Гигиена и физиология труда горнорабочих в горных условиях Кыргызстана

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում մասնավոր իրավունքի զարգացման և կատարելագործման արդիական հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում մասնավոր իրավունքը դիտարկվում է որպես ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց միջև գույքային ու անձնական ոչ գույքային հարաբերությունները կարգավորող իրավական համակարգի կարևոր ոլորտ։ Քննության են առնվում քաղաքացիական օրենսդրության զարգացման հիմնական միտումները, իրավական կարգավորման արդյունավետությունը, օրենսդրական բացերի և հակասությունների հաղթահարման հնարավորությունները, ինչպես նաև իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեփականության իրավունքի, պայմանագրային հարաբերությունների, պարտավորությունների կատարման, քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության, վնասի հատուցման և ժառանգական հարաբերությունների կարգավորման հարցերին։ Վերլուծվում են պայմանագրի ազատության, կողմերի իրավահավասարության, բարեխղճության, սեփականության անձեռնմխելիության և մասնավոր գործերին կամայական միջամտության անթույլատրելիության սկզբունքների նշանակությունը քաղաքացիական շրջանառության կայունության ապահովման համար։ Կարևորվում են նաև ձեռնարկատիրական հարաբերությունների իրավական կարգավորման, իրավաբանական անձանց գործունեության, կորպորատիվ կառավարման և տնտեսական շրջանառության մասնակիցների իրավունքների պաշտպանության հետ կապված հարցերը։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել մասնավոր իրավունքի նոր ոլորտների զարգացման խնդիրները, որոնք պայմանավորված են թվային տեխնոլոգիաների տարածմամբ, էլեկտրոնային գործարքների ընդլայնմամբ և տնտեսական հարաբերությունների փոփոխությամբ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դատական պաշտպանության արդյունավետությանը և քաղաքացիաիրավական վեճերի լուծման մեխանիզմներին, քանի որ մասնավոր իրավունքների իրական պաշտպանությունը կախված է ոչ միայն օրենսդրական նորմերի առկայությունից, այլև դրանց հետևողական կիրառությունից։ Համեմատական իրավական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Հայաստանի իրավակարգավորումները դիտարկել այլ իրավական համակարգերի փորձի համատեքստում և բացահայտել զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի մասնավոր իրավունքի տեսության և պրակտիկայի զարգացման համար՝ նպաստելով քաղաքացիական օրենսդրության համակարգված կատարելագործմանը, իրավական որոշակիության ամրապնդմանը և մասնավոր հարաբերությունների մասնակիցների իրավունքների ու օրինական շահերի առավել արդյունավետ պաշտպանության մեխանիզմների ձևավորմանը։

Economics

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում արժեթղթերի շուկայի ձևավորման և կառավարման գործընթացներին, ինչպես նաև այդ ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող հիմնական հիմնախնդիրներին։ Արժեթղթերի շուկան ֆինանսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ է, որը ապահովում է կապիտալի ներգրավում, ներդրումների բաշխում և տնտեսության իրական հատվածի ֆինանսավորում։ Հայաստանի դեպքում արժեթղթերի շուկայի ձևավորումը կապված է անցումային տնտեսությունից շուկայական համակարգի անցման հետ, որի ընթացքում ստեղծվել են իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքեր՝ ներառյալ բորսայական կառույցներ, կարգավորող մարմիններ և ֆինանսական միջնորդներ։ Սակայն շուկայի զարգացման գործընթացում առաջանում են մի շարք խնդիրներ, ինչպիսիք են շուկայի ցածր իրացվելիությունը, սահմանափակ ներդրումային գործիքների բազմազանությունը, մասնակիցների փոքր թիվը և բնակչության ֆինանսական գրագիտության համեմատաբար ցածր մակարդակը։ Բացի այդ, կարևոր խնդիր է վստահության պակասը ֆինանսական ինստիտուտների նկատմամբ, ինչպես նաև կապիտալի շուկայի թույլ կապը իրական տնտեսության հետ։ Կարգավորման տեսանկյունից անհրաժեշտ է բարելավել իրավական դաշտը, բարձրացնել թափանցիկությունը, զարգացնել կորպորատիվ կառավարման չափանիշները և խթանել ներդրումային մշակույթի ձևավորումը։ Այսպիսով, արժեթղթերի շուկայի արդյունավետ զարգացումը Հայաստանում պահանջում է համակարգային մոտեցում, որը համադրում է պետական կարգավորումը, մասնավոր հատվածի ակտիվ մասնակցությունը և միջազգային փորձի կիրառումը՝ ֆինանսական կայունության և տնտեսական աճի ապահովման նպատակով։

