Հասարակական-քաղաքական գրականության պրոպագանդան գրադարանում: Գործնական ձեռնարկ: (Օգնություն մասսայական գրադարանի աշխատողին): Պրակ 3

Pedagogy

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անգլերենի ուսուցիչների լեզվամշակութային իրազեկության ձևավորման և զարգացման տեսական, մեթոդաբանական ու գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում օտար լեզուների ուսուցման ժամանակակից մոտեցումները, լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածությունը, ուսուցչի մասնագիտական կարողունակությունների կառուցվածքը և միջմշակութային հաղորդակցության արդյունավետ կազմակերպման համար անհրաժեշտ գիտելիքների, հմտությունների ու արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվամշակութային իրազեկության բովանդակությանը, դրա ճանաչողական, հաղորդակցական, սոցիոմշակութային և մանկավարժական բաղադրիչներին, ինչպես նաև դրանց դերին անգլերենի ուսուցման որակի բարձրացման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են անգլերենի ուսուցչի՝ լեզվակիր հանրույթների մշակութային առանձնահատկությունները ճանաչելու, լեզվական միավորների մշակութային նշանակությունները մեկնաբանելու, հաղորդակցական վարքագծի տարբերությունները բացահայտելու և սովորողների միջմշակութային կարողունակությունները զարգացնելու մասնագիտական հնարավորությունները։ Քննության են առնվում լեզվամշակութաբանության, միջմշակութային հաղորդակցության տեսության, հաղորդակցական լեզվուսուցման և մանկավարժական կարողունակությունների զարգացման հիմնական սկզբունքները՝ Հայաստանի կրթական միջավայրում դրանց կիրառման հնարավորությունների տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է անգլերենի ուսուցիչների նախնական մասնագիտական պատրաստության և շարունակական վերապատրաստման համակարգերում լեզվամշակութային բաղադրիչի դերի ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են բարձրագույն մանկավարժական կրթության ծրագրերի բովանդակությունը, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման կազմակերպման մոտեցումները, դասավանդման մեթոդների կատարելագործման հնարավորությունները և լեզվամշակութային գիտելիքների գործնական կիրառման պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անգլերենի ուսուցման ընթացքում մշակութային կարծրատիպերի հաղթահարմանը, տարբեր մշակույթների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի ձևավորմանը, մշակութային բազմազանության ընկալմանը և սովորողների քննադատական մտածողության զարգացմանը։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ օտար լեզվի արդյունավետ ուսուցումը չի սահմանափակվում բառապաշարի և քերականական կանոնների յուրացմամբ, այլ ենթադրում է նաև լեզվական արտահայտությունների սոցիալական ու մշակութային համատեքստերի ըմբռնում, հաղորդակցական նորմերի ճանաչում և տարբեր իրավիճակներում համապատասխան լեզվական վարքագծի ընտրություն։ Անդրադարձ է կատարվում անգլախոս երկրների մշակութային բազմազանությանը, հաղորդակցական ավանդույթներին, քաղաքավարության լեզվական միջոցներին, ազգային և տարածաշրջանային լեզվամշակութային առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանց ներկայացման մանկավարժական եղանակներին։ Ուսումնասիրվում են անգլերենի դասագրքերում և ուսումնամեթոդական նյութերում մշակութային տեղեկատվության ընդգրկման սկզբունքները, բնագիր տեքստերի, տեսալսողական նյութերի, թվային կրթական ռեսուրսների և հաղորդակցական առաջադրանքների օգտագործման հնարավորությունները։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում քննարկվում են նախագծային ուսուցման, իրավիճակային վարժությունների, դերային առաջադրանքների, համեմատական մշակութային վերլուծության և համագործակցային ուսուցման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ ուսուցիչների և սովորողների լեզվամշակութային իրազեկության զարգացման նպատակով։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հայկական և անգլախոս մշակույթների համեմատական ուսումնասիրության մանկավարժական հնարավորությունները, մշակութային ընդհանրությունների ու տարբերությունների բացահայտումը և մայրենի մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների օգտագործումը օտար լեզվի ուսուցման գործընթացում։ Քննության են առնվում նաև ուսուցիչների լեզվամշակութային պատրաստվածության գնահատման չափանիշները, մասնագիտական ինքնագնահատման մեխանիզմները, կրթական կարիքների բացահայտման եղանակները և վերապատրաստման արդյունավետության որոշման հնարավոր մոտեցումները։ Կարևորվում են Հայաստանի Հանրապետության հանրակրթական համակարգի առանձնահատկությունները, օտար լեզուների ուսուցման կրթական նպատակները, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման պահանջները և միջազգային կրթական փորձի տեղայնացման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել անգլերենի ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստության կատարելագործմանը, լեզվամշակութային իրազեկության զարգացմանն ուղղված ուսումնամեթոդական մոտեցումների մշակմանը, դասավանդման գործընթացում մշակութային բաղադրիչի արդյունավետ ներառմանը և սովորողների միջմշակութային հաղորդակցական կարողունակությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել անգլերենի ուսուցիչների, օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի մասնագետների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, ուսուցիչների վերապատրաստման ծրագրեր մշակողների, լեզվամշակութաբանների, միջմշակութային հաղորդակցության հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և մանկավարժական ու բանասիրական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Literature

