Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Linguistics

    Հայերենի քերականություն

    Գիրքը հայերենի քերականական ուսումնասիրությանն ու ուսուցմանն ուղղված աշխատություն է, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել լեզվի կառուցվածքը և դրա գործածության կանոնները։ Այն առնչվում է հայերենի քերականական համակարգին, բառերի ձևերին ու փոփոխություններին, խոսքի մասերի առանձնահատկություններին և նախադասության կազմության սկզբունքներին։ Նման աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել հայերենի կանոնավոր ուսուցման և լեզվական գիտելիքների համակարգման գործում՝ նպաստելով գրավոր խոսքի ճշգրտությանը, ընթերցանության ու շարադրանքի հմտությունների զարգացմանը։ Քերականական կանոնների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու լեզվի ներքին կառուցվածքը, բառերի միջև եղած կապերը և տարբեր լեզվական ձևերի կիրառության պայմանները։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ լեզվաբանական մտքի պատմության տեսանկյունից՝ որպես հայերենի քերականական նկարագրության և ուսուցման ավանդույթների վկայություն։ Այն նաև արտացոլում է Վենետիկի Մխիթարյան կրթամշակութային միջավայրում հայագիտական ու լեզվաբանական գիտելիքների մշակման և տարածման կարևորությունը։

    Updated: 2026-11-05
    Հայերենի քերականություն
    Online

    History

    Ղարաբաղյան հիմնահարցը և միջազգային դիվանագիտությունը 1991-1994 թթ.

