More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Մեծ Բրիտանիայի աշխարհառազմավարական շահերը Հայաստանում և Այսրկովկասում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914-1918 թթ.)

    Աշխատությունը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Մեծ Բրիտանիայի՝ Հայաստանի և Այսրկովկասի նկատմամբ ունեցած աշխարհառազմավարական շահերի և քաղաքականության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է տարածաշրջանի նշանակությունը Բրիտանական կայսրության արտաքին և ռազմական քաղաքականության համատեքստում՝ հաշվի առնելով Օսմանյան կայսրության դեմ պատերազմը, Ռուսաստանի ազդեցությունը, Մերձավոր Արևելքի ռազմավարական հաղորդակցության ուղիները և Կովկասի բնական ու տնտեսական ռեսուրսների կարևորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատերազմի սկզբից տարածաշրջանում ձևավորված ռազմաքաղաքական իրավիճակին, Կովկասյան ռազմաճակատի զարգացումներին և այն հանգամանքներին, որոնք Մեծ Բրիտանիայի համար մեծացրին Հայաստանի և Այսրկովկասի ռազմավարական նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են բրիտանական քաղաքականության հիմնական նպատակները, այդ թվում՝ Օսմանյան կայսրության դիրքերի թուլացումը, տարածաշրջանում հակառակորդ ուժերի առաջխաղացման սահմանափակումը, հաղորդակցության և առևտրային ուղիների նկատմամբ վերահսկողության ապահովումը և սեփական աշխարհաքաղաքական ազդեցության պահպանումը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի նկատմամբ բրիտանական քաղաքականության ուսումնասիրությունը, հատկապես հայ բնակչության անվտանգության, պատերազմի հետևանքով առաջացած հումանիտար ճգնաժամի և հայկական քաղաքական շրջանակների հետ հարաբերությունների համատեքստում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Հայոց ցեղասպանության հետևանքներին և դրանց վերաբերյալ բրիտանական քաղաքական ու հասարակական շրջանակների արձագանքին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ բրիտանական մարդասիրական նախաձեռնություններին, օգնության կազմակերպմանը և հայ փախստականների ու տեղահանված բնակչության խնդիրների նկատմամբ վերաբերմունքին՝ միաժամանակ դրանք դիտարկելով ավելի լայն ռազմավարական շահերի համատեքստում։ Այսրկովկասի նկատմամբ քաղաքականության ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել Վրաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի տարածքների ու քաղաքական ուժերի նկատմամբ բրիտանական մոտեցումները, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորված բազմակողմ հարաբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Մեծ Բրիտանիայի և Ռուսաստանի հարաբերություններին, քանի որ մինչև 1917 թվականի հեղափոխական իրադարձությունները Կովկասում բրիտանական քաղաքականությունը մեծապես պայմանավորված էր դաշնակցային հարաբերություններով և Ռուսաստանի ռազմական ներկայությամբ։ 1917 թվականի հեղափոխությունից և ռուսական զորքերի հեռացումից հետո տարածաշրջանի ռազմաքաղաքական իրավիճակի կտրուկ փոփոխությունը նոր խնդիրներ առաջադրեց բրիտանական դիվանագիտության և ռազմական ռազմավարության առջև։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև 1918 թվականին բրիտանական զորքերի և առաքելությունների ներգրավվածությունը տարածաշրջանում, Բաքվի և Կովկասի հաղորդակցությունների նկատմամբ հետաքրքրությունը և տարածաշրջանային ուժերի հետ հարաբերությունների ձևավորումը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է բրիտանական քաղաքականության և տեղական ժողովուրդների ազգային-քաղաքական նպատակների փոխհարաբերության վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես համագործակցության հնարավորությունները, այնպես էլ շահերի հակասությունները։ Պատերազմական տարիների իրադարձությունների համադրական ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի և Այսրկովկասի նկատմամբ բրիտանական քաղաքականությունը ձևավորվում էր միաժամանակ ռազմական, տնտեսական, աշխարհաքաղաքական և մարդասիրական գործոնների ազդեցությամբ։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Հարավային Կովկասի միջազգային հարաբերությունների, Մերձավոր Արևելքում բրիտանական ռազմավարության և հայ ժողովրդի պատմության կարևորագույն գործընթացների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արևելագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, դիվանագիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայագետներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-08
    Մեծ Բրիտանիայի աշխարհառազմավարական շահերը Հայաստանում և Այսրկովկասում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914-1918 թթ.)
    Online