Էռնեստ Հեմինգուեյը համարվում է 20-րդ դարի ամենանշանավոր ամերիկացի գրողներից մեկը, որի ստեղծագործություններում առկա են կյանքի, մարդկային հոգեբանության և մարդկային բնության խորքային թեմաները։ «Հրաժեշտ զենքին» և «Ծերունին և ծովը» ստեղծագործությունները պատկերում են մարդու առջև ծառացած հիմնարար մարտահրավերները, նրա կամքի ուժը, վճռականությունը և առանձին անհատի առնչությունը բնության ու աշխարհաքաղաքական իրողությունների հետ։ «Հրաժեշտ զենքին» ստեղծագործությունը ներկայացնում է առաջին աշխարհամարտից հետո հասարակության մեջ առկա խավերին, սիրո, անձնական և հասարակական պարտավորությունների միջև հավասարակշռությունը, ինչպես նաև մարդու որոնումն ինքնության և կյանքի իմաստի համար։ Արվեստի այս գործում կարևոր է կյանքի, մահվան և ճակատագրի միջեւ անհատի հարաբերության հստակ արտացոլումը, որը արտացոլում է Հեմինգուեյի վառ, պարզ, բայց խոր իմաստ պարունակող գրական ոճը։ «Ծերունին և ծովը» իր հերթին ներկայացնում է առանձին անհատի և բնության միջեւ պայքարը, ճկունության և համառության անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև կյանքի դասական թեման՝ մարդու տոկունությունն ու անզիջում վճռականությունը դժվարությունների առջև։ Այս ստեղծագործությունը գեղարվեստորեն է ներկայացնում մարդուն՝ որպես փոքր, բայց միաժամանակ ուժեղ ուժ, որը կարող է հաղթահարել խոչընդոտները, սակայն նաև անխուսափելիորեն կանգնել իր սահմանների առաջ։ Երկու գործերում էլ Հեմինգուեյի ոճը՝ կարճ, ճշգրիտ և պայծառ, նպաստում է այն զգացմունքային ու հոգեբանական խորության փոխանցմանը, որը ընթերցողին ստիպում է զգալ կերպարների սարսափները, հաղթանակներն ու պարտությունները։ Այս ստեղծագործություններում արտահայտված են նաև Հեմինգուեյի կենսափիլիսոփայության կարևորագույն դրույթները՝ առերեսումը մահվան, ճակատագրի և մարդկային վճռականության հետ, ինչը դարձնում է դրանք դասական ու ժամանակակից գրականության անկրկնելի նմուշներ։ Արդյունքում, «Հրաժեշտ զենքին» և «Ծերունին և ծովը» գործերն արտահայտում են մարդու պայքարի, տոկունության, անձնական և ներքին ազատության, ինչպես նաև կյանքի խորը իմաստի որոնման թեմաները, որոնք դարձնում են Հեմինգուեյի ստեղծագործությունները հավերժ հետաքրքրաշարժ և ուսուցանող։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ռուսերենի և անգլերենի գործնական պարապմունքներում թերթային բառապաշարի փոխկապակցված ուսուցման մեթոդական սկզբունքների ուսումնասիրությանը և արդյունավետ ուսուցման համակարգի ձևավորմանը։ Հետազոտության կենտրոնում երկու լեզուներում մամուլի լեզվին բնորոշ բառային միավորների յուրացման գործընթացն է՝ հաշվի առնելով դրանց իմաստային, գործառական, ոճական և բառակազմական առանձնահատկությունները։ Թերթային նյութը դիտարկվում է որպես օտար լեզվի ուսուցման կարևոր աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս սովորողներին աշխատել հասարակական, տնտեսական, մշակութային և այլ թեմատիկ ոլորտների արդիական բառապաշարի հետ՝ միաժամանակ զարգացնելով ընթերցանության, տեքստի ընկալման և խոսքային հաղորդակցության հմտությունները։ Քննության են առնվում ռուսերեն և անգլերեն մամուլի բառապաշարի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, բառերի համարժեքության խնդիրները, բազմիմաստությունը, կայուն բառակապակցությունները, տերմինաբանական միավորները և հրապարակախոսական խոսքին բնորոշ արտահայտչամիջոցները։ Փոխկապակցված ուսուցման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մի լեզվով արդեն ձեռք բերված բառագիտական և հաղորդակցական գիտելիքներն օգտագործել մյուս լեզվի յուրացման ընթացքում՝ միաժամանակ կանխելով լեզուների միջև անցանկալի միջամտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառապաշարի ընտրության չափանիշներին, ուսումնական նյութերի համակարգմանը և վարժությունների հաջորդականության կառուցմանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել համեմատական առաջադրանքների, համատեքստային վերլուծության, թարգմանական վարժությունների և մամուլի տեքստերի թեմատիկ մշակման մեթոդական հնարավորությունները։ Կարևորվում է ոչ միայն նոր բառերի հիշողության մեջ ամրապնդումը, այլև դրանց ճիշտ կիրառումը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում և հրապարակախոսական տեքստերի ինքնուրույն ընկալումը։ Երկու լեզուների զուգադրական ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև լեզվական գիտակցության և բառապաշարային ենթադրություններ կատարելու կարողության զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի, զուգադրական լեզվաբանության և բառագիտության մոտեցումները՝ ռուսերենի և անգլերենի գործնական ուսուցման ընթացքում մամուլի բառապաշարի համակարգված ու փոխկապակցված յուրացումն ապահովելու նպատակով։

