Համայնքների հայտնաբերման ինֆորմացիոն տեսական հետազոտում և խորհրդատվական միջավայրի մշակում

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է որոշ դիֆուզ պարենխիմատոզ բնույթի վահանաձև գեղձի հիվանդությունների դեպքում ուլտրաձայնային ախտորոշման օպտիմալ չափորոշիչների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ախտորոշման ճշգրտությունը և տարբերակիչ ախտորոշման արդյունավետությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ուլտրաձայնային պատկերավորման հիմնական պարամետրերը՝ հյուսվածքի էխոգենությունը, կառուցվածքային միատարրությունը, ծավալային փոփոխությունները, անոթավորումը և հանգույցային կամ դիֆուզ փոփոխությունների բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ախտորոշիչ չափանիշներին, որոնք թույլ են տալիս տարբերակել աուտոիմուն թիրեոիդիտը, դիֆուզ գեղձային հիպերպլազիան և այլ ոչ հանգույցային ախտաբանությունները՝ հաշվի առնելով կլինիկական և լաբորատոր տվյալների համադրությունը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ժամանակակից ուլտրաձայնային տեխնոլոգիաների, այդ թվում՝ դոպլեր հետազոտության դերը արյունահոսքի գնահատման և հյուսվածքային փոփոխությունների ավելի մանրամասն վերլուծության մեջ։ Մշակված չափորոշիչները կարող են նպաստել վահանաձև գեղձի հիվանդությունների վաղ հայտնաբերմանը, բուժման արդյունավետ պլանավորմանը և հիվանդների մոնիթորինգի բարելավմանը։

