Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1974, թիվ 10)
Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։
Updated: 2026-08-21Informatics
Исследование устойчивости и стабилизируемости линейных нестационарных систем управления применением дифференциальных преобразований
Կիրառական մաթեմատիկայի և կառավարման տեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գծային ոչ ստացիոնար կառավարման համակարգերի կայունության և կայունացվելիության խնդիրների ուսումնասիրմանը՝ դիֆերենցիալ ձևափոխությունների մեթոդների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում ժամանակից կախված պարամետրերով դինամիկական համակարգերի մաթեմատիկական մոդելները, դրանց վարքի գնահատման և կառավարման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգերի կայունության պայմանների որոշմանը, արտաքին ազդեցությունների և սկզբնական պայմանների նկատմամբ դրանց արձագանքի վերլուծությանը, ինչպես նաև համապատասխան կառավարման միջոցով պահանջվող դինամիկական հատկությունների ապահովմանը։ Վերլուծվում են դիֆերենցիալ ձևափոխությունների կիրառման հնարավորությունները դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգերի հետազոտման, հաշվարկային ընթացակարգերի պարզեցման և լուծումների կառուցման գործընթացում։ Քննարկվում են նաև հետադարձ կապով կառավարման ձևավորման, համակարգի կայունացման և կառավարման պարամետրերի ընտրության մաթեմատիկական մոտեցումները։ Մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս համակարգված կերպով ուսումնասիրելու ոչ ստացիոնար համակարգերի դինամիկան և մշակելու դրանց կայուն աշխատանքն ապահովող կառավարման միջոցներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման տեսության, կիրառական մաթեմատիկայի, դինամիկական համակարգերի և մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։
Updated: 2026-10-03
Economics
Իրացվելիության վերլուծության և դրա ներքին վերահսկողության կատարելագործման ուղիները կազմակերպություններում (ՀՀ ալկոհոլային խմիչքների արտադրության օրինակով)
Գիտական աշխատությունը նվիրված է կազմակերպությունների իրացվելիության վերլուծության, ֆինանսական կայունության գնահատման և ներքին վերահսկողության համակարգի կատարելագործման տեսական, մեթոդաբանական ու գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության ալկոհոլային խմիչքների արտադրության ոլորտի կազմակերպությունների գործունեության օրինակով։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում իրացվելիության տնտեսական էությունը, դրա նշանակությունը կազմակերպությունների վճարունակության ապահովման, ֆինանսական պարտավորությունների ժամանակին կատարման և ընթացիկ գործունեության անընդհատության պահպանման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպությունների ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքի ուսումնասիրությանը, շրջանառու կապիտալի կառավարման արդյունավետությանը, դրամական միջոցների հոսքերի պլանավորմանը և կարճաժամկետ ֆինանսական ռիսկերի գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում են իրացվելիության վերլուծության հիմնական մեթոդներն ու ցուցանիշները, մասնավորապես՝ ընթացիկ, արագ և բացարձակ իրացվելիության գործակիցները, դրանց հաշվարկման առանձնահատկությունները, տնտեսական մեկնաբանությունը և ֆինանսական որոշումների ընդունման գործընթացում կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են կազմակերպությունների իրացվելիության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, այդ թվում՝ արտադրական գործունեության սեզոնայնությունը, պաշարների շրջանառության արագությունը, դեբիտորական և կրեդիտորական պարտքերի կառավարումը, արտադրանքի իրացման ծավալները, շուկայական պահանջարկի փոփոխությունները և ֆինանսավորման աղբյուրների կառուցվածքը։ Անդրադարձ է կատարվում ալկոհոլային խմիչքների արտադրության ոլորտին բնորոշ տնտեսական և կազմակերպական առանձնահատկություններին, հումքի ձեռքբերման, արտադրական պաշարների ձևավորման, արտադրանքի պահպանման, իրացման և արտահանման գործընթացների ազդեցությանը կազմակերպությունների ֆինանսական վիճակի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է իրացվելիության ներքին վերահսկողության համակարգի կազմակերպման և արդյունավետության գնահատման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով ֆինանսական տեղեկատվության արժանահավատության ապահովման, ռիսկերի ժամանակին բացահայտման և կառավարչական որոշումների հիմնավորվածության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Դիտարկվում են ներքին վերահսկողության ընթացակարգերի մշակման, պատասխանատվության բաշխման, ֆինանսական գործառնությունների փաստաթղթավորման, հաշվապահական տեղեկատվության ստուգման և դրամական միջոցների օգտագործման նկատմամբ վերահսկողության կատարելագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ֆինանսական հաշվետվությունների վերլուծությանը, իրացվելիության ցուցանիշների փոփոխությունների գնահատմանը, ֆինանսական անհամամասնությունների բացահայտմանը և կանխատեսման մեթոդների կիրառմանը։ Քննության են առնվում նաև ներքին աուդիտի դերը, վերահսկողական միջավայրի բարելավման ուղիները, ֆինանսական ռիսկերի կառավարման գործիքները և կազմակերպությունների վճարունակության պահպանմանն ուղղված կանխարգելիչ միջոցառումների նշանակությունը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են իրացվելիության կառավարման և ներքին վերահսկողության փոխկապակցվածությունը, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, կազմակերպությունների տնտեսական գործունեության թափանցիկության բարձրացումը և ֆինանսական կայունության ապահովման ռազմավարական մոտեցումները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել իրացվելիության գնահատման մեթոդաբանության կատարելագործմանը, ներքին վերահսկողության արդյունավետ մեխանիզմների մշակմանը և արտադրական կազմակերպությունների ֆինանսական կառավարման համակարգի զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, հաշվապահների, աուդիտորների, ֆինանսական կառավարիչների, արտադրական կազմակերպությունների ղեկավարների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ուսանողների, ինչպես նաև կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության, իրացվելիության կառավարման և ներքին վերահսկողության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։
