Համայնքների բյուջեների ֆինանսական բազայի ամրապնդման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Եմենի Հանրապետության կլիմայական պայմաններին համապատասխան աղյուսե շարվածքով շենքերի նախագծման և հետազոտության հարցերին։ Մատենագիտական աղբյուրներում աշխատանքը ներկայացված է որպես տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսության սեղմագիր, որը հրատարակվել է 1995 թվականին և ունի 20 էջ ծավալ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել աղյուսե պատերով շենքերի աշխատանքի առանձնահատկությունները շոգ կլիմայի պայմաններում և հիմնավորել արևապաշտպան էկրանի կիրառման հնարավորությունները՝ շենքի ներքին միկրոկլիման բարելավելու և արտաքին ջերմային ազդեցությունները նվազեցնելու համար։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է հատկացվել շենքի արտաքին պատերի ջերմատեխնիկական վարքին, արևային ճառագայթման ազդեցությանը, արտաքին օդի բարձր ջերմաստիճաններին և պատերի միջոցով ջերմության փոխանցման գործընթացներին։ Արևապաշտպան էկրանի կիրառումը դիտարկվում է որպես ճարտարապետական-կոնստրուկտիվ միջոց, որը կարող է սահմանափակել շենքի արտաքին մակերևույթների վրա արևային ճառագայթման անմիջական ազդեցությունը և դրանով նպաստել ներքին տարածքների ջերմային պայմանների բարելավմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել էկրանի տարբեր դիրքավորումներ, կառուցվածքային լուծումներ և դրանց ազդեցությունը շենքի ջերմային ռեժիմի վրա՝ հաշվի առնելով տվյալ տարածաշրջանի կլիմայական առանձնահատկությունները։ Եմենի շոգ կլիման պահանջում է շենքերի նախագծման ժամանակ հաշվի առնել ոչ միայն կրող կոնստրուկցիաների ամրությունն ու կայունությունը, այլև ջերմային հարմարավետության ապահովումը, արևային ճառագայթման նվազեցումը և բնական կլիմայական պայմանների արդյունավետ օգտագործումը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը գտնվում է շենքերի ֆիզիկայի, շինարարական ջերմատեխնիկայի և տարածաշրջանային ճարտարապետության հատման ոլորտում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև աղյուսե պատերի հաստության, նյութի ջերմային հատկությունների, շենքի կողմնորոշման, արտաքին պաշտպանիչ տարրերի և տարածական կազմակերպման ազդեցության գնահատում։ Կարևոր է նաև այն հանգամանքը, որ աշխատանքը դիտարկում է ոչ միայն առանձին պատի կամ կոնստրուկցիայի, այլ ամբողջ շենքի աշխատանքի խնդիրը՝ կլիմայական պայմանների և շինարարական լուծումների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մշակել ավելի արդյունավետ և տվյալ տարածաշրջանի պայմաններին հարմարեցված շինարարական լուծումներ՝ միաժամանակ հաշվի առնելով էներգիայի օգտագործման և ներքին հարմարավետության խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական ինժեներներին, ճարտարապետներին, շենքերի ֆիզիկայի և ջերմատեխնիկայի մասնագետներին, նախագծողներին, կլիմայական պայմաններին հարմարեցված շինարարությամբ զբաղվող հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ցերիումի (Ce³⁺) և պրազեոդիմիումի (Pr³⁺) իոններ պարունակող օքսիդային սցինտիլյատորների օպտիկական և կառուցվածքային հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են սցինտիլյացիոն նյութերի կառուցվածքը, դրանց լուսարձակման մեխանիզմները և ճառագայթման ազդեցությամբ առաջացող ֆիզիկական գործընթացները։ Հեղինակը վերլուծում է հազվագյուտ հողային տարրերով ակտիվացված օքսիդային բյուրեղների և կերամիկական նյութերի սպեկտրալ բնութագրերը, լյումինեսցենտ հատկությունները, էներգիայի փոխանցման գործընթացները և դրանց կախվածությունը նյութի կազմից ու կառուցվածքից։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են նաև բյուրեղային ցանցի առանձնահատկությունները, դոպանտների բաշխումը, կառուցվածքային թերությունները և դրանց ազդեցությունը սցինտիլյացիոն արդյունավետության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նման նյութերի կիրառական