History

Հրատարակությունը 20-րդ դարի սկզբի պաշտոնական հաշվետվական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է Եվպատորիայի հայ առաքելական եկեղեցու և նրան կից ծխական ուսումնական հաստատության հոգաբարձական խորհրդի գործունեությունը 1909 թվականի ընթացքում։ Նյութը կարևոր սկզբնաղբյուր է տեղի հայկական համայնքի կրոնական, կրթական, վարչական և հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել եկեղեցական ու կրթական հաստատությունների կառավարման մեխանիզմների, ֆինանսական վիճակի և համայնքային գործունեության կազմակերպման մասին։ Հաշվետվության շրջանակում կարող են ներկայացված լինել հոգաբարձական խորհրդի կատարած աշխատանքները, ընդունված որոշումները, եկեղեցու և դպրոցի պահպանման հետ կապված ծախսերը, նվիրատվությունները, հանգանակությունները և եկամուտների այլ աղբյուրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ծխական դպրոցի վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք կարող են արտացոլել սովորողների թվաքանակը, ուսուցիչների կազմը, ուսումնական գործընթացի կազմակերպումը, առարկաների դասավանդումը և կրթական հաստատության նյութական կարիքները։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև եկեղեցու դերը համայնքի սոցիալական ու մշակութային կյանքում, քանի որ հայկական եկեղեցական կառույցները հաճախ ոչ միայն կրոնական, այլև կրթական, բարեգործական և համայնքային գործառույթներ էին իրականացնում։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել եկեղեցական գույքի պահպանությանը, շենքերի վերանորոգմանը, դպրոցի ֆինանսավորմանը և կարիքավոր համայնականներին կամ սովորողներին ցուցաբերվող աջակցությանը վերաբերող տվյալները։ Ֆինանսական հաշվետվությունները և վարչական տեղեկությունները արժեքավոր նյութ են համայնքի տնտեսական հնարավորությունների, բարեգործական մասնակցության և հաստատությունների պահպանման ծախսերի ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ փաստաթուղթը կարող է տեղեկություններ պարունակել հոգաբարձուների, հոգևորականների, ուսուցիչների, բարերարների և համայնքային այլ գործիչների մասին՝ դրանով ունենալով նաև կենսագրական ու ծագումնաբանական աղբյուրի նշանակություն։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Ղրիմի հայկական համայնքների կազմակերպված կյանքի, ազգային կրթության պահպանման և եկեղեցու շուրջ ձևավորված հասարակական կառույցների գործունեության մասին Ռուսական կայսրության վերջին տասնամյակներում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայ գաղթավայրերի պատմության, Հայ առաքելական եկեղեցու, հայկական դպրոցների, համայնքային ինքնակազմակերպման և 20-րդ դարի սկզբի կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ գրականության մեջ պատմական ողբերգության ժանրի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն դրամատիկական ստեղծագործությունները, որոնցում ազգային պատմության նշանակալի իրադարձությունները, հասարակական հակասությունները և պատմական անհատների ճակատագրերը վերածվում են ողբերգական բախումների գեղարվեստական հիմքի։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատմական փաստի և գրական երևակայության հարաբերակցությանը՝ պարզաբանելով, թե հեղինակներն ինչպես են սկզբնաղբյուրներից, պատմագրական ավանդույթից և ազգային հիշողությունից վերցված նյութը վերափոխել դրամատիկական գործողության։ Ուսումնասիրվում են սյուժեի կառուցման, կերպարների ստեղծման, հակամարտությունների զարգացման և ողբերգական հանգուցալուծման սկզբունքները, ինչպես նաև պատմական միջավայրի վերարտադրման լեզվաոճական միջոցները։ Կարևորվում է անհատի և պատմական անհրաժեշտության, անձնական ընտրության և հասարակական պարտքի, իշխանության և բարոյական պատասխանատվության փոխհարաբերությունների քննությունը, որոնք ժանրի գաղափարական կառուցվածքում հաճախ ստանում են առանցքային նշանակություն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայրենիքի, ազգային ինքնության, ազատության, պատմական հիշողության և հասարակական պատասխանատվության թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Պատմական հերոսների կերպարները դիտարկվում են ոչ միայն իրենց ժամանակաշրջանի իրադարձությունների մասնակիցներ, այլև որոշակի բարոյական ու գաղափարական խնդիրներ մարմնավորող գրական կերպարներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում եվրոպական դրամատուրգիական ավանդույթների և հայկական պատմագրական ու գրական ժառանգության փոխազդեցությանը՝ բացահայտելով դրանց նշանակությունը արևմտահայ դրամայի ժանրային զարգացման մեջ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու նաև պատմական նյութի գեղարվեստական մեկնաբանության փոփոխություններին տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններում և հասկանալու, թե ինչպես է անցյալի վերաիմաստավորումը ծառայել ժամանակակից հասարակական ու մշակութային հարցերի արտահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գրականագիտական, ժանրաբանական և պատմամշակութային մոտեցումները՝ նպաստելով արևմտահայ դրամատուրգիայի զարգացման, պատմական թեմատիկայի և ազգային գրական հիշողության փոխհարաբերությունների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում պետական գեոդեզիական բարձունքային հիմքի արդիականացման և վերակառուցման խնդիրներին՝ ժամանակակից թվային չափագրական, հաշվարկային և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում երկրի տարածքում բարձրությունների միասնական և հուսալի համակարգի ձևավորումն է, որը կարևոր նշանակություն ունի քարտեզագրության, շինարարության, հողաշինության, կադաստրի, ինժեներական հետազոտությունների, տարածական պլանավորման և երկրադինամիկական գործընթացների դիտարկման համար։ Քննվում են գործող բարձունքային ցանցի վիճակի գնահատման, գեոդեզիական կետերի պահպանվածության և չափումների ճշգրտության ստուգման, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացված տվյալների միասնական համակարգում համադրման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ավանդական երկրաչափական նիվելիրացման և ժամանակակից արբանյակային գեոդեզիական տեխնոլոգիաների տվյալների համատեղ օգտագործման հնարավորություններին։ Թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավտոմատացնել չափումների մշակումը, կատարել մեծածավալ տարածական տվյալների համակարգում, հայտնաբերել անհամապատասխանություններ և բարձրացնել վերջնական արդյունքների վերահսկելիությունը։ Կարևորվում է GNSS դիտարկումների միջոցով ստացվող երկրաչափական բարձրությունների և ֆիզիկական բարձրությունների միջև կապի ապահովման խնդիրը, որի համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել Երկրի ծանրության դաշտի և համապատասխան գեոդեզիական մոդելների առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է թվային բարձունքային և գեոիդային մոդելների կիրառելիության գնահատումը՝ տարբեր աղբյուրներից ստացված տվյալների ճշգրտության և համատեղելիության ուսումնասիրությամբ։ Քննվում են նաև ցանցի հավասարակշռման մաթեմատիկական մեթոդները, չափումների սխալների գնահատումը, հենակետերի օպտիմալ տեղաբաշխումը և միասնական տվյալների բազայի ստեղծման սկզբունքները։ Հայաստանի լեռնային ռելիեֆը և բարդ երկրաբանական պայմանները լրացուցիչ նշանակություն են հաղորդում բարձունքային ցանցի կայունության վերահսկմանը, քանի որ առանձին կետերի դիրքը կարող է ժամանակի ընթացքում ենթարկվել բնական կամ տեխնածին ազդեցությունների։ Թվային աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս գեոդեզիական կետերի, չափումների և հաշվարկված բարձրությունների վերաբերյալ տեղեկատվությունը պահպանել, թարմացնել, վերլուծել և տարածականորեն պատկերել միասնական միջավայրում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ազգային գեոդեզիական ենթակառուցվածքի արդիականացման համար՝ նպաստելով տարածական տվյալների ճշգրտության, համադրելիության և գործնական կիրառելիության բարձրացմանը, ինչպես նաև ժամանակակից թվային գեոդեզիայի սկզբունքներին համապատասխան բարձունքային համակարգի զարգացման գիտամեթոդական հիմքերի ձևավորմանը։

