Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLaw
Проблемы международно-правовых инструментов и механизмов реализации репродуктивных прав человека
Աշխատությունը նվիրված է մարդու վերարտադրողական իրավունքների միջազգային-իրավական պաշտպանության գործիքների, դրանց իրականացման մեխանիզմների և իրավական կարգավորման ընթացքում առաջացող հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու հիմնարար իրավունքների համակարգում վերարտադրողական իրավունքների տեղն է, դրանց փոխկապակցվածությունը անձնական կյանքի անձեռնմխելիության, առողջության պահպանման, արժանապատվության, հավասարության և խտրականությունից պաշտպանության սկզբունքների հետ։ Քննվում են միջազգային իրավական փաստաթղթերի, պայմանագրային նորմերի, միջազգային կազմակերպությունների շրջանակում ձևավորված չափորոշիչների և վերահսկողական մեխանիզմների նշանակությունը պետությունների համապատասխան պարտավորությունների ձևավորման ու իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջազգային նորմերի և ներպետական օրենսդրության փոխհարաբերությանը, քանի որ իրավական երաշխիքների գործնական արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն համապատասխան իրավունքների պաշտոնական ճանաչմամբ, այլև դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ իրավական, ինստիտուցիոնալ և դատական պաշտպանության միջոցների առկայությամբ։ Վերլուծվում են միջազգային պայմանագրային մարմինների, տարածաշրջանային իրավապաշտպան համակարգերի և այլ վերահսկողական կառույցների դերը՝ իրավական չափորոշիչների մեկնաբանման և պետությունների կողմից ստանձնած պարտավորությունների կատարման գնահատման գործում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում իրավական պաշտպանության մատչելիության, տեղեկացված համաձայնության, անձնական տվյալների և բժշկական գաղտնիության պաշտպանության, հավասար վերաբերմունքի և խոցելի խմբերի իրավունքների ապահովման խնդիրը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն հանգամանքին, որ տարբեր պետությունների իրավական համակարգերում վերարտադրողական ոլորտի կարգավորումը կարող է էապես տարբերվել՝ պայմանավորված իրավական ավանդույթներով, հանրային քաղաքականությամբ և սոցիալ-մշակութային առանձնահատկություններով։ Այդ պատճառով միջազգային չափորոշիչների իրականացումը դիտարկվում է որպես բազմաստիճան գործընթաց, որը պահանջում է միջազգային պարտավորությունների և ազգային իրավական մեխանիզմների փոխհամաձայնեցում։
Updated: 2026-09-22
Other Subjects
համախառն ազգային արդյունքը և դրա հաշվարկման եղանակները
Համախառն ազգային արդյունքը (ՀԱԱ) մակրոտնտեսական կարևոր ցուցանիշ է, որը արտահայտում է որոշակի ժամանակահատվածում տվյալ երկրի ռեզիդենտների կողմից արտադրված վերջնական ապրանքների և ծառայությունների ընդհանուր արժեքը՝ անկախ այն բանից, թե արտադրությունը կատարվել է երկրի ներսում, թե արտերկրում։ Այն օգտագործվում է երկրի տնտեսական ակտիվության, արտադրողականության և բնակչության տնտեսական կարողությունների գնահատման համար։ ՀԱԱ-ն նման է համախառն ներքին արդյունքին (ՀՆԱ), սակայն հիմնական տարբերությունն այն է, որ ՀՆԱ-ն հաշվի է առնում միայն երկրի տարածքում ստեղծված արտադրանքը, իսկ ՀԱԱ-ն՝ նաև արտերկրում աշխատող երկրի քաղաքացիների կողմից ստացված եկամուտները՝ հանելով օտարերկրացիների կողմից երկրի ներսում ստացված եկամուտները։ Այսինքն՝ ՀԱԱ = ՀՆԱ + արտերկրից ստացված եկամուտներ − արտերկիր փոխանցված եկամուտներ։ ՀԱԱ-ի հաշվարկման հիմնական եղանակները երեքն են՝ արտադրական, եկամտային և ծախսային մոտեցումները։ Արտադրական եղանակով ՀԱԱ-ն հաշվարկվում է՝ գումարելով տնտեսության բոլոր ոլորտներում ստեղծված ավելացված արժեքը՝ խուսափելով կրկնահաշվարկից։ Եկամտային մոտեցմամբ հաշվի են առնվում բոլոր եկամուտները, որոնք ստեղծվել են արտադրության գործընթացում՝ աշխատավարձերը, շահույթը, տոկոսները և վարձակալական եկամուտները։ Ծախսային մոտեցմամբ ՀԱԱ-ն հաշվարկվում է որպես վերջնական ապրանքների և ծառայությունների վրա կատարված բոլոր ծախսերի գումար՝ ներառյալ սպառումը, ներդրումները, պետական ծախսերը և զուտ արտահանումը։ Այս երեք մոտեցումները տեսականորեն պետք է ապահովեն նույն արդյունքը, քանի որ դրանք արտացոլում են նույն տնտեսական գործընթացը տարբեր կողմերից։ ՀԱԱ-ի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն թույլ է տալիս գնահատել երկրի տնտեսական հզորությունը, համեմատել տարբեր երկրների տնտեսական զարգացումը և մշակել տնտեսական քաղաքականություն։ Սակայն այս ցուցանիշն ունի նաև սահմանափակումներ, քանի որ չի արտացոլում եկամուտների բաշխումը, ոչ պաշտոնական տնտեսությունը և կյանքի որակի ոչ նյութական կողմերը։ Այսպիսով, համախառն ազգային արդյունքը հանդիսանում է երկրի տնտեսական գործունեության հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշներից մեկը, իսկ դրա հաշվարկման տարբեր եղանակները հնարավորություն են տալիս բազմակողմանիորեն գնահատել ազգային տնտեսության իրական վիճակը և զարգացման միտումները։
Updated: 2026-10-23
Mathematics
Сходимость рядов по системе Уолша