    Աշխատանքը նվիրված է 1991-1994 թվականներին Ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ ձևավորված միջազգային դիվանագիտական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Խորհրդային Միության փլուզումից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր քաղաքական իրադրությանը, հակամարտության ռազմականացմանը և դրա կարգավորման ուղղությամբ միջազգային դերակատարների ձեռնարկած քայլերին։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն ժամանակաշրջանը, երբ հակամարտությունը վերածվեց լայնածավալ ռազմական բախման, իսկ դրա կարգավորումը աստիճանաբար դարձավ ոչ միայն Հայաստանի և Ադրբեջանի, այլև տարածաշրջանային ու միջազգային քաղաքականության կարևորագույն խնդիրներից մեկը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ԽՍՀՄ փլուզման հետևանքով ստեղծված աշխարհաքաղաքական փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը Հարավային Կովկասի անվտանգության միջավայրի վրա։ Խորհրդային կենտրոնական իշխանության թուլացումը և հետագայում վերացումը փոխեցին հակամարտության կողմերի քաղաքական ու ռազմական հնարավորությունները, իսկ նորանկախ պետությունների ձևավորումը խնդիրը տեղափոխեց միջազգային հարաբերությունների ավելի լայն հարթություն։ Այդ պայմաններում տարբեր պետություններ և միջազգային կազմակերպություններ սկսեցին ներգրավվել հակամարտության կարգավորման գործընթացում՝ փորձելով հասնել ռազմական գործողությունների դադարեցման և քաղաքական բանակցությունների մեկնարկի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային կազմակերպությունների, հատկապես ՄԱԿ-ի և ԵԱՀԽ-ի, գործունեության ուսումնասիրությունը։ 1992 թվականին ԵԱՀԽ-ի շրջանակներում ձևավորվեց հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված գործընթաց, որի առանցքային բաղադրիչներից էր բանակցությունների կազմակերպման և խաղաղ կարգավորման հնարավոր մեխանիզմների ձևավորումը։ Հետագա տարիներին այս գործընթացը դարձավ հակամարտության միջազգային միջնորդության հիմնական հարթակներից մեկը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Ռուսաստանի, Միացյալ Նահանգների և եվրոպական պետությունների դիրքորոշումներին։ Այդ ժամանակաշրջանում Ռուսաստանը տարածաշրջանում ուներ առանձնահատուկ քաղաքական, ռազմական և պատմական ազդեցություն, իսկ արևմտյան պետությունները աստիճանաբար ավելի մեծ հետաքրքրություն էին ցուցաբերում Հարավային Կովկասի անվտանգության և հակամարտության կարգավորման նկատմամբ։ Տարբեր դերակատարների շահերի համադրումն ու երբեմն հակասությունը էական ազդեցություն էին ունենում բանակցային գործընթացի ընթացքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ռազմական գործողությունների և դիվանագիտական նախաձեռնությունների փոխկապակցվածությանը։ Ռազմաճակատում իրավիճակի փոփոխությունները անմիջականորեն ազդում էին բանակցային դիրքորոշումների վրա, իսկ միջազգային միջնորդների առաջարկները, հայտարարություններն ու հնարավոր համաձայնությունների նախագծերը փոխկապակցվում էին ռազմական իրադրության հետ։ Այս առումով աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հակամարտությունը ոչ միայն որպես ռազմական դիմակայություն, այլև որպես քաղաքական և դիվանագիտական գործընթաց, որի զարգացումը պայմանավորված էր բազմաթիվ ներքին և արտաքին գործոններով։ Հետազոտության առանձին խնդիր է միջազգային իրավունքի և տարածքային ամբողջականության ու ժողովուրդների ինքնորոշման սկզբունքների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Հակամարտության շուրջ ձևավորված դիվանագիտական դիրքորոշումներում այս սկզբունքները հաճախ հանդես էին գալիս որպես կարևոր իրավաքաղաքական փաստարկներ, իսկ դրանց մեկնաբանության տարբերությունները բարդացնում էին միասնական կարգավորման ձևաչափի ձևավորումը։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել նաև տարածքային կարգավիճակի, անվտանգության երաշխիքների, բնակչության իրավունքների և ռազմական գործողությունների դադարեցման հետ կապված հարցերը։ Աշխատանքը կարող է վերլուծել 1992-1994 թվականների ընթացքում իրականացված բանակցային և միջնորդական տարբեր նախաձեռնությունները, դրանց նպատակները, արդյունքները և սահմանափակումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի 1994 թվականի մայիսին ձեռք բերված հրադադարի համաձայնությունը, որը դադարեցրեց լայնածավալ ռազմական գործողությունները և ստեղծեց հակամարտության հետագա քաղաքական կարգավորման համար անհրաժեշտ հարաբերական կայունության պայմաններ։ Միաժամանակ հրադադարը ինքնին չլուծեց հակամարտության հիմնարար քաղաքական խնդիրները, ինչի հետևանքով կարգավորման գործընթացը շարունակվեց նաև հետագա տարիներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությունը։ Երկու պետությունների դիվանագիտական դիրքորոշումները ձևավորվում էին ինչպես ռազմական իրավիճակի, այնպես էլ ներքաղաքական զարգացումների, միջազգային աջակցության որոնման և տարածաշրջանային ուժերի հետ հարաբերությունների ազդեցությամբ։ Այդ քաղաքականությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչու տարբեր ժամանակահատվածներում բանակցային դիրքորոշումները փոխվում էին և ինչու չէր հաջողվում արագ հասնել համապարփակ քաղաքական համաձայնության։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը կայանում է 1991-1994 թվականների իրադարձությունների համակողմանի դիտարկման մեջ՝ ռազմական, դիվանագիտական, միջազգային-իրավական և աշխարհաքաղաքական գործոնների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հակամարտության միջազգայինացման հիմնական փուլերը, միջնորդական գործընթացների առանձնահատկությունները և տարածաշրջանային ու գլոբալ դերակատարների շահերի ազդեցությունը կարգավորման հնարավորությունների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է 1991-1994 թվականների Ղարաբաղյան հակամարտությունը որպես բարդ միջազգային-քաղաքական գործընթաց, որի ընթացքում ռազմական զարգացումներին զուգահեռ ձևավորվեց բազմակողմ դիվանագիտական միջնորդության համակարգ, իսկ 1994 թվականի հրադադարով ստեղծվեց հակամարտության հետագա բանակցային կարգավորման հիմքը։

    Updated: 2026-09-18
    Ղարաբաղյան հիմնահարցը և միջազգային դիվանագիտությունը 1991-1994 թթ.
    Online

    Mathematics

    Կոհերենտ ատոմական համակարգերի քվանտային հիշողությունը և ըստ ժամանակի խճճված վիճակներով ֆոտոնների գեներացումը