History

Այս աշխատանքը նվիրված է Անիի հնագիտական ինստիտուտի հիմնադրման գաղափարի, կազմակերպչական ձևավորման և գիտական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա դերը տարածաշրջանի հնագիտական ուսումնասիրությունների զարգացման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է այն պատմական և գիտական նախադրյալները, որոնք հանգեցրել են Անիի՝ որպես միջնադարյան Հայաստանի մայրաքաղաքի և մշակութային կենտրոնի համակարգված հնագիտական հետազոտությունների անհրաժեշտությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինստիտուտի գործունեության նպատակներին՝ հուշարձանների ուսումնասիրություն, պեղումների կազմակերպում, պատմամշակութային նյութերի հավաքագրում և գիտական վերլուծություն, ինչպես նաև մասնագետների պատրաստում հնագիտության և պատմության ոլորտներում։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է Անիի հուշարձանների գիտական արժեքը՝ որպես հայկական և համաշխարհային միջնադարյան քաղաքակրթության կարևոր վկայություն, և դրանց պահպանման ու ուսումնասիրման անհրաժեշտությունը։ Ներկայացվում է ինստիտուցիոնալ մոտեցման կարևորությունը հնագիտական գիտության զարգացման մեջ՝ ընդգծելով համակարգված ուսումնասիրությունների, փաստագրական աշխատանքի և միջազգային համագործակցության դերը։ Շեշտվում է, որ նման գիտական կառույցների ստեղծումը նպաստում է պատմամշակութային ժառանգության պահպանմանը, գիտական գիտելիքի ընդլայնմանը և ազգային ինքնության ամրապնդմանը՝ հիմք դնելով հնագիտության որպես ինքնուրույն գիտական ոլորտի զարգացմանը։

Other Subjects

Բնագիտական և ձկնատնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սևանա լճում ձկնորսության զարգացման պատմությանը, ձկնային պաշարների օգտագործման առանձնահատկություններին և ձկնորսական գործունեության կազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լճի բնական պայմանները, ջրային էկոհամակարգի առանձնահատկությունները, ձկնատեսակների կազմը և դրանց կենսաբանական ու տնտեսական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սևանա լճի ձկնային պաշարների ձևավորման, բազմացման և տարածման պայմաններին, ինչպես նաև ձկնորսության ավանդական ու կիրառական եղանակներին։ Վերլուծվում են ձկնորսական գործունեության ծավալների, որսի կազմակերպման և բնական պաշարների օգտագործման փոխկապակցվածությունները՝ հաշվի առնելով լճի էկոլոգիական վիճակի փոփոխությունները։ Քննարկվում են նաև ձկնային պաշարների պահպանության, վերարտադրության, որսի կարգավորման և կենսաբազմազանության պաշտպանության հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարևորվում են ջրային միջավայրի որակի, ձկնատեսակների կենսապայմանների և մարդու տնտեսական գործունեության ազդեցության գնահատման խնդիրները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Սևանա լճի ձկնորսության բնական, տնտեսական և բնապահպանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել ձկնաբանության, ջրակենսաբանության, ձկնատնտեսության, բնապահպանության և բնական պաշարների կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։