Գյուղատնտեսական կոոպերատիվներ

Geography

Աշխատությունը նվիրված է տուֆերի և բազալտների բացահանքային դաշտերի ու բացահանքերի օպտիմալ պարամետրերի որոշման և հիմնավորման խնդիրներին՝ հաշվի առնելով հանքավայրերի երկրաբանական կառուցվածքը, օգտակար հանածոյի որակական ու տեխնոլոգիական հատկությունները և արդյունահանման պայմանները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բաց եղանակով հանքարդյունահանման կազմակերպման համար կարևոր երկրատեխնիկական և արտադրական գործոնները, որոնց հիման վրա որոշվում են բացահանքի սահմանները, խորությունը, կողերի և աստիճանների երկրաչափական չափերը, ինչպես նաև աշխատանքային գոտու և արդյունահանման հերթականության առավել նպատակահարմար լուծումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տուֆի և բազալտի զանգվածների ճեղքավորվածությանը, ամրությանը, շերտավորվածությանը և բնական կառուցվածքին, քանի որ այդ հատկանիշները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ապարների պոկման, բլոկների ստացման, կորուստների և աղքատացման մակարդակի վրա։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև բացահանքային դաշտի արդյունավետ օգտագործման, օգտակար հանածոյի արդյունահանման ծավալների, արտադրողականության և շահագործման տնտեսական ցուցանիշների գնահատում։ Օպտիմալ պարամետրերի հիմնավորման կարևոր բաղադրիչ է տեխնիկական և տնտեսական գործոնների համադրումը՝ նպատակ ունենալով ապահովել հանքավայրի պաշարների հնարավորինս ռացիոնալ օգտագործում, նվազեցնել ապարների կորուստներն ու արդյունահանման ծախսերը և պահպանել աշխատանքների անվտանգությունը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ Հայաստանի շինարարական քարերի՝ հատկապես տուֆի և բազալտի հանքավայրերի նախագծման ու շահագործման կատարելագործման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեռնային ինժեներներին, երկրաբաններին, հանքավայրերի նախագծմամբ զբաղվող մասնագետներին, հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների տեխնիկական աշխատակիցներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Law

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքի ռեալիստական հայեցակարգի տեսական հիմքերի և դատական իրավաստեղծ գործունեության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում իրավունքի էության, իրավական նորմերի ձևավորման և դրանց գործնական կիրառման վերաբերյալ ռեալիստական իրավական մտածողության հիմնական մոտեցումները։ Վերլուծվում է իրավունքի՝ ոչ միայն որպես նորմատիվ կանոնների համակարգի, այլև որպես իրական հասարակական հարաբերություններում և իրավակիրառ պրակտիկայում դրսևորվող երևույթի ընկալումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դատարանների դերին իրավունքի մեկնաբանման, զարգացման և իրավական անորոշությունների հաղթահարման գործընթացներում։ Դիտարկվում են այն իրավիճակները, երբ դատական մարմինները, կիրառելով և մեկնաբանելով իրավական նորմերը, ձևավորում են իրավական նշանակություն ունեցող մոտեցումներ և նպաստում իրավակիրառ պրակտիկայի զարգացմանը։ Քննարկվում են դատական նախադեպի, դատական հայեցողության, իրավական մեկնաբանության և իրավունքի բացերի լրացման հետ կապված տեսական հարցերը։ Կարևորվում է օրենսդիր և դատական իշխանությունների գործառույթների հարաբերակցության խնդիրը, ինչպես նաև դատավորի իրավաստեղծ դերի հնարավոր սահմանների որոշումը։ Անդրադարձ է կատարվում իրավական որոշումների վրա հասարակական հարաբերությունների, իրավական արժեքների և գործնական անհրաժեշտությունների ազդեցությանը։ Վերլուծվում են նաև դատական իրավաստեղծ գործունեության իրավաչափության, կանխատեսելիության և իրավական որոշակիության ապահովման խնդիրները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու իրավունքի տեսական ընկալումները դատական պրակտիկայի հետ և գնահատելու դատարանների նշանակությունը իրավական համակարգի զարգացման գործընթացում։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավունքի տեսության, իրավունքի փիլիսոփայության, դատական իշխանության և իրավակիրառ գործունեության հարցերով զբաղվող հետազոտողների, իրավաբանների և ուսանողների համար։

