Համեմատություններ և զուգադրություններ, հատոր առաջին

Literature

Այս ժողովածուն ընդգրկում է բարոյախոսական և դաստիարակչական բնույթի պատմություններ, որոնց հիմնական նպատակն է ընթերցողի մտավոր ու բարոյական զարգացումը, մարդկային արժանիքների արժևորումը և կյանքի տարբեր իրավիճակներում ճիշտ վարքագծի ձևավորման խթանումը։ Ստեղծագործությունների թեմատիկ առանցքը մարդու բարոյական նկարագրությունն է, նրա արարքների ու որոշումների հետևանքները, անհատական պատասխանատվությունը, առաքինության կարևորությունը և հասարակական հարաբերություններում բարության, ազնվության ու արդարության դերը։ Պատմությունները կառուցված են այնպես, որ ընթերցողին ոչ միայն ներկայացնեն մարդկային վարքի տարբեր դրսևորումներ, այլև հնարավորություն տան խորհելու դրանց հիմքում ընկած պատճառների, շարժառիթների և հետևանքների շուրջ։ Ժողովածուի բարոյախոսական ուղղվածությունը ենթադրում է այնպիսի արժեքների կարևորում, ինչպիսիք են ճշմարտախոսությունը, աշխատասիրությունը, համեստությունը, գթասրտությունը, երախտագիտությունը, ծնողների և մեծերի նկատմամբ հարգանքը, ընկերասիրությունը, պարտաճանաչությունն ու սեփական սխալներն ընդունելու կարողությունը։ Միաժամանակ ուշադրության կենտրոնում են մարդկային թուլությունները, եսասիրությունը, նախանձը, ագահությունը, անարդարությունը և անխոհեմ վարքը, որոնք ներկայացվում են որպես անհատի ու հասարակության բարեկեցությանը խոչընդոտող երևույթներ։ Պատմությունների դաստիարակչական ազդեցությունն ապահովվում է բարոյական իրավիճակների, մարդկային փոխհարաբերությունների և դրանցից բխող հետևությունների միջոցով, ինչի շնորհիվ ընթերցանությունը վերածվում է ոչ միայն ժամանցի, այլև ինքնաճանաչման ու խորհելու առիթի։ «Ձմեռային երեկոներ» վերնագրային գաղափարը խորհրդանշում է ընտանեկան և մտերմիկ ընթերցանության միջավայրը, երբ պատմությունները կարող են դառնալ սերունդների միջև արժեքների փոխանցման, զրույցի և համատեղ մտորումների միջոց։ Ժողովածուի նման կառուցվածքը բնորոշ է բարոյադաստիարակչական գրականության այն ավանդույթին, որտեղ գեղարվեստական պատմումը ծառայեցնում է կրթական ու խրատական նպատակների՝ ընթերցողին ներկայացնելով մարդկային կյանքի դասեր մատչելի և ընկալելի ձևով։ Գրական առումով այս բնույթի երկերին հատուկ են պարզ ու հասկանալի շարադրանքը, դիպաշարի դաստիարակչական նպատակադրումը, կերպարների վարքագծի միջոցով բարոյական հակադրությունների բացահայտումը և ընթերցողի դատողությանն ուղղված խրատական շեշտադրումները։ Հատորը կարևոր է նաև 19-րդ դարի հայ կրթական և բարոյախոսական գրականության զարգացման համատեքստում, երբ հայ տպագիր գրքի միջոցով մեծ նշանակություն էր տրվում կրթությանը, ընտանեկան դաստիարակությանը, քրիստոնեական բարոյականության տարածմանը և հասարակական օգտակար հատկանիշների ձևավորմանը։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության տպագրական ու լուսավորչական միջավայրում հրատարակված այս ժողովածուն արտահայտում է հայ մտավոր-կրթական ավանդույթի այն ձգտումը, որի համաձայն գրականությունը պետք է ոչ միայն հարստացնի ընթերցողի գիտելիքները, այլև նպաստի նրա բնավորության, աշխարհայացքի և բարոյական սկզբունքների ձևավորմանը։ Այն արժեքավոր է հայ հին գրքի, մանկապատանեկան ընթերցանության պատմության, բարոյախոսական արձակի և 19-րդ դարի հայ դաստիարակչական մտքի ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև ժամանակակից ընթերցողի տեսանկյունից՝ մարդկային համընդհանուր արժեքների, բարոյական ընտրության և սերունդների միջև արժեքային շարունակականության վերաբերյալ մտորումներ առաջացնելու առումով։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է վիճակագրական հիպոթեզների հուսալի հայտնաբերման և տարբերակման երկփուլ մեթոդների ուսումնասիրությանը այնպիսի մոդելների համար, որոնք նկարագրվում են հավանականային բաշխումների մի քանի ընտանիքներով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է որոշումների ընդունման խնդիր, երբ դիտարկվող տվյալների հիմքում ընկած հավանականային մոդելը նախապես ամբողջությամբ հայտնի չէ, և անհրաժեշտ է սահմանված այլընտրանքներից որոշել տվյալներին առավել համապատասխանող հիպոթեզը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկփուլ ընթացակարգերի կառուցմանը, որոնց դեպքում առաջին փուլում կատարվում է նախնական վիճակագրական գնահատում կամ հնարավոր հիպոթեզների շրջանակի սահմանափակում, իսկ երկրորդ փուլում՝ լրացուցիչ տեղեկատվության հիման վրա առավել ճշգրիտ տարբերակում և վերջնական որոշման ընդունում։ Նման կառուցվածքը կարող է հնարավորություն տալ արդյունավետորեն բաշխելու դիտարկումների կամ հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործումը և նվազեցնելու սխալ որոշումների հավանականությունը։ Քննվում են այն դեպքերը, երբ յուրաքանչյուր հիպոթեզ կարող է կապված լինել ոչ թե մեկ որոշակի բաշխման, այլ պարամետրերով կամ այլ բնութագրերով տարբերվող բաշխումների ամբողջ ընտանիքի հետ։ Այդ պայմաններում կարևոր խնդիր է դառնում որոշման կանոնների ձևավորումը՝ հաշվի առնելով մոդելի անորոշությունը և տարբեր ընտանիքների միջև հնարավոր վիճակագրական նմանությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առաջին և երկրորդ տեսակի սխալների, ճիշտ հայտնաբերման հավանականության և որոշման հուսալիության գնահատումը։ Ուսումնասիրվում են նաև ընտրանքի ծավալի, դիտարկումների քանակի և փուլերի միջև տեղեկատվության բաշխման ազդեցությունները վերջնական արդյունքի վրա։ Կարևորվում է այնպիսի չափանիշների մշակումը, որոնց միջոցով հնարավոր է համեմատել տարբեր երկփուլ ռազմավարությունների արդյունավետությունը և ընտրել տվյալ խնդրի համար նպատակահարմար որոշման ընթացակարգ։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել պարամետրային անորոշությանը, սահմանային դեպքերին և այն իրավիճակներին, երբ տարբեր հիպոթեզներին համապատասխանող բաշխումները միմյանցից դժվար են տարբերակվում։ Մաթեմատիկական վերլուծության հետ մեկտեղ հնարավոր է կիրառել համակարգչային մոդելավորում՝ տարբեր հավանականային պայմաններում առաջարկվող մեթոդների վարքագիծը գնահատելու և տեսական արդյունքները ստուգելու համար։ Բազմաթիվ բաշխումների ընտանիքների միաժամանակյա դիտարկումը խնդիրը դարձնում է առավել ընդհանրական և հնարավորություն է տալիս մշակված մոտեցումները կիրառել տարբեր բնույթի պատահական տվյալների նկատմամբ։ Նման մեթոդները կարող են նշանակություն ունենալ վիճակագրական ճանաչման, ազդանշանների հայտնաբերման, տեխնիկական ախտորոշման, տվյալների դասակարգման և անորոշության պայմաններում որոշումների ընդունման խնդիրներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մաթեմատիկական վիճակագրության, հավանականությունների տեսության, վիճակագրական որոշումների տեսության և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Informatics

