More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Գործարար միջավայրի կառավարման սոցիալ- տնտեսական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գործարար միջավայրի ձևավորման, զարգացման և կառավարման սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ձեռնարկատիրական գործունեության իրականացման համար անհրաժեշտ տնտեսական, իրավական, կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ պայմանները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը երկրի տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության և մրցունակության բարձրացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կարգավորման մեխանիզմներին, հարկային և վարչարարական քաղաքականությանը, գործարարության զարգացման խոչընդոտներին և ձեռնարկությունների գործունեության արդյունավետության ապահովման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են գործարար միջավայրի վրա ազդող սոցիալական գործոնները, զբաղվածության մակարդակը, աշխատաշուկայի առանձնահատկությունները, մարդկային կապիտալի զարգացումը և հասարակության տնտեսական բարեկեցության հետ դրանց փոխկապակցվածությունը։ Անդրադարձ է կատարվում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության աջակցության, ներդրումային գրավչության բարձրացման, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության և մրցակցային հարաբերությունների կատարելագործման հնարավորություններին։ Կարևորվում են պետական կառավարման մարմինների և մասնավոր հատվածի համագործակցությունը, գործարար գործընթացների թափանցիկությունը, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցումը և տնտեսական գործունեության համար կանխատեսելի պայմանների ստեղծումը։ Դիտարկվում են միջազգային փորձի կիրառման, գործարար միջավայրի գնահատման ցուցանիշների օգտագործման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև տարածաշրջանային տնտեսական անհամաչափությունների, նորարարական ձեռնարկատիրության զարգացման և սոցիալական պատասխանատվության նշանակությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ձեռնարկատերերի, պետական քաղաքականության մշակողների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Գործարար միջավայրի կառավարման սոցիալ- տնտեսական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Other Subjects

    Երևանի բնակելի արդիականացման որոշ կազմավորումների խնդիրներ

    Այս գիրքը նվիրված է Երևանի բնակելի միջավայրի արդիականացման գործընթացներին, դրանցում ձևավորվող տարբեր կառուցվածքային և տարածական կազմավորումներին, ինչպես նաև այդ գործընթացների ընթացքում առաջացող քաղաքաշինական, ճարտարապետական և սոցիալական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են քաղաքի բնակելի տարածքների զարգացման առանձնահատկությունները, բնակելի թաղամասերի և առանձին շենքերի վերափոխման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ժամանակակից պահանջներին համապատասխան բնակելի միջավայր ստեղծելու հնարավորությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են արդեն ձևավորված քաղաքային կառուցվածքի պայմաններում նոր պահանջների, բնակչության կարիքների և քաղաքաշինական սահմանափակումների համադրման ժամանակ։ Քննարկվում են բնակելի կառուցապատման խտության, տարածքի արդյունավետ օգտագործման, շենքերի ֆունկցիոնալ կազմակերպման, ենթակառուցվածքների զարգացման, կանաչ տարածքների պահպանման և հասարակական միջավայրի բարելավման հարցերը։ Առանձին կարևորություն է տրվում բնակելի միջավայրի որակի բարձրացմանը՝ ներառելով բնակարանների հարմարավետությունը, շենքերի տեխնիկական վիճակը, էներգաարդյունավետությունը, շրջակա տարածքների բարեկարգումը և բնակիչների համար անհրաժեշտ ծառայությունների հասանելիությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող են արդիականացման տարբեր մոտեցումները ազդել Երևանի քաղաքային կերպարի, բնակելի թաղամասերի կառուցվածքի և բնակիչների առօրյա կյանքի վրա։ Միաժամանակ ընդգծվում է պատմականորեն ձևավորված քաղաքային միջավայրի պահպանման և ժամանակակից քաղաքաշինական լուծումների ներդրման հավասարակշռության կարևորությունը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, նախագծողների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են Երևանի բնակելի տարածքների վերափոխման, քաղաքային միջավայրի որակի բարելավման և քաղաքի կայուն զարգացման խնդիրներով։

    Updated: 2026-09-05
    Երևանի բնակելի արդիականացման որոշ կազմավորումների խնդիրներ
    Online

