Հայաստանի Հանրապետության հարաբերությունները ռուսական նախկին կայսրության ոչ խորհրդային պետական կազմավորումների հետ (1918թ. հունիս - 1920թ. ապրիլ)

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Եղիշե Չարենցի 1934–1937 թվականների ստեղծագործական վերջին շրջանի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա գեղարվեստական մտածողության զարգացման եզրափակիչ փուլը և գաղափարական ու ոճական փոխակերպումները։ Վերլուծվում են այդ տարիների բանաստեղծական երկերի թեմատիկ շերտերը, ներքին դրամատիզմը, լեզվաոճական խտացվածությունը և պատկերային համակարգի նոր որակները՝ դիտարկելով դրանք ժամանակի սոցիալ-քաղաքական միջավայրի և անձնական ճակատագրական փորձառության համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քնարական հերոսի վերաիմաստավորմանը, պատմական և անձնական հիշողության փոխներթափանցմանը, ինչպես նաև խորհրդանշական մտածողության խորացմանը։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է նաև վերջին շրջանի ստեղծագործություններում ձևավորված գեղարվեստական լարվածությունն ու արտահայտչական ծայրահեղ խտացումը՝ ցույց տալով այդ փուլի նշանակությունը հեղինակի ամբողջական գրական ժառանգության համակարգում և հայ քնարական պոեզիայի զարգացման մեջ։

Գրականություն

Այս մեթոդական-հրահանգչական նամակը նվիրված է մասսայական գրադարաններում գեղարվեստական գրականության դասակարգման և համակարգման հարցերին։ Աշխատությունում ներկայացվում են գրադարանային դասակարգման հիմնական սկզբունքները, գեղարվեստական գրականության ֆոնդերի կազմակերպման մեթոդները և ընթերցողական պահանջներին համապատասխան դրանց արդյունավետ տեղաբաշխման մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է դասակարգման տարբեր համակարգերի կիրառելիությունը՝ ներառյալ ժանրային, թեմատիկ, հեղինակային և ժամանակագրական սկզբունքները՝ ընդգծելով դրանց դերը տեղեկատվության արագ հասանելիության ապահովման գործում։ Նամակում քննարկվում են նաև գրադարանային կատալոգների ձևավորման, քարտարանների վարման և մատենագիտական նկարագրությունների միասնականացման հարցերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթերցողների սպասարկման որակի բարձրացմանը, ֆոնդերի ռացիոնալ օգտագործմանը և գրադարանային աշխատանքների կազմակերպման մեթոդական միասնականությանը։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, մեթոդիստների, տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետների և գրադարանագիտության ոլորտի ուսանողների համար՝ առաջարկելով գործնական ուղեցույց գեղարվեստական գրականության դասակարգման արդյունավետ կազմակերպման համար։

Փիլիսոփայություն

Կառլ Յասպերսի «Փիլիսոփայական հավատք» (1948) աշխատությունը նրա էքզիստենցիալ փիլիսոփայության կարևորագույն գործերից է, որտեղ նա փորձում է բացատրել մարդու հոգևոր և իմացական դիրքորոշումը աշխարհի, գոյության և վերջնական իմաստի նկատմամբ։ Յասպերսը տարբերակում է կրոնական հավատքն ու փիլիսոփայական հավատքը՝ ընդգծելով, որ փիլիսոփայական հավատքը չի հիմնվում դոգմաների, սուրբ գրքերի կամ բացարձակ ճշմարտությունների վրա, այլ առաջանում է մարդու սեփական մտածողության, ներքին փորձի և գոյության սահմանային իրավիճակների՝ մահի, տառապանքի, պայքարի և պատահականության գիտակցման արդյունքում։ Նրա կարծիքով մարդը չի կարող ամբողջապես ճանաչել աշխարհը գիտության միջոցով, քանի որ գոյություն ունեն այնպիսի սահմաններ, որոնք գիտությունը չի կարող հաղթահարել, և հենց այդ սահմանների գիտակցումն է, որ մարդուն մղում է դեպի փիլիսոփայական մտածողություն և հավատք։ Յասպերսը նաև ընդգծում է «սահմանային իրավիճակների» գաղափարը, որտեղ մարդը բախվում է իր գոյության վերջավորությանը և ստիպված է վերանայել իր արժեքներն ու կյանքի իմաստը։ Նրա փիլիսոփայության մեջ կարևոր դեր ունի ազատությունը, հաղորդակցությունը և անհատի ներքին պատասխանատվությունը սեփական կյանքի իմաստը ձևավորելու հարցում։ Այս աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալ, որ իրական իմաստավոր կյանքը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ մարդը գիտակցում է իր սահմանափակությունը, բայց միաժամանակ չի հրաժարվում իմաստի որոնումից։

