Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Մակրոտնտեսական կարգավորման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մակրոտնտեսական կարգավորման համակարգի ձևավորման, գործունեության և կատարելագործման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական աճի, գնաճի, զբաղվածության, ներդրումների, պետական ֆինանսների և արտաքին տնտեսական հավասարակշռության կարգավորման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականության գործիքներին, դրանց փոխազդեցությանը և տնտեսության հիմնական ցուցանիշների վրա ունեցած ազդեցության գնահատմանը։ Վերլուծվում են պետական եկամուտների ու ծախսերի կառավարման, դրամական շրջանառության, ներդրումային ակտիվության խթանման և տնտեսական տատանումների մեղմման հնարավոր մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև ներքին և արտաքին տնտեսական գործոնների ազդեցությունները, մակրոտնտեսական անհավասարակշռությունների առաջացման պատճառները և դրանց կարգավորմանն ուղղված քաղաքականության մեխանիզմները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու մակրոտնտեսական կառավարման փոխկապակցված բաղադրիչները և առանձնացնելու կարգավորման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, պետական տնտեսական քաղաքականության, հանրային ֆինանսների և տնտեսական կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-04
History
Աշխարհբեկ Քալանթարի հուշարձանապահպան գործունեությունը
Աշխատությունը նվիրված է հայ հնագետ, պատմաբան և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրող Աշխարհբեկ Քալանթարի գործունեության այն ուղղությանը, որը կապված էր պատմամշակութային հուշարձանների հայտնաբերման, ուսումնասիրման, հաշվառման, պահպանության և հանրայնացման հետ։ Հետազոտության առանցքում նրա գիտական ու կազմակերպչական գործունեությունն է՝ դիտարկված Հայաստանի հնագիտական ժառանգության պահպանության համակարգի ձևավորման և զարգացման համատեքստում։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես էր հնագիտական հետազոտությունը նրա գործունեության մեջ փոխկապակցվում հուշարձանների պահպանության խնդրի հետ, քանի որ պատմական կառույցների, բնակատեղիների, ամրոցների, դամբարանադաշտերի, արձանագրությունների և նյութական մշակույթի այլ վկայությունների գիտական ուսումնասիրությունը միաժամանակ հիմք էր ստեղծում դրանց պատմական արժեքի գնահատման և պահպանության անհրաժեշտության հիմնավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դաշտային ուսումնասիրությունների, հուշարձանների նկարագրման, չափագրման, լուսանկարման և փաստագրման նշանակությանը։ Նման աշխատանքները հնարավորություն էին տալիս ոչ միայն գիտական շրջանառության մեջ դնել նոր տվյալներ, այլև պահպանել տեղեկություններ այն հուշարձանների վերաբերյալ, որոնք ժամանակի ընթացքում կարող էին ենթարկվել բնական կամ մարդկային ազդեցությունների։ Քննվում է նաև նրա մասնակցությունը մշակութային ժառանգության պահպանության կազմակերպական խնդիրներին՝ հուշարձանների նկատմամբ գիտական և հանրային ուշադրության ձևավորման, դրանց արժեքի ներկայացման և պահպանության անհրաժեշտության հիմնավորման տեսանկյունից։ Կարևորվում է հնագիտական հուշարձանը ոչ թե մեկուսացված առարկա, այլ պատմական միջավայրի բաղադրիչ դիտարկելու մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս նյութական ժառանգությունը կապել բնակավայրերի պատմության, ճարտարապետության, տեղագրության և մշակութային զարգացման հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գիտնականի թողած փաստագրական ժառանգության ուսումնասիրությունը՝ դաշտային գրառումների, գիտական հրապարակումների, քարտեզների, լուսանկարների և այլ նյութերի միջոցով։ Դրանք արժեքավոր աղբյուրներ են ինչպես նրա գործունեության վերականգնման, այնպես էլ Հայաստանի հուշարձանների նախկին վիճակի և ուսումնասիրման պատմության վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գիտական կրթության և մասնագիտական միջավայրի ձևավորման գործում նրա դերակատարությանը, քանի որ մշակութային ժառանգության արդյունավետ պահպանությունը պայմանավորված է համապատասխան մասնագիտական գիտելիքի և գիտական ավանդույթների շարունակականությամբ։ Գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ հնագիտության և հուշարձանապահպանության միջև ձևավորված սերտ կապերը, ինչպես նաև հասկանալու, թե գիտական փաստագրումը ինչպես կարող է ծառայել մշակութային արժեքների պահպանությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հնագիտության, հուշարձանագիտության և հայկական մշակութային ժառանգության պահպանության պատմության ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով գիտնականի ներդրումը Հայաստանի նյութական անցյալի ուսումնասիրման և պահպանման գործում։
Updated: 2026-09-23
Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1989, Մարտ, թիվ 3)
Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության (ՀՍՍՀ) կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատու, որը ծառայում է որպես ընթացիկ տեղեկատվական աղբյուր տվյալ ոլորտի գիտական և մշակութային հետազոտությունների համար։ Այն ընդգրկում է համապատասխան ժամանակահատվածում լույս տեսած գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ գիտական հրապարակումներ՝ դասակարգված ըստ թեմատիկ ուղղությունների, հեղինակների և հրատարակչական տվյալների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական տվյալների ճշգրիտ կազմակերպմանը, տեղեկատվության մատչելիությանը և գիտական շրջանառության արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևել ՀՍՍՀ մշակութային և գեղարվեստական կյանքի վերաբերյալ գիտական մտքի զարգացման ընթացքին՝ ապահովելով հետազոտողների, գրադարանավարների և մշակութաբանների համար կարևոր տեղեկատվական աջակցություն։
Updated: 2026-11-02
Finance
Տեղական ինքնակառավարման ֆինանսական հիմնախնդիրների լուծման ուղիները ՀՀ-ում
Տնտեսագիտական և հանրային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման համակարգի ֆինանսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության ապահովման, տեղական բյուջեների ձևավորման, եկամուտների և ծախսերի կառավարման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների սեփական եկամուտների ավելացման, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, միջբյուջետային հարաբերությունների և պետական ֆինանսական աջակցության մեխանիզմների կատարելագործման խնդիրներին։ Վերլուծվում են համայնքային բյուջեների պլանավորման ու կատարման, տեղական հարկերի և վճարների կառավարման, ֆինանսական վերահսկողության և հաշվետվողականության հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրերի ֆինանսավորման, ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնման և հանրային ծառայությունների մատուցման ֆինանսական հիմքերի ամրապնդման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու տեղական ինքնակառավարման ֆինանսական կառավարման արդյունավետությունը և առանձնացնելու համայնքների ֆինանսական կարողությունների զարգացման հիմնական մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, տեղական ինքնակառավարման և համայնքային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-03
Literature
Նանսեն
Այս գիրքը ներկայացնում է Ֆրիտյոֆ Նանսենի կյանքն ու գործունեությունը՝ որպես բևեռախույզ, գիտնական, հումանիստ և միջազգային դիվանագետ։ Գրքում ընդգծվում են նրա կարևոր արկտիկական արշավները, գիտական ուսումնասիրությունները օվկիանոսագիտության և աշխարհագրության ոլորտում, ինչպես նաև նրա դերը Լիգայի Ազգերի շրջանակում հումանիտար նախաձեռնություններում։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Նանսենի մասնակցությանը Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո փախստականների խնդրի լուծմանը և Նանսենի անձնագրի ստեղծմանը, որը օգնել է հազարավոր մարդկանց։ Նյութում ներկայացվում է նաև նրա կապը հայ ժողովրդի հետ՝ հատկապես Հայոց ցեղասպանությունից հետո փախստականների օգնության կազմակերպման գործում ունեցած դերակատարմամբ։ Գիրքը համադրում է կենսագրական, պատմական և հումանիտար վերլուծությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով գնահատել Նանսենի բազմակողմանի գործունեությունը և նրա միջազգային հեղինակությունը։
Updated: 2026-09-23
Finance
Կազմակերպության ֆինանսական գործունեության արդյունավետության գնահատումը և կարգավորումը
Ֆինանսատնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կազմակերպության ֆինանսական գործունեության արդյունավետության գնահատման և կարգավորման տեսական, մեթոդաբանական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կազմակերպության ֆինանսական կառավարման հիմնական սկզբունքները, ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ֆինանսական գործունեության դերը կազմակերպության կայուն զարգացման և մրցունակության ապահովման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական արդյունքների, եկամտաբերության, իրացվելիության, վճարունակության, ֆինանսական կայունության և գործարար ակտիվության գնահատման հիմնական ցուցանիշներին։ Վերլուծվում են ֆինանսական հաշվետվությունների ուսումնասիրության, գործակիցների հաշվարկման, համեմատական և գործոնային վերլուծության, դրամական հոսքերի գնահատման և ֆինանսական ռիսկերի բացահայտման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Քննարկվում են կազմակերպության ֆինանսական գործունեության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, կապիտալի կառուցվածքի օպտիմալացման, ծախսերի վերահսկման, շահույթի կառավարման և ֆինանսական պարտավորությունների արդյունավետ սպասարկման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆինանսական պլանավորման, բյուջետավորման, կանխատեսման, վերահսկողության և կառավարչական որոշումների հիմնավորման հնարավորությունները՝ ֆինանսական արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական գործունեության կարգավորման գործիքների կիրառմանը, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխմանը, ռիսկերի նվազեցմանը և կազմակերպության երկարաժամկետ ֆինանսական կայունության ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆինանսական կառավարման, կազմակերպության տնտեսագիտության, հաշվապահական հաշվառման, ֆինանսական վերլուծության և գործարար կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-09