատություններ, որոնք ուսումնասիրում են երկրի գրադարանային համակարգի վիճակը և տեղեկատվական ռեսուրսների զարգացումը։

Economics

Տնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահական կազմակերպություններում բիզնես գործընթացների կառավարման կատարելագործման և տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում առողջապահական կազմակերպությունների կառավարման առանձնահատկությունները, դրանց ֆինանսատնտեսական գործունեության կազմակերպման սկզբունքները և բիզնես գործընթացների դերը բժշկական ծառայությունների մատուցման արդյունավետության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպությունների ներքին գործընթացների վերլուծությանը, աշխատանքային և նյութական ռեսուրսների օպտիմալ բաշխմանը, ծախսերի կառավարմանը և ծառայությունների որակի բարձրացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են բիզնես գործընթացների նկարագրման, գնահատման, վերակազմակերպման և ավտոմատացման ժամանակակից մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները առողջապահության ոլորտում։ Քննարկվում են Հայաստանի առողջապահական համակարգի կազմակերպական և տնտեսական առանձնահատկությունները, ֆինանսավորման աղբյուրները, բժշկական հաստատությունների մրցունակության բարձրացման և կառավարման արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կատարողականի հիմնական ցուցանիշների կիրառումը, ֆինանսական պլանավորման կատարելագործումը, տեղեկատվական համակարգերի ներդրումը և կառավարչական որոշումների հիմնավորման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում պացիենտների սպասարկման գործընթացների բարելավմանը, կազմակերպական ռիսկերի նվազեցմանը, մարդկային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետությանը և առողջապահական ծառայությունների տնտեսական կայունության ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել առողջապահության կառավարման, կազմակերպությունների տնտեսագիտության, բիզնես գործընթացների կառավարման և առողջապահական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։