Medicine

Գիտական աշխատությունը նվիրված է լեղապարկի քրոնիկական ոչ քարային բորբոքային հիվանդությունների և աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռության խանգարումների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև պրոբիոտիկ պատրաստուկների կիրառման արդյունավետության գնահատմանը համալիր բուժման և վերականգնողական բժշկության շրջանակներում։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում քննության են առնվում լեղապարկի և լեղուղիների ֆիզիոլոգիական գործառույթները, լեղարտադրության և լեղազատման գործընթացների առանձնահատկությունները, մարսողական համակարգի տարբեր օրգանների փոխազդեցությունը և աղիքային միկրոբիոտայի նշանակությունը օրգանիզմի բնականոն գործունեության ապահովման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրոնիկական խոլեցիստիտի զարգացման ախտածնական մեխանիզմներին, լեղապարկի շարժողական և ֆունկցիոնալ խանգարումներին, բորբոքային գործընթացների առանձնահատկություններին և աղիքային միկրոօրգանիզմների կազմի փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությանը հիվանդության կլինիկական ընթացքի վրա։ Ուսումնասիրվում են աղիքային դիսբիոզի առաջացման պատճառները, օգտակար և պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների հարաբերակցության փոփոխությունները, մարսողական գործընթացների խանգարումները և դրանց կապը լյարդալեղային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի հետ։ Քննարկվում են պրոբիոտիկների կենսաբանական հատկությունները, կաթնաթթվային բակտերիաների մասնակցությունը աղիքային միկրոբիոտայի հավասարակշռության պահպանմանը, դրանց հնարավոր ազդեցությունը նյութափոխանակային գործընթացների, տեղային պաշտպանական մեխանիզմների և մարսողական համակարգի գործունեության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հայրենական արտադրության «Նոր Նարինե» պրոբիոտիկի կիրառման գիտական նախադրյալներին, դրա կենսաբանական առանձնահատկություններին և աղիքային միկրոբիոտայի խանգարումների շտկմանն ուղղված բուժական մոտեցումներում ունեցած հնարավոր նշանակությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պրոբիոտիկի կիրառման արդյունքների գնահատումը հիվանդության կլինիկական ախտանշանների, աղիքային միկրոօրգանիզմների կազմի, կենսաքիմիական ցուցանիշների և օրգանիզմի ընդհանուր ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունների համատեքստում։ Դիտարկվում են համալիր վերականգնողական բուժման սկզբունքները, պրոբիոտիկների և բնական բուժական գործոնների համատեղ կիրառման հնարավորությունները, ինչպես նաև ֆիզիոթերապևտիկ միջամտությունների նշանակությունը մարսողական համակարգի քրոնիկական հիվանդությունների բուժման գործընթացում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում աղիքային միկրոբիոցենոզի փոփոխությունների գնահատման լաբորատոր մեթոդներին, արյան լիպիդային կազմի, հակաօքսիդանտային համակարգի և էներգետիկ փոխանակության ցուցանիշների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կլինիկական հետազոտությունների կազմակերպման, հիվանդների վիճակի համեմատական գնահատման, բուժումից առաջ և հետո ստացված տվյալների վերլուծության և բուժական արդյունավետության որոշման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Կարևորվում են նաև քրոնիկական հիվանդությունների ընթացքի վրա աղիքային միկրոբիոտայի փոփոխությունների ազդեցության ուսումնասիրությունը, վերականգնողական բուժման անհատականացման հնարավորությունները և հիվանդների կյանքի որակի բարելավմանն ուղղված միջոցառումները։ Թեմային առնչվող կլինիկական հետազոտություններից մեկում ուսումնասիրվել են քրոնիկական ոչ քարային խոլեցիստիտով և աղիքային դիսբիոզով 60 հիվանդներ։ Հրապարակված արդյունքներում նկարագրվել է պրոբիոտիկի, «Ջերմուկ» հանքային ջրի և ֆիզիկական բուժական գործոնների համակցված կիրառման պայմաններում կլինիկական ցուցանիշների բարելավում և աղիքային միկրոբիոցենոզի, լիպիդային փոխանակության ու հակաօքսիդանտային համակարգի ցուցանիշների կարգավորման միտում։

