Հայ-սիրիական հարաբերությունները 1991-2011 թթ.

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների ինքնագնահատման կարողության ձևավորման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երեխայի անձնային զարգացման և կրթական գործընթացի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ինքնագնահատման էությունը, կառուցվածքը, զարգացման առանձնահատկությունները և դրա նշանակությունը կրտսեր դպրոցականների ինքնագիտակցության, ինքնավստահության ու ուսումնական գործունեության արդյունավետության ձևավորման գործում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ուսուցչի դերը, կրթական միջավայրի ազդեցությունը, գնահատման մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են երեխայի կողմից սեփական հնարավորությունների, հաջողությունների և դժվարությունների օբյեկտիվ ընկալմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է ինքնագնահատման կարողության զարգացման մեթոդներ և գործնական մոտեցումներ՝ ներառելով համագործակցային ուսուցման, ինքնավերլուծության, հետադարձ կապի և խրախուսման արդյունավետ ձևեր։ Հետազոտությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ ճիշտ ձևավորված ինքնագնահատումը նպաստում է ոչ միայն ուսումնական առաջադիմությանը, այլև երեխայի սոցիալական հարմարվողականությանը, պատասխանատվության զգացմանը և ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու կարողությանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տարրական դպրոցի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, հոգեբանների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր այն մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են երեխայի անձնային զարգացման և կրթական գործընթացի կատարելագործման հարցերով։