նշանակությանը՝ բժշկական ախտորոշման սարքավորումներում, ճառագայթային դետեկտորներում, միջուկային ֆիզիկայում, անվտանգության համակարգերում և բարձր էներգիաների ֆիզիկայի փորձարարական հետազոտություններում։ Հետազոտությունը հիմնված է ժամանակակից փորձարարական մեթոդների և տեսական վերլուծությունների վրա՝ առաջարկելով արժեքավոր տվյալներ նոր սերնդի բարձր արդյունավետությամբ սցինտիլյացիոն նյութերի մշակման համար։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, նյութագետների, օպտիկայի և պինդ մարմնի ֆիզիկայի մասնագետների, ինչպես նաև գիտահետազոտական ոլորտի ուսանողների և ասպիրանտների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի սողունների որոշ ներկայացուցիչների համակարգաբանական փոխհարաբերությունների, տեսակային առանձնահատկությունների և էվոլյուցիոն կապերի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի տարածքում տարածված սողունների տարբեր խմբերի կառուցվածքային, ձևաբանական և կենսաբանական հատկանիշները՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել դրանց դասակարգման դիրքը և ազգակցական կապերը։ Հետազոտության ընթացքում ուսումնասիրվում են արտաքին կառուցվածքի առանձնահատկությունները, փոփոխականության դրսևորումները, տեսակների միջև տարբերությունները և համակարգաբանական նշանակություն ունեցող հատկանիշները։ Աշխատանքում ներկայացվում են նաև սողունների տարածվածության, էկոլոգիական առանձնահատկությունների և բնական պայմաններին հարմարվողականության վերաբերյալ տվյալներ, որոնք կարևոր են Հայաստանի կենդանական աշխարհի բազմազանության ուսումնասիրության համար։ Հեղինակը կիրառում է կենդանաբանական և համակարգաբանական մոտեցումներ՝ բացահայտելու տարբեր խմբերի միջև փոխհարաբերությունները և հստակեցնելու դրանց տեղը սողունների ընդհանուր դասակարգման համակարգում։ Գիրքը արժեքավոր գիտական աղբյուր է կենդանաբանների, հերպետոլոգների, կենսաբանների, բնապահպանների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով Հայաստանի կենսաբազմազանության, կենդանական աշխարհի համակարգաբանության և սողունների էվոլյուցիոն զարգացման վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում վճարումների և հաշվարկների համակարգի ձևավորման, ինստիտուցիոնալ կայացման ու հետագա զարգացման տնտեսական, ֆինանսական և կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տնտեսության տարբեր մասնակիցների միջև դրամական միջոցների փոխանցումն ու պարտավորությունների մարումն ապահովող ենթակառուցվածքների, գործիքների և կազմակերպական մեխանիզմների զարգացումն է։ Վճարահաշվարկային համակարգը դիտարկվում է որպես ֆինանսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որի արդյունավետ գործունեությունը նշանակություն ունի բանկային գործառնությունների իրականացման, ֆինանսական շուկաների բնականոն աշխատանքի և տնտեսությունում վճարային շրջանառության կազմակերպման համար։ Քննվում են համակարգի ձևավորման պատմական ու տնտեսական նախադրյալները, շուկայական հարաբերությունների զարգացման պայմաններում անկանխիկ հաշվարկների ընդլայնման անհրաժեշտությունը և ֆինանսական կազմակերպությունների միջև փոխգործակցության մեխանիզմների կատարելագործումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բանկային փոխանցումներին, վճարային քարտերին, էլեկտրոնային վճարումների տարբեր ձևերին և հաշվարկային ենթակառուցվածքների տեխնոլոգիական զարգացմանը։ Դիտարկվում է կենտրոնական բանկի և առևտրային բանկերի դերաբաշխումը, ինչպես նաև վճարահաշվարկային ծառայություններ մատուցող այլ մասնակիցների գործառույթները համակարգի ամբողջական աշխատանքի ապահովման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում վճարումների արագության, հասանելիության, հուսալիության և անընդհատության խնդիրը, քանի որ դրանց խախտումները կարող են ազդեցություն ունենալ ֆինանսական հարաբերությունների լայն շրջանակի վրա։ Հետազոտվում են նաև հաշվարկային