    Mathematics

    Смешанные краевые задачи анизотропных двухслойных полос и пластин при полном и неполном контакте между слоями

    Այս աշխատությունը վերաբերում է անիզոտրոպ երկշերտ շերտերի և թիթեղների խառը եզրային խնդիրներին՝ լրիվ և ոչ լրիվ կոնտակտի պայմաններում, ընդգծելով կիրառական մաթեմատիկայի, մեխանիկայի և նյութերի ամրության տեսության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել բազմաշերտ կոմպոզիտային կառուցվածքների լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակը՝ հաշվի առնելով նյութերի անիզոտրոպ հատկությունները և շերտերի միջև կոնտակտի տարբեր պայմանները, ինչպես նաև ձևակերպել և լուծել համապատասխան սահմանային արժեքային խնդիրներ։ Ուսումնասիրվում են երկշերտ շերտերի և թիթեղների մեխանիկական վարքը նկարագրող հավասարումները, եզրային պայմանները և շերտերի փոխազդեցության մոդելները՝ ներառյալ լրիվ կպչուն (perfect contact) և մասամբ սահող կամ անջատ կոնտակտային դեպքերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լարվածությունների բաշխմանը շերտերի սահմաններում, դեֆորմացիաների համատեղելիությանը և հնարավոր կոնցենտրացիոն երևույթներին, որոնք կարող են առաջանալ նյութերի անիզոտրոպության և կոնտակտի անկատարության հետևանքով։

    Updated: 2026-09-22
    Смешанные краевые задачи анизотропных двухслойных полос и пластин при полном и неполном контакте между слоями
    Online

    Geography

    Արևելա-Եվրոպական և Արևմտասիբիրական հարթավայրերի ֆիզիկա-աշխարհագրական ընդհանուր բնութագիրը

    Արևելա-Եվրոպական և Արևմտասիբիրական հարթավայրերը Եվրասիա մայրցամաքի ամենախոշոր հարթավայրային տարածքներից են, որոնք առանձնանում են իրենց ընդարձակ տարածքով, համեմատաբար հարթ ռելիեֆով և բնական-աշխարհագրական պայմանների յուրահատուկ համադրությամբ։ Արևելա-Եվրոպական հարթավայրը տարածվում է Արևելյան Եվրոպայի մեծ մասով՝ ընդգրկելով Ռուսաստանի արևմտյան հատվածը, Ուկրաինան, Բելառուսը և հարակից տարածքները, և բնորոշվում է թույլ ալիքավոր մակերևույթով, հին բյուրեղային հիմքի վրա ձևավորված նստվածքային ծածկով, ինչպես նաև բազմազան կլիմայական գոտիներով՝ մերձարկտիկականից մինչև չափավոր մայրցամաքային։ Այստեղ զարգացած են խառը և լայնատերև անտառները, անտառատափաստանային և տափաստանային գոտիները, իսկ ջրագրական ցանցը խիտ է՝ ներառելով Վոլգա, Դնեպր, Դոն և այլ խոշոր գետեր։ Արևմտասիբիրական հարթավայրը գտնվում է Ուրալյան լեռներից դեպի արևելք՝ մինչև Ենիսեյ գետը, և համարվում է աշխարհի ամենամեծ ցածրադիր հարթավայրերից մեկը, որը ձևավորվել է հաստ նստվածքային շերտերի կուտակման արդյունքում և ունի չափազանց հարթ, տեղ-տեղ ճահճապատ մակերևույթ։ Նրա կլիման ավելի կտրուկ մայրցամաքային է՝ ձմեռները երկար և սառը, ամառները՝ կարճ ու համեմատաբար տաք, ինչի հետևանքով տարածքում լայնորեն տարածված են տայգային անտառները և ճահճային էկոհամակարգերը։ Երկու հարթավայրերն էլ ունեն կարևոր բնական ռեսուրսային նշանակություն՝ ներառյալ նավթագազային պաշարներ, հողային և անտառային ռեսուրսներ, ինչպես նաև մեծ դեր են խաղում Եվրասիայի կլիմայական և էկոլոգիական համակարգերում՝ ազդելով օդային զանգվածների շրջանառության և բնական գոտիների ձևավորման վրա։

