Գյուղատնտեսական կոոպերացիան անցումային տնտեսության համակարգում

Biology

Կենսաբանություն - Մարդ 8 աշխատությունը դպրոցական կենսաբանության ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է 8-րդ դասարանի աշակերտների համար և նվիրված է մարդու օրգանիզմի կառուցվածքի ու կենսագործունեության ուսումնասիրությանը, այն ներկայացնում է մարդու անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի հիմնական բաժինները՝ հյուսվածքներ, օրգաններ և օրգան համակարգեր, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցված աշխատանքը, գիրքը բացատրում է նյարդային, արյան շրջանառության, շնչառական, մարսողական և արտազատական համակարգերի կառուցվածքն ու գործառույթները, միաժամանակ ընդգրկելով առողջ ապրելակերպի, հիգիենայի և մարդու առողջության պահպանման հիմնական սկզբունքները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր կենսաբանության դպրոցական ուսուցման և մարդու կենսագործունեության հիմունքների հասկացման համար։

History

Գրքում ուսումնասիրվում են Հայաստանի Հանրապետության հարաբերությունները ռուսական նախկին կայսրության ոչ խորհրդային պետական կազմավորումների հետ 1918 թվականի հունիսից մինչև 1920 թվականի ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում, վերլուծվում են Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության ձևավորման պայմանները և տարածաշրջանային բարդ քաղաքական իրավիճակը քաղաքացիական պատերազմի և կայսրության փլուզման ֆոնին, ներկայացվում են Հայաստանի փոխհարաբերությունները Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության, Հյուսիսային Կովկասի և այլ ժամանակավոր պետական միավորների հետ, դիտարկվում են դիվանագիտական կապերի ձևավորման, սահմանային խնդիրների, տնտեսական համագործակցության և ռազմական-քաղաքական հակասությունների հիմնական ուղղությունները, ուսումնասիրվում է միջազգային ուժերի ազդեցությունը տարածաշրջանային գործընթացների վրա, վերլուծվում են Հայաստանի արտաքին քաղաքական ռազմավարության սահմանափակումներն ու հնարավորությունները պետականության պահպանման և ամրապնդման համատեքստում, աշխատանքը հիմնված է պատմական փաստաթղթերի, դիվանագիտական նյութերի և ժամանակաշրջանի իրադարձությունների համադրական վերլուծության վրա՝ նպատակ ունենալով ամբողջական պատկեր տալ Հայաստանի Հանրապետության հարաբերություններին հետկայսերական պետական կազմավորումների հետ նշված պատմական փուլում։