History

Սա Հարավային Կովկասում գտնվող լեռնային, աշխարհագրորեն բարդ և ռազմավարական նշանակություն ունեցող վիճարկվող տարածաշրջանի ընդհանուր նկարագիր է, որը գտնվում է բարձրադիր լեռնաշղթաների, անտառապատ հովիտների և բարդ տեղագրության տարածքում։ Այն երկար ժամանակ եղել է տարբեր պետական և էթնիկ շահերի խաչմերուկում՝ ձևավորելով բազմաշերտ պատմական և քաղաքական զարգացումներ, որտեղ տարածքային վերահսկողության, ինքնորոշման և պետական սահմանների հարցերը մշտապես փոխկապակցված են եղել տարածաշրջանային հակամարտությունների հետ։ Տարածքի բնակչությունը պատմականորեն ձևավորվել է հիմնականում տեղական համայնքներից, սակայն ժամանակի ընթացքում ժողովրդագրական պատկերը փոփոխվել է ռազմական հակամարտությունների, տեղահանությունների և քաղաքական վերադասավորումների հետևանքով։ Խորհրդային շրջանում այն ունեցել է վարչական ինքնավար կարգավիճակ, սակայն այդ կարգավիճակը հետագայում դարձել է հակամարտության հիմք անկախ պետականությունների ձևավորման գործընթացում։ Խորհրդային միության փլուզումից հետո տարածաշրջանը դարձել է երկարատև ռազմական բախումների կենտրոն, որոնք հանգեցրել են մի քանի պատերազմների, լայնածավալ տեղաշարժերի և միջազգային միջնորդական ջանքերի։ Տնտեսական կյանքը հիմնականում հիմնված է եղել գյուղատնտեսության, հանքարդյունաբերության և տեղական արտադրության վրա, սակայն երկարատև անկայունությունը սահմանափակել է կայուն զարգացման հնարավորությունները։ Վերջին զարգացումների արդյունքում տարածքի վարչական վերահսկողությունը փոխվել է, իսկ քաղաքական և մարդասիրական հետևանքները շարունակում են մնալ տարածաշրջանային և միջազգային քննարկումների կարևոր թեմա։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է սթրեսի նկատմամբ մարդու հակազդման ձևերի էթնոմշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով, որ սթրեսային իրավիճակներում վարքագիծը և հոգեբանական արձագանքները ձևավորվում են ոչ միայն կենսաբանական, այլ նաև մշակութային գործոնների ազդեցությամբ։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր էթնիկ խմբերի մոտ դիտվող սթրեսի հաղթահարման մեխանիզմները, արժեքային համակարգերի, ավանդույթների, սոցիալական նորմերի և ընտանիքային կառուցվածքի ազդեցությունը հուզական և վարքային արձագանքների վրա։ Գրքում քննարկվում են coping ռազմավարությունների մշակութային տարբերությունները՝ ներառյալ խնդրակենտրոն, հուզակենտրոն և համայնքային աջակցությամբ պայմանավորված մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց արդյունավետության տարբեր դրսևորումները տարբեր սոցիալական միջավայրերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային մտածողության, կրոնական պատկերացումների և սոցիալական աջակցության համակարգերի դերին սթրեսի հաղթահարման գործընթացում։ Հեղինակը ներկայացնում է համեմատական ուսումնասիրություններ, դաշտային հետազոտությունների արդյունքներ և հոգեբանական հարցումների տվյալներ՝ փորձելով բացահայտել, թե ինչպես են մշակութային առանձնահատկությունները ձևավորում սթրեսի ընկալումը և դրա կարգավորման վարքային մոդելները։ Աշխատությունը կարևոր է հոգեբանների, սոցիոլոգների, մարդաբանների և առողջապահական ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով մշակութային զգայուն հոգեբանական մոտեցումների զարգացմանը և հոգեկան առողջության խնդիրների ավելի խոր ըմբռնմանը տարբեր հասարակություններում։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։