Medicine

Ուսումնասիրությունը նվիրված է անհաս նորածինների գլխուղեղի պերինատալ ախտահարումների և դրանց հետևանքով վաղ մանկական տարիքում ձևավորվող նյարդաբանական զարգացման ելքերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում անհասության պայմաններում գլխուղեղի վնասման առանձնահատկություններն են, դրանց առաջացման հնարավոր մեխանիզմները և հետագա նյարդաբանական զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պերինատալ շրջանի տարբեր ախտաբանական գործոններ, որոնք կարող են նպաստել գլխուղեղի կառուցվածքային կամ ֆունկցիոնալ վնասմանը, ինչպես նաև դրանց կապը երեխայի հետագա շարժողական, ճանաչողական, խոսքային և այլ զարգացման ցուցանիշների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նորածնային շրջանում իրականացվող կլինիկական և գործիքային հետազոտություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է վաղ փուլերում հայտնաբերել նյարդաբանական խանգարումների ռիսկը և գնահատել գլխուղեղի ախտահարման աստիճանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև երկարաժամկետ հսկողությունը, քանի որ վաղ մանկական տարիքում որոշ նյարդաբանական խնդիրներ կարող են դրսևորվել աստիճանաբար և պահանջել զարգացման դինամիկ գնահատում։ Քննարկվում են տարբեր ռիսկային գործոնների և զարգացման ելքերի միջև հնարավոր կապերը, ինչպես նաև վաղ հայտնաբերման և վերականգնողական միջամտությունների նշանակությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել անհաս նորածինների նյարդաբանական վիճակի կանխատեսման, ռիսկային խմբերի առանձնացման և անհատականացված հետևման ու վաղ միջամտության ծրագրերի կատարելագործմանը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են նաև նեոնատոլոգների, մանկական նյարդաբանների և վերականգնողական մասնագետների համագործակցության արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել նեոնատոլոգներին, մանկական նյարդաբաններին, մանկաբույժներին, վերականգնողաբաններին, զարգացման մասնագետներին, բժշկական հետազոտողներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։

History

Աշխատությունը ներկայացնում է 1982 թվականի հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսներին վերաբերող հիշարժան տարեթվերն ու պատմական նշանակություն ունեցող իրադարձությունները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակագրական և տեղեկատվական համատեքստում։ Նյութը կարող է ներառել տվյալ ժամանակահատվածում տեղի ունեցած քաղաքական, հասարակական, մշակութային, գիտական և այլ բնույթի կարևոր իրադարձություններ, ինչպես նաև նշանավոր գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարելիցներ և այլ նշանակալի ամսաթվեր։ Ժամանակագրական ներկայացումը հնարավորություն է տալիս որոշակի ժամանակաշրջանի իրադարձությունները դիտարկել դրանց հաջորդականության մեջ և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել 1982 թվականի ամառվա և վաղ աշնան պատմական ու հասարակական կյանքի մասին։ Հիշարժան տարեթվերի նման ժողովածուն արժեքավոր է որպես տեղեկատու նյութ, քանի որ մեկտեղում է տարբեր բնագավառներին վերաբերող նշանակալի ամսաթվեր՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ տեղեկության որոնումը և օգտագործումը կրթական, գիտահանրամատչելի կամ հետազոտական նպատակներով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պատմությամբ և հասարակական կյանքի զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսուցիչների, ուսանողների, գրադարանավարների և տեղեկատվական նյութեր պատրաստող մասնագետների համար։ Այն միաժամանակ կարող է ծառայել որպես տվյալ ժամանակաշրջանի իրադարձությունների արագ կողմնորոշման միջոց՝ հնարավորություն տալով առանձին ամսաթվերը կապել ավելի լայն պատմական գործընթացների հետ։