    Literature

    Իվլին Վոն և անգլիական երգիծական գրականության ավանդները

    Այս աշխատությունը վերաբերում է անգլիական երգիծական գրականության ավանդների ուսումնասիրությանը Իվլին Վոյի ստեղծագործության օրինակով՝ ընդգծելով երգիծանքի զարգացման պատմական, գեղարվեստական և գաղափարական հիմքերը 20-րդ դարի անգլիական գրականության մեջ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել, թե ինչպես է Իվլին Վոն իր վեպերում և արձակում շարունակել և վերաիմաստավորել անգլիական երգիծական գրականության դասական ավանդները՝ սկսած Ջոնաթան Սվիֆթի և Հենրի Ֆիլդինգի ստեղծագործություններից մինչև վիկտորիանական և մոդեռնիստական երգիծանքի ձևերը։ Ուսումնասիրվում են երգիծանքի հիմնական մեխանիզմները՝ հիպերբոլա, իռոնիա, պարոդիա և սոցիալական քննադատություն, որոնք Վոյի մոտ դառնում են ժամանակակից հասարակության բարքերի, արիստոկրատիայի անկման, եկեղեցական և կրթական համակարգերի հակասությունների բացահայտման միջոց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Վոյի գեղարվեստական ոճին, որը համադրում է սառը, երբեմն ցինիկ հումորը և ճշգրիտ սոցիալական դիտարկումը՝ ստեղծելով երգիծական աշխարհի յուրահատուկ մոդել, որտեղ ընդգծվում են մարդկային թուլությունները և հասարակական ինստիտուտների անկատարությունը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է պատմական համատեքստը՝ երկու համաշխարհային պատերազմների ազդեցությունը անգլիական հասարակության և գրականության վրա, ինչը խորացնում է երգիծանքի քննադատական ուղղվածությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում է, թե ինչպես է Իվլին Վոն վերափոխում ավանդական երգիծանքը՝ այն դարձնելով ավելի հոգեբանական և երբեմն մռայլ, սակայն նույնքան արդյունավետ սոցիալական քննադատության գործիք։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի գրականագիտության համար՝ բացահայտելով անգլիական երգիծական ավանդների շարունակականությունը և դրանց նոր որակավորումները Իվլին Վոյի ստեղծագործության մեջ։

    Updated: 2026-09-21
    Իվլին Վոն և անգլիական երգիծական գրականության ավանդները
    Online

    Literature

    Աշըղ Ջիվանու երգերը, հատոր Ա

    Ժողովածուն ներկայացնում է հայ աշուղական արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչ Ջիվանու ստեղծագործական ժառանգության մի մասը՝ ընդգրկելով նրա երգերը, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում 19-րդ դարի հայ ժողովրդական երաժշտական և գրական մշակույթում։ Ջիվանու ստեղծագործությունները բնորոշվում են բանաստեղծական խոսքի, մեղեդայնության և ժողովրդական մտածողության սերտ միասնությամբ։ Դրանցում արտահայտվում են մարդկային զգացմունքները, սերը, կարոտը, ուրախությունն ու տխրությունը, ինչպես նաև կյանքի, հասարակության և մարդկային հարաբերությունների վերաբերյալ հեղինակի դիտարկումները։ Աշուղական երգի ավանդույթին համապատասխան՝ ստեղծագործություններում կարևոր դեր ունեն կենդանի խոսքը, պատկերավոր արտահայտությունները, չափածո կառուցվածքը և երաժշտական կատարման հնարավորությունները։ Ջիվանու երգարվեստը միավորում է անհատական ապրումներն ու հասարակական դիտանկյունը՝ անդրադառնալով բարոյական արժեքներին, մարդկային արժանապատվությանը, արդարությանը և ժամանակի իրողություններին։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու աշուղի լեզվական ու բանաստեղծական առանձնահատկությունները, երգերի թեմատիկ բազմազանությունը և ժողովրդական երաժշտական ավանդույթի հետ նրա ստեղծագործության կապը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ աշուղական արվեստի, ժողովրդական երգի, 19-րդ դարի գրականության և երաժշտական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-04
    Աշըղ Ջիվանու երգերը, հատոր Ա
    Online