Adobe Photoshop CS2–ին նվիրված հայերեն դպրոցական ձեռնարկ է, որտեղ պարզ և քայլ առ քայլ ձևով ներկայացվում են ծրագրի հիմնական գործիքները, ինտերֆեյսը և պատկերների մշակման սկզբունքները։ Գրքում բացատրվում է, թե ինչպես աշխատել շերտերի (layers) հետ, կատարել լուսանկարչական խմբագրումներ, գունային շտկումներ, պատկերների կտրում, չափափոխում և տարբեր էֆեկտների կիրառություն։ Աշխատության մեջ ընդգրկված են նաև գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են սովորողին աստիճանաբար տիրապետել գրաֆիկական դիզայնի հիմունքներին և զարգացնել ստեղծագործական հմտությունները։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում ուսուցողական պարզությանը, որպեսզի սկսնակ օգտատերերը հեշտությամբ ընկալեն ծրագրի հնարավորությունները և կարողանան կիրառել դրանք դպրոցական և ստեղծագործական նախագծերում։ Գիրքը ծառայում է որպես մուտքային մակարդակի ուղեցույց՝ թվային պատկերների մշակման և գրաֆիկական աշխատանքի հիմունքները սովորելու համար։

Pedagogy

Այս աշխատանքը նվիրված է խոսքի և լեզվական խանգարումների գնահատման գործընթացի մոդելավորման հարցերին՝ տարածքային մանկավարժահոգեբանական աջակցության կենտրոնների գործունեության համատեքստում, որտեղ կարևոր է համապարփակ, համակարգված և անհատականացված մոտեցումների կիրառումը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է լոգոպեդական գնահատման փուլերը՝ սկսած նախնական զննությունից մինչև խորացված ախտորոշում և միջամտության պլանավորում, ընդգծելով գնահատման չափանիշների ստանդարտացման և օբյեկտիվացման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեխայի խոսքային զարգացման առանձնահատկություններին, ճանաչողական և հուզական ոլորտների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև սոցիալական միջավայրի ազդեցությանը խոսքի ձևավորման վրա։ Ներկայացվում են մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս կառուցել գնահատման կառուցվածքային համակարգեր՝ հիմնված բազմագործոն տվյալների վերլուծության վրա, ներառյալ դիտարկումը, թեստավորումը և դինամիկ գնահատումը։ Աշխատությունը նաև քննարկում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները՝ գնահատման գործընթացի արդյունավետության բարձրացման, տվյալների պահպանման և միջառարկայական համագործակցության բարելավման նպատակով։ Շեշտվում է տարածքային աջակցության կենտրոնների դերը ներառական կրթության համակարգում՝ որպես երեխաների զարգացման խնդիրների վաղ հայտնաբերման և ուղղորդված աջակցության ապահովման կարևոր օղակ։