Պատմություն

Պատմագիտական աշխատությունը նվիրված է 1915 թվականին Արևմտյան Հայաստանում տեղի ունեցած պաշտպանական մարտերի, հայկական բնակչության ինքնապաշտպանական պայքարի, ռազմական գործողությունների և դրանց պատմաքաղաքական ու հասարակական նախադրյալների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրությունում ձևավորված ռազմաքաղաքական իրավիճակը, արևմտահայության նկատմամբ իրականացված բռնությունների և տեղահանությունների քաղաքականությունը, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանության պայմաններում հայկական բնակավայրերի պաշտպանական դիմադրության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արևմտյան Հայաստանի տարբեր շրջաններում հայկական բնակչության ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը, տեղական պաշտպանական խմբերի ձևավորմանը, բնակավայրերի պաշտպանության միջոցառումներին և ռազմական ու քաղաքացիական բնակչության փոխգործակցությանը։ Ուսումնասիրվում են Վանի, Շատախի, Սասունի, Մուշի և այլ շրջանների ինքնապաշտպանական պայքարի պատմական հանգամանքները, դիմադրության առաջացման պատճառները, պաշտպանական գործողությունների ընթացքը և դրանց նշանակությունը տեղի հայ բնակչության գոյատևման համար։ Քննարկվում են պաշտպանական պայքարի կազմակերպման պայմանները, զինված ուժերի և կամավորական խմբերի մասնակցությունը, տեղական ղեկավարների ու հասարակական գործիչների դերակատարությունը, ինչպես նաև սահմանափակ նյութական և ռազմական հնարավորությունների պայմաններում դիմադրության կազմակերպման դժվարությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բնակչության անվտանգության ապահովման, կանանց, երեխաների և տարեցների պաշտպանության, պարենային ու բժշկական օգնության կազմակերպման, ինչպես նաև ռազմական գործողությունների հետևանքով առաջացած մարդասիրական հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հայկական ինքնապաշտպանական մարտերի և Առաջին համաշխարհային պատերազմի Կովկասյան ռազմաճակատի ռազմական գործողությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են ռուսական բանակի առաջխաղացման և նահանջի ազդեցությունը Արևմտյան Հայաստանի բնակչության դրության վրա, հայկական կամավորական շարժման պատմական նշանակությունը և ռազմական իրադարձությունների հետևանքները տարածաշրջանի բնակավայրերի համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ինքնապաշտպանական պայքարի քաղաքական և բարոյահոգեբանական նշանակությանը, համայնքային համախմբման դրսևորումներին, տեղական բնակչության դիմադրողականությանը և պատմական ճգնաժամի պայմաններում կազմակերպված գործողությունների առանձնահատկություններին։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայոց ցեղասպանության պատմության և հայկական ինքնապաշտպանական պայքարի փոխառնչությունները, բռնի տեղահանությունների, բնակավայրերի ավերման, բնակչության զանգվածային գաղթի և մարդկային կորուստների պատմական հետևանքները։ Քննության են առնվում նաև ռազմական դիմադրության վերաբերյալ պատմական տեղեկությունների ուսումնասիրության աղբյուրագիտական խնդիրները, ականատեսների վկայությունների, հուշագրությունների, պաշտոնական փաստաթղթերի, ռազմական հաղորդագրությունների և ժամանակաշրջանի մամուլի նյութերի նշանակությունը պատմական իրադարձությունների վերակառուցման համար։ Կարևորվում են տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տեղեկությունների համեմատական վերլուծությունը, ռազմական գործողությունների ժամանակագրության ճշգրտումը և պատմական իրադարձությունների գնահատման գիտական մոտեցումները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու 1915 թվականի իրադարձությունների ընթացքում արևմտահայության դիմադրության ձևերի, ինքնապաշտպանության