Հանքաքարի աղացի էլեկտրաբանեցման համակարգի աշխատանքային ռեժիմների հետազոտում և բարելավում

Journalism

Այս աշխատությունը նվիրված է զանգվածային լրատվության միջոցների իրավական կարգավորման և ինքնակարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում։ Աշխատությունում վերլուծվում են ԶԼՄ-ների գործունեության իրավական հիմքերը, տեղեկատվության ազատության, խոսքի ազատության, լրագրողական գործունեության պաշտպանության և պատասխանատվության հարցերը՝ հաշվի առնելով տվյալ ժամանակաշրջանի իրավական և հասարակական միջավայրը։ Ուսումնասիրվում են պետական կարգավորման մեխանիզմները, օրենսդրական սահմանափակումներն ու երաշխիքները, ինչպես նաև լրատվամիջոցների կողմից ինքնակարգավորման սկզբունքների կիրառման հնարավորությունները՝ մասնագիտական էթիկայի, լրագրողական չափանիշների և հանրային վստահության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում ԶԼՄ-ների իրավական կարգավորման միջազգային փորձին, մեդիա ոլորտի զարգացման խնդիրներին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է հավասարակշռել տեղեկատվության ազատությունն ու հասարակական պատասխանատվությունը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, լրագրողների, մեդիա ոլորտի հետազոտողների, ուսանողների, դասախոսների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են մամուլի իրավական կարգավորման, լրագրողական ինքնակարգավորման և տեղեկատվական հարաբերությունների զարգացման հարցերով։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկատիրական գործունեության և գործունակության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը անհատների և կազմակերպությունների հաջողության վրա՝ Պաղեստինի տարածքների օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են ձեռնարկատիրական մտածողության, առաջնորդության, նախաձեռնողականության, նորարարության և կազմակերպչական կարողությունների դերը տնտեսական գործունեության արդյունավետության ապահովման գործում։ Հեղինակը քննարկում է այն սոցիալական, տնտեսական, մշակութային և ինստիտուցիոնալ գործոնները, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են ձեռնարկատիրության զարգացմանը, ինչպես նաև գնահատում է դրանց ազդեցությունը բիզնեսի կայունության, մրցունակության և աճի հնարավորությունների վրա։ Աշխատությունն ընդգրկում է տեսական մոտեցումներ, վիճակագրական և համեմատական վերլուծություններ, ինչպես նաև հետազոտության արդյունքներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու անհատական կարողությունների և կազմակերպական միջավայրի փոխազդեցությունը հաջող գործունեության ձևավորման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ձեռնարկատերերի, բիզնես խորհրդատուների, գիտաշխատողների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Religion

Գիրքը ներկայացնում է Հին Կտակարանի սաղմոսների ժողովածուն, որը քրիստոնեական հոգևոր ավանդության մեջ ունի առանձնահատուկ նշանակություն։ Սաղմոսները աղոթական, փառաբանական և խորհրդածական բնույթի ստեղծագործություններ են, որոնցում արտահայտվում են մարդու հավատը, Աստծուն ուղղված դիմումները, երախտագիտությունը, ապաշխարությունը, օգնության խնդրանքը և հոգևոր մխիթարության որոնումը։ Դրանց բովանդակությունն ընդգրկում է մարդկային ապրումների ու հոգևոր վիճակների լայն շրջանակ՝ անդրադառնալով հույսին, վախին, ուրախությանը, տառապանքին, զղջմանը և աստվածային արդարության գաղափարին։ Բանաստեղծական կառուցվածքը, պատկերավոր լեզուն և խորհրդանշական արտահայտությունները սաղմոսներին հաղորդում են ոչ միայն կրոնական, այլև գրական ու մշակութային արժեք։ Դարեր շարունակ դրանք կիրառվել են եկեղեցական ժամերգություններում, ծիսական արարողություններում և անհատական աղոթքի ընթացքում՝ դառնալով քրիստոնեական պաշտամունքի կարևոր բաղադրիչ։ Հայերեն հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի նաև հայ հոգևոր գրականության և աստվածաշնչյան տեքստերի տարածման պատմության մեջ։ Այն հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ծանոթանալու սաղմոսների աղոթական լեզվին, գաղափարական խորությանը և քրիստոնեական հավատքի արտահայտման ավանդական ձևերին։ Գիրքը արժեքավոր է աստվածաշնչագիտությամբ, հայ եկեղեցու պատմությամբ և հոգևոր գրականությամբ հետաքրքրվողների համար։