Medicine

Գիրքը նվիրված է չարորակ նորագոյացություններով հիվանդների ախտահարված մակերեսային ավշային հանգույցների համալիր ուսումնասիրմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով գերձայնային հետազոտության և պաթոմորֆոլոգիական քննության արդյունքների համադրմանը։ Աշխատության հիմնական ուղղությունը ավշային հանգույցներում ուռուցքային ախտահարումների հայտնաբերման, բնութագրման և գնահատման գործընթացն է, որի շրջանակում դիտարկվում են գերձայնային պատկերավորման միջոցով ստացված տվյալների և հյուսվածքային մակարդակում հայտնաբերվող ձևաբանական փոփոխությունների փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է մակերեսային ավշային հանգույցների ախտահարման առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային փոփոխությունները, չափերի և ձևի փոփոխությունները, ներքին էխոկառուցվածքը, սահմանների բնույթը, անոթավորման առանձնահատկությունները և այլ գերձայնային ցուցանիշներ, որոնք կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ ախտաբանական գործընթացի գնահատման ժամանակ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե որքանով են գերձայնային հետազոտության ընթացքում ստացված նշանները համապատասխանում պաթոմորֆոլոգիական փոփոխություններին, ինչն առավել ամբողջական պատկերացում է տալիս ավշային հանգույցների ախտահարման բնույթի մասին։ Պաթոմորֆոլոգիական ուսումնասիրությունների միջոցով ներկայացվում են հյուսվածքային փոփոխությունները, ուռուցքային բջիջների տարածման առանձնահատկությունները, ավշային հանգույցի նորմալ կառուցվածքի խախտումները և այն ձևաբանական երևույթները, որոնք կարող են արտացոլվել գերձայնային պատկերի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ երկու տարբեր ախտորոշիչ մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ ավշային հանգույցների մետաստատիկ ախտահարման դրսևորումները և գնահատել գերձայնային մեթոդի տեղեկատվական արժեքը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանությամբ, ճառագայթային ախտորոշմամբ, գերձայնային ախտորոշմամբ, պաթոմորֆոլոգիայով և վիրաբուժությամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև բժշկական բուհերի կլինիկական օրդինատորների, ասպիրանտների և համապատասխան ոլորտների հետազոտողների համար։ Գրքի գիտագործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն միավորում է կլինիկական, պատկերային և հյուսվածաբանական տվյալները՝ նպաստելով ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը, ավշային հանգույցների ախտահարման ավելի հիմնավորված գնահատմանը և չարորակ նորագոյացություններով հիվանդների հետազոտման ժամանակ տարբեր ախտորոշիչ մեթոդների փոխլրացման ավելի լավ ընկալմանը։