    Աշխատությունը նվիրված է կոհերենտ ատոմական համակարգերում քվանտային հիշողության երևույթի և ժամանակային խճճված վիճակներով ֆոտոնների գեներացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում քվանտային տեղեկատվության պահպանման, փոխանցման և վերականգնման մեխանիզմներն են, ինչպես նաև ատոմական համակարգերի և լուսային դաշտի փոխազդեցության միջոցով քվանտային վիճակների կառավարման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում են կոհերենտ ատոմական համակարգերի հատկությունները, դրանցում քվանտային տեղեկատվության ժամանակավորապես պահպանման և հետագայում վերարտադրման պայմանները, ինչպես նաև հիշողության գործընթացի վրա ազդող ֆիզիկական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆոտոնների ժամանակային խճճված վիճակների ձևավորմանը, դրանց փոխկապակցվածության բնույթին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է ստանալ ու կառավարել նման քվանտային վիճակներ։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են քվանտային կոհերենտության պահպանման, ֆոտոնների գեներացման, քվանտային վիճակների վերահսկման և դրանց բնութագրերի չափման հետ կապված խնդիրները։ Նման համակարգերի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի քվանտային կապի, քվանտային հաշվարկների, քվանտային ցանցերի և տեղեկատվության անվտանգ փոխանցման տեխնոլոգիաների զարգացման համար, քանի որ արդյունավետ քվանտային հիշողությունը և խճճված ֆոտոնային վիճակների ստացումը համարվում են քվանտային տեղեկատվական համակարգերի առանցքային բաղադրիչներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քվանտային օպտիկայի և քվանտային տեղեկատվության մասնագետներին, ատոմային և լազերային ֆիզիկայով զբաղվող հետազոտողներին, ֆոտոնիկայի ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ուղղություններով գիտական աշխատանք կատարող ուսանողներին և ասպիրանտներին։

    Updated: 2026-09-15
    Կոհերենտ ատոմական համակարգերի քվանտային հիշողությունը և ըստ ժամանակի խճճված վիճակներով ֆոտոնների գեներացումը
    Online

    Journalism

    The week in pictures: Thousands flee Nagorno-Karabakh as European leaders discuss migrant crisis The best photos from across Europe this week.

    Եվրոպայում տեղի ունեցած շաբաթվա կարևորագույն իրադարձությունները ներկայացվում են ազդեցիկ լուսանկարների միջոցով՝ արտացոլելով ինչպես մարդասիրական ճգնաժամերը, այնպես էլ քաղաքական ու հասարակական զարգացումները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է Լեռնային Ղարաբաղից հազարավոր մարդկանց հարկադիր տեղահանության, նրանց անցած դժվար ճանապարհի և ստեղծված հումանիտար իրավիճակի վրա, միաժամանակ ներկայացվում են եվրոպացի առաջնորդների քննարկումները միգրացիոն ճգնաժամի, բնական աղետների, մարզական իրադարձությունների և այլ նշանակալի դեպքերի մասին։ Լուսանկարները պատմում են մարդկանց ապրումների, կորուստների, դիմացկունության և ժամանակակից աշխարհի կարևոր իրադարձությունների մասին՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով մեկ հայացքով տեսնել շաբաթվա ամենանշանակալի պահերը և դրանց մարդկային ու քաղաքական ազդեցությունը։

    Updated: 2026-08-14
    The week in pictures: Thousands flee Nagorno-Karabakh as European leaders discuss migrant crisis The best photos from across Europe this week.
    Online

    Psychology

    Психологический механизм влияния волшебной сказки на формирование личности младших школьников (8-9 лет)