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Ուոլշի համակարգով ներկայացվող շարքերի զուգամիտության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական թեման Ուոլշի ֆունկցիաների համակարգի միջոցով ֆունկցիաների ընդլայնման և ստացված շարքերի զուգամիտության պայմանների բացահայտումն է։ Ուոլշի համակարգը օրթոգոնալ ֆունկցիաների համակարգ է, որը որոշ առումներով կատարում է Ֆուրիեի եռանկյունաչափական համակարգի նման դեր, սակայն հիմնված է այլ կառուցվածքային սկզբունքների վրա և լայնորեն կիրառվում է հարմոնիկ անալիզի ու ֆունկցիաների ներկայացման խնդիրներում։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Ուոլշի շարքերի մասնակի գումարները, դրանց զուգամիտության տարբեր ձևերը և այն պայմանները, որոնց դեպքում շարքը զուգամիտում է համապատասխան ֆունկցիային։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել կետային, գրեթե ամենուր, չափային և նորմային զուգամիտության հարցերին, ինչպես նաև ֆունկցիայի կանոնավորության կամ ինտեգրելիության հատկությունների ազդեցությանը շարքի վարքագծի վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել Ուոլշի համակարգի օրթոգոնալության հատկությունների, գործակիցների, մասնակի գումարների և դրանց սահմանային վարքագծի վերլուծություն։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև այն դեպքերի ուսումնասիրությունը, երբ զուգամիտությունը կարող է լինել ոչ միատեսակ կամ կախված ֆունկցիայի և ընտրված ֆունկցիոնալ տարածության հատկություններից։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը նպաստում է օրթոգոնալ շարքերի ընդհանուր տեսության զարգացմանը և ընդլայնում է Ֆուրիեի անալիզի մեթոդների կիրառման շրջանակը ոչ տրիգոնոմետրիկ համակարգերի նկատմամբ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական անալիզով, ֆունկցիոնալ անալիզով, հարմոնիկ անալիզով և օրթոգոնալ համակարգերի տեսությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և մաթեմատիկայի համապատասխան ուղղությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-21
Economics
ՀՀ վարչատարածքային միավորների արտաքին տնտեսական կապերի զարգացման հիմնախնդիրները
Տնտեսագիտական և տարածաշրջանային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների արտաքին տնտեսական կապերի զարգացման հիմնախնդիրների, միջազգային տնտեսական համագործակցության ընդլայնման և տարածքային տնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները, տարածաշրջանային տնտեսական հարաբերությունների ձևավորման նախադրյալները և արտաքին տնտեսական գործունեության կազմակերպման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարզերի և համայնքների արտադրական, ներդրումային, արտահանման ու զբոսաշրջային ներուժին, ինչպես նաև միջազգային շուկաներում դրանց տնտեսական հնարավորությունների ներկայացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են արտաքին առևտրային կապերի զարգացման վրա ազդող աշխարհագրական, ենթակառուցվածքային, ֆինանսական, կազմակերպական և իրավական գործոնները։ Քննարկվում են նաև միջտարածաշրջանային և անդրսահմանային համագործակցության հնարավորությունները, օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման պայմանները, տեղական արտադրանքի արտահանման խթանման և միջազգային գործընկերային հարաբերությունների հաստատման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տարածքային կառավարման ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերը արտաքին տնտեսական կապերի զարգացման գործում, պետական աջակցության գործիքները և միջազգային համագործակցության ծրագրերի կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տարածաշրջանային տնտեսական անհամաչափությունների նվազեցմանը, գործարար միջավայրի բարելավմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և վարչատարածքային միավորների տնտեսական մրցունակության բարձրացման ուղիներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարածաշրջանային տնտեսագիտության, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների, տարածքային կառավարման և տնտեսական զարգացման քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-08
Agriculture
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1982, Август, №8)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։
Updated: 2026-11-02
Literature
Аксел Бакунц (жизнь и вопросы творчества)
Աշխատությունը նվիրված է հայ գրող Ակսել Բակունցի կյանքի և ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա տեղը XX դարի հայ գրականության զարգացման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է Բակունցի կենսագրական ուղին՝ սոցիալական միջավայրը, կրթական ձևավորումը և հասարակական-քաղաքական իրականության ազդեցությունը նրա աշխարհայացքի վրա։ Գրքում դիտարկվում են գրողի ստեղծագործության հիմնական թեմաները՝ գյուղական կյանքի պատկերումը, մարդու և բնության հարաբերությունները, սոցիալական անարդարության և հոգևոր արժեքների հակադրությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Բակունցի գեղարվեստական լեզվին, նարատիվ կառուցվածքին և իմպրեսիոնիստական-ռեալիստական արտահայտչամիջոցների կիրառմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև նրա ստեղծագործությունների գաղափարական շերտերը և դրանց ընկալումը տարբեր ժամանակաշրջաններում գրական քննադատության կողմից։ Աշխատությունը ներկայացնում է Բակունցի ստեղծագործական ժառանգության ազդեցությունը հայ գրականության հետագա զարգացման վրա և նրա տեղը ազգային գրական ինքնության ձևավորման մեջ։ Այն օգտակար է գրականագետների, ուսանողների և հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-08-20