History

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Անդրկովկասի ժողովուրդների միջև խորհրդային շրջանում ձևավորված «լենինյան-ստալինյան բարեկամության» գաղափարի վերաբերյալ գիտական և գաղափարական բնույթի հիմնական աղբյուրների բիբլիոգրաֆիական հավաքածու, որը նպատակ ունի արտացոլել այդ թեմայի ուսումնասիրության համար օգտագործվող պատմական, քաղաքական և հրապարակախոսական գրականության հիմնական ուղղությունները։ Նյութը ընդգրկում է աշխատություններ, որոնք անդրադառնում են խորհրդային ազգային քաղաքականության սկզբունքներին, միջազգայնականության գաղափարախոսությանը և Կովկասի ժողովուրդների սոցիալ-քաղաքական ինտեգրման գործընթացներին խորհրդային պետության շրջանակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հրապարակումներին, որոնք նկարագրում են տարբեր էթնիկ խմբերի միջև համագործակցության ձևավորումը տնտեսական, կրթական և մշակութային ոլորտներում, ինչպես նաև կուսակցական քաղաքականության դերը տարածաշրջանային կայունության և միասնական խորհրդային ինքնության ստեղծման գործում։ Բիբլիոգրաֆիան ներառում է նաև պատմական ուսումնասիրություններ և պաշտոնական գաղափարախոսական աշխատություններ, որոնք ներկայացնում են այդ հարաբերությունները որպես սոցիալիստական հասարակարգի զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ, այս ցանկը ծառայում է որպես աղբյուրագիտական հիմք թեմայի պատմական և գաղափարական ուսումնասիրության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես է խորհրդային գիտական և քաղաքական գրականությունը ձևակերպել Անդրկովկասի ժողովուրդների համագործակցության և միասնականության գաղափարը տվյալ ժամանակաշրջանում։

Medicine

Նյութը նվիրված է բրուցելոզի համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում՝ ուշադրություն դարձնելով հիվանդության տարածվածությանը, փոխանցման ուղիներին, ռիսկի գործոններին և կանխարգելման հնարավորություններին։ Բրուցելոզը վարակիչ հիվանդություն է, որը կարող է ախտահարել ինչպես գյուղատնտեսական կենդանիներին, այնպես էլ մարդկանց և առանձնահատուկ նշանակություն ունի անասնապահությամբ զբաղվող համայնքների համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հիվանդության տարածման օրինաչափությունները՝ ըստ բնակավայրերի, ժամանակաշրջանների, կենդանիների տեսակների և տնտեսությունների, ինչպես նաև մարդկանց շրջանում հիվանդացության հնարավոր կապը կենդանիների վարակվածության հետ։ Կարևոր ուղղություն է վարակի փոխանցման հիմնական մեխանիզմների բացահայտումը, այդ թվում՝ վարակված կենդանիների հետ անմիջական շփումը, չպաստերիզացված կաթի և դրանից պատրաստված մթերքների օգտագործումը, ինչպես նաև անասնաբուժական և սանիտարահիգիենիկ պահանջների ոչ բավարար պահպանումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել համաճարակաբանական տվյալների հավաքագրում և վերլուծություն, լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքների գնահատում, հիվանդության տարածման դինամիկայի ուսումնասիրություն և ռիսկային խմբերի առանձնացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել անասնաբուծական տնտեսություններում հիվանդության վերահսկմանը, կենդանիների պարբերական հետազոտությանը, վարակված կենդանիների հայտնաբերմանն ու համապատասխան միջոցառումների իրականացմանը։ Մարդկանց շրջանում կանխարգելման տեսանկյունից կարևոր են բնակչության իրազեկումը, անձնական հիգիենայի կանոնների պահպանումը, կաթնամթերքի անվտանգ մշակումը և մասնագիտական ռիսկի ենթարկվող անձանց պաշտպանությունը։ Հիվանդության համաճարակաբանության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ դրա տարածումը կարող է պայմանավորված լինել սոցիալ-տնտեսական, անասնաբուժական, կլիմայական և տարածքային առանձնահատկությունների համադրությամբ։ Տվյալների համակողմանի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել հիվանդության տարածման ինտենսիվությունը, բացահայտել առավել խոցելի օղակները և մշակել կանխարգելիչ միջոցառումների ավելի նպատակային համակարգ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել համաճարակաբանների, անասնաբույժների, բժիշկների, հանրային առողջապահության մասնագետների և գյուղատնտեսության ոլորտի աշխատողների համար՝ նպաստելով մարդու և կենդանիների առողջության փոխկապակցվածության ավելի ամբողջական գնահատմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևորում է համաճարակաբանական հսկողության, անասնաբուժական վերահսկողության, լաբորատոր ախտորոշման և բնակչության իրազեկման համակցված կիրառումը՝ վարակի տարածման ռիսկը նվազեցնելու և հանրային առողջության պաշտպանության մակարդակը բարձրացնելու նպատակով։