ռիսկերը, տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների կայունության հարցերը, տեղեկատվության պաշտպանության անհրաժեշտությունը և ֆինանսական ծառայությունների նկատմամբ վստահության պահպանման պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անկանխիկ վճարումների տարածման տնտեսական նշանակությանը և նոր տեխնոլոգիաների ազդեցությանը վճարային ծառայությունների կազմակերպման վրա։ Վերլուծվում են համակարգի զարգացմանը խոչընդոտող կազմակերպական, տեխնիկական, իրավական և տնտեսական գործոնները, ինչպես նաև ֆինանսական շուկայի փոփոխություններին համապատասխան ենթակառուցվածքների արդիականացման անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում է միջազգային փորձի և վճարային համակարգերի գործունեության ընդունված սկզբունքների ուսումնասիրությունը՝ ազգային համակարգի զարգացման ուղղությունները հասկանալու նպատակով։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է բանկային գործի, դրամավարկային հարաբերությունների, ֆինանսական ենթակառուցվածքների և վճարային տեխնոլոգիաների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով տնտեսության համար անվտանգ, արդյունավետ և տեխնոլոգիապես զարգացող վճարահաշվարկային միջավայրի ձևավորման հիմնական խնդիրները։

Literature

Ժողովածուն արևմտահայ սիմվոլիստական պոեզիայի ամենահզոր և ողբերգական էջերից է, որտեղ արտացոլվում են XX դարի սկզբի հայ ժողովրդի պատմական ցավը, բռնությունները, ազատագրական պայքարը և մարդկային գոյության դրամատիկ զգացողությունը։ Սիամանթոն՝ Ատոմ Յարճանյանի գրական անունը, իր ստեղծագործություններում միավորում է բարձր զգացմունքայնությունը, մարգարեական տոնայնությունը և պատկերային ուժեղ մտածողությունը՝ ստեղծելով խորապես ազդեցիկ պոետական աշխարհ։ Ժողովածուում ընդգրկված բանաստեղծություններում գերակշռում են ողբերգության, մահվան, բռնության և հայրենիքի կործանման թեմաները, որոնք ներկայացվում են ոչ միայն որպես ազգային ողբ, այլ նաև որպես համամարդկային ցավի արտահայտություն։ Սիամանթոյի լեզուն հագեցած է ուժեղ խորհրդանիշներով, դրամատիկ պատկերներով և բարձր հուզական լիցքով, ինչը նրա պոեզիային հաղորդում է գրեթե մարգարեական բնույթ։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ հանդիպում են արյան, կրակի, ավերածության և տառապանքի պատկերներ, որոնք միաժամանակ արտահայտում են նաև դիմադրության և պայքարի ոգին։ Սիամանթոյի պոեզիան առանձնանում է իր երաժշտականությամբ, ռիթմիկ կառուցվածքով և սիմվոլիստական խորությամբ՝ նրան դարձնելով հայ սիմվոլիզմի ամենախոշոր ներկայացուցիչներից մեկը։ «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն կարևոր դեր ունի հայ գրականության մեջ՝ որպես ազգային ողբերգության և հոգևոր դիմադրության գեղարվեստական արտահայտություն։

Economics

Այս գիրքը նվիրված է կազմակերպություններում հաշվապահական հաշվառման կազմակերպման, վարման և վերահսկման հիմնական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է հաշվապահական հաշվառումը որպես կազմակերպության ֆինանսատնտեսական գործունեության վերաբերյալ տեղեկատվության հավաքագրման, գրանցման, դասակարգման, ամփոփման և վերլուծության համակարգ, որի միջոցով հնարավոր է ստանալ կազմակերպության գույքի, պարտավորությունների, սեփական կապիտալի, եկամուտների, ծախսերի և ֆինանսական արդյունքների վերաբերյալ ամբողջական պատկեր։ Հաշվապահական հաշվառման հիմնական նպատակներից է ապահովել կազմակերպության ղեկավարությանը, սեփականատերերին, ներդրողներին, վարկատուներին և այլ շահագրգիռ կողմերին հավաստի և ժամանակին տեղեկատվությամբ, որը կարող է օգտագործվել կառավարչական և ֆինանսական որոշումներ ընդունելու համար։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում հաշվապահական հաշվառման կազմակերպչական հիմքերին։ Քննարկվում են հաշվապահական ծառայության կառուցվածքը, հաշվապահի և պատասխանատու աշխատակիցների գործառույթները, հաշվապահական