Psychology

Հոգեբանական և մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հատուկ կրթական կարիքներ ունեցող երեխաների՝ դպրոցական միջավայրին հոգեբանական հարմարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը համատեղ ուսուցման պայմաններում։ Քննության են առնվում դպրոցական կյանքի նոր պահանջներին հարմարվելու գործընթացը, ուսումնական գործունեության մեջ ներգրավվածությունը, հասակակիցների և ուսուցիչների հետ հարաբերությունների ձևավորումը և երեխայի հուզական բարեկեցության ապահովման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատական հոգեբանական առանձնահատկություններին, հաղորդակցման դժվարություններին, սոցիալականացման գործընթացին և դասարանական միջավայրում լիարժեք մասնակցությանը նպաստող պայմաններին։ Վերլուծվում են ուսուցչի, հոգեբանի, ընտանիքի և հասակակիցների դերը երեխայի հարմարման գործընթացում, ինչպես նաև նրանց համագործակցության արդյունավետ ձևերը։ Քննարկվում են հոգեբանական աջակցության, անհատական մոտեցման և կրթական միջավայրի համապատասխանեցման մեթոդները, որոնք կարող են նպաստել ուսումնական ու սոցիալական դժվարությունների նվազեցմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է յուրաքանչյուր երեխայի կարիքների հաշվառումը և աջակցող դպրոցական միջավայրի ձևավորումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժական հոգեբանության, հատուկ և ներառական կրթության ոլորտների մասնագետների, ուսուցիչների, հոգեբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Սույն հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ազգային գրադարանի գործունեության տարեկան ծրագիրը՝ 2012 թվականի համար, և արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանում գրադարանի առջև դրված հիմնական խնդիրները, առաջնահերթություններն ու զարգացման ուղղությունները։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես կազմակերպչական փաստաթուղթ, այլև որպես տվյալ ժամանակահատվածում Հայաստանի գրադարանային համակարգի, տեղեկատվական միջավայրի և մշակութային քաղաքականության զարգացման մասին պատկերացում կազմելու աղբյուր։ Փաստաթղթում ներկայացվող աշխատանքները կապված են գրադարանային հավաքածուների համալրման, պահպանության և սպասարկման, ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման, մատենագիտական և տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, ինչպես նաև ազգային գրական ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանի տեխնոլոգիական արդիականացմանը և էլեկտրոնային ծառայությունների զարգացմանը։ Այդ ժամանակաշրջանում մեկնարկած կարևոր ուղղություններից էր թվայնացման կենտրոնի և հանրային էլեկտրոնային ընթերցասրահի ստեղծման ծրագիրը, որի նպատակն էր ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջոցով ընդլայնել գրադարանային հավաքածուների հասանելիությունը և ապահովել մշակութային ժառանգության թվային պահպանումը։ Ծրագիրը կարելի է դիտարկել նաև 2012 թվականին գրադարանային ոլորտում տեղի ունեցած ավելի լայն ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների համատեքստում, քանի որ նույն տարում ընդունվել է «Գրադարանների և գրադարանային գործի մասին» ՀՀ օրենքը, որը սահմանեց գրադարանների գործունեության, ֆինանսավորման, հավաքածուների հաշվառման, համալրման, պահպանության և օգտագործման իրավական հիմքերը։ Հրատարակության բովանդակությունը կարևոր է նաև ազգային մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ ազգային գրադարանը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես հայկական տպագիր և գրավոր ժառանգության հավաքագրման, պահպանման, համակարգման և հանրությանը ներկայացնելու կարևորագույն հաստատություն։ 2012 թվականից գրադարանը նաև առաջատար դեր է ստանձնել «Հայ գիրք» էլեկտրոնային շտեմարանի զարգացման գործում, որի նպատակն է հնարավորինս ամբողջական ներկայացնել հայ գրքի պատմությունը և հասանելի դարձնել աշխարհով մեկ պահպանվող հայերեն գրական ժառանգությունը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մշակութաբաններին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվայնացման ոլորտի մասնագետներին, պատմաբաններին, հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի մշակութային հաստատությունների և գրադարանային համակարգի զարգացման պատմությունը։ Ազգային գրադարանի թվայնացման, տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, հավաքածուների պահպանության և հանրային հասանելիության ընդլայնման ուղղությունները թույլ են տալիս այս նյութը դիտարկել որպես 2012 թվականի գրադարանային զարգացման առաջնահերթությունների վերաբերյալ կարևոր աղբյուր։