    Agriculture

    Հողի հիմնական մշակման, պարարտացման և ցանքի նորմայի ազդեցությունը աշնանացան ցորենի Ախթամար սորտի բերքատվության և հատիկի որակի վրա Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանի պայմաններում

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանի պայմաններում աշնանացան ցորենի Ախթամար սորտի մշակության արդյունավետության ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հողի հիմնական մշակման եղանակներին, պարարտացման համակարգերին և ցանքի նորմային։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նշված ագրոտեխնիկական գործոնների ազդեցությունը բույսերի աճի և զարգացման, բերքատվության ձևավորման և ստացվող հատիկի որակական ցուցանիշների վրա, ինչպես նաև որոշել տվյալ բնական-կլիմայական պայմաններում առավել արդյունավետ մշակության տարբերակները։ Աշխատանքում աշնանացան ցորենի արտադրությունը դիտարկվում է Սիսիանի տարածաշրջանի գյուղատնտեսական առանձնահատկությունների համատեքստում, որտեղ բարձրադիր դիրքը, կլիմայական պայմանները, ջերմաստիճանային ռեժիմը, տեղումների քանակն ու բաշխվածությունը, հողի հատկությունները և խոնավության ապահովվածությունը կարող են էական ազդեցություն ունենալ մշակաբույսի արտադրողականության վրա։ Ախթամար սորտը Հայաստանի պայմաններում օգտագործվող աշնանացան ցորենի սորտերից է և առանձնահատուկ հետաքրքրություն ունի Սյունիքի մարզի համապատասխան ագրոէկոլոգիական գոտիների համար։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հողի հիմնական մշակման ազդեցության գնահատումը։ Հողի մշակության եղանակը ձևավորում է բույսերի արմատային համակարգի զարգացման, խոնավության կուտակման և պահպանման, օդափոխության, սննդատարրերի հասանելիության և մոլախոտերի դեմ պայքարի պայմանները։ Հիմնական մշակման տարբեր խորություններն ու եղանակները կարող են տարբեր կերպ ազդել հողի կառուցվածքի, խոնավության ռեժիմի և ցանքի համար անհրաժեշտ հողային միջավայրի ձևավորման վրա։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարևորվում է այնպիսի մշակման համակարգի ընտրությունը, որը համապատասխան է տեղական հողակլիմայական պայմաններին և նպաստում է աշնանացան ցորենի կայուն բերքատվության ձևավորմանը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարարտացման ազդեցությանը։ Աշնանացան ցորենը սննդատարրերի նկատմամբ պահանջկոտ մշակաբույս է, իսկ պարարտանյութերի ճիշտ կիրառումը կարող է նպաստել թփակալման, արմատային համակարգի զարգացման, ձմեռադիմացկունության, հասկերի ձևավորման և հատիկալիցքի բարելավմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր պարարտացման ֆոններ և դրանց ազդեցությունը բույսերի աճի ու զարգացման հիմնական ցուցանիշների վրա։ Հատկապես կարևորվում է սննդատարրերի հավասարակշռված ապահովումը, քանի որ դրանց պակասը կամ ավելցուկը կարող է բացասաբար անդրադառնալ ինչպես բերքատվության, այնպես էլ հատիկի որակի վրա։ Ցանքի նորման ևս ուսումնասիրության առանցքային գործոններից է։ Միավոր տարածքի վրա ցանվող սերմերի քանակը որոշում է բույսերի խտությունը, նրանց միջև մրցակցությունը ջրի, լույսի և սննդատարրերի համար, ինչպես նաև հետագայում ձևավորվող հասկերի քանակը։ Չափազանց նոսր ցանքը կարող է հանգեցնել տարածքի ոչ լիարժեք օգտագործման և բերքատվության նվազման, իսկ չափազանց խիտ ցանքը կարող է ուժեղացնել բույսերի միջև մրցակցությունը և բարձրացնել հիվանդությունների կամ պառկելու վտանգը։ Հետևաբար հետազոտության կարևոր խնդիր է տվյալ սորտի և տվյալ տարածաշրջանի պայմաններում ցանքի այն նորմայի բացահայտումը, որը կարող է ապահովել բույսերի օպտիմալ խտություն և բարձր արտադրողականություն։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է նշված երեք հիմնական ագրոտեխնիկական գործոնների ոչ միայն առանձին, այլև փոխազդեցված ազդեցությունը։ Հողի մշակման եղանակը, պարարտացման մակարդակը և ցանքի նորման փոխկապակցված են և միասին ձևավորում են մշակաբույսի աճի պայմանները։ Օրինակ՝ լավ նախապատրաստված և սննդանյութերով ապահովված հողում որոշակի ցանքի նորմա կարող է ապահովել ավելի արդյունավետ բուսածածկ, մինչդեռ այլ պայմաններում նույն նորման կարող է հանգեցնել բույսերի ավելորդ խտության։ Այս փոխազդեցությունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս մշակության տեխնոլոգիան գնահատել ամբողջական համակարգի տեսքով։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է բույսերի աճի և զարգացման ցուցանիշների ուսումնասիրությունը։ Կարող են դիտարկվել ծլունակությունը, բույսերի պահպանվածությունը, թփակալման ինտենսիվությունը, բույսերի բարձրությունը, հասկերի քանակը, հասկի երկարությունը, մեկ հասկի հատիկների թիվը և այլ ագրոնոմիական ցուցանիշներ։ Այս տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե տարբեր ագրոտեխնիկական պայմաններում որ հատկանիշներն են առավել զգայուն և ինչպիսի կապ ունեն վերջնական բերքատվության հետ։ Աշխատանքում առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում բերքատվության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում է տարբեր տեխնոլոգիական տարբերակների ազդեցությունը մեկ հեկտարից ստացվող բերքի քանակի վրա, ինչպես նաև բերքի կառուցվածքային տարրերի փոփոխությունները։ Բերքատվության բարձրացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտադրական նպատակ, այլև որպես կիրառվող ագրոտեխնոլոգիայի արդյունավետության կարևոր չափանիշ։