Updated: 2026-10-10
Economics
Սնանկացման ռիսկի վերլուծության և գնահատման կատարելագործման ուղիները (ՀՀ արտադրական կազմակերպությունների օրինակով)
Այս աշխատությունը նվիրված է արտադրական կազմակերպությունների սնանկացման ռիսկի վերլուծության և գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ֆինանսական անկայունության վաղ նախանշանները և մշակել արդյունավետ կանխարգելիչ մոտեցումներ։ Նյութում ուսումնասիրվում են սնանկացման հավանականության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, այդ թվում՝ ֆինանսական ցուցանիշների դինամիկան, կապիտալի կառուցվածքը, իրացվելիության մակարդակը, շահութաբերությունը, պարտքային բեռնվածությունը, դրամական հոսքերի կառավարումը և շուկայական միջավայրի փոփոխությունները։ Քննարկվում են սնանկացման կանխատեսման դասական և ժամանակակից մոդելները, ներառյալ բազմագործոն վիճակագրական և տնտեսաչափական մեթոդները, որոնց միջոցով գնահատվում է կազմակերպության ֆինանսական կայունությունը և ճգնաժամային իրավիճակների առաջացման հավանականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետություն-ի արտադրական կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկություններին, տնտեսական միջավայրի ազդեցությանը, ինչպես նաև ֆինանսական հաշվետվությունների վերլուծության դերին կառավարման որոշումների ընդունման գործընթացում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական ֆինանսական մոդելները և գործնական վերլուծական մոտեցումները՝ առաջարկելով սնանկացման ռիսկի գնահատման ավելի ճշգրիտ մեթոդաբանություն, որը կարող է նպաստել կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը, ռիսկերի արդյունավետ կառավարմանը և երկարաժամկետ մրցունակության ապահովմանը։
Updated: 2026-08-24
Technology
Совершенствование технологии плавленых сыров
Աշխատությունը նվիրված է հալած պանիրների արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը, արտադրանքի որակական հատկանիշների բարելավմանը և կաթնամթերքի վերամշակման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հալած պանիրների արտադրության հումքային բաղադրիչները, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, սննդային արժեքը և տեխնոլոգիական մշակման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պանրային հումքի ընտրությանը, հալեցման աղերի կիրառմանը, ջերմային մշակման պայմաններին և պատրաստի արտադրանքի կառուցվածքի ու համային հատկությունների ձևավորման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են սպիտակուցների, ճարպերի և խոնավության փոխազդեցությունները, էմուլսացման մեխանիզմները, ինչպես նաև տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությունը արտադրանքի համասեռության, մածուցիկության և կայունության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում արտադրական բաղադրատոմսերի օպտիմալացմանը, տարբեր տեսակի կաթնային հումքի օգտագործման հնարավորություններին և արտադրանքի սննդային ու զգայորոշական ցուցանիշների բարելավմանը։ Կարևորվում են հալեցման ջերմաստիճանի, մշակման տևողության, խառնման ինտենսիվության և հումքի բաղադրության ազդեցությունները վերջնական արտադրանքի որակի վրա։ Դիտարկվում են նաև մանրէաբանական անվտանգության ապահովման, պահպանման ժամկետի երկարաձգման, փաթեթավորման և որակի վերահսկման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատությունն ընդգծում է տեխնոլոգիական նորարարությունների, արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և պատրաստի արտադրանքի մրցունակության բարձրացման նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել սննդի տեխնոլոգների, կաթնամթերքի արտադրության մասնագետների, սննդի անվտանգության փորձագետների, հետազոտողների, արտադրական ձեռնարկությունների աշխատակիցների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-13
Pedagogy
Педагогическое руководство эстетическим воспитанием учащихся 4-7 классов в процессе обучения народным художественным промыслам
Այս աշխատությունը նվիրված է 4–7-րդ դասարանների աշակերտների գեղագիտական դաստիարակության կազմակերպման և մանկավարժական ղեկավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը՝ ժողովրդական գեղարվեստական արհեստների ուսուցման գործընթացի շրջանակներում։ Հեղինակը ներկայացնում է գեղագիտական կրթության տեսական հիմքերը, բացահայտում ժողովրդական արվեստի և ավանդական արհեստների դերը սովորողների ստեղծագործական մտածողության, գեղարվեստական ճաշակի, ազգային մշակույթի նկատմամբ հետաքրքրության և հոգևոր արժեքների ձևավորման գործում։ Աշխատությունում վերլուծվում են ուսուցման մեթոդները, մանկավարժական պայմանները և կրթական տեխնոլոգիաները, որոնք նպաստում են աշակերտների ակտիվ մասնակցությանը, ստեղծագործական ունակությունների զարգացմանը և գործնական հմտությունների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի դերին՝ որպես կրթական գործընթացի կազմակերպիչ և գեղագիտական դաստիարակության առաջնորդ, ինչպես նաև ներկայացվում են արդյունավետ դասավանդման մոդելներ, գործնական փորձ և մեթոդական առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժներին, արվեստի և տեխնոլոգիայի ուսուցիչներին, կրթության ոլորտի հետազոտողներին, ուսանողներին և գեղագիտական դաստիարակության հիմնահարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-08-21