Medicine

Թոքային հիվանդությունները մարդու առողջության համար ամենավտանգավոր խնդիրներից են, քանի որ դրանք անմիջականորեն ազդում են օրգանիզմի թթվածնով ապահովման գործընթացի վրա։ Թոքերը մարդու շնչառական համակարգի հիմնական օրգաններն են, որոնց միջոցով օրգանիզմը ստանում է թթվածին և հեռացնում ածխաթթու գազը։ Երբ թոքերի աշխատանքը խանգարվում է, օրգանիզմի բոլոր համակարգերը սկսում են թթվածնի պակաս զգալ, ինչը կարող է հանգեցնել լուրջ առողջական բարդությունների։ Թոքային հիվանդությունները կարող են լինել վարակիչ և ոչ վարակիչ։ Ամենատարածված հիվանդություններից են թոքաբորբը, բրոնխիտը, ասթման, տուբերկուլյոզը և թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդությունը։ Այս հիվանդությունները հաճախ առաջանում են վիրուսների, բակտերիաների, ծխախոտի օգտագործման, օդի աղտոտվածության կամ վնասակար աշխատանքային պայմանների հետևանքով։ Հատկապես վտանգավոր է ծխելը, քանի որ այն վնասում է թոքերի հյուսվածքները և նվազեցնում թթվածնի բնական շրջանառությունը։ Թոքային հիվանդությունների հիմնական ախտանիշներն են երկարատև հազը, շնչառության դժվարացումը, կրծքավանդակի ցավը, արագ հոգնածությունը և թուլությունը։ Եթե հիվանդությունը ժամանակին չի բուժվում, այն կարող է դառնալ քրոնիկ և ազդել սրտի ու այլ օրգանների աշխատանքի վրա։ Թոքային հիվանդությունների կանխարգելման համար կարևոր է առողջ ապրելակերպ վարելը, չծխելը, պահպանել մաքուր միջավայր, զբաղվել ֆիզիկական ակտիվությամբ և ժամանակին դիմել բժշկի։ Բացի այդ, մեծ նշանակություն ունեն պատվաստումները և վարակների տարածման կանխումը։ Ժամանակակից բժշկությունը հնարավորություն է տալիս վաղ փուլում հայտնաբերել և արդյունավետ բուժել բազմաթիվ թոքային հիվանդություններ, սակայն յուրաքանչյուր մարդ պետք է գիտակցի, որ առողջ թոքերը կենսական նշանակություն ունեն ամբողջ օրգանիզմի բնական գործունեության համար։

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ՋՋԷՌ-440 տիպի ռեակտորներով էներգաբլոկներում ծանր վթարների պայմաններում առաջացող ջրածնային վտանգի ուսումնասիրությանը և դրա մեղմման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։ Հեղինակը վերլուծում է ծանր վթարների զարգացման սցենարները, ջրածնի առաջացման ֆիզիկաքիմիական մեխանիզմները, դրա կուտակման և տարածման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հնարավոր ազդեցությունը ռեակտորային կայանի անվտանգության համակարգերի և պաշտպանիչ պատյանի ամբողջականության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, համակարգչային հաշվարկների և անվտանգության վերլուծության ժամանակակից մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել տարբեր վթարային իրավիճակներում ջրածնային ռիսկերի մակարդակը և կանխատեսել դրանց զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրածնի վերահսկման և վնասակար հետևանքների կանխարգելման տեխնիկական միջոցներին, այդ թվում՝ պասիվ և ակտիվ պաշտպանության համակարգերին, վթարային կառավարման ռազմավարություններին և անվտանգության լրացուցիչ միջոցառումների մշակմանը։ Աշխատությունը ներառում է տեսական հիմնավորումներ, ինժեներական հաշվարկներ, փորձարարական և մոդելային վերլուծություններ, ինչպես նաև գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել ատոմային էլեկտրակայանների շահագործման անվտանգության բարձրացմանը և ծանր վթարների հետևանքների նվազեցմանը։ Գիրքը նախատեսված է միջուկային էներգետիկայի, ռեակտորաշինության և անվտանգության ոլորտների գիտաշխատողների, նախագծող և շահագործող ինժեներների, կարգավորող մարմինների մասնագետների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ատոմային էներգետիկայի անվտանգության արդի խնդիրների և դրանց լուծման մեթոդների ուսումնասիրությամբ։