    Updated: 2026-09-13
    Հողի հիմնական մշակման, պարարտացման և ցանքի նորմայի ազդեցությունը աշնանացան ցորենի Ախթամար սորտի բերքատվության և հատիկի որակի վրա Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանի պայմաններում
    Online

    Other Subjects

    Эффективность комплекса почвозащитных мероприятий на эродированных эрозионноопасных агроландшафтах горностепного пояса Республики Армения

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության լեռնատափաստանային գոտու էրոզիոն վտանգավոր ագրոլանդշաֆտներում հողի պաշտպանության համալիր միջոցառումների արդյունավետության գնահատմանը՝ ընդգծելով հողերի դեգրադացիայի կանխարգելման և կայուն գյուղատնտեսության զարգացման խնդիրները։ Գրքում վերլուծվում են հողի էրոզիայի առաջացման բնական և մարդածին գործոնները՝ ներառյալ ռելիեֆի առանձնահատկությունները, կլիմայական պայմանները, հողօգտագործման սխալ պրակտիկաները և բուսական ծածկույթի նվազումը, որոնք միասին նպաստում են հողի բերրիության կորստին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հակաէրոզիոն միջոցառումների համալիր համակարգերին՝ տեռասավորում, դաշտապաշտպան անտառաշերտերի ստեղծում, ցանքաշրջանառության բարելավում, հողամշակման նվազեցված տեխնոլոգիաներ և խոնավության պահպանման մեթոդներ, որոնք նպատակ ունեն նվազեցնել հողի լվացումը և քամու էրոզիան։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև դաշտային փորձարկումների և մոնիթորինգի արդյունքներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել տարբեր միջոցառումների արդյունավետությունը տարբեր ագրոկլիմայական պայմաններում։ Վերլուծվում է նաև հակաէրոզիոն քաղաքականության և գյուղատնտեսական կառավարման կապը՝ ընդգծելով պետական ծրագրերի և ֆերմերային տնտեսությունների համագործակցության կարևորությունը։ Գրքի նպատակն է ձևավորել գիտահեն մոտեցում էրոզիայի դեմ պայքարի և հողի երկարաժամկետ պահպանության համար՝ ապահովելով գյուղատնտեսական համակարգերի կայուն զարգացում։

    Updated: 2026-09-17
    Эффективность комплекса почвозащитных мероприятий на эродированных эрозионноопасных агроландшафтах горностепного пояса Республики Армения