Գործազրկությունը և նրա հաղթահարման ուղիները անցումային տնտեսությունում (ՀՀ Տավուշի մարզի օրինակով)

Economics

Հայաստան և Ռուսաստան միջև առևտրատնտեսական կապերը հանդիսանում են երկու երկրների տնտեսական համագործակցության կարևոր ուղղություններից մեկը և ընդգրկում են բազմաբնույթ ոլորտներ՝ ներառյալ արտաքին առևտուրը, էներգետիկան, ներդրումային համագործակցությունը, տրանսպորտային լոգիստիկան և աշխատուժի միգրացիան։ Հայաստանի տնտեսության համար Ռուսաստանի Դաշնությունը ավանդաբար հանդիսանում է գլխավոր առևտրային գործընկերներից մեկը, որտեղ արտահանման և ներմուծման կառուցվածքում զգալի տեսակարար կշիռ ունեն էներգակիրները, սննդամթերքը, արդյունաբերական ապրանքները և հումքային ռեսուրսները, իսկ Հայաստանից Ռուսաստան արտահանվում են հիմնականում գյուղատնտեսական ապրանքներ, վերամշակված սննդամթերք, ալկոհոլային և ոչ ալկոհոլային արտադրանքներ, ինչպես նաև որոշ արդյունաբերական և հանքարդյունաբերական արտադրանքներ։ Երկրների միջև տնտեսական կապերը խորանում են նաև Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակում համագործակցության շնորհիվ, ինչը նպաստում է մաքսային կարգավորումների պարզեցմանը, ապրանքների ազատ տեղաշարժին և տնտեսական ինտեգրացիայի մակարդակի բարձրացմանը։ Բացի առևտրային հարաբերություններից, կարևոր դեր ունի նաև ներդրումային համագործակցությունը, որտեղ ռուսական կապիտալը ներգրավված է Հայաստանի էներգետիկայի, հեռահաղորդակցության, բանկային և ենթակառուցվածքային ոլորտներում, իսկ Հայաստանից դեպի Ռուսաստան արտագնա աշխատանքի և միգրացիայի հոսքերը նույնպես զգալի ազդեցություն ունեն երկու երկրների սոցիալ-տնտեսական կապերի վրա։ Այս հարաբերությունները ձևավորվում են նաև աշխարհաքաղաքական և տարածաշրջանային գործոնների ազդեցությամբ, ինչը պայմանավորում է դրանց դինամիկ բնույթը և փոխադարձ կախվածության բարձր աստիճանը, հատկապես էներգետիկ անվտանգության, շուկաների հասանելիության և տարածաշրջանային կայունության համատեքստում։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է տրիազինային օղակ պարունակող պոլիամիդների և մեթիլոլպոլիամիդների սինթեզի և դրանց ֆիզիկաքիմիական ու կիրառական հատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նոր սերնդի պոլիմերային նյութերի ստեղծման հնարավորությունները։ Վերլուծվում են սինթեզի տարբեր ուղիները, կառուցվածք-հատկություն կապերը, ջերմակայունության, մեխանիկական ամրության և լուծելիության ցուցանիշները, ինչպես նաև քիմիական կայունության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ պոլիմերների հիման վրա ստացվող կպչուն կոմպոզիցիաների ձևավորմանը, դրանց ադհեզիոն հատկություններին, կարծրացման մեխանիզմներին և կիրառման տեխնոլոգիական պայմաններին։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է նյութերի կիրառելիությունը արդյունաբերական կպչուն համակարգերում, շինարարական և փայտամշակման ոլորտներում՝ ապահովելով բարձր դիմացկունություն և երկարաժամկետ կայունություն։ Աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական տվյալների և տեսական մոդելների համադրություն, որոնք նպաստում են նոր ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի զարգացմանը։

Culture

Աշխատությունը ներկայացնում է Սանկտ Պետերբուրգում գործող հայկական գեղարվեստական ընկերության կազմակերպական և իրավական հիմքերը սահմանող կանոնադրական փաստաթուղթը։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Ռուսաստանի հայկական համայնքի մշակութային կյանքի, հասարակական ինքնակազմակերպման և կերպարվեստի զարգացմանն ուղղված նախաձեռնությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Կանոնադրությունը՝ որպես կազմակերպության գործունեությունը կարգավորող փաստաթուղթ, հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ընկերության նպատակների, կառավարման կառուցվածքի, անդամակցության սկզբունքների, ընդհանուր ժողովների և ղեկավար մարմինների իրավասությունների, ֆինանսական միջոցների ձևավորման ու օգտագործման և գործունեության կազմակերպման վերաբերյալ։ Նման փաստաթղթերում սովորաբար սահմանվում էին նաև անդամների իրավունքներն ու պարտականությունները, կազմակերպության ղեկավար մարմինների ընտրության և որոշումների ընդունման ընթացակարգերը, հաշվետվողականության սկզբունքները և միջոցառումների կազմակերպման ընդհանուր պայմանները։ Գեղարվեստական ընկերությունների կանոնադրությունները կարևոր աղբյուրներ են նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային հաստատությունների պատմության համար, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է վերականգնել կազմակերպությունների պաշտոնական նպատակներն ու գործունեության թույլատրելի շրջանակները։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում հայկական համայնքի մշակութային գործունեության կազմակերպումը Ռուսաստանի կայսրության խոշորագույն մշակութային կենտրոններից մեկում, որտեղ հայկական ներկայությունն ուներ ավելի վաղ ձևավորված պատմական հիմքեր։ Փաստաթղթի ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ բացահայտելու, թե ինչ դեր էր վերապահվում կերպարվեստին ազգային մշակույթի պահպանման և ներկայացման գործում, ինչպես էին կազմակերպվում արվեստագետների ու արվեստասերների փոխհարաբերությունները և ինչպիսի ինստիտուցիոնալ միջոցներով էր նախատեսվում խթանել գեղարվեստական գործունեությունը։ Առանձին ուշադրության կարող են արժանանալ ցուցահանդեսների, ստեղծագործական հանդիպումների, կրթական նախաձեռնությունների կամ մշակութային այլ միջոցառումների կազմակերպմանը վերաբերող դրույթները, եթե դրանք ամրագրված են փաստաթղթում։ Միաժամանակ կանոնադրությունը կարելի է ուսումնասիրել որպես հասարակական կազմակերպությունների պատմության աղբյուր՝ համադրելով այն ժամանակաշրջանի այլ գեղարվեստական միավորումների կանոնադրությունների, հաշվետվությունների և գործավարական փաստաթղթերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ նյութը կարևոր նշանակություն ունի հայ-ռուսական մշակութային կապերի, Սանկտ Պետերբուրգի հայկական համայնքի, հայկական կերպարվեստի և հասարակական-մշակութային կազմակերպությունների պատմության ուսումնասիրության համար։

Medicine

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պարբերական հիվանդության ժամանակ էնդոթել-կախյալ վազոդիլատացիայի, քնային զարկերակների կառուցվածքային փոփոխությունների և արյան լիպիդային պրոֆիլի ցուցանիշների կլինիկական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են անոթային էնդոթելի ֆունկցիոնալ վիճակը, աթերոսկլերոտիկ փոփոխությունների վաղ նշանները և լիպիդային փոխանակության առանձնահատկությունները՝ գնահատելով դրանց փոխկապակցվածությունը հիվանդության ընթացքի և սրտանոթային բարդությունների զարգացման ռիսկի հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է կլինիկական և գործիքային հետազոտությունների արդյունքներ, ուսումնասիրում է անոթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ախտորոշիչ արժեքը, ինչպես նաև արյան կենսաքիմիական ցուցանիշների կիրառելիությունը հիվանդության վաղ հայտնաբերման, ընթացքի գնահատման և բուժման արդյունավետության վերահսկման նպատակով։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև քրոնիկական բորբոքման ազդեցությունը անոթային համակարգի վրա, սրտանոթային ռիսկերի կանխարգելման հնարավորությունները և ժամանակակից ախտորոշիչ մոտեցումների նշանակությունը պարբերական հիվանդությամբ տառապող պացիենտների համալիր վարման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է սրտաբանների, ռևմատոլոգների, թերապևտների, կլինիկական լաբորատոր ախտորոշման մասնագետների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և առողջապահության ոլորտի այլ մասնագետների համար։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական կարգավորման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով մրցակցային քաղաքականության տեսական հիմքերը, իրավական կարգավորման մեխանիզմները և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են ազատ և արդար մրցակցային միջավայրի ձևավորման սկզբունքները, մրցակցության սահմանափակման պատճառները, շուկաների արդյունավետ գործունեության վրա ազդող գործոնները և պետական միջամտության անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հակամենաշնորհային քաղաքականությանը, գերիշխող դիրքի չարաշահման կանխարգելմանը, անբարեխիղճ մրցակցության դեմ պայքարի միջոցներին, ինչպես նաև մրցակցային օրենսդրության կատարելագործման և վերահսկողական մեխանիզմների զարգացման ուղղություններին։ Գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի մրցակցային միջավայրի առանձնահատկությունները, ոլորտում առկա հիմնախնդիրները և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները՝ նպաստելու շուկայի արդյունավետ զարգացմանը, սպառողների շահերի պաշտպանությանը և տնտեսության մրցունակության բարձրացմանը։ Աշխատանքը նախատեսված է տնտեսագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և մրցակցային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Chemistry

Սա օրգանական քիմիայի և օրգանոմետաղական քիմիայի ոլորտին պատկանող գիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է դիենային և ացետիլենային համակարգերի փոխակերպման գործընթացներին՝ մագնեզիում- և սնդիկօրգանական միացությունների մասնակցությամբ, որտեղ վերլուծվում են բազմակի կապերով միացությունների ռեակցիոնունակությունը, դրանց ակտիվացման մեխանիզմները և միջանկյալ օրգանոմետաղական կոմպլեքսների ձևավորումը, աշխատանքը ընդգրկում է նաև ռեակցիոն ուղիների կինետիկ և թերմոդինամիկ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր կատալիտիկ պայմանների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքների կառուցվածքի և ընտրողականության վրա, միաժամանակ դիտարկվում են սինթեզի ժամանակակից մոտեցումները՝ ուղղված բարդ օրգանական մոլեկուլների ստացման արդյունավետության բարձրացմանը և ռեակցիաների վերահսկելիության ապահովմանը, ինչը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես հիմնարար օրգանական քիմիայի, այնպես էլ կիրառական սինթետիկ քիմիայի համար։