    Updated: 2026-10-23
    Արևելա-Եվրոպական և Արևմտասիբիրական հարթավայրերի ֆիզիկա-աշխարհագրական ընդհանուր բնութագիրը
    Online

    Psychology

    Անձնավորության հարմարման առանձնահատկությունները սոցիալական տարբեր միջավայրերում (զինվորների և ուսանողների հետ կատարվող ուսումնասիրությունների հիման վրա)

    Հոգեբանական և սոցիալ-հոգեբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անձնավորության հարմարման գործընթացների ուսումնասիրությանը սոցիալական տարբեր միջավայրերում՝ զինվորների և ուսանողների շրջանում իրականացվող հետազոտությունների հիման վրա։ Քննության են առնվում սոցիալական և հոգեբանական հարմարման տեսական հիմքերը, անձնավորության անհատական առանձնահատկությունների դերը և նոր սոցիալական պայմաններին համապատասխանելու հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զինվորական ծառայության և բուհական կրթության միջավայրերի կազմակերպական, հաղորդակցական ու հոգեբանական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը անձի վարքագծի, հուզական վիճակի և միջանձնային հարաբերությունների վրա։ Վերլուծվում են սոցիալական դերերի յուրացման, խմբային նորմերին համապատասխանելու, ինքնագնահատականի, սթրեսակայունության, հաղորդակցական կարողությունների և սոցիալական աջակցության նշանակությունը հարմարման գործընթացում։ Քննարկվում են զինվորների և ուսանողների հարմարման առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրության հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով նրանց գործունեության պայմանները, պատասխանատվության աստիճանը, սոցիալական սպասումները և միջավայրային պահանջները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել հոգեբանական հարցումների, դիտարկումների, անհատական առանձնահատկությունների գնահատման և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները՝ հարմարման մակարդակի ու դրա վրա ազդող գործոնների բացահայտման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում սոցիալ-հոգեբանական աջակցության, հարմարման դժվարությունների կանխարգելման, խմբային փոխհարաբերությունների բարելավման և անձնավորության հոգեբանական բարեկեցության ապահովման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անձի հոգեբանության, սոցիալական հոգեբանության, ռազմական հոգեբանության, կրթության հոգեբանության և երիտասարդների սոցիալական հարմարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-09
    Անձնավորության հարմարման առանձնահատկությունները սոցիալական տարբեր միջավայրերում (զինվորների և ուսանողների հետ կատարվող ուսումնասիրությունների հիման վրա)
    Online

    Biology

    Երկկենցաղների օնտոգենեզի ընթացքում (Rana ridibunda գորտի օրինակի վրա) լյարդի արգինազի իզոֆերմենտների թթվային ինակտիվացման և ռեակտիվացման առանձնահատկությունները

    Աշխատությունը նվիրված է երկկենցաղների անհատական զարգացման՝ օնտոգենեզի տարբեր փուլերում լյարդի արգինազ ֆերմենտի իզոֆերմենտների կենսաքիմիական հատկությունների, մասնավորապես թթվային միջավայրում դրանց ինակտիվացման և հետագա ռեակտիվացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ լճային գորտի (Rana ridibunda) օրինակով։ Դիտարկվում են արգինազի դերը ազոտային նյութափոխանակության գործընթացներում, ֆերմենտի տարբեր իզոֆորմների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ակտիվության փոփոխությունները օրգանիզմի զարգացման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջավայրի թթվայնության ազդեցությանը ֆերմենտային ակտիվության, սպիտակուցային կառուցվածքի կայունության և կատալիտիկ հատկությունների վրա։ Քննարկվում են թթվային ինակտիվացման հնարավոր մեխանիզմները, ֆերմենտային ակտիվության վերականգնման պայմանները և իզոֆերմենտների միջև կենսաքիմիական տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում շերեփուկային փուլից մինչև հասուն օրգանիզմի ձևավորումը տեղի ունեցող նյութափոխանակային փոփոխություններին և դրանց կապին լյարդի ֆերմենտային համակարգերի զարգացման հետ։ Կարևորվում են ֆերմենտների ակտիվության փորձարարական գնահատման, կենսաքիմիական ցուցանիշների համեմատական վերլուծության և զարգացման տարբեր փուլերում ֆերմենտային կարգավորման օրինաչափությունների բացահայտման մեթոդները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, զարգացման կենսաբանության մասնագետների, ֆերմենտաբանների, գիտաշխատողների և կենսաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-11
    Երկկենցաղների օնտոգենեզի ընթացքում (Rana ridibunda գորտի օրինակի վրա) լյարդի արգինազի իզոֆերմենտների թթվային ինակտիվացման և ռեակտիվացման առանձնահատկությունները
    Online