կազմակերպման անհրաժեշտության և հայկական համայնքների գոյության պահպանմանն ուղղված ջանքերի մասին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են պաշտպանական մարտերի տեղը հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի պատմության մեջ, դրանց ազդեցությունը պատմական հիշողության ձևավորման վրա և հետագա սերունդների ազգային ինքնագիտակցության զարգացման գործում ունեցած նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Արևմտյան Հայաստանում տեղի ունեցած իրադարձությունների գիտական լուսաբանմանը, Հայոց ցեղասպանության պատմության բազմակողմանի ուսումնասիրությանը և հայկական ինքնապաշտպանական պայքարի վերաբերյալ պատմագիտական պատկերացումների խորացմանը։ Հրատարակությունն ունի պատմագիտական, աղբյուրագիտական և ռազմապատմական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, ռազմական պատմության մասնագետների, ցեղասպանագիտության հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, պատմության ֆակուլտետների ուսանողների, ինչպես նաև հայ ժողովրդի նորագույն պատմությամբ և ազգային-ազատագրական պայքարով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Կենսաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ֆոսֆոինոզիտիդային ազդանշանային ուղու կոոպերատիվ մեխանիզմներին և դրանց կապին լիպիդային մոդիֆիկացիաների հետ քրոնիկ լիմֆոլեյկոզի պայմաններում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բջջային ազդանշանման խանգարումների դերը հիվանդության առաջընթացում։ Նյութում վերլուծվում են PI3K/AKT ուղու ակտիվացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև մեմբրանային ֆոսֆոինոզիտիդների դինամիկ փոփոխությունները, որոնք ազդում են լիմֆոցիտների կենսապրոցեսների՝ մասնավորապես աճի, տարբերակման և ապոպտոզի կարգավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լիպիդային մոդիֆիկացիաների և սպիտակուցային ազդանշանային համալիրների փոխազդեցությանը, որոնք ձևավորում են բջջային գոյատևման և հակաապոպտոտիկ մեխանիզմների կայունացում։ Քննարկվում են նաև այն կոոպերատիվ ցանցերը, որոնց միջոցով տարբեր ազդանշանային ուղիներ փոխլրացնում և ուժեղացնում են միմյանց ազդեցությունը՝ նպաստելով ուռուցքային բջիջների դիմադրողականության աճին բուժման նկատմամբ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ այս մոլեկուլային գործընթացների խորքային ընկալումը կարող է նպաստել նպատակային թերապիաների մշակմանը, որոնք կուղղվեն ազդանշանային խանգարումների ճշգրիտ արգելակմանը և քրոնիկ լիմֆոլեյկոզի բուժման արդյունավետության բարձրացմանը։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է ակրիլաթթվի և ակրիլամիդի հիման վրա նոր համապոլիմերային նյութերի ստացմանն ու դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել մոնոմերների համապոլիմերացման պայմանները, ստացված պոլիմերների կառուցվածքը, մոլեկուլային բնութագրերը և հատկությունների փոփոխությունը՝ կախված բաղադրությունից ու սինթեզի պայմաններից։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ջրային միջավայրում պոլիմերների վարքագծին, ջուր կլանելու և պահելու ունակությանը, լուծելիությանը, ուռչմանը, ջերմային և մեխանիկական կայունությանը, ինչպես նաև թթվահիմնային միջավայրի նկատմամբ զգայունությանը։ Ստացված համապոլիմերների կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց կիրառական ներուժը՝ որպես ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութեր, ջրակլանող համակարգեր, գելեր և տարբեր տեխնոլոգիական գործընթացներում օգտագործվող նյութեր։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել նոր պոլիմերների նպատակային սինթեզի և դրանց հատկությունների կառավարման մեթոդների մշակման տեսանկյունից։