Culture

Այս մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր և ընթացիկ գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ ընթերցողին, հետազոտողին և ոլորտի մասնագետին անհրաժեշտ մատենագիտական տեղեկություն տրամադրելու նպատակով։ Այն հանդես է գալիս որպես գրականության ընթացիկ տեղեկատու, որի հիմնական խնդիրն է մեկտեղել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված և մշակույթի ու արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող աշխատությունների մասին տեղեկությունները։ Նյութը կարող է ընդգրկել արվեստագիտությանը, գրականությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, մշակութային ժառանգությանը, ժողովրդական արվեստին և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ։ Մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով ընթերցողին հնարավորություն է տրվում արագ կողմնորոշվել անհրաժեշտ գրականության մեջ, գտնել համապատասխան աղբյուրներ և ձևավորել հետազոտության համար անհրաժեշտ գրականության շրջանակը։ Հատուկ նշանակություն ունի հրատարակության տեղեկատվական և համակարգող բնույթը, քանի որ նման տեղեկատուները նպաստում են տարբեր ժամանակներում լույս տեսած նյութերի հայտնաբերմանը, դասակարգմանը և հետագա օգտագործմանը։ Աշխատանքը արժեքավոր է հատկապես մշակույթի և արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների, դասախոսների և համապատասխան ոլորտների մասնագետների համար։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնական կողմնորոշիչ աղբյուր՝ տարբեր թեմաների վերաբերյալ գրականություն որոնելիս, քանի որ ներկայացվող տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս հասկանալու տվյալ ժամանակահատվածում մշակութային և արվեստագիտական ինչ հարցերի նկատմամբ էր ձևավորվում գիտական ու հասարակական հետաքրքրություն։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ թե առանձին թեմայի խորքային վերլուծություն է առաջարկում, այլ տեղեկատվական դաշտ է ստեղծում՝ միավորելով մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների մատենագիտական տվյալները։ Այդ պատճառով դրա նշանակությունը հատկապես մեծ է աղբյուրագիտական և մատենագիտական աշխատանքներում, երբ անհրաժեշտ է ամբողջականացնել գրականության ցանկը կամ բացահայտել որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գիտական ակտիվությունը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարելի է դիտարկել որպես մշակութային և արվեստագիտական գրականության ընթացիկ մատենագիտական ուղեցույց, որը նպաստում է համապատասխան տեղեկատվության պահպանմանը, համակարգմանը և հասանելիությանը՝ միաժամանակ արտացոլելով ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության համար ձևավորված գրական-տեղեկատվական միջավայրը։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է անձի սոցիալ-մշակութային ներուժի ձևավորման գործընթացի ինտեգրատիվ բնույթի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տարբեր սոցիալական, կրթական և մշակութային գործոնների փոխազդեցությունը մարդու զարգացման մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ձևավորվում են անհատի արժեքային համակարգը, աշխարհայացքը, սոցիալական վարքագիծը և մշակութային ինքնությունը՝ դիտարկելով կրթությունը, ընտանիքը, սոցիալական միջավայրը և հաղորդակցական գործընթացները որպես փոխկապակցված համակարգ։ Գրքում ներկայացվում են անձի զարգացման տեսական մոտեցումներ, սոցիալականացման փուլերը և մշակութային փորձի յուրացման ձևերը՝ ընդգծելով ինտեգրատիվ մոտեցման անհրաժեշտությունը ժամանակակից կրթական համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության միջառարկայական կապերին, արժեքային դաստիարակությանը և սոցիալ-մշակութային միջավայրի ազդեցությանը անձի ստեղծագործական և ճանաչողական ներուժի ձևավորման վրա։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է կրթական գործընթացի կազմակերպման այն ձևերը, որոնք նպաստում են ուսանողների ինքնազարգացմանը, քննադատական մտածողության ձևավորմանը և սոցիալական պատասխանատվության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է մանկավարժների, հոգեբանների, սոցիոլոգների և կրթության ոլորտի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով անձի զարգացման համալիր և բազմաչափ մոտեցում։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է մտավոր զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող նախադպրոցական երեխաների շրջանում փոխօգնության կարողությունների ձևավորմանը, դրանց զարգացման համար կիրառվող միջոցներին և մանկավարժական մեթոդներին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում երեխայի սոցիալական վարքի, համագործակցելու ունակության, դիմացինին աջակցելու և ընդհանուր գործունեության մեջ ներգրավվելու հմտությունների զարգացումն է։ Փոխօգնությունը նախադպրոցական տարիքում կարևոր սոցիալական կարողություն է, քանի որ այն նպաստում է երեխաների միջև դրական հարաբերությունների ձևավորմանը, հաղորդակցման զարգացմանը, խմբային գործունեությանը մասնակցելուն և սեփական ու ուրիշների կարիքները հասկանալուն։ Հատուկ կրթական կարիքներ ունեցող երեխաների դեպքում այդ կարողությունների ձևավորումը կարող է պահանջել ավելի նպատակային, հետևողական և երեխայի անհատական հնարավորություններին համապատասխան կազմակերպված աշխատանք։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել խաղային գործունեությունը, համատեղ առաջադրանքները, զույգերով և փոքր խմբերով աշխատանքը, մեծահասակի օրինակով սովորելը, խրախուսումը, իրավիճակային վարժությունները և սոցիալական փոխազդեցությունը զարգացնող տարբեր մանկավարժական միջոցներ։ Կարևոր նշանակություն է տրվում այնպիսի միջավայրի ստեղծմանը, որտեղ երեխան կարող է աստիճանաբար սովորել օգնություն առաջարկել, ընդունել ուրիշի օգնությունը, կիսվել նյութերով, հերթով կատարել գործողություններ, համագործակցել ընդհանուր նպատակի հասնելու համար և արձագանքել ընկերոջ դժվարություններին։ Մեթոդների արդյունավետ կիրառումը ենթադրում է առաջադրանքների աստիճանական բարդացում, կրկնություն, տեսանելի և հասանելի ցուցումներ, դրական ամրապնդում և յուրաքանչյուր երեխայի անհատական առաջընթացի մշտական դիտարկում։ Այս գործընթացում կարևոր է նաև մանկավարժի և ընտանիքի համագործակցությունը, քանի որ փոխօգնության վարքային հմտությունները առավել արդյունավետ են ամրապնդվում այն դեպքում, երբ դրանք կիրառվում են ոչ միայն կրթական միջավայրում, այլև առօրյա իրավիճակներում։ Ուսումնասիրության գործնական նշանակությունն այն է, որ ներկայացվող մոտեցումները կարող են նպաստել երեխաների սոցիալական ներառմանը, ինքնուրույնության և հաղորդակցական ակտիվության բարձրացմանը, ինչպես նաև հասակակիցների հետ ավելի դրական և համագործակցային հարաբերությունների ձևավորմանը։ Արդյունքում փոխօգնության կարողությունների նպատակային զարգացումը դիտարկվում է որպես երեխայի սոցիալական և անձնային զարգացման կարևոր բաղադրիչ, որը կարող է ձևավորվել համակարգված մանկավարժական աշխատանքի, համապատասխան խաղերի, վարժությունների և աջակցող միջավայրի միջոցով։