    Աշխատությունը նվիրված է հեքիաթի՝ որպես կրտսեր դպրոցականների անձի ձևավորման վրա ազդող հոգեբանական գործոնի ուսումնասիրությանը՝ հատկապես 8–9 տարեկան երեխաների տարիքային առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն հոգեբանական մեխանիզմների բացահայտումն է, որոնց միջոցով կախարդական և ֆանտաստիկ սյուժեները, կերպարները, բարու և չարի հակադրությունը, հերոսի փորձություններն ու դրանց հաղթահարումը կարող են ներգործել երեխայի մտածողության, հուզական աշխարհի, արժեքային կողմնորոշումների և վարքային պատկերացումների ձևավորման վրա։ Աշխատանքում հեքիաթը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրական կամ ժամանցային նյութ, այլև որպես երեխայի ներաշխարհի զարգացմանն ու սոցիալական փորձի յուրացմանը նպաստող հոգեբանական միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նույնականացման գործընթացին, երբ երեխան իրեն կարող է համեմատել կամ նույնացնել հեքիաթի հերոսների հետ, վերապրել նրանց հաջողություններն ու անհաջողությունները և դրանց միջոցով ձևավորել սեփական վարքային ու բարոյական պատկերացումները։ Ուսումնասիրվում են նաև երևակայության, հուզական արձագանքի, կարեկցանքի, ինքնագնահատականի և բարոյական դատողությունների զարգացման հետ կապված մեխանիզմները։ Հեքիաթային սյուժեները կարող են երեխային հնարավորություն տալ խորհրդանշական ձևով վերապրելու վախերը, դժվարությունները, հակասությունները և դրանց հաղթահարման տարբեր եղանակները, ինչը կարևոր նշանակություն ունի անձի հոգեբանական հասունացման համար։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հեքիաթի ընկալման վրա տարիքային, անհատական և սոցիալական գործոնների ազդեցությունը, ինչպես նաև երեխայի կողմից պատմության բովանդակության վերարտադրության, մեկնաբանության և հերոսների գործողությունների գնահատման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հեքիաթների նպատակային օգտագործման հնարավորությունների բացահայտումը կրթական գործընթացում՝ երեխաների հաղորդակցական, ստեղծագործական և սոցիալական հմտությունների զարգացման համար։ Կարևորվում է նաև ծնողների և մանկավարժների դերը՝ երեխայի հետ հեքիաթի քննարկման, հարցադրումների, կերպարների վարքի վերլուծության և պատմության բարոյական իմաստի բացահայտման գործընթացում։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել կրտսեր դպրոցական տարիքում անձի զարգացման առանձնահատկությունների ավելի խոր ըմբռնմանը և հեքիաթաթերապևտիկ ու կրթական մոտեցումների մեթոդական կիրառմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մանկական և զարգացման հոգեբաններին, մանկավարժներին, տարրական դպրոցի ուսուցիչներին, ծնողներին, դպրոցական հոգեբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-17
    Психологический механизм влияния волшебной сказки на формирование личности младших школьников (8-9 лет)
    Online

    History

    Թալեյրան

    Ղ. Հովակիմյանի աշխատությունը նվիրված է Թալեյրանի անձին և գործունեությանը։ Շառլ-Մորիս դը Թալեյրանը Ֆրանսիայի պատմության նշանավոր պետական գործիչ և դիվանագետ էր, որի գործունեությունն ընդգրկեց երկրի քաղաքական կյանքի մի շարք շրջադարձային ժամանակաշրջաններ՝ հեղափոխությունից մինչև Նապոլեոնյան դարաշրջան և Բուրբոնների վերականգնում։ Նրա կերպարը կարևոր տեղ է զբաղեցնում եվրոպական դիվանագիտության և պետական կառավարման պատմության մեջ՝ կապված քաղաքական փոփոխություններին հարմարվելու, միջազգային հարաբերություններում բանակցային մոտեցումների և Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքականության ձևավորման հետ։ Գրքի կենսագրական ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել պատմական անհատի գործունեությունը ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունների համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով նրա դերակատարությանը, որոշումներին և պետական գործչի հասարակական դիրքին։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Ֆրանսիայի նոր շրջանի պատմությամբ, եվրոպական քաղաքական զարգացումներով և դիվանագիտական հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն նաև արտացոլում է XIX դարի հայերեն գրական միջավայրում եվրոպական պատմական անձանց ու քաղաքական անցքերի նկատմամբ եղած հետաքրքրությունը։

    Updated: 2026-10-30
    Թալեյրան