քաղաքականության ձևավորումը, սկզբնական փաստաթղթերի կազմումն ու շրջանառությունը, ինչպես նաև հաշվապահական գրանցումների համակարգված վարումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սկզբնական փաստաթղթերի ճիշտ ձևակերպումը, քանի որ կազմակերպության ֆինանսատնտեսական գործառնությունների հաշվառումը հիմնվում է դրանցում արտացոլված տվյալների վրա։ Գիրքը անդրադառնում է նաև կազմակերպության ակտիվների և պարտավորությունների հաշվառմանը։ Դիտարկվում են դրամական միջոցների, նյութական պաշարների, հիմնական միջոցների, ոչ նյութական ակտիվների, դեբիտորական և կրեդիտորական պարտքերի հաշվառման հիմնական մոտեցումները։ Այս գործառնությունների ճիշտ արտացոլումը հնարավորություն է տալիս վերահսկել կազմակերպության ռեսուրսների շարժը, գնահատել դրանց օգտագործման արդյունավետությունը և ժամանակին բացահայտել հնարավոր անհամապատասխանությունները։ Կարևոր թեմա է աշխատողների հետ կապված հաշվարկների հաշվառումը։ Աշխատավարձի հաշվարկը, աշխատակիցների նկատմամբ պարտավորությունները և համապատասխան պահումները պահանջում են հաշվապահական տվյալների ճշգրիտ և համակարգված գրանցում։ Այս գործընթացը կազմակերպության ֆինանսական կառավարման կարևոր բաղադրիչներից է, քանի որ կապված է ինչպես աշխատողների իրավունքների, այնպես էլ կազմակերպության պարտավորությունների ճիշտ արտացոլման հետ։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև եկամուտների և ծախսերի հաշվառմանը։ Դրանց ճիշտ դասակարգումն ու ժամանակին ճանաչումը հնարավորություն են տալիս որոշել կազմակերպության ֆինանսական արդյունքը և գնահատել գործունեության արդյունավետությունը։ Եկամուտների և ծախսերի վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման, այնպես էլ կազմակերպության ներքին կառավարման և տնտեսական վերլուծության համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական հաշվետվություններին։ Դրանք ամփոփում են հաշվապահական հաշվառման արդյունքում ձևավորված տեղեկատվությունը և ներկայացնում կազմակերպության ֆինանսական վիճակը, գործունեության արդյունքները և դրամական միջոցների շարժը։ Հաշվետվությունների ճիշտ կազմումը կարևոր է ինչպես արտաքին օգտագործողների համար, այնպես էլ կազմակերպության ղեկավարության՝ հետագա զարգացման ուղղությունները որոշելու և ֆինանսական ռիսկերը գնահատելու նպատակով։ Գիրքը կարևորում է նաև գույքագրման և ներքին վերահսկողության նշանակությունը։ Գույքագրումը հնարավորություն է տալիս համեմատել հաշվապահական տվյալները կազմակերպության փաստացի ակտիվների և պարտավորությունների հետ, բացահայտել տարբերությունները և անհրաժեշտության դեպքում կատարել համապատասխան ճշգրտումներ։ Ներքին վերահսկողության համակարգը, իր հերթին, նպաստում է սխալների, չարաշահումների և ֆինանսական ռիսկերի կանխարգելմանը՝ բարձրացնելով հաշվապահական տեղեկատվության հուսալիությունը։ Հաշվապահական հաշվառումը կազմակերպություններում ներկայացվում է նաև որպես կառավարչական գործընթացների տեղեկատվական հիմք։ Ճիշտ կազմակերպված հաշվառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել կազմակերպության ֆինանսական կայունությունը, վերահսկել ծախսերը, վերլուծել եկամտաբերությունը, պլանավորել ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործումը և հիմնավորված որոշումներ ընդունել։ Այդ պատճառով հաշվապահական հաշվառումը միայն անցած գործառնությունների գրանցման մեխանիզմ չէ, այլ կազմակերպության արդյունավետ կառավարման կարևոր գործիք։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահների, ֆինանսական մասնագետների, տնտեսագետների, կազմակերպությունների ղեկավարների, ուսանողների և հաշվապահական հաշվառման հիմունքներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմել կազմակերպությունում հաշվապահական հաշվառման հիմնական գործընթացների, դրանց փոխկապակցվածության և կազմակերպության ֆինանսական կառավարման մեջ դրանց ունեցած նշանակության մասին։