    Mathematics

    Модуляционные явления в резонансных системах

    Աշխատությունը նվիրված է ռեզոնանսային համակարգերում առաջացող մոդուլացիոն երևույթների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը՝ տատանողական գործընթացների, արտաքին ազդեցությունների և համակարգի սեփական բնութագրերի փոխազդեցության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն ֆիզիկական մեխանիզմներն են, որոնց հետևանքով տատանման ամպլիտուդը, հաճախականությունը կամ փուլը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում են արտաքին կամ ներքին գործոնների ազդեցությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռեզոնանսի պայմաններում մոդուլացիայի դրսևորմանը, քանի որ համակարգի սեփական հաճախականությանը մոտ ազդեցությունների դեպքում նույնիսկ համեմատաբար փոքր փոփոխությունները կարող են էականորեն անդրադառնալ տատանումների բնույթի և սպեկտրային կառուցվածքի վրա։ Քննվում են պարբերական պարամետրային փոփոխությունների և արտաքին ազդանշանների ազդեցությունները, մոդուլացված տատանումների ձևավորման օրինաչափությունները, ինչպես նաև հիմնական ու լրացուցիչ հաճախականային բաղադրիչների առաջացման ֆիզիկական պատճառները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ռեզոնանսային կորի, համակարգի բարորակության, մարման, էներգիայի կուտակման և փոխանցման գործընթացների ուսումնասիրությունը՝ մոդուլացիոն ազդեցությունների պայմաններում։ Գծային համակարգերի հետ մեկտեղ կարող են դիտարկվել նաև ոչ գծային ռեզոնանսային երևույթները, որոնց դեպքում համակարգի արձագանքը կարող է բարդ կախվածություն ունենալ արտաքին ազդեցության պարամետրերից և սեփական դինամիկական հատկություններից։ Մոդուլացիոն գործընթացների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հաճախականությունների փոխակերպման, փոխազդող տատանումների և ազդանշանների սպեկտրային փոփոխությունների ընդհանուր օրինաչափությունները։ Տեսական նկարագրության համար կարևոր նշանակություն ունեն տատանումների դիֆերենցիալ հավասարումները, հաճախականային և փուլային վերլուծությունը, մոտավոր մաթեմատիկական մեթոդները և ստացված արդյունքների համադրումը փորձարարական դիտարկումների հետ։ Հետազոտվող երևույթներն ունեն նաև կիրառական նշանակություն ռադիոֆիզիկայի, էլեկտրոնիկայի, օպտիկայի, ակուստիկայի, կապի համակարգերի և տարբեր տեսակի ռեզոնատորների ուսումնասիրության համար, որտեղ մոդուլացիան կարող է օգտագործվել ազդանշանների ձևավորման, մշակման կամ համակարգերի բնութագրերի գնահատման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տատանումների տեսության, ռեզոնանսային ֆիզիկայի, ոչ գծային դինամիկայի և ազդանշանների սպեկտրային վերլուծության մոտեցումները՝ ներկայացնելով մոդուլացիոն երևույթները որպես տարբեր ֆիզիկական ռեզոնանսային համակարգերի համար ընդհանուր նշանակություն ունեցող գործընթաց։

    Updated: 2026-09-27
    Модуляционные явления в резонансных системах