Economics

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների (ՕՈւՆ) ներգրավման քաղաքականության հիմնական մարտահրավերներին և դրանց վրա ազդող կառուցվածքային, ինստիտուցիոնալ ու տնտեսական գործոններին։ Հայաստանի ներդրումային միջավայրը, թեև ձևականորեն բաց է և օրենսդրությամբ ապահովում է օտարերկրյա և տեղական ներդրողների հավասար վերաբերմունք, գործնականում բախվում է մի շարք համակարգային խնդիրների, որոնք սահմանափակում են կապիտալի կայուն և երկարաժամկետ ներհոսքը։ Դրանց թվում առանձնանում են շուկայի փոքր չափը, սահմանափակ ներքին պահանջարկը և աշխարհագրական մեկուսացվածությունը, ինչը բարձրացնում է լոգիստիկ ծախսերը և նվազեցնում ներդրումային գրավչությունը։ Միևնույն ժամանակ, ներդրողները հաճախ ընդգծում են ինստիտուցիոնալ թուլությունները՝ դատական համակարգի ոչ բավարար անկախությունը, իրավական կանխատեսելիության ցածր մակարդակը և պետական կառույցների հետ հաղորդակցության բարդությունները, որոնք ազդում են վստահության վրա և մեծացնում ներդրումային ռիսկերը ։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայոց գրավոր մշակույթի համապարփակ թվայնացման հիմնախնդրին՝ այն դիտարկելով ոչ միայն որպես մշակութային ժառանգության պահպանման տեխնիկական միջոց, այլև որպես պետական զարգացման, գիտության, կրթության և ազգային ինքնության ամրապնդման ռազմավարական ուղղություն։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ձեռագրերը, հին ու նոր տպագիր գրքերը, արխիվային փաստաթղթերը, պարբերականները, քարտեզները և գրավոր մշակույթի այլ նմուշները կազմում են ազգային հիշողության կարևորագույն շերտերից մեկը, որի երկարաժամկետ պահպանման և հասանելիության ապահովումը պահանջում է ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների համակարգված կիրառում։ Աշխատության մեջ թվայնացումը ներկայացվում է որպես բազմափուլ գործընթաց, որը չի սահմանափակվում փաստաթղթերի սկանավորմամբ։ Այն ներառում է նյութերի ընտրություն և նախապատրաստում, բարձրորակ թվային պատճենների ստեղծում, մետատվյալների ձևավորում, էլեկտրոնային կատալոգավորում, տեքստերի ճանաչում, թվային պահպանման համակարգերի ստեղծում և օգտվողների համար հասանելի տեղեկատվական հարթակների զարգացում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական կրիչների վրա պահպանվող մշակութային արժեքները վերածել երկարաժամկետ օգտագործման ենթակա թվային ռեսուրսների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն գրավոր ժառանգության առանձնահատկություններին։ Հայկական ձեռագրերի և հին տպագիր նյութերի թվայնացումը պահանջում է ոչ միայն տեխնիկական բարձր որակ, այլև մասնագիտական նկարագրություն, քանի որ յուրաքանչյուր նյութ կարող է պարունակել պատմական, լեզվաբանական, գրական, արվեստաբանական և մատենագիտական մեծ արժեք ունեցող տեղեկություններ։ Թվային պատճենը լիարժեք գիտական ռեսուրս է դառնում այն դեպքում, երբ այն ուղեկցվում է հեղինակային, ժամանակագրական, տեղագրական, մատենագիտական և բովանդակային համապատասխան տվյալներով։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարևորվում է միասնական չափորոշիչների և փոխգործունակ տեղեկատվական համակարգերի ստեղծումը։ Թվայնացման կարևորագույն արդյունքներից մեկը մշակութային ժառանգության հասանելիության ընդլայնումն է։ Եթե ֆիզիկական ձեռագիրը կամ հազվագյուտ գիրքը հասանելի է միայն այն հաստատության այցելուներին, որտեղ այն պահվում է, ապա թվային տարբերակը կարող է հասանելի դառնալ հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար աշխարհի տարբեր երկրներից։ Սա հատկապես նշանակալի է հայկական սփյուռքի և հայագիտությամբ զբաղվող միջազգային գիտական համայնքի համար։ Թվային հասանելիությունը կարող է նպաստել նաև հայերեն լեզվով գիտական և կրթական նյութերի տարածմանը և նոր հետազոտությունների առաջացմանը։ Աշխատությունը թվայնացումը կապում է նաև պետական կառավարման և զարգացման գործընթացների հետ։ Համակարգված թվային մշակութային ենթակառուցվածքը կարող է նպաստել պետական և գիտակրթական հաստատությունների միջև տեղեկատվության փոխանակմանը, տվյալների միասնականացմանը և մշակութային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարմանը։ Թվային շտեմարանները կարող են օգտագործվել կրթական ծրագրերում, գիտական հետազոտություններում, մշակութային զբոսաշրջության զարգացման և միջազգային գիտական համագործակցության շրջանակում։ Միաժամանակ աշխատանքը ենթադրում է, որ թվայնացումը պետք է իրականացվի երկարաժամկետ պահպանման սկզբունքներով։ Թվային ֆայլի ստեղծումը դեռևս չի երաշխավորում դրա պահպանումը․ անհրաժեշտ են տվյալների կրկնօրինակում, պահպանման անվտանգ ենթակառուցվածքներ, ֆայլային ձևաչափերի կառավարում, մետատվյալների պահպանում և տեխնոլոգիական փոփոխություններին համապատասխան պարբերական թարմացում։ Հակառակ դեպքում թվային հավաքածուները կարող են ժամանակի ընթացքում դառնալ անհասանելի կամ տեխնոլոգիապես հնացած։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառումը հայերեն գրավոր ժառանգության մշակման գործում։ Նիշերի օպտիկական ճանաչման, մեքենայական որոնման, արհեստական բանականության և լեզվական տեխնոլոգիաների զարգացումը կարող է հնարավորություն տալ ոչ միայն պահպանել գրավոր նյութերի պատկերները, այլև ստեղծել դրանց որոնելի և մեքենայական մշակման ենթակա տեքստային տարբերակներ։ Սա հատկապես կարևոր է մեծածավալ հավաքածուների գիտական ուսումնասիրության համար, քանի որ թվայնացված տեքստերի միջոցով հնարավոր է արագ որոնել բառեր, անուններ, տեղանուններ և թեմատիկ կապեր։ Միևնույն ժամանակ հին ուղղագրության, ձեռագրային գրերի և վնասված փաստաթղթերի ճանաչումը պահանջում է մասնագիտացված տեխնոլոգիական լուծումներ և փորձագիտական վերահսկողություն։ Աշխատության մեջ պետական զարգացման հետ կապը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ ազգային գրավոր ժառանգությունը կարող է դիտարկվել որպես գիտելիքի և նորարարության ռեսուրս։ Թվայնացված հավաքածուները կարող են հիմք դառնալ նոր գիտական նախագծերի, թվային հումանիտար գիտությունների, կրթական ծրագրերի և մշակութային տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Այդպիսով մշակութային ժառանգության թվայնացումը դառնում է ոչ միայն անցյալի պահպանման, այլև ապագայի համար գիտելիքի նոր ենթակառուցվածք ստեղծելու միջոց։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է հայոց գրավոր մշակույթի թվայնացումը որպես բազմակողմանի պետական ծրագիր, որը միավորում է մշակութային ժառանգության պահպանությունը, գիտությունը, կրթությունը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաները և հանրային հասանելիությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել մշակութաբաններին, հայագետներին, գրադարանագետներին, արխիվագետներին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին և թվային հումանիտար գիտություններով զբաղվող հետազոտողներին։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է բնական հումքի հիման վրա ստացվող սորբենտների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառմանը ջրից ծանր մետաղների հեռացման նպատակով։ Հետազոտության հիմնական խնդիրը ջրային միջավայրում առկա ծանր մետաղների՝ որպես շրջակա միջավայրի և մարդու առողջության համար վտանգավոր աղտոտիչների, արդյունավետ հեռացման մատչելի և արդյունավետ եղանակների որոնումն է։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բնական ծագման տարբեր նյութեր, որոնք կարող են ունենալ մետաղական իոնների կլանման հատկություն, ինչպես նաև դրանց ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը և սորբցիոն հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սորբենտների մակերևույթի կառուցվածքին, ակտիվ կենտրոններին, ծակոտկենությանը և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով ծանր մետաղների իոնները կապվում կամ կուտակվում են սորբենտի մակերևույթին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել սորբցիայի վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ ջրի թթվայնությունը, ջերմաստիճանը, մետաղի կոնցենտրացիան, սորբենտի քանակը, շփման ժամանակը և ջրի բաղադրությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի տարբեր բնական նյութերի արդյունավետության համեմատությունը և այն պայմանների որոշումը, որոնց դեպքում հնարավոր է առավել բարձր աստիճանի մաքրում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սորբենտների վերականգնման և կրկնակի օգտագործման հնարավորություններին, ինչը կարևոր է տեխնոլոգիայի տնտեսական և բնապահպանական արդյունավետության տեսանկյունից։ Բնական նյութերի կիրառումը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես այն պատճառով, որ նման մոտեցումները կարող են թույլ տալ օգտագործել տեղական, համեմատաբար մատչելի և վերականգնվող հումք՝ նվազեցնելով ջրի մաքրման գործընթացների արժեքը և որոշ դեպքերում նաև երկրորդային թափոնների առաջացումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ խմելու և արդյունաբերական ջրերի մաքրման, ջրային ռեսուրսների պաշտպանության և շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բնապահպանական քիմիայի, ջրի մաքրման տեխնոլոգիաների, նյութագիտության, քիմիական տեխնոլոգիայի և էկոլոգիայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։