Literature

Նյութը նվիրված է Դերենիկ Դեմիրճյանի դրամատուրգիական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով նրա թատերական ստեղծագործությունների թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Դեմիրճյանի դրամատուրգիան կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ գրականության և թատրոնի պատմության մեջ՝ առանձնանալով պատմական ու սոցիալական թեմաների, ազգային ինքնության, մարդկային հարաբերությունների, բարոյական ընտրության և հասարակական հակասությունների բազմակողմանի ներկայացմամբ։ Նրա դրամատիկական ստեղծագործություններում պատմական իրադարձությունները հաճախ վերածվում են ոչ միայն անցյալի պատկերման, այլև մարդու, իշխանության, հասարակության և ազգային ճակատագրի վերաբերյալ ընդհանրացումների։ Հեղինակի դրամատուրգիական մտածողությանը բնորոշ է կերպարների հոգեբանական բացահայտումը, նրանց ներքին հակասությունների և գործողությունների շարժառիթների ներկայացումը, ինչի շնորհիվ դրամատիկական բախումները ստանում են ոչ միայն արտաքին, այլև ներքին նշանակություն։ Կարևոր տեղ ունի նաև հումորի, երգիծանքի և դրամատիկական լարվածության համադրությունը, որի միջոցով հեղինակը բացահայտում է մարդկային բնավորությունների և հասարակական հարաբերությունների տարբեր կողմերը։ Դրամատիկական երկերում կերպարների փոխհարաբերությունները կառուցվում են կոնֆլիկտների և արժեքային հակադրությունների շուրջ, իսկ երկխոսությունը դառնում է ոչ միայն գործողության առաջխաղացման, այլև կերպարների բնութագրման ու գաղափարական դիրքորոշումների արտահայտման հիմնական միջոցներից մեկը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի լեզվաոճական առանձնահատկություններին, խոսքի անհատականացմանը, ժողովրդական լեզվամտածողության կիրառմանը, պատկերավոր արտահայտություններին և դրամատիկական խոսքի բնականությանը։ Առանձին նշանակություն ունի պատմական նյութի գեղարվեստական վերաիմաստավորումը, քանի որ անցյալի իրադարձությունները ներկայացվում են ժամանակակից ընթերցողի և հանդիսատեսի համար հասկանալի բարոյական ու հասարակական խնդիրների համատեքստում։ Դեմիրճյանի դրամատուրգիան արժեքավոր է նաև այն առումով, որ միավորում է գրական և թատերական մտածողությունը՝ ստեղծելով բեմական գործողության, կերպարների և խոսքի փոխկապակցված համակարգ։ Նրա ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ դրամատուրգիայի զարգացման որոշ կարևոր միտումներ և հասկանալու այն գեղարվեստական սկզբունքները, որոնց միջոցով պատմական, սոցիալական և հոգեբանական նյութը վերածվում է թատերական ամբողջական պատկերի։ Ընդհանուր առմամբ, թեման ներկայացնում է Դերենիկ Դեմիրճյանի դրամատուրգիան որպես հայ գրականության նշանակալի երևույթ, որտեղ պատմական հիշողությունը, հասարակական դիտարկումները, ազգային մտածողությունը, մարդկային հոգեբանությունը և երգիծական հայացքը միավորվում են ինքնատիպ դրամատիկական աշխարհ ստեղծելու համար։