Law

Աշխատությունը նվիրված է ամուսինների միջև ձևավորվող գույքային հարաբերությունների իրավական բնույթի, կարգավորման սկզբունքների և ընտանեկան օրենսդրությամբ նախատեսված մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված գույքի իրավական կարգավիճակը, ամուսինների ընդհանուր և անձնական սեփականության տարբերակումը, գույքի տիրապետման, օգտագործման ու տնօրինման հետ կապված իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև այդ հարաբերություններից ծագող վեճերի կարգավորման խնդիրներն են։ Քննվում է ամուսինների գույքային հարաբերությունների օրինական կարգավորման համակարգը՝ ուշադրություն դարձնելով այն չափանիշներին, որոնց հիման վրա որոշվում է կոնկրետ գույքի պատկանելությունը և ամուսիններից յուրաքանչյուրի իրավական դիրքը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում համատեղ սեփականության իրավական բնույթին, դրա ձևավորման հիմքերին և ամուսինների իրավահավասարության սկզբունքի նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև մինչև ամուսնությունը պատկանող, ինչպես նաև ամուսնության ընթացքում որոշակի իրավական հիմքերով ամուսիններից մեկին անցած գույքի առանձնացման հարցերը։ Կարևոր ուղղություն է ամուսնական պայմանագրի ուսումնասիրությունը՝ որպես գույքային հարաբերությունների պայմանագրային կարգավորման միջոց, որի միջոցով ամուսինները կարող են օրենքով թույլատրելի շրջանակներում սահմանել իրենց գույքային իրավունքների և պարտականությունների առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ընդհանուր գույքի բաժանման, ամուսինների բաժինների որոշման, պարտավորությունների և երրորդ անձանց գույքային շահերի պաշտպանության հետ կապված իրավական հարցերին։ Գույքային վեճերը դիտարկվում են ոչ միայն ընտանեկան, այլև քաղաքացիական իրավունքի նորմերի փոխկապակցված կիրառության տեսանկյունից, քանի որ սեփականության և պարտավորությունների վերաբերյալ մի շարք հարաբերություններ կարգավորվում են իրավունքի տարբեր ինստիտուտների համադրմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև իրավական կարգավորման հստակության, ամուսինների շահերի հավասարակշռման և ընտանիքի անդամների օրինական գույքային շահերի պաշտպանության խնդիրներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ընտանեկան և քաղաքացիական իրավունքի մոտեցումները՝ ներկայացնելով ամուսինների գույքային հարաբերությունների իրավական կառուցվածքը, դրանց կարգավորման հիմնական սկզբունքները և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հիմնահարցերը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է ջրային միջավայրում որոշ վնասակար ծանր մետաղների շրջապտույտի, տարածման և կուտակման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ծանր մետաղների մուտքը ջրային էկոհամակարգեր, դրանց տեղափոխումը ջրային զանգվածներում, նստվածքների հետ փոխազդեցությունը և կենսաբանական օղակների միջոցով կուտակման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի մետաղների վարքագծին, որոնք նույնիսկ համեմատաբար ցածր կոնցենտրացիաներով կարող են բացասաբար ազդել ջրային օրգանիզմների և էկոհամակարգի բնականոն գործունեության վրա։ Ուսումնասիրվում են ծանր մետաղների աղբյուրները՝ արդյունաբերական, գյուղատնտեսական, կենցաղային և այլ մարդածին արտանետումները, ինչպես նաև դրանց բնական երկրաքիմիական աղբյուրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ջրի քիմիական կազմի, pH-ի, օքսիդավերականգնման պայմանների, լուծված օրգանական նյութերի, ջրի ջերմաստիճանի և այլ գործոնների ազդեցությանը մետաղների շարժունակության և տարածման վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև մետաղների սորբցիան և դեսորբցիան, նստվածքների հետ կապումը, լուծված և կախված ձևերի հարաբերակցությունը և դրանց կենսամատչելիության փոփոխությունները։ Ջրային էկոհամակարգերում ծանր մետաղների շրջապտույտի ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ մետաղները կարող են տեղափոխվել սննդային շղթաներով և որոշ դեպքերում կուտակվել կենդանի օրգանիզմներում՝ առաջացնելով էկոլոգիական ռիսկեր։ Աշխատության շրջանակում կարող են իրականացվել ջրի, հատակային նստվածքների և կենսաբանական նմուշների համեմատական ուսումնասիրություններ՝ աղտոտվածության մակարդակն ու տարածական փոփոխությունները գնահատելու նպատակով։ Ստացված տվյալների հիման վրա հնարավոր է գնահատել ջրային միջավայրի ծանր մետաղներով աղտոտման աստիճանը, դրանց տարածման հիմնական ուղիները և էկոհամակարգի վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել ջրային ռեսուրսների էկոլոգիական մոնիթորինգի, աղտոտման աղբյուրների բացահայտման, բնապահպանական ռիսկերի գնահատման և ջրային էկոհամակարգերի պահպանության միջոցառումների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել էկոլոգներին, հիդրոքիմիկոսներին, բնապահպաններին, երկրաքիմիկոսներին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, կենսաբաններին և համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է բետոնով լցված պողպատե խողովակների կրողունակության ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով բետոնի սողքի երևույթը և դրա ազդեցությունը կոնստրուկցիայի երկարաժամկետ աշխատանքի վրա։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել պողպատե պատյանի և բետոնե միջուկի համատեղ աշխատանքի առանձնահատկությունները, գնահատել ժամանակի ընթացքում նյութերի դեֆորմացիաների փոփոխությունը և որոշել այդ գործընթացների ազդեցությունը տարրի ամրության, կոշտության ու կայունության վրա։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են բետոնով լցված պողպատե խողովակների կառուցվածքային և մեխանիկական հատկությունները, դրանց աշխատանքի սկզբունքը տարբեր տեսակի բեռնվածքների պայմաններում, ինչպես նաև պողպատի և բետոնի միջև առաջացող փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բետոնի սողքին՝ որպես երկարատև բեռնավորման հետևանքով առաջացող դեֆորմացիոն գործընթացի, որը կարող է հանգեցնել լարումների վերաբաշխման և համակարգի ընդհանուր աշխատանքի փոփոխության։ Քննարկվում են սողքի ազդեցությունը հաշվի առնելու տեսական մոտեցումները, հաշվարկային մոդելները և այն հիմնական գործոնները, որոնք պայմանավորում են կոնստրուկցիայի երկարաժամկետ վարքը՝ բետոնի հատկությունները, բեռնավորման տևողությունը, խողովակի երկրաչափական բնութագրերը, պողպատի և բետոնի մեխանիկական ցուցանիշները, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի պայմանները։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են կրողունակության որոշման մեթոդները և գնահատվում է տարբեր հաշվարկային մոտեցումների կիրառելիությունը բետոնով լցված պողպատե խողովակների համար։ Հատուկ կարևորություն ունի տեսական և փորձարարական արդյունքների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է ավելի ճշգրիտ գնահատել տարրերի իրական աշխատանքը և պարզել սողքի հաշվառման ազդեցությունը վերջնական հաշվարկային արդյունքների վրա։ Ստացված եզրահանգումները կարող են նպաստել նմանատիպ կոմպոզիտային կոնստրուկցիաների նախագծման մեթոդների կատարելագործմանը, նյութերի արդյունավետ օգտագործմանը և շենքերի ու ինժեներական կառույցների հուսալիության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական մեխանիկայի, շինարարական կոնստրուկցիաների նախագծման և նյութերի դիմադրության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ճարտարագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բազմաձև սեփականության ձևավորման, զարգացման և արդյունավետ գործարկման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անցումային տնտեսության պայմաններում իրականացված տնտեսական բարեփոխումների համատեքստում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սեփականության ձևերի տեսական հիմքերը, պետական, մասնավոր, համայնքային և այլ սեփականության տեսակների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը շուկայական տնտեսության կայացման գործընթացում։ Վերլուծվում են սեփականաշնորհման քաղաքականության հիմնական փուլերը, դրանց տնտեսական և սոցիալական հետևանքները, սեփականության իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները և տնտեսական զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, ձեռնարկատիրության զարգացմանը, գույքային հարաբերությունների կատարելագործմանը և սեփականության կառավարման արդյունավետության բարձրացման ուղիներին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև միջազգային փորձը, տնտեսության տարբեր ոլորտներում սեփականության բազմազան ձևերի կիրառման առանձնահատկությունները և ոլորտի հետագա զարգացման հնարավորությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և տնտեսական բարեփոխումների ու սեփականության հարաբերությունների զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։